Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).
Bu testin ölçtüğü öğrenme çıktıları
Her soru Maarif öğretim programındaki bir öğrenme çıktısının belirli bir süreç bileşenini ölçer ve bir gerçek yaşam bağlamında kurulur.
MAT.10.3.1 · Bir doğal sayı ile asal çarpanları ve bölenleri arasındaki ilişkilere dair çıkarım yapabilme
MAT.10.3.2 · Birden çok doğal sayının ortak bölenleriyle bunların en büyüğü ve ortak katlarıyla bunların en küçüğü arasındaki ilişkilere dair muhakeme yapabilme
MAT.10.3.3 · Bir doğal sayının belirli doğal sayılara bölümünden kalanlarına dair muhakeme yapabilme
12 çözümlü soru
1.Kolay
MAT.10.3.1 · Bir doğal sayı ile asal çarpanları ve bölenleri arasındaki ilişkilere dair çıkarım yapabilme
Süreç bileşeni: ç) Bir doğal sayının asal çarpanları ve bölenleri ile ilgili ulaştığı sonuçlara yönelik matematiksel önermeler sunar.
Kodlama kulübündeki öğrenciler, bir şifreleme etkinliğinde kullanacakları anahtar sayıyı asal çarpanlarına ayrılmış biçimde 22⋅51 olarak belirlemiştir. Şifreleme kuralını yazmadan önce bu anahtar sayının bölenleriyle ilgili bir matematiksel önerme sunmaları gerekmektedir.
Bu anahtar sayı için sunulabilecek aşağıdaki önermelerden hangisi doğrudur?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Sayılar · Yaprak test 1 · Soru 1
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Anahtar sayı 22⋅51 biçimindedir. Asal çarpanların üsleri 2 ve 1 olduğundan pozitif tam sayı bölenlerinin sayısı (2+1)(1+1)=3⋅2=6 olur. Bu bölenler 1,2,4,5,10,20 olup gerçekten 6 tanedir. Dolayısıyla doğru önerme A seçeneğidir. Tam sayı bölenleri negatiflerle birlikte 12 tanedir; bu değer pozitif bölen sayısı değildir.
2.Kolay
MAT.10.3.1 · Bir doğal sayı ile asal çarpanları ve bölenleri arasındaki ilişkilere dair çıkarım yapabilme
Süreç bileşeni: d) Elde ettiği önermelerin gerçek yaşam durumları içeren problemlerdeki kullanışlılığını değerlendirir.
Deprem sonrası bir okul bahçesi toplanma alanı olarak kullanılmaktadır. Bu alana 36 battaniye ulaştırılmıştır. Battaniyelerin tamamı çadırlara dağıtılacaktır. Her çadıra eşit sayıda ve en az bir battaniye verilecek, çadır sayısı da pozitif tam sayı olacaktır. Tek bir çadır kullanılması da, 36 çadır kullanılması da kurallara uygundur. 36'nın asal çarpanlarına ayrılmış hâli 22⋅32 biçimindedir.
Pozitif bölen sayısı ile asal çarpan kuvvetleri arasındaki önerme bu dağıtımda kullanıldığında kaç farklı çadır sayısı seçilebilir?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Sayılar · Yaprak test 1 · Soru 2
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
36 = 22⋅32 olduğundan pozitif tam sayı bölenlerinin sayısı (2+1)(2+1)=3⋅3=9 dur.
Bu bölenler 1, 2, 3, 4, 6, 9, 12, 18 ve 36'dır. Her bölen, kurallara uygun bir çadır sayısına karşılık gelir; örneğin 4 çadırda 9'ar, 9 çadırda 4'er battaniye dağıtılabilir.
Çadır sayısı negatif olamayacağından negatif bölenler bu problemde kullanışlı değildir. Önerme, 9 farklı çadır sayısı belirlenmesinde kullanılır. Doğru cevap B'dir.
