İçeriğe atla
Giriş yap
OYSS Hazırlık

9. sınıf · 1. dönem 1. yazılı

Edebiyat · Senaryo 3

7 ana soru · 20 madde · 100 puan · 40 dakika

Yazılı: 11 Kasım 2026

Bu kâğıdı burada çöz

7 soru · 100 puan. Her sorudan sonra cevabını anahtarla kontrol et, puanını ver; sonunda toplamını ve zayıf konunu gör. Hesap gerekmez.

40:00
Anahtar
  1. Soru 119 puan

    Aşağıdaki şarkıyı okuyup soruları cevaplayınız.

    Şarkı

    Bir safâ bahşedelim gel şu dil-i nâşâda
    Gidelim serv-i revânım yürü Sa'dâbâd'a
    İşte üç çifte kayık iskelede âmâde
    Gidelim serv-i revânım yürü Sa'dâbâd'a

    Gülelim oynayalım kâm alalım dünyâdan
    Mâ-i Tesnîm içelim çeşme-i nev-peydâdan
    Görelim âb-ı hayât aktığın ejderhâdan
    Gidelim serv-i revânım yürü Sa'dâbâd'a

    Nedim (18. yüzyıl divan şairi; Sa'dâbâd şarkısının yaygın okunuşu, ilk iki bent)

    Sözlükçe: safâ bahşetmek: neşe vermek · dil-i nâşâd: mutsuz gönül · serv-i revân: salınarak yürüyen selvi · Sa'dâbâd: Lale Devri'nde Kâğıthane'de yaptırılan kasır ve bahçeler · âmâde: hazır · kâm almak: muradına ermek, zevk almak · Mâ-i Tesnîm: cennetteki Tesnîm pınarının suyu · çeşme-i nev-peydâ: yeni yapılmış çeşme · âb-ı hayât: içene ölümsüzlük verdiğine inanılan su · ejderhâ: burada ejderha başı biçiminde yapılmış çeşme lülesi

    1.1. Şarkının konusunu, temasını ve şarkıya hâkim olan duyguyu yazınız.

    1.2. Aşağıdaki tabloda şarkıdan alınan dizeler verilmiştir. Her dizede kullanılan edebî sanatın adını ve bu sanatın dizeye kattığı anlamı yazınız.

    Dize Edebî sanat Dizeye kattığı anlam
    Gidelim serv-i revânım yürü Sa'dâbâd'a
    İşte üç çifte kayık iskelede âmâde
    Bir safâ bahşedelim gel şu dil-i nâşâda

    1.3. Söyleyici, sevgiliyi Sa'dâbâd'a giderken onu ikna etmek için bazı vaatlerde bulunur. Şarkıdan bu vaatlerden ikisini yazınız. "Gülelim oynayalım kâm alalım dünyâdan" dizesinden hareketle şarkıdaki hayat anlayışını yorumlayınız.

    1.4. Şair, Sa'dâbâd'daki yeni çeşmenin suyundan söz ederken "Mâ-i Tesnîm" ve "âb-ı hayât" ifadelerini kullanmıştır. Bu iki ifadenin okurda uyandırdığı çağrışımları yazınız ve bu çağrışımların şarkıdaki Sa'dâbâd imgesine katkısını açıklayınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf edebiyat · senaryo 3 · Soru 1

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  2. Soru 216 puan

    Aşağıdaki şiiri okuyup soruları cevaplayınız.

    Leylekler

    Minarenin başında boş bir yuva,
    Kaç bahardır beklerim, söyle ey yuva,
    Sen mi unuttun onları, onlar mı seni?
    Rüzgâr cevap verir: "Yol uzundur, gelir."

    Tarlada çiftçi saban sürer, gözü gökte,
    Bulutlar ağır ağır geçer dağın önünden,
    Sanki gökyüzü de onların yolunu gözler,
    Bu yüzden her mart ayı biraz geç ısınır.

    Bir sabah köyün üstünde bir kanat sesi,
    Bütün köy sokağa dökülür, çocuklar damlara,
    Leylekler döner, yuvaya ilk dalı taşır,
    Köy, yüz evlik bir yürek olur o gün.

    (Sınav için yazılmış özgün metin)

    2.1. Aşağıdaki tabloda şiirden alınan dizeler verilmiştir. Her dizedeki edebî sanatı belirleyiniz ve bu sanatın dizeye kattığı anlamı açıklayınız.

