Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).
Bu testin ölçtüğü öğrenme çıktıları
Her soru Maarif öğretim programındaki bir öğrenme çıktısının belirli bir süreç bileşenini ölçer ve bir gerçek yaşam bağlamında kurulur.
MAT.9.5.1 · Algoritma temelli yaklaşımlarla problem çözebilme
MAT.9.5.2 · Algoritmik yapılar içerisindeki mantık bağlaçlarını ve niceleyicileri çözümleyebilme
MAT.9.5.3 · Mantık bağlaçları ve niceleyicilerin algoritmalarda kullanımına yönelik edindiği deneyimi farklı matematiksel görev ve problemlere yansıtabilme
12 çözümlü soru
1.Kolay
MAT.9.5.2 · Algoritmik yapılar içerisindeki mantık bağlaçlarını ve niceleyicileri çözümleyebilme
Süreç bileşeni: a) Algoritmik yapılar içerisinde kullanılan mantık bağlaçlarını ve niceleyicileri belirler.
Bir okulun satranç kulübü, turnuvaya katılacak öğrencileri üç özelliğe göre sınıflandırmak için aşağıdaki algoritmayı kullanmaktadır. Özellikler; satranç kursuna katılmış olma, 9. sınıf öğrencisi olma ve turnuva günü okulda bulunmadır.
Algoritmik Doğal Dil
1. adım: Başla.
2. adım: Öğrenci listesini al.
3. adım: Her öğrenci için 4 ve 5. adımları uygula.
4. adım: Satranç kursuna katılmış ve 9. sınıf öğrencisi ise öğrenciyi asıl listeye yaz.
5. adım: Satranç kursuna katılmış veya turnuva günü okulda bulunuyor ise öğrenciyi aday listeye yaz.
6. adım: Bitir.
Bu algoritmada bir öğrencinin asıl listeye yazılmasına karar verilirken kullanılan mantık bağlaçları aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Algoritma ve Bilişim · Yaprak test 1 · Soru 1
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Asıl listeye yazma kararı 4. adımda verilmektedir. Bu adımda “satranç kursuna katılmış olma” ve “9. sınıf öğrencisi olma” koşullarının birlikte sağlanması “ve” bağlacıyla istenmektedir. Koşullar sağlandığında yazma işleminin yapılması da “ise” bağlacıyla kurulmuştur. Bu nedenle kullanılan mantık bağlaçları “ve” ve “ise”dir. “veya” bağlacı yalnızca 5. adımdaki aday liste kararında, “her” niceleyicisi ise 3. adımda vardır. “ya da” bağlacı algoritmada kullanılmamıştır.
2.Kolay
MAT.9.5.2 · Algoritmik yapılar içerisindeki mantık bağlaçlarını ve niceleyicileri çözümleyebilme
Süreç bileşeni: a) Algoritmik yapılar içerisinde kullanılan mantık bağlaçlarını ve niceleyicileri belirler.
Okulun bilim şenliğinde bir atölyeye katılacak öğrenciler bir akış şemasıyla belirlenmektedir.
1. Başla.
2. Öğrencinin kulüp bilgilerini al.
3. Koşul kutusu: Öğrenci robotik kulübündedir veya fen kulübündedir.
Koşul doğru ise öğrenciyi atölye listesine yaz.
Koşul yanlış ise öğrenciyi listeye yazma.
4. Bitir.
Dört öğrencinin kulüp bilgileri aşağıdaki tabloda verilmiştir.
Öğrenci
Robotik kulübü
Fen kulübü
Arda
Evet
Hayır
Beril
Hayır
Evet
Cenk
Evet
Evet
Duru
Hayır
Hayır
Bu koşul kutusuna göre atölye listesine yazılan öğrenciler aşağıdakilerden hangisidir?
dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Algoritma ve Bilişim · Yaprak test 1 · Soru 2
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Koşul kutusundaki bağlaç “veya”dır. “Veya”, iki önermeden en az biri doğru olduğunda doğrudur; ikisi de doğruysa sonuç yine doğrudur. “Ya da” gibi yalnız birinin doğru olmasını istemez.