3.Kolay
MAT.10.3.2 · Birden çok doğal sayının ortak bölenleriyle bunların en büyüğü ve ortak katlarıyla bunların en küçüğü arasındaki ilişkilere dair muhakeme yapabilme
Süreç bileşeni: c) Oluşturduğu genellemelerin varsayımlarını karşılayıp karşılamadığını örneklerle sınar.
Bilim fuarında "Kristal Büyümesi" projesi hazırlayan Ayşe, birbirinden farklı iki doğal sayı için şu genellemeyi kurmuştur: "EBOB her zaman her iki sayıdan da küçüktür; EKOK ise her zaman her iki sayıdan da büyüktür." Ayşe, bu genellemedeki EBOB ve EKOK varsayımlarını projesindeki iki deney kabının kristal sayılarıyla sınayacaktır. Birinci kapta 12, ikinci kapta 36 kristal vardır.
Bu örnek, genellemedeki EBOB ve EKOK varsayımları için aşağıdakilerden hangisini gösterir?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Sayılar · Yaprak test 1 · Soru 3
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
36=12⋅3 olduğundan 12, 36'yı böler. Bir doğal sayı diğerini böldüğünde EBOB küçük sayıya, EKOK büyük sayıya eşittir. Dolayısıyla EBOB(12,36)=12 ve EKOK(12,36)=36 olur. EBOB varsayımı, EBOB'un her iki sayıdan da küçük olmasını ister; ancak 12<12 doğru değildir. EKOK varsayımı, EKOK'un her iki sayıdan da büyük olmasını ister; ancak 36>36 doğru değildir. Bu örnekte iki varsayım da sağlanmaz.
4.Kolay
MAT.10.3.3 · Bir doğal sayının belirli doğal sayılara bölümünden kalanlarına dair muhakeme yapabilme
Süreç bileşeni: d) Ulaştığı önermelerin katkısını bu sayıların en küçük ortak katlarından oluşan sayılara bölümünden kalanı bulma bağlamında değerlendirir.
Matematik dersinde araştırma ödevi hazırlayan bir öğrenci, Mehmed Nadir'in Hesab-ı Nazari adlı kitabındaki bölünebilme kurallarını incelemiş ve defterine şu önermeyi yazmıştır: Sıfırdan farklı bir doğal sayının 3 ile bölümünden kalan a, 4 ile bölümünden kalan b ve bu sayıların en küçük ortak katı olan 12 ile bölümünden kalan c ise; c sayısının 3 ile bölümünden kalan a, 4 ile bölümünden kalan b olur. Öğrenci önermeyi, 12 ile bölümünden kalanı 7 olan bir doğal sayı üzerinde denemeye karar vermiştir.
Bu önermeye göre seçilen sayının 3 ve 4 ile bölümünden kalanlar sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Sayılar · Yaprak test 1 · Soru 4
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Seçilen sayının 12 ile bölümünden kalanı 7 olduğundan önermedeki c değeri 7'dir. Önermeye göre 3 ile bölümünden kalan, 7'nin 3 ile bölümünden kalana eşittir. 7=2⋅3+1 olduğundan bu kalan a=1 olur. 4 ile bölümünden kalan, 7'nin 4 ile bölümünden kalana eşittir. 7=1⋅4+3 olduğundan bu kalan b=3 olur. Böylece kalanlar sırasıyla 1 ve 3'tür.
5.Orta
MAT.10.3.1 · Bir doğal sayı ile asal çarpanları ve bölenleri arasındaki ilişkilere dair çıkarım yapabilme
Süreç bileşeni: b) Farklı örneklerden elde ettiği örüntüleri listeleyerek bir doğal sayının asal çarpanları ve bölenleri hakkındaki varsayımlarına yönelik örüntüleri geneller.
Bir okul müzik kulübü, ritim uygulamasında bir parçanın vuruş sayısının eşit süreli gruplara kaç farklı biçimde ayrılabildiğini incelemektedir. Bu değer, vuruş sayısının pozitif tam sayı bölenlerinin sayısına eşittir. Öğrenciler dört bölüm için asal çarpanlara ayırma ve pozitif bölen sayısı örneklerini aşağıdaki tabloda listelemiştir.
