Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).
Bu testin ölçtüğü öğrenme çıktıları
Her soru Maarif öğretim programındaki bir öğrenme çıktısının belirli bir süreç bileşenini ölçer ve bir gerçek yaşam bağlamında kurulur.
MAT.10.6.1 · Dik koordinat sisteminde iki nokta arasındaki uzaklık ve bir doğru parçasını belli oranda bölen noktanın koordinatlarıyla ilgili çıkarım yapabilme
MAT.10.6.2 · Dik koordinat sistemini doğrunun özelliklerini incelemek ve doğru ile ilgili problemleri çözebilmek için uygun bir temsil aracı olarak kullanabilme
12 çözümlü soru
1.Kolay
MAT.10.6.1 · Dik koordinat sisteminde iki nokta arasındaki uzaklık ve bir doğru parçasını belli oranda bölen noktanın koordinatlarıyla ilgili çıkarım yapabilme
Süreç bileşeni: d) Önermeleri gerçek yaşam problemleri bağlamında değerlendirir.
Bir çevrim içi harita uygulaması, bir öğrencinin evini E(1,2) ve okulunu O(4,6) noktalarıyla dik koordinat düzleminde göstermektedir. Koordinatlar kilometre cinsindendir. Uygulama, ev ile okul arasındaki yol uzaklığını 8 km olarak vermektedir. Kuş uçuşu uzaklık ise E ile O noktalarını birleştiren doğru parçasının uzunluğudur.
Buna göre kuş uçuşu uzaklık ve yol uzaklığıyla ilgili aşağıdaki önermelerden hangisi doğrudur?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Analitik İnceleme · Yaprak test 1 · Soru 1
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Apisler farkı 4−1=3, ordinatlar farkı 6−2=4 olur. Bu uzunluklar eksenlere paralel dik kenarlardır. Pisagor bağıntısıyla ∣EO∣=32+42=9+16=25=5 km bulunur. Yol uzaklığı 8 km olduğundan 5<8 dir. Kuş uçuşu uzaklık 5 km olup yol uzaklığından daha küçüktür. Doğru önerme E seçeneğidir.
2.Kolay
MAT.10.6.1 · Dik koordinat sisteminde iki nokta arasındaki uzaklık ve bir doğru parçasını belli oranda bölen noktanın koordinatlarıyla ilgili çıkarım yapabilme
Süreç bileşeni: ç) İki nokta arasındaki uzaklık bağıntısına ve bir doğru parçasını belli oranda bölen noktanın koordinatlarına yönelik önermeler sunar.
Bir okul matematik kulübü, analitik geometriye katkılarıyla tanınan Ömer Hayyam, Descartes ve Fermat’yı tanıtan bir pano hazırlamaktadır. Panodaki dik koordinat sisteminde A(1,2) ve B(7,8) noktaları işaretlenmiştir. Kulüp, [AB] doğru parçasını içten AP:PB=1:2 oranında bölen P noktasına ilişkin bir önerme yazacaktır.
Panoya P noktası için yazılacak doğru önerme aşağıdakilerden hangisidir?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Analitik İnceleme · Yaprak test 1 · Soru 2
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
P noktası [AB] yi içten AP:PB=m:n=1:2 oranında böler. Bu nedenle A(x1,y1)=(1,2) ve B(x2,y2)=(7,8) için içten bölme önermesi uygulanır:
x=m+nnx1+mx2=1+22⋅1+1⋅7=39=3y=m+nny1+my2=1+22⋅2+1⋅8=312=4
Buna göre P(3,4) olur. Panoya yazılacak doğru önerme B seçeneğidir.
Kontrol: ∣AP∣=(3−1)2+(4−2)2=8=22 ve ∣PB∣=(7−3)2+(8−4)2=32=42 olduğundan AP:PB=1:2 sağlanır.
