MEB yönetmeliğine göre dönem sonu belge eşikleri şunlardır:
| Belge | Dönem ortalaması |
|---|---|
| Teşekkür | 70,00 – 84,99 |
| Takdir | 85,00 ve üzeri |
Eşik sayıları herkes biliyor; asıl yanlış yapılan kısım ortalamanın nasıl hesaplandığı.
Karne ortalaması düz ortalama değildir
Dönem ortalaması, ders notlarının haftalık ders saatiyle ağırlıklı ortalamasıdır:
Ortalama = Σ(ders notu × haftalık saat) ÷ Σ(haftalık saat)
Yani 5 saatlik Matematik'teki notun, 1 saatlik Görsel Sanatlar'daki notundan beş kat ağır çeker. Örnek bir ortaokul karnesi:
| Ders | Haftalık saat | Not | Katkı (not × saat) |
|---|---|---|---|
| Türkçe | 6 | 80 | 480 |
| Matematik | 5 | 70 | 350 |
| Fen Bilimleri | 4 | 90 | 360 |
| Sosyal Bilgiler | 3 | 85 | 255 |
| İngilizce | 4 | 75 | 300 |
| Din Kültürü | 2 | 95 | 190 |
| Beden Eğitimi | 2 | 100 | 200 |
| Görsel Sanatlar | 1 | 100 | 100 |
| Toplam | 27 | 2235 |
Ortalama: 2235 ÷ 27 = 82,78 → bu karne teşekkür alır; takdire 2,22 puan kalmıştır.
Tablonun gösterdiği strateji: takdire yaklaşmak istiyorsan kazancın en yüksek olduğu yer saat ağırlığı büyük derslerdir. Yukarıdaki örnekte Matematik'in 70'ten 80'e çıkması ortalamayı +1,85 artırır; Görsel Sanatlar zaten 100 olduğu için oradan alınacak bir şey yoktur.
Sık sorulan üç durum
Tek dersim zayıf, belge alabilir miyim? Ortalama eşiği tutuyorsa evet — ancak yönetmelik ayrıca davranış puanlarının tam olmasını arar ve dönem notu 0-44,99 bandında (1 karşılığı) ders varsa okul uygulamasına göre belge verilmeyebilir. Sınır durumlar için okul idaresinin uygulaması belirleyicidir.
Hangi sınıflar için geçerli? Aynı ağırlıklı ortalama mantığı ortaokul (5-8) ve lise (9-12) karnelerinde geçerlidir; ders adları ve haftalık saatler okul türüne göre değişir.
İki dönem ayrı mı hesaplanır? Evet, belge dönem bazlıdır: birinci dönem teşekkür alıp ikinci dönem takdir alabilirsin. Yıl sonu başarı ortalaması ise iki dönem ortalamasının ortalamasıdır.
Kendi karneni hesapla
Ders notlarını ve haftalık saatleri takdir teşekkür hesaplama aracına gir; ağırlıklı ortalaman ve belge durumun MEB kuralıyla anında hesaplanır. Aracın iyi yanı "ne kadar kaldı" sorusuna da cevap vermesi: takdire kaç puan uzakta olduğunu görüp hangi dersin notunu yükseltmenin yeteceğini deneyebilirsin.
LGS'ye hazırlanan 8. sınıflar için: LGS net hesaplama ve LGS geri sayım.