İçeriğe atla
YeniMaarif uyumlu matematik testleriHemen çöz

Maarif uyumlu · 10. sınıf matematik · 6. Tema: Analitik İnceleme

Analitik İnceleme: yaprak test 1

10. sınıf matematiğin 6. teması Analitik İnceleme için 12 soru: 4 kolay, 4 orta, 4 zor.

Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).

Bu testin ölçtüğü öğrenme çıktıları

Her soru Maarif öğretim programındaki bir öğrenme çıktısının belirli bir süreç bileşenini ölçer ve bir gerçek yaşam bağlamında kurulur.

  • MAT.10.6.1 · Dik koordinat sisteminde iki nokta arasındaki uzaklık ve bir doğru parçasını belli oranda bölen noktanın koordinatlarıyla ilgili çıkarım yapabilme
  • MAT.10.6.2 · Dik koordinat sistemini doğrunun özelliklerini incelemek ve doğru ile ilgili problemleri çözebilmek için uygun bir temsil aracı olarak kullanabilme

12 çözümlü soru

1.Kolay

MAT.10.6.1 · Dik koordinat sisteminde iki nokta arasındaki uzaklık ve bir doğru parçasını belli oranda bölen noktanın koordinatlarıyla ilgili çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: d) Önermeleri gerçek yaşam problemleri bağlamında değerlendirir.

Bir çevrim içi harita uygulaması, bir öğrencinin evini E(1,2)E(1, 2) ve okulunu O(4,6)O(4, 6) noktalarıyla dik koordinat düzleminde göstermektedir. Koordinatlar kilometre cinsindendir. Uygulama, ev ile okul arasındaki yol uzaklığını 88 km olarak vermektedir. Kuş uçuşu uzaklık ise EE ile OO noktalarını birleştiren doğru parçasının uzunluğudur. Buna göre kuş uçuşu uzaklık ve yol uzaklığıyla ilgili aşağıdaki önermelerden hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Analitik İnceleme · Yaprak test 1 · Soru 1

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: E

Apisler farkı 4−1=34-1=3, ordinatlar farkı 6−2=46-2=4 olur. Bu uzunluklar eksenlere paralel dik kenarlardır. Pisagor bağıntısıyla ∣EO∣=32+42=9+16=25=5|EO|=\sqrt{3^{2}+4^{2}}=\sqrt{9+16}=\sqrt{25}=5 km bulunur. Yol uzaklığı 88 km olduğundan 5<85<8 dir. Kuş uçuşu uzaklık 55 km olup yol uzaklığından daha küçüktür. Doğru önerme E seçeneğidir.
2.Kolay

MAT.10.6.1 · Dik koordinat sisteminde iki nokta arasındaki uzaklık ve bir doğru parçasını belli oranda bölen noktanın koordinatlarıyla ilgili çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: ç) İki nokta arasındaki uzaklık bağıntısına ve bir doğru parçasını belli oranda bölen noktanın koordinatlarına yönelik önermeler sunar.

Bir okul matematik kulübü, analitik geometriye katkılarıyla tanınan Ömer Hayyam, Descartes ve Fermat’yı tanıtan bir pano hazırlamaktadır. Panodaki dik koordinat sisteminde A(1,2)A(1, 2) ve B(7,8)B(7, 8) noktaları işaretlenmiştir. Kulüp, [AB][AB] doğru parçasını içten AP:PB=1:2AP:PB = 1:2 oranında bölen PP noktasına ilişkin bir önerme yazacaktır. Panoya PP noktası için yazılacak doğru önerme aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Analitik İnceleme · Yaprak test 1 · Soru 2

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: B

PP noktası [AB][AB] yi içten AP:PB=m:n=1:2AP:PB = m:n = 1:2 oranında böler. Bu nedenle A(x1,y1)=(1,2)A(x_1, y_1) = (1, 2) ve B(x2,y2)=(7,8)B(x_2, y_2) = (7, 8) için içten bölme önermesi uygulanır: x=nx1+mx2m+n=2⋅1+1⋅71+2=93=3\displaystyle x = \frac{n x_1 + m x_2}{m + n} = \frac{2 \cdot 1 + 1 \cdot 7}{1 + 2} = \frac{9}{3} = 3 y=ny1+my2m+n=2⋅2+1⋅81+2=123=4\displaystyle y = \frac{n y_1 + m y_2}{m + n} = \frac{2 \cdot 2 + 1 \cdot 8}{1 + 2} = \frac{12}{3} = 4 Buna göre P(3,4)P(3, 4) olur. Panoya yazılacak doğru önerme B seçeneğidir. Kontrol: ∣AP∣=(3−1)2+(4−2)2=8=22|AP| = \sqrt{(3-1)^2+(4-2)^2} = \sqrt{8} = 2\sqrt{2} ve ∣PB∣=(7−3)2+(8−4)2=32=42|PB| = \sqrt{(7-3)^2+(8-4)^2} = \sqrt{32} = 4\sqrt{2} olduğundan AP:PB=1:2AP:PB = 1:2 sağlanır.
3.Kolay

