10. sınıf edebiyat ortak sınavı

MEB’in 2026-2027 takviminde 1. dönem 1. yazılıların ülke geneli yapılacağı iki ders var: 6. sınıf matematik (11 Kasım) ve 10. sınıf Türk dili ve edebiyatı (12 Kasım). Sorular Bakanlık tarafından hazırlanır, aynı saatte bütün okullarda uygulanır ve okulun öğretmenleri Bakanlığın cevap anahtarına göre puanlar. Konu-soru dağılım tablosu sınav öncesi kılavuzla yayımlanacak; yayımlandığında bu sayfaya işlenecek.

Kaynak: MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü, 2026-2027 Ülke Geneli Ortak Yazılı Sınav Takvimi (10 Eylül 2026).

Yeni programda 10. sınıf edebiyat tema tema ilerler; 12 Kasım’a kadar ilk iki tema işlenmiş olur. Resmî tabloda her tema için aynı dört okuma çıktısı (TDE2.1-2.4) ve dört yazma çıktısı (TDE4.1-4.4) var. Açık uçlu soru bu çıktılardan birini ölçer: “kafiye düzenini bul” TDE2.3’tür, “iki türküyü karşılaştır” TDE2.2’dir.

Kaynak: ODSGM, 2026-2027 1. Dönem Konu Soru Dağılım Tabloları, ortaöğretim Türk dili ve edebiyatı (10. sınıf sayfası). Çıktı adları resmî; açıklamalar Dubba’nın özetidir.

Test alışkanlığıyla tek kelimelik cevap yazan öğrenci puan kaybeder; cevap anahtarı ölçüt ölçüt puanlar. Üç kural: önce sorunun istediği kavramı adıyla yaz (redif, kafiye, ölçü, nazım birimi), sonra metinden kanıt göster (dizeyi ya da beyti alıntıla), sonra bir cümleyle bağla. “Karşılaştır” diyorsa iki metin için de aynı ölçütü kullan; “değerlendir” diyorsa gerekçesiz görüş yazma.

Yazma sorusunda plan görünür olsun: giriş-gelişme-sonuç ya da film şeridinde kare kare sıra. Yazım ve noktalama (TDE4.3.7-4.3.8) ayrı puanlanır; büyük harf, “de/da” ayrımı ve virgül kullanımı bu sınavda doğrudan nottur.

1. Ekim 2. haftaSözün Ezgisi: koşuk, koşma, türkü, ninni. Her tür için nazım birimi, ölçü, kafiye düzeni tablosu çıkar; ders kitabındaki metinleri yeniden oku.
2. Ekim 3. haftaKelimelerin Ritmi: gazel ve kaside yapısı (beyit, matla, makta, mahlas), aruz kavramı, saf şiir. Bir gazelin kafiye-redifini kendin bul.
3. Ekim 4. haftaYazma çıktıları: bir masalı film şeridine, bir bilgilendirici metni edebî metne çevir. Yazım-noktalama kontrol listesiyle kendi yazını düzelt.
4. Kasım 1. haftaKarma tekrar: her temadan açık uçlu 5 soru yaz ve cevapla; zayıf çıktıya (haritanda kırmızı olan) dön. Sınavdan önceki gün yeni konu açma.

Dubba bankasından 10. sınıf edebiyat sorularından seçilmiş örnekler; hepsi orta ve zor. Ortak sınav açık uçlu olsa da kavramı tanıma ve metinden kanıt bulma becerisi aynıdır. Doğru şıklar öğretmen tarafında kalır.

1. 1. soru · tde · Dinleme/İzleme: Masal

   Aşağıdaki masal parçasındaki yapı unsurlarının toplumsal yaşamla ilişkisi ve disiplinlerle bağlanması üzerine hangisi yanlıştır? “Bir varmış bir yokmuş, evvel zaman içinde kalbur saman içinde, kırmızı başlıklı bir kız ormana giderken kurtla karşılaşmış; nine evinde iyilik kötülüğe galip gelmiş.”​

   • A) Kişilerin temsil ettiği değerler sosyolojiyle ilişkilendirilebilir.
   • B) Olağanüstülükler halk biliminin masal geleneğiyle açıklanabilir.
   • C) Belirsiz zaman-mekân, türün sözlü aktarımına uygundur.
   • D) Çatışma, toplumun iyilik-kötülük ayrımını yansıtabilir.
   • E) Yapı unsurları ancak tarihî belge olarak okunursa anlam taşır.