3.Kolay
MAT.10.6.2 · Dik koordinat sistemini doğrunun özelliklerini incelemek ve doğru ile ilgili problemleri çözebilmek için uygun bir temsil aracı olarak kullanabilme
Süreç bileşeni: b) Karşılaştığı problem durumlarında dik koordinat sistemini doğrunun eğim açısını, eğimini ve doğruların birbirlerine göre konumlarını belirlemede uygun bir temsil aracı olarak seçer.
Bir okul, su ve enerji tasarrufu projesi kapsamında güneş enerjisiyle çalışan su ısıtıcısını izlemektedir. Depodaki suyun sıcaklığı sabah saatlerinde doğrusal olarak artmaktadır. Saat 09.00'da suyun sıcaklığı 20 °C, saat 12.00'de ise 35 °C olarak ölçülmüştür.
Saatteki sıcaklık artışını doğrunun eğimi olarak elde etmek için dik koordinat sisteminde aşağıdakilerden hangisi seçilmelidir?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Analitik İnceleme · Yaprak test 1 · Soru 3
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Sıcaklık zamana bağlı olarak doğrusal arttığı için durum, dik koordinat sisteminde bir doğru ile temsil edilir. Saatteki artışın eğim olarak okunması için zaman yatay eksene (x), sıcaklık dikey eksene (y) alınır. Yatay değişim 12−9=3 saat, dikey değişim 35−20=15 °C'tur. Eğim, dikey değişimin yatay değişime oranıdır: m=12−935−20=315=5. Eğim pozitiftir; sıcaklık saatte 5 °C artmaktadır. Bu temsil A seçeneğidir.
4.Kolay
MAT.10.6.2 · Dik koordinat sistemini doğrunun özelliklerini incelemek ve doğru ile ilgili problemleri çözebilmek için uygun bir temsil aracı olarak kullanabilme
Süreç bileşeni: c) Dik koordinat sistemini doğrunun eğim açısını, eğimini ve doğruların birbirlerine göre konumlarını temsil etme aracı olarak kullanır.
Bir öğrenci, dijital fotoğraf klasörünün toplam dosya boyutunun fotoğraf sayısına bağlı olarak nasıl değiştiğini dik koordinat sisteminde inceliyor. Yatay eksen fotoğraf sayısını, düşey eksen toplam dosya boyutunu megabayt (MB) olarak gösteriyor. Klasör, A(2,5) ve B(6,13) noktalarından geçen d doğrusu ile modelleniyor.
Buna göre d doğrusunun eğimi ve bu eğimin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Analitik İnceleme · Yaprak test 1 · Soru 4
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
A(2,5) ve B(6,13) noktaları dik koordinat sisteminde d doğrusunu belirliyor. Eğim, dikey değişimin yatay değişime oranıdır: m=6−213−5=48=2. Eğim pozitif olduğundan fotoğraf sayısı arttıkça toplam dosya boyutu da artar. Doğru bir doğru olduğundan bu değişim sabittir: fotoğraf sayısı 1 arttığında toplam dosya boyutu 2 MB artar. Doğru cevap A seçeneğidir.
5.Orta
MAT.10.6.1 · Dik koordinat sisteminde iki nokta arasındaki uzaklık ve bir doğru parçasını belli oranda bölen noktanın koordinatlarıyla ilgili çıkarım yapabilme
Süreç bileşeni: a) Dik koordinat sisteminde iki nokta arasındaki uzaklık bağıntısı ve bir doğru parçasını belli oranda bölen noktanın koordinatlarıyla ilgili varsayımda bulunur.
Bir belediye, şehir parkında yeni bir dinlenme alanı tasarlamaktadır. Parkın vaziyet planı dik koordinat sisteminde, birimi metre olacak biçimde hazırlanmıştır. Planın başlangıcı olan güneybatı çit direği O(0,0) noktasıdır. Batı kapısı bu direkten 1 m doğuda ve 2 m kuzeydedir. Çocuk bahçesinin köşesi ise batı kapısından 6 m doğuda ve 6 m kuzeydedir. Peyzaj ekibi, batı kapısı ile çocuk bahçesinin köşesini birleştiren doğru parçasının çocuk bahçesi tarafındaki uzantısına bir çardak yerleştirmeyi planlamaktadır. Çardağın batı kapısına uzaklığı, çardağın çocuk bahçesi köşesine uzaklığının 2 katı olacaktır. Ekip, genel bir bölme bağıntısına geçmeden bu yerleşime özgü olarak çardağın koordinatlarına dair varsayımda bulunmaktadır.