MAT.10.6.2 · Dik koordinat sistemini doğrunun özelliklerini incelemek ve doğru ile ilgili problemleri çözebilmek için uygun bir temsil aracı olarak kullanabilme

Süreç bileşeni: b) Karşılaştığı problem durumlarında dik koordinat sistemini doğrunun eğim açısını, eğimini ve doğruların birbirlerine göre konumlarını belirlemede uygun bir temsil aracı olarak seçer.

Bir okul, su ve enerji tasarrufu projesi kapsamında güneş enerjisiyle çalışan su ısıtıcısını izlemektedir. Depodaki suyun sıcaklığı sabah saatlerinde doğrusal olarak artmaktadır. Saat 09.00'da suyun sıcaklığı 20 °C, saat 12.00'de ise 35 °C olarak ölçülmüştür. Saatteki sıcaklık artışını doğrunun eğimi olarak elde etmek için dik koordinat sisteminde aşağıdakilerden hangisi seçilmelidir?

dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Analitik İnceleme · Yaprak test 1 · Soru 3

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: A

Sıcaklık zamana bağlı olarak doğrusal arttığı için durum, dik koordinat sisteminde bir doğru ile temsil edilir. Saatteki artışın eğim olarak okunması için zaman yatay eksene (xx), sıcaklık dikey eksene (yy) alınır. Yatay değişim 12−9=312-9=3 saat, dikey değişim 35−20=1535-20=15 °C'tur. Eğim, dikey değişimin yatay değişime oranıdır: m=35−2012−9=153=5m=\dfrac{35-20}{12-9}=\dfrac{15}{3}=5. Eğim pozitiftir; sıcaklık saatte 55 °C artmaktadır. Bu temsil A seçeneğidir.
4.Kolay

MAT.10.6.2 · Dik koordinat sistemini doğrunun özelliklerini incelemek ve doğru ile ilgili problemleri çözebilmek için uygun bir temsil aracı olarak kullanabilme

Süreç bileşeni: c) Dik koordinat sistemini doğrunun eğim açısını, eğimini ve doğruların birbirlerine göre konumlarını temsil etme aracı olarak kullanır.

Bir öğrenci, dijital fotoğraf klasörünün toplam dosya boyutunun fotoğraf sayısına bağlı olarak nasıl değiştiğini dik koordinat sisteminde inceliyor. Yatay eksen fotoğraf sayısını, düşey eksen toplam dosya boyutunu megabayt (MB) olarak gösteriyor. Klasör, A(2,5)A(2, 5) ve B(6,13)B(6, 13) noktalarından geçen dd doğrusu ile modelleniyor. Buna göre dd doğrusunun eğimi ve bu eğimin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Analitik İnceleme · Yaprak test 1 · Soru 4

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: A

A(2,5)A(2, 5) ve B(6,13)B(6, 13) noktaları dik koordinat sisteminde dd doğrusunu belirliyor. Eğim, dikey değişimin yatay değişime oranıdır: m=13−56−2=84=2m = \dfrac{13 - 5}{6 - 2} = \dfrac{8}{4} = 2. Eğim pozitif olduğundan fotoğraf sayısı arttıkça toplam dosya boyutu da artar. Doğru bir doğru olduğundan bu değişim sabittir: fotoğraf sayısı 11 arttığında toplam dosya boyutu 22 MB artar. Doğru cevap A seçeneğidir.
5.Orta

MAT.10.6.1 · Dik koordinat sisteminde iki nokta arasındaki uzaklık ve bir doğru parçasını belli oranda bölen noktanın koordinatlarıyla ilgili çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: a) Dik koordinat sisteminde iki nokta arasındaki uzaklık bağıntısı ve bir doğru parçasını belli oranda bölen noktanın koordinatlarıyla ilgili varsayımda bulunur.