Bölüm
Vuruş sayısının asal çarpanlarına ayrılmış hâli
Pozitif bölen sayısı
Isınma
22⋅31
6
Eşlik
21⋅32
6
Nakarat
22⋅32
9
Kapanış
24⋅31
10
Kulüp, prova için nakarat bölümünü art arda 100 kez çalmıştır. Bu tekrarlardan oluşan final kaydının toplam vuruş sayısı, nakarat bölümünün vuruş sayısının 100 katıdır.
Tablodaki örneklerden elde edilen örüntüye göre final kaydının pozitif tam sayı bölenlerinin sayısı kaçtır?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Sayılar · Yaprak test 1 · Soru 5
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Nakarat bölümünün vuruş sayısı 22⋅32 dir. 100=22⋅52 olduğundan final kaydının vuruş sayısı 22⋅32⋅22⋅52=24⋅32⋅52 olur.
Tablodaki her örnekte pozitif bölen sayısı, üslerin 1 fazlalarının çarpımına eşittir: (2+1)(1+1)=6, (1+1)(2+1)=6, (2+1)(2+1)=9 ve (4+1)(1+1)=10.
Bu örüntü, yeni gelen 52 çarpanını da kapsayacak biçimde genellenirse final kaydının pozitif bölen sayısı (4+1)(2+1)(2+1)=5⋅3⋅3=45 bulunur. Soru yalnızca pozitif bölenleri istediğinden sonuç 2 ile çarpılmaz.
6.Orta
MAT.10.3.1 · Bir doğal sayı ile asal çarpanları ve bölenleri arasındaki ilişkilere dair çıkarım yapabilme
Süreç bileşeni: c) Oluşturduğu genellemelerin varsayımlarını karşılayıp karşılamadığını örneklerle sınar.
Bir okulun sağlıklı beslenme projesinde hemşire, üç şişeye sırasıyla 36, 48 ve 60 damla D vitamini koymuştur. Her şişedeki damlalar günlere eşit sayıda dağıtılacağından, damla sayısının pozitif bölenleri seçilebilecek günlük damla miktarlarını gösterir. Öğrenciler, inceledikleri örneklerden şu genellemeyi kurmuştur: n=p1a1⋅p2a2⋯pkak biçiminde asal çarpanlarına ayrılan bir doğal sayının pozitif bölen sayısı (a1+1)(a2+1)⋯(ak+1) olur. Aynı genellemeye göre bu sayının tam sayı bölenlerinin sayısı, pozitif bölen sayısına eşittir.
Bu genelleme, üç şişedeki damla sayıları örnek alınarak sınandığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Sayılar · Yaprak test 1 · Soru 6
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Şişelerdeki sayılar asal çarpanlarına ayrılır: 36=22⋅32, 48=24⋅31, 60=22⋅31⋅51. Pozitif bölen sayısı formülü örneklere uygulanır: (2+1)(2+1)=9, (4+1)(1+1)=10, (2+1)(1+1)(1+1)=12. Listeleyerek sınama da aynı sonucu verir: 36'nın pozitif bölenleri 1,2,3,4,6,9,12,18,36; 48'in pozitif bölenleri 1,2,3,4,6,8,12,16,24,48; 60'ın pozitif bölenleri 1,2,3,4,5,6,10,12,15,20,30,60'tır. Genellemenin ilk kısmı üç örnekte de varsayımı karşılar. Her pozitif bölenin bir de negatif karşılığı olduğundan tam sayı bölen sayısı, pozitif bölen sayısının 2 katıdır: 18, 20 ve 24. Bu yüzden tam sayı bölen sayısının pozitif bölen sayısına eşit olduğu iddiası üç örnekte de karşılanmaz. Sınama sonucu B seçeneğidir.
7.Orta
MAT.10.3.3 · Bir doğal sayının belirli doğal sayılara bölümünden kalanlarına dair muhakeme yapabilme
Süreç bileşeni: c) Oluşturduğu genellemenin kendi varsayımını karşılayıp karşılamadığını örneklerle sınar.