Buna göre çardağın koordinatlarına ilişkin doğru varsayım aşağıdakilerden hangisidir?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Analitik İnceleme · Yaprak test 1 · Soru 5
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Batı kapısı A(1,2) noktasıdır. Çocuk bahçesinin köşesi bu kapıdan 6 m doğuda ve 6 m kuzeyde olduğundan B(1+6,2+6)=B(7,8) olur. Çardak K, AB doğru parçasının B tarafındaki uzantısındadır ve ∣AK∣=2∣KB∣ dir. B, A ile K arasında olduğundan ∣AK∣=∣AB∣+∣KB∣ eşitliği ∣AB∣=∣KB∣ sonucunu verir; yani B, AK parçasının orta noktasıdır. A'danB'ye doğu ve kuzey ayrılıkları 6 m ve 6 m dir. Benzer dik üçgenlerde bu ayrılıklar aynı oranda büyüdüğünden A'danK'ya ayrılıklar bunların 2 katı, yani 12 m doğu ve 12 m kuzey olur. Böylece K(1+12,2+12)=(13,14) varsayımı elde edilir. Doğrulama: ∣AK∣=122+122=122 ve ∣KB∣=62+62=62 olduğundan ∣AK∣=2∣KB∣ sağlanır.
6.Orta
MAT.10.6.2 · Dik koordinat sistemini doğrunun özelliklerini incelemek ve doğru ile ilgili problemleri çözebilmek için uygun bir temsil aracı olarak kullanabilme
Süreç bileşeni: a) Dik koordinat sistemini doğrunun eğim açısını, eğimini ve doğruların birbirlerine göre konumlarını belirlemede araç olarak tanır.
Aylin, "Telefon Kullanımı ve Kalan Pil" proje ödevinde kullanım süresini saat cinsinden yatay eksende, kalan pil yüzdesini dikey eksende göstermek üzere aynı dik koordinat sisteminde iki doğrusal model oluşturmuştur. Gözlemler tablodaki gibidir. Aylin, bu iki modelde kalan pil yüzdesinin bir kullanım süresinde birbirine eşitlenip eşitlenmeyeceğini incelemektedir.
Model
t=0 saatte kalan pil
İkinci gözlem
Video izleme (d1)
%100
4 saat sonunda %60
Çevrimiçi oyun (d2)
%70
5 saat sonunda %20
Dik koordinat sisteminde d1 ve d2 doğrularının eğimleri, eğim açıları ve birbirlerine göre konumları birlikte düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Analitik İnceleme · Yaprak test 1 · Soru 6
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
d1 üzerindeki noktalar (0,100) ve (4,60) dır. Eğim m1=4−060−100=4−40=−10 olur. d2 üzerindeki noktalar (0,70) ve (5,20) dir. Eğim m2=5−020−70=5−50=−10 olur. Eğim, eğim açısının tanjantına eşit olduğundan tanα1=tanα2=−10 dur. Doğrular düşey olmadığı için eğim açıları eşittir. Her iki doğru da y eksenini farklı noktada keser: d1 için 100, d2 için 70. Eğimler eşit fakat başlangıç yüzdeleri farklı olduğundan doğrular çakışık değildir; d1//d2 dir. Paralel ve ayrık doğrular kesişmez. −10t+100=−10t+70 denkleminin çözümü yoktur. Bu nedenle kalan pil yüzdeleri hiçbir kullanım süresinde eşitlenmez. Azalma hızı iki modelde de saatte 10 puandır; video modelinin kalan pili her sürede oyun modelinden 30 puan fazladır.
