İçeriğe atla
Giriş yap
OYSS Hazırlık

9. sınıf · 1. dönem 2. yazılı

Edebiyat · Senaryo 3

7 ana soru · 14 madde · 100 puan · 40 dakika

Bu kâğıdı burada çöz

7 soru · 100 puan. Her sorudan sonra cevabını anahtarla kontrol et, puanını ver; sonunda toplamını ve zayıf konunu gör. Hesap gerekmez.

40:00
Anahtar
  1. Soru 115 puan

    Aşağıdaki deneme parçasını okuyup soruları cevaplayınız.

    Renklerin Adı

    Nenemin dokuma tezgâhının yanında, hasır bir sepette yün çileleri dururdu. Her birinin bir adı vardı ama bu adlar hiçbir boya kataloğunda yazmazdı: nar çiçeği, kına kırmızısı, gece yarısı mavisi, ayva sarısı... Bir gün ona kasabadaki dükkândan aldığımız ipliğin etiketini gösterdim; üzerinde "Kırmızı 3" yazıyordu. Nenem etikete uzun uzun baktı, sonra güldü: "Bunun adı yok ki," dedi.

    O gün bunu bir şaka sanmıştım. Şimdi düşünüyorum da nenem haklıydı. "Kırmızı 3" bir rengi tanımlar; ipliği yanlış almayalım diye yazılmıştır, işini görünce unutulur. "Nar çiçeği" ise yalnızca bir rengi göstermez; bir bahçeyi, bir yaz sabahını, belki bir türküyü de hatırlatır. Biri bilgi verir, öteki bir dünya kurar.

    Peki nenem bu adları nereden buluyordu? Okula gitmemişti ama dinlediği türküler, gördüğü bahçeler, dokuduğu kilimler zihninde bir hazine biriktirmişti. Hayal gücü bu hazineden besleniyordu. Bildiği kelimeler az olan birinin hayal gücü bir yerde tıkanır; hayal gücü olmayan birinin bildiği kelimeler ise sepette bekleyen çileler gibi kullanılmadan kalır. Bana öyle geliyor ki iyi yazmanın sırrı, bu iki hazineyi birlikte kullanabilmektir.

    (Sınav için yazılmış özgün metin)

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    1.1. Aşağıdaki tabloda deneme türünün üç özelliği verilmiştir. Her özellik için metinden bir kanıt (cümle ya da bölüm) yazınız ve bu kanıtın metnin deneme türünde olduğunu nasıl gösterdiğini açıklayınız.

    Özellik Metinden kanıt Deneme türüne uygunluğu
    Kişisel yaşantı ya da gözlem
    Öznel görüş bildirme
    Okuru düşünmeye yöneltme

    1.2. Yazarın "Kırmızı 3" etiketiyle "nar çiçeği" adını karşılaştırmasından hareketle nenemin çilelerinden birinin adı olan "ayva sarısı" ifadesinin okurda uyandırabileceği iki çağrışımı yazınız. Bu ifadenin "Sarı 5" gibi bir etiketten neden farklı olduğunu, günlük dil ile edebî dil ayrımına dayanarak bir cümleyle açıklayınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf edebiyat · senaryo 3 · Soru 1

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  2. Soru 215 puan

    Aşağıdaki şiiri okuyup soruları cevaplayınız.

    Harman Yeri

    Şafak söker, horozlar çağırır köyü,
    Ekin tarlası altın bir deniz gibi dalgalanır,
    Orak sesleri karışır kuş sesine,
    Harman yeri gülümseyerek uyanır.

    Güneş tepeye dikilir, gölgeler kısalır,
    Döven döner, saman tozu göğe ağar,
    Alınlardan akan ter derelere karışır,
    Yorgun eller bir somunu paylaşır.

    Gün batar, kızıla boyanır tepeler,
    Sabah dolup taşan harman şimdi bomboş,
    Rüzgâr savurur son samanı yavaşça,
    "Yarın yine gelin," der yorgun yollar.

    (Sınav için yazılmış özgün metin)

    Sözlükçe: döven: harmanda ekin saplarını ezip tanesini ayırmak için kullanılan, altı çakmak taşlı kalın tahta · ağmak: yükselmek

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    2.1. Şiirde harman yerinin bir gün içindeki değişimi anlatılmaktadır. Aşağıdaki tabloda her dörtlüğün anlattığı zaman dilimini ve o dörtlükte öne çıkan atmosferi ya da duyguyu şiirden hareketle yazınız.

    Dörtlük Zaman dilimi Atmosfer / hâkim duygu
    1. dörtlük
    2. dörtlük
    3. dörtlük

    2.2. Aşağıdaki tabloda şiirden alınan dizeler verilmiştir. Her dizede kullanılan edebî sanatın adını ve bu sanatın dizeye kattığı anlamı yazınız.