Mert, akıllı telefonundaki matematik uygulamasında şu genellemeyi oluşturmuştur: "Hem 2'ye hem 6'ya tam bölünen her doğal sayı 12'ye de tam bölünür." Bu genellemeyi, 2 ile 6'nın çarpımının 12 olması varsayımına dayandırmıştır. Genellemenin varsayımını karşılayıp karşılamadığını, telefonunun depolama uygulamasında görünen dört dosyanın kilobayt cinsinden boyutuyla sınayacaktır.
Dosya
Boyut (KB)
Fotoğraf
2448
Video
3618
Belge
1836
Müzik
5040
Mert genellemesini bu örneklerle sınadığında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşır?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Sayılar · Yaprak test 1 · Soru 7
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Genelleme bir koşullu önermedir: Bir sayı hem 2'ye hem 6'ya tam bölünüyorsa 12'ye de tam bölünür. Örnek, ancak öncül doğru ve sonuç yanlışsa genellemeyi karşılamaz. 6'ya bölünme için sayının hem 2'ye hem 3'e bölünmesi gerekir.
- 2448: Son rakam çift olduğundan 2'ye, basamakları toplamı 2+4+4+8=18 olduğundan 3'e ve dolayısıyla 6'ya bölünür. Son iki basamak 48, 4'ün katı olduğundan 4'e de bölünür. 2448=12×204 olup kalan 0'dır. Örnek genellemeyle çelişmez.
- 3618: Son rakam çift, basamakları toplamı 3+6+1+8=18 olduğundan hem 2'ye hem 6'ya bölünür. Son iki basamak 18=4×4+2 olduğundan 4'e bölünmez; bu yüzden 12'ye de bölünmez. 3600=12×300 ve 18=12×1+6 olduğundan 3618=12×301+6, yani kalan 6'dır. Öncül doğru, sonuç yanlış: genelleme bu örneği karşılamaz.
- 1836: Basamakları toplamı 18 ve sayı çifttir; 6'ya bölünür. Son iki basamak 36, 4'ün katıdır. 1836=12×153 olduğundan 12'ye tam bölünür. Örnek çelişmez.
- 5040: Basamakları toplamı 9, 3'ün katıdır ve sayı çifttir; 6'ya bölünür. 5040=12×420 olduğundan 12'ye de tam bölünür. Örnek çelişmez.
Yalnızca video boyutu genellemeyi karşılamadığını gösterdiğinden doğru yargı D'dir. (2 ile 6 aralarında asal değildir; 12'ye bölünme için birlikte aranması gereken koşullar 3 ve 4'tür.)
8.Orta
MAT.10.3.3 · Bir doğal sayının belirli doğal sayılara bölümünden kalanlarına dair muhakeme yapabilme
Süreç bileşeni: ç) Ulaştığı sonuçlara yönelik matematiksel önermeleri doğrulayabileceği şekilde sunar.
Kodlama ve robotik kulübü, robotların beş basamaklı seri numaralarını 12'ye bölmeden kalanı bulacak bir program hazırlamaktadır. Program, bir robotun seri numarası için yalnızca şu iki sonucu kaydetmiştir: Sayının 3 ile bölümünden kalan 2, 4 ile bölümünden kalan 3'tür.Buna göre bu seri numarasının 12 ile bölümünden kalanına ilişkin, doğrulanabilecek biçimde sunulmuş doğru önerme aşağıdakilerden hangisidir?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Sayılar · Yaprak test 1 · Soru 8
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Kaydedilen sonuçlara göre seri numarasının 3 ile bölümünden kalan 2, 4 ile bölümünden kalan 3'tür. Bu sayının 12 ile bölümünden kalan c olsun. c, 12'den küçük bir doğal sayıdır; ayrıca c'nin3 ile bölümünden kalanı 2, 4 ile bölümünden kalanı 3 olmalıdır.