    Dize Edebî sanat Dizeye kattığı anlam
    Sen mi unuttun onları, onlar mı seni?
    Rüzgâr cevap verir: "Yol uzundur, gelir."
    Sanki gökyüzü de onların yolunu gözler, / Bu yüzden her mart ayı biraz geç ısınır.
    Bütün köy sokağa dökülür

    2.2. "Köy, yüz evlik bir yürek olur o gün" dizesindeki imgeyi şiirin bütününden hareketle açıklayınız.

    2.3. Şiirde geçen "yolunu gözlemek" ve "sokağa dökülmek" deyimlerinin anlamlarını yazınız. Bu deyimlerin şiirin söyleyişine katkısını bir cümleyle belirtiniz.

    dubba.com.tr · 9. sınıf edebiyat · senaryo 3 · Soru 2

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  3. Soru 317 puan

    Aşağıdaki metni okuyup soruları cevaplayınız.

    Sandıktaki Kelimeler

    Babaannemin dilinde, sandığında sakladığı oyalı yazmalar gibi, artık kimsenin kullanmadığı kelimeler vardı. Akşam ışığı yakarken "Çerağı uyandır," derdi; misafir gelecekse "Hane şenlenecek," diye sevinirdi. Ben o zaman bu sözleri biraz tuhaf bulur, gülerdim. Bugün anlıyorum ki her biri bir eşyanın değil, bir yaşayışın adıydı.

    Kelimeler de insanlar gibi yaşlanıyor mu, bilmiyorum. Belki yaşlanmıyor, yalnızca unutuluyorlar. Bir kelime kullanılmayınca sözlükte durur ama dilde ölür; tıpkı sandıkta kalan bir kumaşın kimse giymeyince rengini yitirmesi gibi. Öte yandan unutulan her kelimenin yerine yenisi geliyor; dil bu alışverişle diri kalıyor. Bunu kayıp mı saymalı, kazanç mı? Kesin bir cevabım yok.

    Yine de şiir okurken o sandığın kapağının aralandığını hissediyorum. Eski bir şairin dizesinde karşıma çıkan bir kelime, babaannemin sesini getiriyor kulağıma. Belki şiirin işlerinden biri de budur: Kelimeleri müzeye kaldırmadan yeniden konuşturmak. Ben de artık bazen akşamları "Çerağı uyandırayım," diyorum; çocuklar gülüyor, ben de gülüyorum. Ama kelime o an yeniden nefes alıyor.

    (Bir yazarın denemesinden — sınav için yazılmış özgün metin)

    3.1. Metnin konusunu ve ana düşüncesini yazınız.

    3.2. Aşağıda metinle ilgili beş yargı verilmiştir. Yargılar doğruysa "D", yanlışsa "Y" yazınız.

    Yargı D / Y
    I. Yazar, düşüncelerini kişisel bir hatırasından yola çıkarak açıklamıştır.
    II. Yazar, kelimelerin unutulmasının dil için kesin bir kayıp olduğunu kanıtlarla ortaya koymuştur.
    III. Metinde sohbet havasında, içten bir anlatım vardır.
    IV. Yazar, görüşlerini desteklemek için sayısal verilerden yararlanmıştır.
    V. Metinde bir benzetmeden yararlanılarak soyut bir düşünce somutlaştırılmıştır.

    3.3. Metinde koyu yazılan diri kelimesinin ve nefes alıyor ifadesinin metindeki anlamlarını bağlamdan hareketle yazınız.

    3.4. 1. sorudaki şarkıdan günümüz günlük dilinde kullanılmayan iki kelime yazınız. Ardından yazarın "Belki şiirin işlerinden biri de budur: Kelimeleri müzeye kaldırmadan yeniden konuşturmak." görüşünü bu iki kelimeyle ilişkilendirerek açıklayınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf edebiyat · senaryo 3 · Soru 3

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  4. Soru 410 puan

    Lale çiçeği iki farklı metinde anlatılmıştır. Metin A bir bitki rehberinden alınmış bilgi metni, Metin B bir şairin dörtlüğüdür. Metinleri okuyup soruları cevaplayınız.