Bir belediye, şehir parkında yeni bir dinlenme alanı tasarlamaktadır. Parkın vaziyet planı dik koordinat sisteminde, birimi metre olacak biçimde hazırlanmıştır. Planın başlangıcı olan güneybatı çit direği O(0,0)O(0,0) noktasıdır. Batı kapısı bu direkten 11 m doğuda ve 22 m kuzeydedir. Çocuk bahçesinin köşesi ise batı kapısından 66 m doğuda ve 66 m kuzeydedir. Peyzaj ekibi, batı kapısı ile çocuk bahçesinin köşesini birleştiren doğru parçasının çocuk bahçesi tarafındaki uzantısına bir çardak yerleştirmeyi planlamaktadır. Çardağın batı kapısına uzaklığı, çardağın çocuk bahçesi köşesine uzaklığının 22 katı olacaktır. Ekip, genel bir bölme bağıntısına geçmeden bu yerleşime özgü olarak çardağın koordinatlarına dair varsayımda bulunmaktadır. Buna göre çardağın koordinatlarına ilişkin doğru varsayım aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Analitik İnceleme · Yaprak test 1 · Soru 5

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: D

Batı kapısı A(1,2)A(1,2) noktasıdır. Çocuk bahçesinin köşesi bu kapıdan 66 m doğuda ve 66 m kuzeyde olduğundan B(1+6, 2+6)=B(7,8)B(1+6,\,2+6)=B(7,8) olur. Çardak KK, ABAB doğru parçasının BB tarafındaki uzantısındadır ve ∣AK∣=2∣KB∣|AK|=2|KB| dir. BB, AA ile KK arasında olduğundan ∣AK∣=∣AB∣+∣KB∣|AK|=|AB|+|KB| eşitliği ∣AB∣=∣KB∣|AB|=|KB| sonucunu verir; yani BB, AKAK parçasının orta noktasıdır. AA'dan BB'ye doğu ve kuzey ayrılıkları 66 m ve 66 m dir. Benzer dik üçgenlerde bu ayrılıklar aynı oranda büyüdüğünden AA'dan KK'ya ayrılıklar bunların 22 katı, yani 1212 m doğu ve 1212 m kuzey olur. Böylece K(1+12, 2+12)=(13,14)K(1+12,\,2+12)=(13,14) varsayımı elde edilir. Doğrulama: ∣AK∣=122+122=122|AK|=\sqrt{12^{2}+12^{2}}=12\sqrt{2} ve ∣KB∣=62+62=62|KB|=\sqrt{6^{2}+6^{2}}=6\sqrt{2} olduğundan ∣AK∣=2∣KB∣|AK|=2|KB| sağlanır.
6.Orta

MAT.10.6.2 · Dik koordinat sistemini doğrunun özelliklerini incelemek ve doğru ile ilgili problemleri çözebilmek için uygun bir temsil aracı olarak kullanabilme

Süreç bileşeni: a) Dik koordinat sistemini doğrunun eğim açısını, eğimini ve doğruların birbirlerine göre konumlarını belirlemede araç olarak tanır.

Aylin, "Telefon Kullanımı ve Kalan Pil" proje ödevinde kullanım süresini saat cinsinden yatay eksende, kalan pil yüzdesini dikey eksende göstermek üzere aynı dik koordinat sisteminde iki doğrusal model oluşturmuştur. Gözlemler tablodaki gibidir. Aylin, bu iki modelde kalan pil yüzdesinin bir kullanım süresinde birbirine eşitlenip eşitlenmeyeceğini incelemektedir.
Modelt=0t=0 saatte kalan pilİkinci gözlem
Video izleme (d1d_1)%1004 saat sonunda %60
Çevrimiçi oyun (d2d_2)%705 saat sonunda %20
Dik koordinat sisteminde d1d_1 ve d2d_2 doğrularının eğimleri, eğim açıları ve birbirlerine göre konumları birlikte düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Analitik İnceleme · Yaprak test 1 · Soru 6