4 ile bölümünden kalanı 3 olup 12'den küçük olan doğal sayılar 3, 7 ve 11'dir.3=3⋅1+0 olduğundan 3'ün3 ile bölümünden kalanı 0'dır.7=3⋅2+1 olduğundan 7'nin3 ile bölümünden kalanı 1'dir.11=3⋅3+2 olduğundan 11'in3 ile bölümünden kalanı 2'dir.
Bu üç sayıdan yalnızca 11, 3 ile bölümünden 2 kalanını verir. 11=4⋅2+3 olduğu için 11'in4 ile bölümünden kalanı 3'tür ve 11<12'dir. Böylece önerme, seri numarası 12'ye bölünmeden doğrulanır. Doğru önerme B'dir.
9.Zor
MAT.10.3.2 · Birden çok doğal sayının ortak bölenleriyle bunların en büyüğü ve ortak katlarıyla bunların en küçüğü arasındaki ilişkilere dair muhakeme yapabilme
Süreç bileşeni: e) Elde ettiği önermeler ile ilgili matematiksel doğrulama yöntemlerini seçer ve kullanır.
Okulun sergi holünde üç dikdörtgen pano vardır. Panoların ölçüleri 48 cm ×36 cm, 48 cm ×60 cm ve 36 cm ×60 cm'dir. Her pano, kenar uzunluğu tam sayı santimetre olan özdeş kare fayanslarla kesilmeden ve boşluk bırakılmadan döşenecektir. İşçilik ücreti fayans başına 15 TL'dir. Toplam işçilik maliyetini en aza indirmek için her panoda, kenarı o panonun iki kenar uzunluğunun en büyük ortak bölenine eşit olan mümkün olan en büyük fayans kullanılacaktır. Ece, herhangi iki doğal sayı için EBOB(a,b)⋅EKOK(a,b)=a⋅b önermesini doğrulamıştır. Ece bu önermeyi üç sayıya genelleyerek EBOB(48,36,60)⋅EKOK(48,36,60)=48⋅36⋅60 eşitliğinin doğru olduğunu ve üç panodaki toplam fayans sayısının EBOB(48,36,60)EKOK(48,36,60) olduğunu ileri sürmektedir.
Ece'nin üç sayıya yönelik genellemesi matematiksel bir doğrulama yöntemiyle sınandığında, en az maliyete ilişkin doğru yargı aşağıdakilerden hangisidir?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Sayılar · Yaprak test 1 · Soru 9
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Doğrulama yöntemi olarak asal çarpanlara ayırma seçilir. Sayılar iki basamaklı olduğu için çarpanlar belirlenebilir; ortak katları 720'ye kadar listelemek kullanışsızdır. İki sayı için bilinen eşitlik ise üçüncü sayıya kendiliğinden taşınamayacağından cebirsel genelleme, sayısal olarak sınanmadan kabul edilemez. 48=24⋅3, 36=22⋅32 ve 60=22⋅3⋅5 olduğundan EBOB(48,36,60)=22⋅3=12 ve EKOK(48,36,60)=24⋅32⋅5=720 bulunur. Çarpım 12⋅720=8640'tır. Üç sayının çarpımı 48⋅36⋅60=1728⋅60=103680'dir.8640=103680 olduğundan genelleme yanlıştır; toplam fayans sayısı 12720=60 alınamaz. Her pano kendi kenarlarının EBOB'u ile döşenir. EBOB(48,36)=12 olup fayans sayısı 4⋅3=12, EBOB(48,60)=12 olup fayans sayısı 4⋅5=20, EBOB(36,60)=12 olup fayans sayısı 3⋅5=15'tir. İki sayıya ait önerme bu hesapla uyumludur: örneğin EBOB(48,36)EKOK(48,36)=12144=12. Toplam fayans sayısı 12+20+15=47, en az işçilik maliyeti 47⋅15=705 TL'dir.
10.Zor
MAT.10.3.2 · Birden çok doğal sayının ortak bölenleriyle bunların en büyüğü ve ortak katlarıyla bunların en küçüğü arasındaki ilişkilere dair muhakeme yapabilme
Süreç bileşeni: ç) Birden çok doğal sayının ortak bölenleriyle bunların en büyüğü ve ortak katlarıyla bunların en küçüğü arasındaki ilişkilere dair elde ettiği genellemelere yönelik önermeler sunar.