7.Orta
MAT.10.6.2 · Dik koordinat sistemini doğrunun özelliklerini incelemek ve doğru ile ilgili problemleri çözebilmek için uygun bir temsil aracı olarak kullanabilme
Süreç bileşeni: a) Dik koordinat sistemini doğrunun eğim açısını, eğimini ve doğruların birbirlerine göre konumlarını belirlemede araç olarak tanır.
Okul müzik kulübü, konser kaydında gitar ve keman kanallarının ses şiddetinin süreye göre değişimini dik koordinat sisteminde inceliyor. Yatay eksen süreyi saniye cinsinden, dikey eksen ise ses şiddetini birim cinsinden gösteriyor. Gitar kanalının ses şiddeti A(1, 2) ve B(5, 10) noktalarından geçen d1 doğrusu ile, keman kanalının ses şiddeti C(1, 8) ve D(5, 6) noktalarından geçen d2 doğrusu ile modelleniyor.
Bu modellere göre d1 ve d2 doğrularının eğimleri, birbirlerine göre konumları ve d2 doğrusunun eğim açısı için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Analitik İnceleme · Yaprak test 1 · Soru 7
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Dik koordinat sistemindeki noktalardan eğimler, dikey değişimin yatay değişime oranıdır. m1=5−110−2=48=2 ve m2=5−16−8=4−2=−21 bulunur. Her iki eğim de tanımlı ve sıfırdan farklı olduğundan doğrular eksenlere paralel değildir. m1⋅m2=2⋅(−21)=−1 olduğundan d1⊥d2 dir; eğimler eşit olmadığından doğrular paralel ya da çakışık değildir. m2=tanα=−21<0 olduğundan d2'nin eğim açısı 90∘ ile 180∘ arasındadır. Negatif eğim, keman kanalında süre arttıkça ses şiddetinin azaldığını gösterir. Bu yargılar D seçeneğindedir.
8.Orta
MAT.10.6.2 · Dik koordinat sistemini doğrunun özelliklerini incelemek ve doğru ile ilgili problemleri çözebilmek için uygun bir temsil aracı olarak kullanabilme
Süreç bileşeni: a) Dik koordinat sistemini doğrunun eğim açısını, eğimini ve doğruların birbirlerine göre konumlarını belirlemede araç olarak tanır.
Bir belediye, geri dönüşüm araçlarının izleyeceği güzergâhları kent planı üzerinde dik koordinat sistemiyle modelliyor. Yatay eksen doğu yönündeki uzaklığı, dikey eksen kuzey yönündeki uzaklığı kilometre cinsinden gösteriyor. Kâğıt toplama güzergâhı olan d1 doğrusu A(2,1) ve B(6,3) noktalarından geçiyor. Cam toplama güzergâhı olan d2 doğrusu, eksenlere paralel olmayacak biçimde d1 doğrusuna dik çiziliyor. Doğu-batı yönündeki ana yol ise eğim açısı 0° olan yatay bir doğru ile temsil ediliyor.Dik koordinat sistemi bu güzergâhların eğim açısını, eğimini ve birbirlerine göre konumlarını belirlemede bir araç olarak kullanıldığında aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Analitik İnceleme · Yaprak test 1 · Soru 8
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
A(2,1) ve B(6,3) noktalarından eksenlere paraleller çizildiğinde yatay değişim 6−2=4 km, dikey değişim 3−1=2 km olur. Eğim, dikey değişimin yatay değişime oranıdır: m1=42=21. Dik koordinat sisteminde bir doğrunun eğimi, eğim açısının tanjantına eşittir; yani tanα=21'dir. Bu, açının ölçüsünün 21∘ olduğu anlamına gelmez. d2 eksenlere paralel değildir ve d1'e diktir; bu yüzden m1⋅m2=−1 olur. 21⋅m2=−1 eşitliğinden m2=−2 bulunur. Eğim açısı 0° olan ana yolun eğimi 0'dır.0⋅21=0=−1 olduğundan bu yol d1'e dik değildir; çarpım kuralı eksene paralel bu doğruya uygulanarak diklik sonucuna varılmaz. Doğru yargı E seçeneğidir.