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: C

d1d_1 üzerindeki noktalar (0,100)(0,100) ve (4,60)(4,60) dır. Eğim m1=60−1004−0=−404=−10m_1=\dfrac{60-100}{4-0}=\dfrac{-40}{4}=-10 olur. d2d_2 üzerindeki noktalar (0,70)(0,70) ve (5,20)(5,20) dir. Eğim m2=20−705−0=−505=−10m_2=\dfrac{20-70}{5-0}=\dfrac{-50}{5}=-10 olur. Eğim, eğim açısının tanjantına eşit olduğundan tan⁡α1=tan⁡α2=−10\tan\alpha_1=\tan\alpha_2=-10 dur. Doğrular düşey olmadığı için eğim açıları eşittir. Her iki doğru da yy eksenini farklı noktada keser: d1d_1 için 100100, d2d_2 için 7070. Eğimler eşit fakat başlangıç yüzdeleri farklı olduğundan doğrular çakışık değildir; d1//d2d_1 // d_2 dir. Paralel ve ayrık doğrular kesişmez. −10t+100=−10t+70-10t+100=-10t+70 denkleminin çözümü yoktur. Bu nedenle kalan pil yüzdeleri hiçbir kullanım süresinde eşitlenmez. Azalma hızı iki modelde de saatte 10 puandır; video modelinin kalan pili her sürede oyun modelinden 30 puan fazladır.
7.Orta

MAT.10.6.2 · Dik koordinat sistemini doğrunun özelliklerini incelemek ve doğru ile ilgili problemleri çözebilmek için uygun bir temsil aracı olarak kullanabilme

Süreç bileşeni: a) Dik koordinat sistemini doğrunun eğim açısını, eğimini ve doğruların birbirlerine göre konumlarını belirlemede araç olarak tanır.

Okul müzik kulübü, konser kaydında gitar ve keman kanallarının ses şiddetinin süreye göre değişimini dik koordinat sisteminde inceliyor. Yatay eksen süreyi saniye cinsinden, dikey eksen ise ses şiddetini birim cinsinden gösteriyor. Gitar kanalının ses şiddeti A(1, 2) ve B(5, 10) noktalarından geçen d1d_1 doğrusu ile, keman kanalının ses şiddeti C(1, 8) ve D(5, 6) noktalarından geçen d2d_2 doğrusu ile modelleniyor. Bu modellere göre d1d_1 ve d2d_2 doğrularının eğimleri, birbirlerine göre konumları ve d2d_2 doğrusunun eğim açısı için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Analitik İnceleme · Yaprak test 1 · Soru 7

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: D

Dik koordinat sistemindeki noktalardan eğimler, dikey değişimin yatay değişime oranıdır. m1=10−25−1=84=2m_1=\dfrac{10-2}{5-1}=\dfrac{8}{4}=2 ve m2=6−85−1=−24=−12m_2=\dfrac{6-8}{5-1}=\dfrac{-2}{4}=-\dfrac{1}{2} bulunur. Her iki eğim de tanımlı ve sıfırdan farklı olduğundan doğrular eksenlere paralel değildir. m1⋅m2=2⋅(−12)=−1m_1\cdot m_2=2\cdot\left(-\dfrac{1}{2}\right)=-1 olduğundan d1⊥d2d_1\perp d_2 dir; eğimler eşit olmadığından doğrular paralel ya da çakışık değildir. m2=tan⁡α=−12<0m_2=\tan\alpha=-\dfrac{1}{2}<0 olduğundan d2d_2'nin eğim açısı 90∘90^\circ ile 180∘180^\circ arasındadır. Negatif eğim, keman kanalında süre arttıkça ses şiddetinin azaldığını gösterir. Bu yargılar D seçeneğindedir.
8.Orta

MAT.10.6.2 · Dik koordinat sistemini doğrunun özelliklerini incelemek ve doğru ile ilgili problemleri çözebilmek için uygun bir temsil aracı olarak kullanabilme

Süreç bileşeni: a) Dik koordinat sistemini doğrunun eğim açısını, eğimini ve doğruların birbirlerine göre konumlarını belirlemede araç olarak tanır.

