MEB yönetmeliğine göre dönem sonu belge eşikleri şunlardır:
| Belge | Dönem ortalaması |
|---|---|
| Teşekkür | 70,00 – 84,99 |
| Takdir | 85,00 ve üzeri |
Eşik sayıları herkes biliyor; asıl yanlış yapılan kısım ortalamanın nasıl hesaplandığı.
Karne ortalaması düz ortalama değildir
Dönem ortalaması, ders notlarının haftalık ders saatiyle ağırlıklı ortalamasıdır:
Ortalama = Σ(ders notu × haftalık saat) ÷ Σ(haftalık saat)
Yani 5 saatlik Matematik'teki notun, 1 saatlik Görsel Sanatlar'daki notundan beş kat ağır çeker. Örnek bir ortaokul karnesi:
| Ders | Haftalık saat | Not | Katkı (not × saat) |
|---|---|---|---|
| Türkçe | 6 | 80 | 480 |
| Matematik | 5 | 70 | 350 |
| Fen Bilimleri | 4 | 90 | 360 |
| Sosyal Bilgiler | 3 | 85 | 255 |
| İngilizce | 4 | 75 | 300 |
| Din Kültürü | 2 | 95 | 190 |
| Beden Eğitimi | 2 | 100 | 200 |
| Görsel Sanatlar | 1 | 100 | 100 |
| Toplam | 27 | 2235 |
Ortalama: 2235 ÷ 27 = 82,78 → bu karne teşekkür alır; takdire 2,22 puan kalmıştır.
Tablonun gösterdiği strateji: takdire yaklaşmak istiyorsan kazancın en yüksek olduğu yer saat ağırlığı büyük derslerdir. Yukarıdaki örnekte Matematik'in 70'ten 80'e çıkması ortalamayı +1,85 artırır; Görsel Sanatlar zaten 100 olduğu için oradan alınacak bir şey yoktur.
Sık sorulan üç durum
Tek dersim zayıf, belge alabilir miyim? Ortalama eşiği tutuyorsa evet, ancak yönetmelik ayrıca davranış puanlarının tam olmasını arar ve dönem notu 0-44,99 bandında (1 karşılığı) ders varsa okul uygulamasına göre belge verilmeyebilir. Sınır durumlar için okul idaresinin uygulaması belirleyicidir.
Hangi sınıflar için geçerli? Aynı ağırlıklı ortalama mantığı ortaokul (5-8) ve lise (9-12) karnelerinde geçerlidir; ders adları ve haftalık saatler okul türüne göre değişir.
İki dönem ayrı mı hesaplanır? Evet, belge dönem bazlıdır: birinci dönem teşekkür alıp ikinci dönem takdir alabilirsin. Yıl sonu başarı ortalaması ise iki dönem ortalamasının ortalamasıdır.
Kendi karneni hesapla
Ders notlarını ve haftalık saatleri takdir teşekkür hesaplama aracına gir; ağırlıklı ortalaman ve belge durumun MEB kuralıyla anında hesaplanır. Aracın iyi yanı "ne kadar kaldı" sorusuna da cevap vermesi: takdire kaç puan uzakta olduğunu görüp hangi dersin notunu yükseltmenin yeteceğini deneyebilirsin.
LGS'ye hazırlanan 8. sınıflar için: LGS net hesaplama ve LGS geri sayım.