9.Zor
MAT.10.6.1 · Dik koordinat sisteminde iki nokta arasındaki uzaklık ve bir doğru parçasını belli oranda bölen noktanın koordinatlarıyla ilgili çıkarım yapabilme
Süreç bileşeni: c) İki nokta arasındaki uzaklık bağıntısına ve bir doğru parçasını belli oranda bölen noktanın koordinatlarına ilişkin genellemeleri ile varsayımlarını karşılaştırır.
Bir okulun bisiklet kulübü, antrenman parkurunu dik koordinat düzleminde modelliyor. Düzlemde 1 birim, 1 km'ye karşılık gelir. Kulüp binası A(1,2), aktarma istasyonu B(7,6) noktasındadır; parkur [AB] doğru parçasıdır. Kulüp, [AB] üzerinde ∣AD∣:∣DB∣=2:1 olan bir dinlenme noktası D ve doğrunun B tarafındaki uzantısında ∣AE∣:∣EB∣=2:1 olan bir servis noktası E aramaktadır.
Öğrenciler, eksenlere paralel deneme parkurlarda uzaklığı yatay ve dikey parçalara ayırıp Pisagor bağıntısıyla kontrol ederek şu varsayımı kurmuştur:
Varsayım: "D noktası A'ya,∣AB∣ uzunluğunun 32'ü kadar uzaklıktadır; koordinatları, A'danB'ye olan yatay ve dikey değişimin 32'ü eklenerek bulunur. E noktası B'nin ötesindedir ve ∣EB∣=∣AB∣ olur."
Farklı örneklerden sonra şu genellemeyi yazmışlardır:
Genelleme: "Uçları A(x1,y1) ve B(x2,y2) olan doğru parçasını m:n oranında içten veya dıştan bölen nokta aynıdır; koordinatları (m+nnx1+mx2,m+nny1+my2) olur ve bu nokta her zaman doğru parçasının üzerindedir."
Verilen A ve B noktaları için varsayım ile genelleme karşılaştırıldığında aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Analitik İnceleme · Yaprak test 1 · Soru 9
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Yatay değişim 7−1=6, dikey değişim 6−2=4 birimdir. ∣AB∣=62+42=52=213 km olur.
Varsayıma göre içten 2:1 bölen nokta, A'dan∣AB∣'nin32'ü kadar ileridedir:
D=(1+32⋅6,2+32⋅4)=(5,314).
∣AD∣=3413 ve ∣DB∣=3213 olduğundan ∣AD∣:∣DB∣=2:1 sağlanır.
Genelleme, m=2 ve n=1 için aynı noktayı verir:
(31⋅1+2⋅7,31⋅2+2⋅6)=(5,314).
Dolayısıyla içten bölmede varsayım ile genelleme uyumludur.
Dıştan bölmede varsayım, E'yiB'nin ötesine ve ∣EB∣=∣AB∣ olacak biçimde yerleştirir:
E=(7,6)+(6,4)=(13,10).
∣EB∣=52=∣AB∣ ve ∣AE∣=122+82=413 olduğundan ∣AE∣:∣EB∣=2:1 sağlanır.
Genelleme dıştan bölmede de aynı formülü kullandığından E için yine (5,314) koordinatlarını verir. Bu nokta [AB] üzerinde olup B'nin ötesinde değildir. Bu nedenle dıştan bölmede genelleme, varsayımla çelişir.
(4,4) orta noktadır ve oranı 1:1 yapar. (−5,−2) noktasında oran 2:1 değil 1:2 olur. (15,14) noktası AB doğrusu üzerinde değildir ve oranı 2:1 sağlamaz.