Bir belediye, geri dönüşüm araçlarının izleyeceği güzergâhları kent planı üzerinde dik koordinat sistemiyle modelliyor. Yatay eksen doğu yönündeki uzaklığı, dikey eksen kuzey yönündeki uzaklığı kilometre cinsinden gösteriyor. Kâğıt toplama güzergâhı olan d1d_1 doğrusu A(2,1)A(2, 1) ve B(6,3)B(6, 3) noktalarından geçiyor. Cam toplama güzergâhı olan d2d_2 doğrusu, eksenlere paralel olmayacak biçimde d1d_1 doğrusuna dik çiziliyor. Doğu-batı yönündeki ana yol ise eğim açısı 0°0° olan yatay bir doğru ile temsil ediliyor.
Fonksiyon grafiği
Dik koordinat sistemi bu güzergâhların eğim açısını, eğimini ve birbirlerine göre konumlarını belirlemede bir araç olarak kullanıldığında aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Analitik İnceleme · Yaprak test 1 · Soru 8

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: E

A(2,1)A(2, 1) ve B(6,3)B(6, 3) noktalarından eksenlere paraleller çizildiğinde yatay değişim 6−2=46-2=4 km, dikey değişim 3−1=23-1=2 km olur. Eğim, dikey değişimin yatay değişime oranıdır: m1=24=12m_1=\dfrac{2}{4}=\dfrac{1}{2}. Dik koordinat sisteminde bir doğrunun eğimi, eğim açısının tanjantına eşittir; yani tan⁡α=12\tan\alpha=\dfrac{1}{2}'dir. Bu, açının ölçüsünün 12∘\dfrac{1}{2}^\circ olduğu anlamına gelmez. d2d_2 eksenlere paralel değildir ve d1d_1'e diktir; bu yüzden m1⋅m2=−1m_1\cdot m_2=-1 olur. 12⋅m2=−1\dfrac{1}{2}\cdot m_2=-1 eşitliğinden m2=−2m_2=-2 bulunur. Eğim açısı 0°0° olan ana yolun eğimi 00'dır. 0⋅12=0≠−10\cdot\dfrac{1}{2}=0\neq -1 olduğundan bu yol d1d_1'e dik değildir; çarpım kuralı eksene paralel bu doğruya uygulanarak diklik sonucuna varılmaz. Doğru yargı E seçeneğidir.
9.Zor

MAT.10.6.1 · Dik koordinat sisteminde iki nokta arasındaki uzaklık ve bir doğru parçasını belli oranda bölen noktanın koordinatlarıyla ilgili çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: c) İki nokta arasındaki uzaklık bağıntısına ve bir doğru parçasını belli oranda bölen noktanın koordinatlarına ilişkin genellemeleri ile varsayımlarını karşılaştırır.

Bir okulun bisiklet kulübü, antrenman parkurunu dik koordinat düzleminde modelliyor. Düzlemde 1 birim, 1 km'ye karşılık gelir. Kulüp binası A(1,2)A(1,2), aktarma istasyonu B(7,6)B(7,6) noktasındadır; parkur [AB][AB] doğru parçasıdır. Kulüp, [AB][AB] üzerinde ∣AD∣:∣DB∣=2:1|AD|:|DB|=2:1 olan bir dinlenme noktası DD ve doğrunun BB tarafındaki uzantısında ∣AE∣:∣EB∣=2:1|AE|:|EB|=2:1 olan bir servis noktası EE aramaktadır. Öğrenciler, eksenlere paralel deneme parkurlarda uzaklığı yatay ve dikey parçalara ayırıp Pisagor bağıntısıyla kontrol ederek şu varsayımı kurmuştur: Varsayım: "DD noktası AA'ya, ∣AB∣|AB| uzunluğunun 23\dfrac{2}{3}'ü kadar uzaklıktadır; koordinatları, AA'dan BB'ye olan yatay ve dikey değişimin 23\dfrac{2}{3}'ü eklenerek bulunur. EE noktası BB'nin ötesindedir ve ∣EB∣=∣AB∣|EB|=|AB| olur." Farklı örneklerden sonra şu genellemeyi yazmışlardır: Genelleme: "Uçları A(x1,y1)A(x_1,y_1) ve B(x2,y2)B(x_2,y_2) olan doğru parçasını m:nm:n oranında içten veya dıştan bölen nokta aynıdır; koordinatları (nx1+mx2m+n,ny1+my2m+n)\left(\dfrac{nx_1+mx_2}{m+n},\dfrac{ny_1+my_2}{m+n}\right) olur ve bu nokta her zaman doğru parçasının üzerindedir." Verilen AA ve BB noktaları için varsayım ile genelleme karşılaştırıldığında aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Analitik İnceleme · Yaprak test 1 · Soru 9