- Arda: Robotik evet, fen hayır → en az biri doğru → yazılır.
- Beril: Robotik hayır, fen evet → yazılır.
- Cenk: İkisi de evet → “veya” doğrudur → yazılır.
- Duru: İkisi de hayır → koşul yanlıştır → yazılmaz.
Listeye Arda, Beril ve Cenk yazılır. Cevap B.
3.Kolay
MAT.9.5.3 · Mantık bağlaçları ve niceleyicilerin algoritmalarda kullanımına yönelik edindiği deneyimi farklı matematiksel görev ve problemlere yansıtabilme
Süreç bileşeni: c) Mantık bağlaçları ve niceleyicilerin matematiksel dil ve sembolizmin yalınlık ve kesinliğindeki rolünü değerlendirir.
Bir belediyenin park ve bahçe düzenleme ekibi, lale tarhlarının sulanması için şu kuralı kullanmaktadır: Parktaki her lale tarhı için; tarh gölgede ve toprağının nemi %30'dan az ise o tarh sulanır. Ekip, kuralı bakım algoritmasına aktarırken G(x) ifadesini "x tarhı gölgededir", N(x) ifadesini "x tarhının toprak nemi %30'dan azdır", S(x) ifadesini "x tarhı sulanır" anlamında kullanacaktır.
Bu kuralın anlamını değiştirmeden, matematiksel dili yalın ve kesin kılan sembolik ifade aşağıdakilerden hangisidir?
dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Algoritma ve Bilişim · Yaprak test 1 · Soru 3
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Sözel kural doğrudan okunur: söz konusu olan parkdaki her tarhtır; sulama ise iki koşulun birlikte sağlanmasıyla yapılır. 1) "Her lale tarhı" ifadesi tümel niceleyici ∀ ile yazılır. ∃ "bazı" anlamına geldiği için A, anlamı daraltır. 2) Tarhın hem gölgede olması hem de neminin %30'dan az olması gerekir; bu "ve" bağlacıdır: G(x)∧N(x). "Veya" kullanan B, koşullardan birinin yetmesini söyler ve kuralı değiştirir. 3) Bu iki koşul sağlanınca tarh sulanır; ilişki "ise"dir, yani ((G(x)∧N(x))⇒S(x)). C, sonucu da "ve" ile ekleyerek her tarhın gölgede, nemi az ve sulanıyor olduğunu ileri sürer; koşullu kural olmaktan çıkar. 4) D, "gölgede ise nem azdır ve sulanır" der; nemin az olması sulamanın sonucu değil, koşuludur. Kapsam değiştiği için anlam bozulur. 5) Anlamı koruyan, kısa ve tek yoruma izin veren yazım ∀x((G(x)∧N(x))⇒S(x)) olduğundan doğru cevap E'dir.
4.Kolay
MAT.9.5.3 · Mantık bağlaçları ve niceleyicilerin algoritmalarda kullanımına yönelik edindiği deneyimi farklı matematiksel görev ve problemlere yansıtabilme
Süreç bileşeni: a) Karşılaştığı algoritmalardaki mantık bağlaçları ve niceleyicilerin kullanımını gözden geçirir.
Bir okulun iklim kulübü, beş il merkezinde aynı gün ölçülen sıcaklık ve yağış miktarlarını aşağıdaki tabloya yazmıştır. Kulüp, illeri belirlemek için şu algoritmayı kullanmaktadır.
Aşağıdaki adımlar her il için ayrı ayrı uygulanır:
(sıcaklık≤10)∨(yag˘ıs\c≥20) doğruysa il iklim uyarısı listesine eklenir; değilse eklenmez. Sıcaklık derece santigrat (°C), yağış milimetre (mm) cinsindendir.
İl
Sıcaklık (°C)
Yağış (mm)
Konya
5
22
Rize
12
35
Mersin
18
9
Sivas
3
14
Aydın
15
16
Bu algoritmaya göre iklim uyarısı listesine alınan iller aşağıdakilerden hangisidir?
dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Algoritma ve Bilişim · Yaprak test 1 · Soru 4
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Algoritma her il için (sıcaklık≤10)∨(yag˘ıs\c≥20) koşulunu ayrı ayrı kontrol eder. Veya bağlacı, iki koşuldan en az biri doğruysa tüm koşulu doğru kılar.