Okul bahçesini çitle çevirme projesinde çit çekilecek uzunluklar aşağıdaki gibidir. Öğrenciler bu uzunlukların ortak bölenleri ile ortak katlarını inceleyerek EBOB ve EKOK arasındaki ilişkilere dair genellemeler yapmış ve bunları önerme olarak yazmıştır.
Çit
Uzunluk
Bahçenin kısa kenarı
24 m
Bahçenin uzun kenarı
36 m
Çiçek tarhının düz kenarı
18 m
Buna göre öğrencilerin sunduğu aşağıdaki önermelerden hangisi doğrudur?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Sayılar · Yaprak test 1 · Soru 10
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Tablodaki uzunluklar 18, 24 ve 36 m’dir. Bahçenin kenarları 24 m ve 36 m’dir.
Asal çarpanlar: 18=2⋅32, 24=23⋅3, 36=22⋅32.
İki kenar için EBOB(24,36)=22⋅3=12 ve EKOK(24,36)=23⋅32=72 olur.
12⋅72=864 ve 24⋅36=864 olduğundan
EBOB(24,36)⋅EKOK(24,36)=24⋅36 eşitliği sağlanır.
Üç çit uzunluğu için EBOB(18,24,36)=2⋅3=6 ve EKOK(18,24,36)=23⋅32=72 olur.
6⋅72=432, üç uzunluğun çarpımı ise 18⋅24⋅36=15552 olur.
432=15552 olduğundan aynı eşitlik üç uzunluk için sağlanmaz.
Bu nedenle doğru önerme C’dir.
A’da üç uzunluk için eşitlik yoktur; iki kenar için ise vardır. B’de 12+72=84=864 olur. D’de EBOB 6’dır; uzunluklar aralarında asal değildir ve EKOK çarpıma eşit değildir. E’de 12<24<36<72 olduğundan EBOB kenarlardan büyük, EKOK kenarlardan küçük değildir.
11.Zor
MAT.10.3.2 · Birden çok doğal sayının ortak bölenleriyle bunların en büyüğü ve ortak katlarıyla bunların en küçüğü arasındaki ilişkilere dair muhakeme yapabilme
Süreç bileşeni: a) Birden çok doğal sayının ortak bölenleriyle bunların en büyüğü ve ortak katlarıyla bunların en küçüğü arasındaki ilişkilere dair varsayımlarda bulunur.
Bir okul kütüphanesine roman, bilim ve tarih kitaplarından sırasıyla 28, 42 ve 70 adet gelmiştir. Kütüphaneci, bölümleri birbirine karıştırmadan her bölümdeki kitapların tamamını aynı büyüklükte paketlere ayıracaktır. Paket büyüklüğü bütün bölümlerde aynı olacak ve olabildiğince büyük seçilecektir. Bu kütüphanede roman kulübü 28 günde, bilim kulübü 42 günde, tarih kulübü 70 günde bir toplanmaktadır. Üç kulüp bugün aynı gün toplanmıştır. Kütüphaneci, paket büyüklüğü ile kulüplerin yeniden aynı gün toplanacağı en kısa süreye ilişkin varsayımlar yazmıştır.
Buna göre kütüphanecinin aşağıdaki varsayımlarından hangisi doğrudur?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Sayılar · Yaprak test 1 · Soru 11
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Paketlemede bölümler karıştırılmadan kitapların tamamı aynı ve olabildiğince büyük paketlere ayrılacaktır. Aranan büyüklük, 28, 42 ve 70 sayısının ortak pozitif bölenlerinin en büyüğüdür.
28=22⋅7, 42=2⋅3⋅7 ve 70=2⋅5⋅7 olduğundan ortak çarpanların en küçük kuvvetleri alınır: EBOB(28,42,70)=2⋅7=14. Kontrol: 28=2⋅14, 42=3⋅14, 70=5⋅14. Böylece kitapların tamamı kullanılır.