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: C

Yatay değişim 7−1=67-1=6, dikey değişim 6−2=46-2=4 birimdir. ∣AB∣=62+42=52=213|AB|=\sqrt{6^2+4^2}=\sqrt{52}=2\sqrt{13} km olur. Varsayıma göre içten 2:12:1 bölen nokta, AA'dan ∣AB∣|AB|'nin 23\dfrac{2}{3}'ü kadar ileridedir: D=(1+23⋅6,  2+23⋅4)=(5,143)D=\left(1+\dfrac{2}{3}\cdot 6,\; 2+\dfrac{2}{3}\cdot 4\right)=\left(5,\dfrac{14}{3}\right). ∣AD∣=4133|AD|=\dfrac{4\sqrt{13}}{3} ve ∣DB∣=2133|DB|=\dfrac{2\sqrt{13}}{3} olduğundan ∣AD∣:∣DB∣=2:1|AD|:|DB|=2:1 sağlanır. Genelleme, m=2m=2 ve n=1n=1 için aynı noktayı verir: (1⋅1+2⋅73,1⋅2+2⋅63)=(5,143)\left(\dfrac{1\cdot 1+2\cdot 7}{3},\dfrac{1\cdot 2+2\cdot 6}{3}\right)=\left(5,\dfrac{14}{3}\right). Dolayısıyla içten bölmede varsayım ile genelleme uyumludur. Dıştan bölmede varsayım, EE'yi BB'nin ötesine ve ∣EB∣=∣AB∣|EB|=|AB| olacak biçimde yerleştirir: E=(7,6)+(6,4)=(13,10)E=(7,6)+(6,4)=(13,10). ∣EB∣=52=∣AB∣|EB|=\sqrt{52}=|AB| ve ∣AE∣=122+82=413|AE|=\sqrt{12^2+8^2}=4\sqrt{13} olduğundan ∣AE∣:∣EB∣=2:1|AE|:|EB|=2:1 sağlanır. Genelleme dıştan bölmede de aynı formülü kullandığından EE için yine (5,143)\left(5,\dfrac{14}{3}\right) koordinatlarını verir. Bu nokta [AB][AB] üzerinde olup BB'nin ötesinde değildir. Bu nedenle dıştan bölmede genelleme, varsayımla çelişir. (4,4)(4,4) orta noktadır ve oranı 1:11:1 yapar. (−5,−2)(-5,-2) noktasında oran 2:12:1 değil 1:21:2 olur. (15,14)(15,14) noktası ABAB doğrusu üzerinde değildir ve oranı 2:12:1 sağlamaz.
10.Zor

MAT.10.6.1 · Dik koordinat sisteminde iki nokta arasındaki uzaklık ve bir doğru parçasını belli oranda bölen noktanın koordinatlarıyla ilgili çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: b) Farklı örnekler üzerinden varsayımlarına yönelik örüntüleri geneller.

Elif, okulun bilim fuarında sergileyeceği lazerli konum sensörü projesinde, lazerin iki çivi arasına gerilen doğru parçası üzerinde her denemede aynı bölme kuralıyla bir noktaya odaklandığını inceliyor. Çivileri AA ve BB, lazerin odaklandığı noktayı LL ile göstererek ölçtüğü koordinatları şöyle kaydediyor:
DenemeA(x1,y1)A(x_1,y_1)B(x2,y2)B(x_2,y_2)LL
1(0,0)(0,0)(6,3)(6,3)(4,2)(4,2)
2(1,2)(1,2)(7,8)(7,8)(5,6)(5,6)
3(−3,1)(-3,1)(3,7)(3,7)(1,5)(1,5)
A(x1,y1)A(x_1,y_1) ve B(x2,y2)B(x_2,y_2) olmak üzere, tablodaki üç denemenin tamamında gözlenen örüntüyü veren genelleme aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Analitik İnceleme · Yaprak test 1 · Soru 10