Konya: 5≤10 doğru, 22≥20 doğru. Doğru ∨ doğru = doğru → listeye alınır.
Rize: 12≤10 yanlış, 35≥20 doğru. Yanlış ∨ doğru = doğru → listeye alınır.
Mersin: 18≤10 yanlış, 9≥20 yanlış. Yanlış ∨ yanlış = yanlış → alınmaz.
Sivas: 3≤10 doğru, 14≥20 yanlış. Doğru ∨ yanlış = doğru → listeye alınır.
Aydın: 15≤10 yanlış, 16≥20 yanlış. Yanlış ∨ yanlış = yanlış → alınmaz.
Listeye alınan iller Konya, Rize ve Sivas'tır. Cevap D.
5.Orta
MAT.9.5.1 · Algoritma temelli yaklaşımlarla problem çözebilme
Süreç bileşeni: d) Karşılaşılan problem durumlarında algoritma temelli bir çözüm stratejisi oluşturur.
Okul kütüphanesine görünüşü ve boyutu aynı olan 9 sözlük gelmiştir. Yayınevi, bu sözlüklerden tam birinin baskı hatası nedeniyle diğerlerinden daha ağır olduğunu, öteki sözlüklerin ise birbirine eşit kütlede olduğunu bildirmiştir. Kütüphaneci eşit kollu bir terazi kullanacaktır. Her tartımda teraziye konan iki gruptan hangisinin daha ağır olduğu ya da iki grubun eşit olduğu belirlenebilmektedir.
Buna göre ağır olan sözlüğü en fazla 2 tartımda kesin olarak bulmayı garanti eden algoritma temelli çözüm stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?
dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Algoritma ve Bilişim · Yaprak test 1 · Soru 5
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Terazi her tartımda üç sonuç verir: sol ağır, sağ ağır veya eşit. Ağır sözlük tam bir tane olduğu için her sonuç, şüpheli kümesini daraltacak biçimde kullanılmalıdır.
C stratejisi:
1. tartım: Üçerli iki grup tartılır. Ağır gelen grupta, eşitlik varsa tartılmayan grupta olmak üzere şüpheli sayı 9'dan3'e iner.
2. tartım: Bu üç sözlükten ikisi tartılır. Biri ağırsa odur; eşitlerse üçüncüsüdür. Üç olasılık da tek tartımda ayrılır.
Böylece her durumda tam 2 tartımda sözlük bulunur; en fazla 2 tartım garanti edilir.
A: İkililer (1,2), (3,4), (5,6), (7,8) biçiminde sırayla tartılır. Ağır sözlük 7, 8 veya 9 numarada ise 4 tartım gerekir.
B: Eşitlik yoksa sıra 4→2→1 şeklindedir. Bu kol 1+1+1=3 tartımdır.
D: Ağır sözlük son sıradaysa birinci sözlükle yapılan karşılaştırmalar 8 tartıma kadar çıkar.
E: İlk tartım şüpheliyi 3'e indirir. Sonraki tek tek karşılaştırmada ilk iki sözlük normal çıkarsa 1+2=3 tartım gerekir.
Yalnız C, en kötü durumda da 2 tartımda kesin sonuç verir.
6.Orta
MAT.9.5.1 · Algoritma temelli yaklaşımlarla problem çözebilme
Süreç bileşeni: c) Problem durumlarındaki sözel, görsel veya cebirsel ifadeleri algoritmik dile dönüştürür.
Ege, akıllı telefonundaki bir alışveriş uygulamasında kargo ücretinin sepetteki ürün sayısına göre belirlendiğini görüyor. Uygulamadaki sözel kural şöyledir: Ürün sayısı 3’ten az ise kargo ücreti 40 TL’dir. Ürün sayısı 3 veya daha fazla fakat 6’dan az ise kargo ücreti 20 TL’dir. Ürün sayısı 6 veya daha fazla ise kargo ücreti 0 TL’dir.