10.Zor
MAT.10.6.1 · Dik koordinat sisteminde iki nokta arasındaki uzaklık ve bir doğru parçasını belli oranda bölen noktanın koordinatlarıyla ilgili çıkarım yapabilme
Süreç bileşeni: b) Farklı örnekler üzerinden varsayımlarına yönelik örüntüleri geneller.
Elif, okulun bilim fuarında sergileyeceği lazerli konum sensörü projesinde, lazerin iki çivi arasına gerilen doğru parçası üzerinde her denemede aynı bölme kuralıyla bir noktaya odaklandığını inceliyor. Çivileri A ve B, lazerin odaklandığı noktayı L ile göstererek ölçtüğü koordinatları şöyle kaydediyor:
Deneme
A(x1,y1)
B(x2,y2)
L
1
(0,0)
(6,3)
(4,2)
2
(1,2)
(7,8)
(5,6)
3
(−3,1)
(3,7)
(1,5)
A(x1,y1) ve B(x2,y2) olmak üzere, tablodaki üç denemenin tamamında gözlenen örüntüyü veren genelleme aşağıdakilerden hangisidir?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Analitik İnceleme · Yaprak test 1 · Soru 10
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Bir genellemenin doğru sayılması için üç denemenin hepsinde ölçülen L ile aynı sonucu vermesi gerekir. Bunun için L'nin,A'danB'ye giden yolun hangi sabit kesrinde durduğuna bakılır.
1. deneme: B−A=(6,3) ve L−A=(4,2). 64=32 ve 32=32.
2. deneme: B−A=(6,6) ve L−A=(4,4). 64=32 ve 64=32.
3. deneme: B−A=(6,6) ve L−A=(4,4). Yine her iki bileşen 32.
Üç örnekte de L=A+32(B−A) örüntüsü vardır. Açılırsa
L=(3x1+2x2,3y1+2y2)
olur. Bu, B seçeneğidir.
Anlamı: L, AB doğru parçasını içten AL:LB=2:1 oranında böler. Örneğin 1. denemede ∣AL∣=42+22=20=25 ve ∣LB∣=22+12=5 olduğundan oran 2:1 dir.
Diğer ifadeler en az bir denemede ölçülen noktayla çelişir:
- A, 1. denemede (2,1) verir; ölçülen (4,2) değildir.
- C, 1. denemede (12,6) verir; nokta parçanın dışında kalır.
- D, 1. denemede (4,2) vererek B ile çakışır; çünkü A orijindedir ve 2x2−x1=x1+2x2 olur. 2. denemede ise (313,314) verir, ölçülen (5,6) değildir. İlk örnek tek başına genelleme için yetmez.
- E, 1. denemede (3,23) verir; orta nokta yalnızca 1:1 bölmede doğrudur.
11.Zor
MAT.10.6.1 · Dik koordinat sisteminde iki nokta arasındaki uzaklık ve bir doğru parçasını belli oranda bölen noktanın koordinatlarıyla ilgili çıkarım yapabilme
Süreç bileşeni: a) Dik koordinat sisteminde iki nokta arasındaki uzaklık bağıntısı ve bir doğru parçasını belli oranda bölen noktanın koordinatlarıyla ilgili varsayımda bulunur.
Okul kütüphanesinin kat planı dik koordinat sisteminde modellenmiştir (girişin köşesi orijin, birim metre). Danışma masası A(1,2), raf köşesi C(10,2) ve grup çalışma masası B(10,14) noktalarındadır. A ile B arasında raflar olduğu için düz uzaklık doğrudan ölçülemiyor; ölçüm yalnızca koridor boyunca, eksenlere paralel olarak A'dan C'ye ve C'den B'ye yapılabiliyor. Aydınlatma kablosu rafların üzerinden A'dan B'ye düz çekilecek, kablo üzerindeki K bağlantı kutusu ise AB doğru parçasını AK:KB=1:2 oranında içten bölecektir.Öğrenciler; eksenlere paralel koridor parçalarından yararlanarak düz kablonun uzunluğu ve K noktasının koordinatları için bir varsayım oluşturuyor. Düz kablonun uzunluğu ve K noktasının koordinatları birlikte düşünüldüğünde doğru varsayım aşağıdakilerden hangisidir?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Analitik İnceleme · Yaprak test 1 · Soru 11
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Koridor parçaları eksenlere paraleldir: ∣AC∣=∣10−1∣=9 m ve ∣CB∣=∣14−2∣=12 m. C'de dik açı oluşur. Düz kablo, bu dik üçgenin hipotenüsü olan AB'dir. Varsayım: düz uzunluk, dik kenarların toplamı değil hipotenüstür.