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: B

Bir genellemenin doğru sayılması için üç denemenin hepsinde ölçülen LL ile aynı sonucu vermesi gerekir. Bunun için LL'nin, AA'dan BB'ye giden yolun hangi sabit kesrinde durduğuna bakılır. 1. deneme: B−A=(6,3)B-A=(6,3) ve L−A=(4,2)L-A=(4,2). 46=23\dfrac{4}{6}=\dfrac{2}{3} ve 23=23\dfrac{2}{3}=\dfrac{2}{3}. 2. deneme: B−A=(6,6)B-A=(6,6) ve L−A=(4,4)L-A=(4,4). 46=23\dfrac{4}{6}=\dfrac{2}{3} ve 46=23\dfrac{4}{6}=\dfrac{2}{3}. 3. deneme: B−A=(6,6)B-A=(6,6) ve L−A=(4,4)L-A=(4,4). Yine her iki bileşen 23\dfrac{2}{3}. Üç örnekte de L=A+23(B−A)L=A+\dfrac{2}{3}(B-A) örüntüsü vardır. Açılırsa L=(x1+2x23,y1+2y23)\displaystyle L=\left(\dfrac{x_1+2x_2}{3},\dfrac{y_1+2y_2}{3}\right) olur. Bu, B seçeneğidir. Anlamı: LL, ABAB doğru parçasını içten AL:LB=2:1AL:LB=2:1 oranında böler. Örneğin 1. denemede ∣AL∣=42+22=20=25|AL|=\sqrt{4^2+2^2}=\sqrt{20}=2\sqrt{5} ve ∣LB∣=22+12=5|LB|=\sqrt{2^2+1^2}=\sqrt{5} olduğundan oran 2:12:1 dir. Diğer ifadeler en az bir denemede ölçülen noktayla çelişir: - A, 1. denemede (2,1)(2,1) verir; ölçülen (4,2)(4,2) değildir. - C, 1. denemede (12,6)(12,6) verir; nokta parçanın dışında kalır. - D, 1. denemede (4,2)(4,2) vererek B ile çakışır; çünkü AA orijindedir ve 2x2−x1=x1+2x22x_2-x_1=x_1+2x_2 olur. 2. denemede ise (133,143)\left(\dfrac{13}{3},\dfrac{14}{3}\right) verir, ölçülen (5,6)(5,6) değildir. İlk örnek tek başına genelleme için yetmez. - E, 1. denemede (3,32)\left(3,\dfrac{3}{2}\right) verir; orta nokta yalnızca 1:11:1 bölmede doğrudur.
11.Zor

MAT.10.6.1 · Dik koordinat sisteminde iki nokta arasındaki uzaklık ve bir doğru parçasını belli oranda bölen noktanın koordinatlarıyla ilgili çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: a) Dik koordinat sisteminde iki nokta arasındaki uzaklık bağıntısı ve bir doğru parçasını belli oranda bölen noktanın koordinatlarıyla ilgili varsayımda bulunur.

Okul kütüphanesinin kat planı dik koordinat sisteminde modellenmiştir (girişin köşesi orijin, birim metre). Danışma masası A(1,2)A(1,2), raf köşesi C(10,2)C(10,2) ve grup çalışma masası B(10,14)B(10,14) noktalarındadır. A ile B arasında raflar olduğu için düz uzaklık doğrudan ölçülemiyor; ölçüm yalnızca koridor boyunca, eksenlere paralel olarak A'dan C'ye ve C'den B'ye yapılabiliyor. Aydınlatma kablosu rafların üzerinden A'dan B'ye düz çekilecek, kablo üzerindeki K bağlantı kutusu ise AB doğru parçasını AK:KB=1:2AK:KB=1:2 oranında içten bölecektir.
Geometri şekli
Öğrenciler; eksenlere paralel koridor parçalarından yararlanarak düz kablonun uzunluğu ve K noktasının koordinatları için bir varsayım oluşturuyor. Düz kablonun uzunluğu ve K noktasının koordinatları birlikte düşünüldüğünde doğru varsayım aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Analitik İnceleme · Yaprak test 1 · Soru 11