Ürün sayısı n, kargo ücreti u TL olmak üzere bu sözel kuralın sözde koda doğru dönüştürülmüş hâli aşağıdakilerden hangisidir?
dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Algoritma ve Bilişim · Yaprak test 1 · Soru 6
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Sözel kural üç duruma ayrılır: n<3 ise u=40; 3≤n<6 ise u=20; n≥6 ise u=0. B seçeneğindeki koşullar ve atamalar bu üç durumla birebir aynıdır. Sınır değerleriyle kontrol edelim. n=2 için ücret 40 TL olmalıdır; A seçeneği 0 verir. n=3 için ücret 20 TL olmalıdır; C seçeneği 3’ü ilk dilime kattığı için 40 verir, E seçeneği ise orta dilime 0 verdiği için yanlıştır. n=6 için ücret 0 TL olmalıdır; A bu değerde 40, C ve D ise 6’yı orta dilime kattığı için 20, E ise 20 verir. Yalnızca B; n=2, n=3 ve n=6 için sırasıyla 40, 20 ve 0 TL üretir. Dolayısıyla doğru dönüşüm B’dir.
7.Orta
MAT.9.5.2 · Algoritmik yapılar içerisindeki mantık bağlaçlarını ve niceleyicileri çözümleyebilme
Süreç bileşeni: a) Algoritmik yapılar içerisinde kullanılan mantık bağlaçlarını ve niceleyicileri belirler.
Matematik kulübünün haftalık toplantısında öğrenciler, 1'den 20'ye kadar olan doğal sayıları sınıflandırmak için aşağıdaki algoritmayı tartışarak yazmıştır.
Algoritmik doğal dil
1. adım: Başla.
2. adım: 1'den 20'ye kadar olan her doğal sayıyı sırayla al.
3. adım: İki önermenin ikisi birden doğru ise sayıyı A kümesine yaz. Birinci önerme: Sayı 2 ile tam bölünür. İkinci önerme: Sayı 3 ile tam bölünür.
4. adım: İki önermeden en az biri doğru ise sayıyı B kümesine yaz. Birinci önerme: Sayının birler basamağı 0'dır. İkinci önerme: Sayının birler basamağı 5'tir.
5. adım: İki önermeden yalnızca biri doğru ise sayıyı C kümesine yaz. Birinci önerme: Sayı asaldır. İkinci önerme: Sayının rakamları toplamı çifttir.
6. adım: A, B, C kümelerine yazılan sayılardan bazılarını kulüp panosunda sergile.
7. adım: Bitir.
Bu algoritmanın 2, 3, 4, 5 ve 6. adımlarında kullanılan mantık bağlaçları ve niceleyiciler aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak belirlenmiştir?
dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Algoritma ve Bilişim · Yaprak test 1 · Soru 7
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
2. adımda sayılar tek tek değil, 1'den 20'ye kadar olanların tamamı ele alındığı için "her" niceleyicisi vardır.
3. adımda iki önermenin ikisi birden doğru olması istenir; bu, iki önermenin birlikte sağlanmasını kontrol eden "ve" bağlacıdır. Koşul sağlanınca yazma komutu verildiği için "ise" bağlacı da kullanılır.
4. adımda önermelerden en az birinin doğru olması yeterlidir; bu "veya" bağlacıdır. Komut yine koşula bağlandığı için "ise" bağlacı da vardır.
5. adımda iki önermeden yalnızca birinin doğru olması istenir; bu, dışlayan "ya da" bağlacıdır. "Doğru ise" ifadesi "ise" bağlacını gösterir.
6. adımda kümelerdeki sayıların tamamı değil, bazıları seçildiği için "bazı" niceleyicisi vardır.
Bu belirleme C seçeneğinde verilmiştir.
8.Orta
MAT.9.5.3 · Mantık bağlaçları ve niceleyicilerin algoritmalarda kullanımına yönelik edindiği deneyimi farklı matematiksel görev ve problemlere yansıtabilme
Süreç bileşeni: b) Matematiksel problem çözme, doğrulama ve ispat süreçlerinde mantık bağlaçları ve niceleyicilerin kullanımına yönelik çıkarımlar yapar.