    Dize Edebî sanat Dizeye kattığı anlam
    "Ekin tarlası altın bir deniz gibi dalgalanır"
    "Alınlardan akan ter derelere karışır"
    "Sabah dolup taşan harman şimdi bomboş"

    dubba.com.tr · 9. sınıf edebiyat · senaryo 3 · Soru 2

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  3. Soru 318 puan

    Bir öğrenci, köyünün girişindeki taş duvarı betimleyen aşağıdaki paragrafın taslağını yazmıştır. Taslakta harflerle gösterilen ve koyu yazılan bölümlerden bazılarında yazım ya da noktalama yanlışı vardır, bazıları ise doğrudur.

    Öğrencinin taslağı — Taş Duvar

    Köyün girişindeki taş duvar, yılların yükünü sessizce taşır. Yağmur onu yıkamamış, güneş onu solduramamış; yalnızca zamanın eli onu biraz daha yuvarlaklaştırmıştır. Taşlar birbirinin üstüne öyle yerleştirilmiş ki aralarında ne harç var (a) nede çimento; yine de (b) hiç bir taş yerinden oynamamıştır. (c) Kaçkar'dan inen rüzgâr her çatlağa bir ıslık bırakır; köylüler bu yüzden ona (d) "konuşan duvar" der. Sabah güneşi duvara yandan vurduğunda taşlar altın rengine bürünür. Akşamüstü ise her taş ayrı bir renk tutar: (e) kızıl mor ve gri. Her (f) Ağustos'ta köy çocukları bu saatlerde duvara tırmanıp uzaklara bakar; duvar onlara hem sınır hem de pencere olur. Gece olunca duvar (g) yanlız kalır.

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    3.1. Taslaktaki her bölümün yazım ve noktalama bakımından doğru mu yanlış mı olduğunu tabloya yazınız. Yanlış olan bölümlerin doğru biçimini de yazınız.

    Bölüm Doğru / Yanlış Yanlışsa doğru biçimi
    (a) nede
    (b) hiç bir
    (c) Kaçkar'dan
    (d) "konuşan duvar"
    (e) kızıl mor ve gri
    (f) Ağustos'ta
    (g) yanlız

    3.2. Taslağın sonuna, duvarın gece hâlini betimleyen iki ya da üç cümle ekleyiniz. Cümlelerinizde aşağıdaki kuralların her birini en az bir kez doğru uygulayınız:

    • Bir özel ada getirilen eki kesme işaretiyle ayırma (ör. bir dağ, köy ya da kişi adı)
    • Eş görevli (sıralı) sözcükleri virgülle ayırma
    • "de / da" bağlacını ayrı yazma

    dubba.com.tr · 9. sınıf edebiyat · senaryo 3 · Soru 3

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  4. Soru 414 puan

    Aşağıdaki hikâye parçasını okuyup soruları cevaplayınız.

    Yarım Kemer

    Köyün deresi üzerindeki taş köprüyü Sabri Usta yapmaya başlamıştı. Üç kemerden ikisini bitirdiği sonbahar hastalandı; üçüncü kemerin yalnızca ayakları yükselebildi. Kış gelmeden de öldü. Köylüler yarım kalan kemerin üstüne iki kalas uzattılar ve yıllarca o kalaslardan geçtiler.

    Sabri Usta'nın torunu Yaren, çocukken kalasların üstünden geçerken hep aşağıya, köpüren suya bakardı. Annesi "Deden bitirebilseydi şimdi korkmazdın," derdi. Yaren büyüyünce şehirde taş işçiliği öğrendi. Yirmi beş yaşına bastığı yaz aletlerini toplayıp köye döndü.

    Kemeri tamamlamak bir ayını aldı. Kemerin tepesine konacak son taşı, kilit taşını yerine koymadan önce durdu. Elindeki taşa uzun uzun baktı, sonra keskisini aldı ve taşın alt yüzüne, dereden bakan herkesin görebileceği yere iki ad kazıdı: önce dedesininkini, sonra kendisininkini. Köylüler neden yalnızca kendi adını yazmadığını sordular. Yaren gülümsedi: "Bu köprüyü ben bitirmedim," dedi, "dedemle birlikte bitirdik."

    (Sınav için yazılmış özgün metin)

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    4.1. Aşağıdaki tabloda hikâyeye ait bazı kavramlar verilmiştir. Tablodaki boş hücreleri hikâyeden hareketle doldurunuz.