2. 2. soru · tde · Dinleme/İzleme: Söyleşi

   Aşağıdaki söyleşi parçasında iletişimin tek yönlü değil etkileşimli olması türe hangi özelliği kazandırır? Sunucu: Bugün halk şiirindeki durakları konuşacağız. Sizce koşmada durak neden önemlidir? Konuk: Hece ölçüsünü dengeler. Dinleyici: Peki redif duraktan sonra mı gelir?​

   • A) Dinleyenin soru ve tepkiyle sürece katılabilmesi
   • B) Metnin mutlaka tuyuğ nazım biçiminde yazılması
   • C) Aruz ölçüsünün zorunlu tutulması
   • D) Mahlasın her cümlede tekrarlanması
   • E) Yalnız yazılı kafiye düzeni kullanılması

3. 3. soru · tde · Okuma: Saf Şiir

   “Yol” sözcüğü I. dizede “ömrün gidişatı, kader”; II. cümlede “ulaşım güzergâhı” anlamındadır. Hangisi bu ayrımı doğru yansıtır?​

   • A) I. Yol kapandı kardan. / II. Yolumu kaybettim şehirde.
   • B) I. Yol yaptılar köye. / II. Yolumuz kesişti tesadüfen.
   • C) I. Yolumuzu şaşırdık hayatın içinde. / II. Yol kapandı heyelanla.
   • D) I. Yolcu indirdi otobüs. / II. Yol haritası çizildi.
   • E) I. Yol boyu çiçekler açtı. / II. Yolun sonu göründü.

4. 4. soru · tde · Okuma: Koşuk (İslamiyet Öncesi Türk Şiiri)

   “Erdi aşın taturgan / Yavlak yagıg katargan / Bastı ölüm agtaru.” dizeleri ve tür bilgisiyle hangisi söylenemez?​

   • A) Ölen kişinin erdemleri anılmaktadır.
   • B) Sagu türünün özelliklerini yansıtır.
   • C) Ağıt geleneğiyle süreklilik ilişkisi kurulabilir.
   • D) Öğüt veren kalıplaşmış sav örneğidir.
   • E) Ölümün gelişi dile getirilmiştir.

5. 5. soru · tde · Dinleme/İzleme: Fabl

   “Tilki üzüm bağına bakıp ‘koruk’ dedi, uzaklaştı. Oysa üzümler olgundu; yetişemediği için küçümsedi.” Bu kısa fabldan hangisi çıkarılamaz?​

   • A) Kahraman bir hayvandır.
   • B) Olay tek ve kısadır.
   • C) Kişileştirme vardır.
   • D) Metin millî bir kahramanlık destanıdır.
   • E) Eleştirilen tutum, ulaşamadığını değersiz göstermektir.

6. 6. soru · tde · Okuma: Mesnevi

   Aşağıdaki özgün dizeler bir mesneviden alınmıştır: Padişah bir gün ava çıktı kırlara Yanında vezirler dolaştı ormanlara Karşılaştı yaralı bir ceylanla derede Merhamet etti bakıp gözlerine Metnin olay çevresinde gelişen edebî metin olduğu hangi unsurlarla gerekçelendirilemez?​

   • A) Olay örgüsünün varlığı
   • B) Kişilerin (padişah, vezir) yer alması
   • C) Zaman ve mekânın belirtilmesi
   • D) Yalnızca kafiye düzeni ve ölçü
   • E) Anlatmaya bağlı yapı

Her çıktının kolay-orta-zor testleri ve adım adım çözümleri Kazanım'da.

Bankada 10. sınıf edebiyat için 312 test ve 4.005 soru var; her soru bir öğrenme çıktısına bağlı. Tema sayfalarında kazanım listesi, sınavdaki yeri ve çözümlü örnek sorular kayıtsız okunur.

Açık uçlu deneme hazırlamak için DubbAI’ye ders kitabındaki metni ya da kendi notunu ver, “kısa cevaplı” tipini seç; çıktıya göre sorular ve puanlama ölçütleri saniyeler içinde gelir. Sınıfına kâğıt üzerinde ya da kodla dağıtmak için DubbaSınıf, okul genelinde çıktı takibi için ADA.