Zeynep, okul bilim fuarında sergilemek üzere “Tek Sayıların Kareleri” projesini hazırlamaktadır. Projesinde şu önermeyi doğrulamayı amaçlar.
P: “Her tek doğal sayının karesi tektir.”
Cebirsel taslak: k negatif olmayan bir tam sayı olmak üzere herhangi bir tek doğal sayı n=2k+1 biçiminde yazılır. n2=(2k+1)2=4k2+4k+1=2(2k2+2k)+1 olduğundan n2 tektir. Zeynep, n keyfî seçildiği için bu sonucun bütün tek doğal sayılar için geçerli olduğunu belirtir.
Algoritmik kontrol: n=7 alınır ve n2=49 hesaplanır. 49 tek olduğu için “P doğrudur.” denir.
Zeynep, P’nin değilini “Hiçbir tek doğal sayının karesi tek değildir.” diye yazar.
Bu çalışmadaki cebirsel taslak, algoritmik kontrol ve P’nin yazılan değili birlikte değerlendirildiğinde aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Algoritma ve Bilişim · Yaprak test 1 · Soru 8
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
1. P, evrensel bir önermedir: Her tek doğal sayı n için n2 tektir. Bu, “n tek ise n2 tektir” koşulunun bütün tek doğal sayılara uygulanmasıdır.
2. Cebirsel taslakta n=2k+1, belirli bir örnek değil, keyfî bir tek doğal sayının genel biçimidir; her tek doğal sayı bu biçimde yazılır. n2=2(2k2+2k)+1 ifadesi 2m+1 biçiminde olduğu için tektir. Keyfî n için elde edilen sonuç, “her” niceleyicisiyle bütün tek doğal sayılara genellenir. Dolayısıyla cebirsel taslak P’yi kanıtlar.
3. Algoritmik kontrol yalnızca n=7 örneğine bakar. 49’un tek olması P’nin bir özel durumunu doğrular; “her” niceleyicili önermenin kanıtı yerine geçmez.
4. “Her tek doğal sayının karesi tektir.” önermesinin değil, “hiçbiri” biçiminde kurulmaz. Doğru değil: En az bir tek doğal sayı vardır ve bu sayının karesi tek değildir. Zeynep’in cümlesi, evrensel niceleyiciyi yanlış değillemiştir.
5. Kanıtın keyfî n ile yapılması, tek örneğin kanıt sayılmaması ve değilin “en az bir” ile kurulması yalnızca A seçeneğinde birlikte doğrudur.
9.Zor
MAT.9.5.1 · Algoritma temelli yaklaşımlarla problem çözebilme
Süreç bileşeni: f) Karşılaşılan problem durumlarında seçtiği algoritma temelli çözüm stratejisini kontrol eder.
Okul sağlıklı yaşam projesinde bir öğrenci, kilo (kg) ve boy (cm) girildiğinde vücut kitle indeksini (VKİ) hesaplayıp kişiyi sınıflandıran bir algoritma yazmıştır. Projede benimsenen doğru sınıflama kuralları şunlardır:
- VKİ <18,5 ise "Zayıf"
- 18,5≤ VKİ <25 ise "Normal"
- 25≤ VKİ <30 ise "Fazla kilolu"
- VKİ ≥30 ise "Obez"
VKİ =k/(b⋅b) formülüyle hesaplanır; b, santimetre cinsinden boyun 100'e bölünmesiyle bulunan metre cinsinden değerdir.
Öğrencinin yazdığı algoritma:
Girdi:k (kg), b (cm)
Başlab←b/100v←k/(b⋅b)
Eğer v<18,5 ise sonuç ← "Zayıf"
Değilse eğer v≤25 ise sonuç ← "Normal"
Değilse eğer v<30 ise sonuç ← "Fazla kilolu"
Değilse sonuç ← "Obez"
yazdır sonuç
Bitir.