    Metin A — Bitki rehberinden

    Lale, zambakgiller familyasından soğanlı bir bitkidir. Yabani türleri Orta Asya'da ve Anadolu'nun dağlık bölgelerinde doğal olarak yetişir. Soğanları sonbaharda toprağa dikilir; çiçekleri türüne göre mart ile mayıs arasında açar. Çiçeklenme bittikten sonra yaprakları sararır ve bitki bir sonraki bahara kadar toprağın altında dinlenir.

    Metin B

    Bütün kış toprağın altında bir sır sakladı,
    Mart gelince kırmızı bir mendil salladı sapında,
    Bir hafta güldü, bir hafta sustu bahçede,
    Gitti; yerinde hâlâ bir alev kokusu var.

    (Sınav için yazılmış özgün dörtlük)

    4.1. Metinlerden hangisinde dış dünyadaki gerçeklik olduğu gibi, hangisinde kurgulanarak aktarılmıştır? Her biri için metinden bir ifadeyle gerekçe gösteriniz.

    4.2. Aşağıdaki tabloyu, iki metni karşılaştırarak doldurunuz.

    Ölçüt Metin A Metin B
    Lalenin kışı toprak altında geçirmesini anlatan ifade
    Lalenin açışını anlatma biçimi (gerçek anlam / mecaz–imge)
    Metnin okurda amaçladığı etki

    dubba.com.tr · 9. sınıf edebiyat · senaryo 3 · Soru 4

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  5. Soru 514 puan

    Bir lisenin "Sanat Haftası" için hazırladığı programdan bir bölüm aşağıda verilmiştir (kurgusal).

    Sanat Haftası Programı

    • Pazartesi: Okul salonunda minyatür sergisinin açılışı
    • Salı: Bahçede halk müziği konseri
    • Çarşamba: Spor salonunda halk oyunları gösterisi
    • Perşembe: Kütüphanede şiir dinletisi (Nedim'in şarkıları ve öğrenci şiirleri)
    • Cuma: Ana koridorda hat ve ebru sergisi
    • Cumartesi: Okul tiyatro kulübünün sahnelediği Karagöz gösterisi

    5.1. Programdaki etkinliklerin dayandığı sanat dallarını güzel sanatların ait olduğu gruplara göre aşağıdaki tabloya yazınız.

    Etkinlik Güzel sanat grubu
    Minyatür sergisi
    Halk müziği konseri
    Halk oyunları gösterisi
    Şiir dinletisi
    Hat ve ebru sergisi
    Karagöz gösterisi

    5.2. Perşembe günkü şiir dinletisinde de cumartesi günkü Karagöz gösterisinde de dil kullanılmaktadır. Buna rağmen bu iki etkinliğin dayandığı sanat dallarının güzel sanatların farklı gruplarında yer almasının nedenini malzeme ve hitap ettiği duyu açısından açıklayınız.

    5.3. Sanat Haftası'nda bir tarih öğretmeni, Lale Devri'ni anlatırken 1. sorudaki şarkıdan yararlanmıştır. Şarkının bir tarih öğretmenine Lale Devri hakkında sağlayabileceği bir bilgiyi yazınız. Edebî bir metni tarihî bilgi kaynağı olarak kullanırken dikkat edilmesi gereken bir noktayı, edebî metinlerin kurmaca özelliğinden hareketle belirtiniz.

    dubba.com.tr · 9. sınıf edebiyat · senaryo 3 · Soru 5

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  6. Soru 68 puan

    Aşağıdaki metni okuyup soruları cevaplayınız.

    Pusula

    Kerem'in otobüsü sabah yedide kalkacaktı. Dedesi gece yarısı kapısını tıklattı; elinde kenarları aşınmış pirinç bir pusula vardı. "Bunu bana kendi babam vermişti, ilk kez gurbete çıktığımda," dedi. "Şehirde sokaklar karışıktır, insanlar daha da karışık. Yolunu kaybedersen buna bak." Kerem gülümsedi; telefonunda harita vardı, pusulaya ne gerek? Yine de dedesini kırmadı, pusulayı cebine koydu.

    Şehirdeki ilk kışı zor geçti. Bir akşam yurt odasında, arkadaşlarının ısrarıyla doğru bulmadığı bir işe "evet" demek üzereyken eli cebine gitti. Pusulanın iğnesi titreyerek hep aynı yönü gösteriyordu. Kerem bir süre ona baktı. Telefonunu aldı, dedesini aradı; uzun uzun konuşmadılar, yalnızca birbirlerinin sesini dinlediler. O gece "hayır" dedi.