Kulüpler bugün birlikte toplanmıştır. Yeniden aynı gün toplanacakları en kısa süre, bu üç sayının ortak pozitif katlarının en küçüğüdür. Kuvvetlerin en büyükleri alınır: EKOK(28,42,70)=22⋅3⋅5⋅7=420. Kontrol: 420÷28=15, 420÷42=10, 420÷70=6.
Pozitif ortak katların en büyüğü yoktur; ancak en küçüğü 420 olduğu için kulüpler 420 gün sonra yeniden aynı gün toplanır. Dolayısıyla doğru varsayım E seçeneğidir.
12.Zor
MAT.10.3.3 · Bir doğal sayının belirli doğal sayılara bölümünden kalanlarına dair muhakeme yapabilme
Süreç bileşeni: b) Aynı sayı ile bölme işleminden elde edilecek kalanlara ilişkin farklı örneklerle ilgili örüntüleri listeleyerek varsayımlarına yönelik örüntüleri geneller.
Bir büyükşehir belediyesinin trafik yönetim merkezi, sabah zirve saatinde bazı otobüs hatlarının duraklardan aldığı yolcu sayılarını incelemektedir. Merkez, yolcuları 12 kişilik gruplar halinde planlarken gruba girmeyen yolcu sayısını bölme işlemini yeniden yapmadan bulmak için beş hatta ait örnekleri aşağıdaki tabloya listelemiştir.
Hat
Yolcu sayısı
3 ile bölümünden kalan
4 ile bölümünden kalan
12 ile bölümünden kalan
H1
875
2
3
11
H2
1468
1
0
4
H3
2390
2
2
2
H4
3521
2
1
5
H5
4806
0
2
6
Aynı sabah sefere başlayan H6 hattının yolcu sayısı tabloda yoktur. Bu sayının 3 ile bölümünden kalanı, H5 satırındaki 3 ile bölümünden kalana eşittir; 4 ile bölümünden kalanı ise H4 satırındaki 4 ile bölümünden kalana eşittir.
Tablodaki farklı örneklerde aynı bölenlere ait kalan örüntüleri listelenip genellenerek H6 hattının yolcu sayısının 12 ile bölümünden kalanı bulunacaktır.
Buna göre bu kalan kaçtır?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Sayılar · Yaprak test 1 · Soru 12
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Tablodaki her satırda 12 ile bölümünden kalan (c), 3 ile bölümünden kalan (a) ve 4 ile bölümünden kalan (b) yan yana listelenir:
- H1: a=2, b=3, c=11 ve 11=3⋅3+2, 11=4⋅2+3
- H2: a=1, b=0, c=4 ve 4=3⋅1+1, 4=4⋅1+0
- H3: a=2, b=2, c=2 ve 2=3⋅0+2, 2=4⋅0+2
- H4: a=2, b=1, c=5 ve 5=3⋅1+2, 5=4⋅1+1
- H5: a=0, b=2, c=6 ve 6=3⋅2+0, 6=4⋅1+2
Beş örneğin tümünde aynı örüntü vardır: c nin 3 ile bölümünden kalan a, 4 ile bölümünden kalan b dir. Yani 0≤c<12 olmak üzere c, hem 3 ile bölündüğünde a hem 4 ile bölündüğünde b kalanını verir.
H6 için tablodan a=0 (H5) ve b=1 (H4) okunur. 4 ile bölümünden kalanı 1 olan ve 12 den küçük olan adaylar 1, 5 ve 9 dur.
- 1 in 3 ile bölümünden kalanı 1 dir.
- 5 in 3 ile bölümünden kalanı 2 dir.
- 9 un 3 ile bölümünden kalanı 0 dır.
Yalnız 9, 3 ile bölündüğünde 0 kalanını verir. Bu genelleme tablodaki beş örneğin hepsiyle de uyumludur. Öyleyse H6 nın 12 ile bölümünden kalanı 9 dur.