Öğrenci, algoritmayı sınır değerlere yakın girdilerle kontrol etmek için aynı boyda beş test verisi seçmiştir:
Kişi
Kilo (kg)
Boy (cm)
Aylin
40,5
150
Berk
56,25
150
Cem
63
150
Deniz
67,5
150
Ebru
72
150
Bu test verileriyle algoritma kontrol edildiğinde aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Algoritma ve Bilişim · Yaprak test 1 · Soru 9
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Tüm testlerde boy 150 cm olduğundan b=150/100=1,5 ve b⋅b=2,25 olur. Her girdi için v=k/2,25 hesaplanıp koşullar sırayla uygulanır; çıktı, doğru kurallarla karşılaştırılır.
- Aylin: v=40,5/2,25=18. 18<18,5 sağlanır, algoritma "Zayıf" yazar. Doğru kural da VKİ <18,5 için "Zayıf" der. Uyumlu.
- Berk: v=56,25/2,25=25. 25<18,5 değildir; 25≤25 sağlanır, algoritma "Normal" yazar. Doğru kuralda 25≤ VKİ <30 olduğu için sınıf "Fazla kilolu" olmalıdır. Uyumsuz.
- Cem: v=63/2,25=28. 28≤25 değildir, 28<30 sağlanır, algoritma "Fazla kilolu" yazar. Doğru kural da "Fazla kilolu" der. Uyumlu.
- Deniz: v=67,5/2,25=30. 30≤25 değildir, 30<30 de değildir; algoritma "Obez" yazar. Doğru kuralda VKİ ≥30 için sınıf "Obez"dir. Uyumlu.
- Ebru: v=72/2,25=32. Aynı biçimde hiçbir önceki koşul sağlanmaz, algoritma "Obez" yazar. Doğru sınıf da "Obez"dir. Uyumlu.
Hata yalnızca Berk'tedir. Kaynağı, Normal sınıfının koşulunun v<25 yerine v≤25 yazılmasıdır; böylece VKİ tam 25 iken algoritma "Fazla kilolu" yerine "Normal" üretir. 18,5 ve 30 sınırları ise verilen kurallarla uyumludur.
10.Zor
MAT.9.5.1 · Algoritma temelli yaklaşımlarla problem çözebilme
Süreç bileşeni: a) Algoritmik yaklaşımla ele alınabilecek bir problemdeki işlem ve süreçlere yönelik bileşenleri belirler.
9. sınıf matematik dersindeki sınıf araştırma ödevinde öğrenciler, sık kullanılan bir hesaplama uygulamasının iki doğal sayının aralarında asal olup olmadığını nasıl belirlediğini inceliyor. Ödev kâğıdında uygulamanın iç adımları yazılı değildir. Uygulama kullanıcıdan iki doğal sayı almaktadır; bu sayılar tablonun ilk satırında sırasıyla a ve b olarak görünmektedir. Yalnızca iki denemenin ara değer tablosu ve ekran çıktısı verilmiştir. Tablonun son satırı, yeni bir bölme yapılmadan önceki adımdan gelen a ve b değerlerini gösterir; bu satırda r hesaplanmamıştır ve — ile belirtilmiştir.
Birinci deneme
Tur
a
b
r
1
48
18
12
2
18
12
6
3
12
6
0
4
6
0
—
Ekran çıktısı: 48 ile 18 aralarında asal değildir.
İkinci deneme
Tur
a
b
r
1
15
8
7
2
8
7
1
3
7
1
0
4
1
0
—
Ekran çıktısı: 15 ile 8 aralarında asaldır.
Ara değer tabloları ve ekran çıktıları birlikte incelendiğinde, uygulamanın işlem ve süreç bileşenlerini doğru belirleyen ifade aşağıdakilerden hangisidir?
dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Algoritma ve Bilişim · Yaprak test 1 · Soru 10
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Bileşenler tablodaki değişimden ve iki ekran cümlesinden birlikte çıkarılır.
1. İşlem türü: Birinci denemede 48−18=30 olur; tabloda ise r=12 vardır. 48=2⋅18+12 olduğundan r, fark değil, bölme kalanıdır. İkinci denemede de 15=1⋅8+7 olur. Böylece B elenir.