    (Sınav için yazılmış özgün metin)

    6.1. Metinde pusula neyin sembolüdür? Cevabınızı metinden bir ifadeyle destekleyiniz.

    6.2. Dedenin söylediği aşağıdaki iki ifadede kelimelerin metinde kazandığı anlamı yazınız.

    • I. "Yolunu kaybedersen buna bak."
    • II. "Şehirde sokaklar karışıktır, insanlar daha da karışık."

    dubba.com.tr · 9. sınıf edebiyat · senaryo 3 · Soru 6

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  7. Soru 716 puan

    Bir öğrenci, 2. sorudaki "Leylekler" şiirini betimleme paragrafına dönüştürmek için aşağıdaki taslağı yazmıştır. Taslağı okuyup soruları cevaplayınız.

    Bir Cumartesi sabahı köyün üstünde bir kanat sesi duyuldu. Minarenin başındaki yuva yıllardır boştu ama babaannem hala onların döneceğine inanıyordu. Pekçok çocuk damlara çıktı, analar kapı önlerine koştu. Leylekler sesizce yuvaya kondu ve ilk dalı taşıdı. Köyde o gün üç renk vardı beyaz, siyah ve mavi. Bu kuşlar Türkçe'de baharın habercisi diye anılır. Ne kadar da güzel bir sabah? Kim bilir onlar da bizi özlüyormuydu?

    7.1. Taslakta sekiz yazım ve noktalama yanlışı vardır. Yanlışları bulup doğru biçimlerini aşağıdaki tabloya yazınız.

    Yanlış Doğru

    7.2. 1. sorudaki şarkının ikinci bendini, bendin temasını ve hâkim duygusunu koruyarak 6–8 cümlelik bir betimleme paragrafı olarak yeniden yazınız. Dizeleri aynen aktarmayınız; sözlükçeden yararlanabilirsiniz. Paragrafınız aşağıdaki ölçütlere göre değerlendirilecektir:

    • Bendin temasına ve hâkim duygusuna uygunluk
    • Betimleme unsurları (niteleyici kelimeler, duyulara seslenen ifadeler, imge ve çağrışım)
    • Paragraf bütünlüğü ve cümleler arası akış
    • Yazım ve noktalama kuralları
    • Uzunluk (6–8 cümle) ve özgünlük

    dubba.com.tr · 9. sınıf edebiyat · senaryo 3 · Soru 7

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.

Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).

Bu kâğıttaki konuları test et

Kâğıtta puan kaybettiğin konunun 12 soruluk testini çöz; çözümler test bitince açılır. Her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.

9. sınıf edebiyat testlerini çöz

Cevap ve puanlama anahtarı

Bu senaryonun anahtarı açık: her maddenin tam puan ölçütü, olası yanıtı, kısmi ve sıfır puan durumu aşağıda. Önce kâğıdı çöz, sonra aç.

Anahtarı göster: tam puan, kısmi puan, olası yanıt
Anahtar yükleniyor…
Anahtarı PDF olarak indir

Puanlama anahtarı ve örnek cevaplar Dubba’nın hazırladığı örneklerdir; resmî değerlendirme ölçütleri ODSGM ve okulun tarafından belirlenir. Yasal uyarı (yeni sekmede açılır).

Kendini puanla

Anahtardaki ölçütlere bakarak her maddeden aldığın puanı yaz ya da Tam / 0 düğmesine bas. Toplamın ve konu konu durumun hemen çıkar.

1. soru · “Anlam Arayışı” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
/ 5
/ 6
/ 4
/ 4
2. soru · “Anlam Arayışı” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
/ 8
/ 4
/ 4
3. soru · “Anlam Arayışı” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
/ 4
/ 5
/ 4
/ 4
4. soru · “Anlam Arayışı” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
/ 4
/ 6
5. soru · “Anlam Arayışı” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
/ 6
/ 4
/ 4
6. soru · “Anlam Arayışı” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
/ 4
/ 4
7. soru · Edebî söyleyişin inceliğini yansıttığı yazısında kural uygulayabilme
/ 8
/ 8

Toplam: 0 / 100

9. sınıf edebiyat: bütün kâğıtlar

1. dönem 1. yazılı