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: D

Koridor parçaları eksenlere paraleldir: ∣AC∣=∣10−1∣=9|AC|=|10-1|=9 m ve ∣CB∣=∣14−2∣=12|CB|=|14-2|=12 m. C'de dik açı oluşur. Düz kablo, bu dik üçgenin hipotenüsü olan AB'dir. Varsayım: düz uzunluk, dik kenarların toplamı değil hipotenüstür. ∣AB∣=92+122=81+144=225=15 m.\displaystyle |AB|=\sqrt{9^{2}+12^{2}}=\sqrt{81+144}=\sqrt{225}=15\ \text{m}. 9+12=219+12=21 m yalnızca koridor boyudur. K, AB'yi AK:KB=1:2AK:KB=1:2 oranında içten böldüğünden A ile B arasındadır ve AKAK, ABAB'nin 11+2=13\dfrac{1}{1+2}=\dfrac{1}{3}'üdür. Aynı oran yatay ve düşey bileşenlere de uygulanır: yatay ötelenme =93=3=\dfrac{9}{3}=3, düşey ötelenme =123=4=\dfrac{12}{3}=4. K=(1+3, 2+4)=(4,6).\displaystyle K=(1+3,\ 2+4)=(4,6). Kontrol: AK→=(3,4)\overrightarrow{AK}=(3,4) ve KB→=(6,8)=2⋅(3,4)\overrightarrow{KB}=(6,8)=2\cdot(3,4) olduğundan AK:KB=1:2AK:KB=1:2. Böylece hem uzunluk 1515 m hem de K(4,6)(4,6) doğrudur. (7,10) oranı 2:12:1 yapar; (19,26) ve (−8,−10)(-8,-10) parçanın dışındadır. Doğru varsayım D'dir.
12.Zor

MAT.10.6.2 · Dik koordinat sistemini doğrunun özelliklerini incelemek ve doğru ile ilgili problemleri çözebilmek için uygun bir temsil aracı olarak kullanabilme

Süreç bileşeni: a) Dik koordinat sistemini doğrunun eğim açısını, eğimini ve doğruların birbirlerine göre konumlarını belirlemede araç olarak tanır.

Bir kentin toplu taşıma planlama ofisi, yoğun saatlerde kullanılan üç koridorun güzergâhını dik koordinat sisteminde modelliyor. Düzlemde başlangıç noktası merkez aktarma durağıdır; xx ekseni doğuyu, yy ekseni kuzeyi gösterir ve 11 birim 11 km'ye karşılık gelir. - Otobüs koridoru d1d_1; P(1,2)P(1, 2) ve Q(5,5)Q(5, 5) duraklarından geçmektedir. - Minibüs koridoru d2d_2; R(0,7)R(0, 7) ve S(4,4)S(4, 4) duraklarından geçmektedir. - Raylı sistem bağlantısı d3d_3; T(3,1)T(3, 1) ve U(3,8)U(3, 8) duraklarından geçmektedir.
Fonksiyon grafiği
Buna göre bu koridorların eğimleri, eğim açıları ve birbirlerine göre konumları dik koordinat sisteminde belirlendiğinde aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Analitik İnceleme · Yaprak test 1 · Soru 12

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: E

Durakların koordinatları dik koordinat sisteminde okunarak eğimler bulunur. d1d_1 için dikey değişim 5−2=35-2=3, yatay değişim 5−1=45-1=4 olduğundan m1=34m_1=\dfrac{3}{4}'tür. Eğim pozitif olduğundan eğim açısı dar açıdır ve tan⁡α1=34\tan \alpha_1=\dfrac{3}{4}'tür. d2d_2 için dikey değişim 4−7=−34-7=-3, yatay değişim 4−0=44-0=4 olduğundan m2=−34m_2=-\dfrac{3}{4}'tür. Eğim negatif olduğundan eğim açısı geniş açıdır; ölçü 90°90° değildir. m1≠m2m_1\neq m_2 olduğundan d1d_1 ile d2d_2 paralel değildir, bir noktada kesişir. Kesişim: y=34x+54y=\dfrac{3}{4}x+\dfrac{5}{4} ve y=−34x+7y=-\dfrac{3}{4}x+7 eşitlenirse x=236x=\dfrac{23}{6}, y=338y=\dfrac{33}{8} bulunur. Ancak m1⋅m2=−916≠−1m_1\cdot m_2=-\dfrac{9}{16}\neq -1 olduğundan bu doğrular dik değildir. Eğimlerin yalnızca ters işaretli olması diklik için yetmez. TT ve UU noktalarının apsisleri eşit olduğundan d3d_3 doğrusu x=3x=3 doğrusudur; yy eksenine paraleldir. Eğim açısı 90°90°'dir ve eğimi tanımsızdır. d1d_1, xx eksenine paralel olmadığından d3d_3 ile dik kesişmez. Eğimi tanımsız olan doğruda m1⋅m3=−1m_1\cdot m_3=-1 bağıntısı da yazılamaz. Bu belirlemeler yalnızca E seçeneğinde bir arada doğru ifade edilmiştir.

İlgili rehberler