2. Güncelleme: 1. turdan 2. tura geçilirken a, önceki b değerini (18), b ise önceki r değerini (12) alır. b sabit kalmaz ve a doğrudan r yapılmaz. Aynı geçiş ikinci denemede a=8, b=7 biçimindedir. C elenir.
3. Bitiş: b=0 olan satırda yeni r yoktur. Önceki satırda kalan 0 bulunduktan sonra a önceki b değerini, b ise 0 değerini almış ve işlem durmuştur. Birinci denemede durulduğunda a=6, ikinci denemede a=1 olur.
4. Çıktı kuralı: a=6 iken ekran “aralarında asal değildir”, a=1 iken “aralarında asaldır” der. Yani çıktı, son a değerinin 1 olup olmamasına bağlıdır. D seçeneği r yi de girdi sayar ve r=0 sonucunu “asal değildir” diye okur. Oysa ikinci denemede de r=0 olur ama sayılar aralarında asaldır. E seçeneği yalnız ilk kalana bakar: 15 ile 8 için bu kalan 7 dir, 1 değildir; ekran yine de aralarında asal olduklarını söyler.
Girdi ilk a ve b, tekrarlanan işlem kalan bulma, güncelleme a←b ve b←r, bitme koşulu b=0, çıktı kararı son a değerinin 1 olmasıdır. Bu bileşenlerin tümü yalnızca A seçeneğinde vardır.
11.Zor
MAT.9.5.2 · Algoritmik yapılar içerisindeki mantık bağlaçlarını ve niceleyicileri çözümleyebilme
Süreç bileşeni: b) Algoritmik yapılar ile mantık bağlaçları ve niceleyiciler arasındaki ilişkileri belirler.
Kodlama ve robotik kulübü, sensöründen okuduğu doğal sayıyı aşağıdaki algoritmayla etiketleyen bir robot tasarlamıştır. Kulüp, robotu kodları 4, 6, 9, 12 ve 15 olan parçalar üzerinde denemiştir.
Algoritmik doğal dil:
1. Başla.
2. Doğal sayı n'yi al.
3. n çift ise p doğru, değilse p yanlış kabul edilsin.
4. n, 3'ün katı ise q doğru, değilse q yanlış kabul edilsin.
5. p ve q doğru ise "KABUL" yaz ve algoritmayı bitir.
6. p veya q doğru ise "KONTROL" yaz ve algoritmayı bitir.
7. "RED" yaz.
8. Bitir.
Bu algoritmanın adım sırası ile 5 ve 6. adımlardaki bağlaçlar birlikte değerlendirildiğinde, denenen parçalar için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Algoritma ve Bilişim · Yaprak test 1 · Soru 11
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Her parça kodu için p (n çift mi) ve q (n, 3'ün katı mı) belirlenir; ardından 5. adım 6. adımdan önce işletilir.
- n=4: Çifttir, 3'ün katı değildir. p doğru, q yanlıştır. "p ve q" sağlanmaz. "p veya q" sağlanır ve "KONTROL" yazılır.
- n=6: Hem çift hem 3'ün katıdır. İkisi de doğrudur. 5. adım sağlanır, "KABUL" yazılır ve algoritma biter; 6. adıma ulaşılmaz.
- n=9: Tek sayıdır ve 3'ün katıdır. p yanlış, q doğrudur. 5. adım sağlanmaz, 6. adım sağlanır: "KONTROL".
- n=12: Hem çift hem 3'ün katıdır. 6'da olduğu gibi 5. adımda "KABUL" yazılır ve 6. adıma ulaşılmaz.
- n=15: Tek sayıdır ve 3'ün katıdır. p yanlış, q doğrudur: "KONTROL".
Özet: 6 ve 12'ye "KABUL", 4, 9 ve 15'e "KONTROL" yazılır. "p ve q" birlikte doğru olduğunda algoritma 5. adımda bittiği için bu parçalarda 6. adımdaki "veya" hiç işletilmez. Bu ilişkiyi veren ifade E'dir.