∣AB∣=92+122=81+144=225=15m.9+12=21 m yalnızca koridor boyudur.
K, AB'yi AK:KB=1:2 oranında içten böldüğünden A ile B arasındadır ve AK, AB'nin1+21=31'üdür. Aynı oran yatay ve düşey bileşenlere de uygulanır:
yatay ötelenme =39=3, düşey ötelenme =312=4.
K=(1+3,2+4)=(4,6).
Kontrol: AK=(3,4) ve KB=(6,8)=2⋅(3,4) olduğundan AK:KB=1:2.
Böylece hem uzunluk 15 m hem de K(4,6) doğrudur. (7,10) oranı 2:1 yapar; (19,26) ve (−8,−10) parçanın dışındadır. Doğru varsayım D'dir.
12.Zor
MAT.10.6.2 · Dik koordinat sistemini doğrunun özelliklerini incelemek ve doğru ile ilgili problemleri çözebilmek için uygun bir temsil aracı olarak kullanabilme
Süreç bileşeni: a) Dik koordinat sistemini doğrunun eğim açısını, eğimini ve doğruların birbirlerine göre konumlarını belirlemede araç olarak tanır.
Bir kentin toplu taşıma planlama ofisi, yoğun saatlerde kullanılan üç koridorun güzergâhını dik koordinat sisteminde modelliyor. Düzlemde başlangıç noktası merkez aktarma durağıdır; x ekseni doğuyu, y ekseni kuzeyi gösterir ve 1 birim 1 km'ye karşılık gelir.
- Otobüs koridoru d1; P(1,2) ve Q(5,5) duraklarından geçmektedir.
- Minibüs koridoru d2; R(0,7) ve S(4,4) duraklarından geçmektedir.
- Raylı sistem bağlantısı d3; T(3,1) ve U(3,8) duraklarından geçmektedir.Buna göre bu koridorların eğimleri, eğim açıları ve birbirlerine göre konumları dik koordinat sisteminde belirlendiğinde aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Analitik İnceleme · Yaprak test 1 · Soru 12
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Durakların koordinatları dik koordinat sisteminde okunarak eğimler bulunur.
d1 için dikey değişim 5−2=3, yatay değişim 5−1=4 olduğundan m1=43'tür. Eğim pozitif olduğundan eğim açısı dar açıdır ve tanα1=43'tür.d2 için dikey değişim 4−7=−3, yatay değişim 4−0=4 olduğundan m2=−43'tür. Eğim negatif olduğundan eğim açısı geniş açıdır; ölçü 90° değildir.
m1=m2 olduğundan d1 ile d2 paralel değildir, bir noktada kesişir. Kesişim: y=43x+45 ve y=−43x+7 eşitlenirse x=623, y=833 bulunur. Ancak m1⋅m2=−169=−1 olduğundan bu doğrular dik değildir. Eğimlerin yalnızca ters işaretli olması diklik için yetmez.
T ve U noktalarının apsisleri eşit olduğundan d3 doğrusu x=3 doğrusudur; y eksenine paraleldir. Eğim açısı 90°'dir ve eğimi tanımsızdır. d1, x eksenine paralel olmadığından d3 ile dik kesişmez. Eğimi tanımsız olan doğruda m1⋅m3=−1 bağıntısı da yazılamaz.
Bu belirlemeler yalnızca E seçeneğinde bir arada doğru ifade edilmiştir.