A'daki çıktı yanlıştır; 6 ve 12'ye "KONTROL" yazılmaz. B'deki çıktı da yanlıştır; üstelik 4, 9 ve 15'te iki koşul birden doğru değildir. C'de 4 için p, 9 ve 15 için q doğrudur; bu üç parçaya "RED" değil "KONTROL" yazılır. D'de 5. adım kaldırılırsa 6 ve 12, 6. adımdaki "veya" ile "KONTROL" alır. Ayrıca "veya" yalnız ikisi birden doğru iken değil, en az biri doğru iken sağlanır.
12.Zor
MAT.9.5.3 · Mantık bağlaçları ve niceleyicilerin algoritmalarda kullanımına yönelik edindiği deneyimi farklı matematiksel görev ve problemlere yansıtabilme
Süreç bileşeni: a) Karşılaştığı algoritmalardaki mantık bağlaçları ve niceleyicilerin kullanımını gözden geçirir.
Okul basketbol turnuvasında Yıldız, Kartal, Şahin ve Doğan takımları üçer maç oynamıştır. Atılan ve yenilen sayılar tablodadır.
Takım
1. maç
2. maç
3. maç
Yıldız
62-51
58-48
55-46
Kartal
74-60
61-65
78-62
Şahin
68-56
71-58
64-52
Doğan
65-53
60-54
69-61
Bir maç için g, atılan sayının yenilen sayıdan büyük olduğunu; f, atılan sayı ile yenilen sayının farkının 12 veya daha fazla olduğunu belirtir. ¬g ve ¬f bu önermelerin değilleridir. Örnek takım seçme algoritması şöyledir:
- Adım 1. Takımın her maçında g sağlanıyorsa G doğru, en az bir maçta g sağlanmıyorsa G yanlış olsun.
- Adım 2. Takımın en az bir maçında f sağlanıyorsa F doğru, hiçbir maçta f sağlanmıyorsa F yanlış olsun.
- Adım 3. G∧F doğruysa takımı örnek takım seç, değilse seçme.
Bu algoritmadaki G∧F koşulunun değili ve örnek takım seçilmeyen, yani bu değili sağlayan takımlar aşağıdakilerden hangisinde birlikte doğru verilmiştir?
dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Algoritma ve Bilişim · Yaprak test 1 · Soru 12
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Adım 1. Algoritmadaki niceleyici ve bağlaçlar okunur. Adım 1'de G, bütün maçlar için g demektir: G≡(∀ mac¸)g. Adım 2'de F, en az bir maç için f demektir: F≡(∃ mac¸)f. Seçim koşulu G∧F dir.
Adım 2. Değil, bağlaç ve niceleyicilere dağıtılır. ¬(G∧F)≡¬G∨¬F olur. Tümelin değili tikel, tikelin değili tümeldir:
¬G≡(∃ mac¸)(¬g), ¬F≡(∀ mac¸)(¬f).
Böylece değil; en az bir maçta galip gelmemek veya bütün maçlarda farkın 12'den küçük olmasıdır.
Adım 3. Farklar hesaplanır.
- Yıldız: 11, 10, 9. Üç maç da galibiyet, hiçbir fark 12 veya daha fazla değil. (∀ mac¸)(¬f) doğrudur; değil koşulunu sağlar.
- Kartal: 14, −4, 16. İkinci maç galibiyet değildir. (∃ mac¸)(¬g) doğrudur; değil koşulunu sağlar.
- Şahin: 12, 13, 12. Bütün maçlar galibiyet ve bütün farklar ≥12 dir. İki parçanın ikisi de yanlıştır; değil koşulunu sağlamaz.
- Doğan: 12, 6, 8. Bütün maçlar galibiyet ve bir maçta fark 12 dir. (∃ mac¸)(¬g) yanlıştır. Bazı farklar 12'den küçük olsa da hepsi küçük değildir; (∀ mac¸)(¬f) de yanlıştır. Doğan değil koşulunu sağlamaz.
Adım 4. Değili sağlayan takımlar yalnızca Yıldız ve Kartal'dır. Sembolik ifade ve takım listesi birlikte yalnız C'de doğrudur. B'de sembol doğru olsa da Doğan yanlış eklenmiştir. D'de takımlar doğru olsa da "ve"nin değili "ve" ile değil "veya" ile kurulur.