    Kavram Hikâyedeki karşılığı
    Konu
    Tema
    Ana düşünce
    Bir yardımcı düşünce

    4.2. Kilit taşı, bir kemerin tepesine en son konan ve öteki bütün taşları bir arada tutan taştır. Bu bilgiden hareketle Yaren'in iki adı kilit taşına kazımasının hikâyede neyi simgelediğini yazınız. Bu ayrıntının taşıdığı örtük iletiyi bir cümleyle açıklayınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf edebiyat · senaryo 3 · Soru 4

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  5. Soru 512 puan

    Aşağıdaki anıyı okuyup soruları cevaplayınız.

    Pazarın Ucundaki Tezgâh

    İlkokul üçüncü sınıftaydım. Cumartesileri annemle ilçenin pazarına giderdik. Pazarın en ucunda, yere serilmiş bir çuvalın üstünde birkaç demet nane ve bir kese ceviz satan bir kadın otururdu. Tezgâhı o kadar küçüktü ki ben onu pazarcıdan saymazdım. Bir gün fark ettim ki annem her hafta onun bütün nanelerini alıyordu. Bizim bahçemizde nane bitip tükenmezdi; buna çok şaşırdım, hatta biraz da kızdım: "Bizde zaten var, neden alıyorsun?" Annem cevap vermedi, yalnızca elimi biraz daha sıkı tuttu.

    Yıllar sonra üniversiteyi bitirip ilçeye öğretmen olarak döndüm. Bir veli toplantısında öğrencilerimden birinin anneannesiyle tanıştım. Sohbet ilerleyince kadın, gençliğinde pazarda nane sattığını, çocuklarının okul masraflarını böyle çıkardığını anlattı. Sonra ekledi: "Bir hanım vardı, her hafta bütün nanelerimi alırdı. Hiç pazarlık etmezdi, adımı da sormazdı." O gece annemi aradım. Ona bir şey sormadım; yalnızca "Teşekkür ederim," dedim. Annem neye teşekkür ettiğimi sormadı. Bazı soruların cevabı yıllar sonra gelir; annem bunu benden çok önce biliyordu.

    (Sınav için yazılmış özgün metin)

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    5.1. Anıda yazar, çocukken yaşadığı olayları bugünkü bakışıyla yeniden yorumlamaktadır. Aşağıdaki tabloda verilen her ayrıntı için yazarın çocukken ne düşündüğünü ve bugün o ayrıntıyı nasıl anladığını yazınız.

    Ayrıntı Yazarın çocukken düşündüğü Yazarın bugün anladığı
    Kadının küçük tezgâhı
    Annenin her hafta bütün naneleri alması
    Annenin soruya cevap vermemesi

    5.2. Yazarın bu anıyı yazma amacını bir cümleyle yazınız. Yazarın annesine karşı tutumunu metinden bir ifadeyle destekleyerek açıklayınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf edebiyat · senaryo 3 · Soru 5

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  6. Soru 612 puan

    Aşağıdaki şiiri okuyup soruları cevaplayınız.

    Sıradan Bir Gün

    Büyük bir gün bekledim yıllarca,
    Davullar çalacak, kapım açılacak sandım;
    Her sabah pencereye koştum umutla,
    Her akşam aynı sokağa yorgun bakıp kaldım.

    "Bugün de hiçbir şey olmadı," derken
    Komşu kız merdivende selam verdi bana,
    Kırık saksıda bir sardunya açmıştı,
    Annem çayı demleyip adımla çağırdı beni.

    Şimdi düşünüyorum da büyük gün buymuş:
    Kimsenin görmediği küçük bir mutluluk.
    Ben uzaklarda aradım durdum anlamı,
    O her gün kapımın önünde bekliyormuş.

    (Sınav için yazılmış özgün metin)

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    6.1. Şiirin temasını ve ana duygusunu yazınız. Her birini şiirden bir dizeyle destekleyiniz.

    6.2. Şiirin son iki dizesinde açıkça dile getirilen iletiyi yazınız. Birinci dörtlükte söyleyicinin "davullar çalacak" bir günü yıllarca beklemesinden ve her akşam "yorgun" kalmasından çıkarılabilecek örtük iletiyi bir cümleyle yazınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf edebiyat · senaryo 3 · Soru 6

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  7. Soru 714 puan

    Aşağıdaki iki metni okuyup soruları cevaplayınız.

    Metin A — Hikâye: Pencere

    Yaşlı ressam Kâmil Bey, yıllardır aynı koltuğa oturur, aynı pencereden bakardı. Kışın çıplak dallar, ilkbaharda tomurcuklar, yazın koyu bir gölge... Her mevsim pencerenin önündeki ıhlamur ona başka bir şey söylerdi. Bir sabah komşunun oğlu Bora içeri girdi, ressamın yarım bıraktığı tuvale baktı: "Neden hep aynı ağacı çiziyorsunuz?" diye sordu. Kâmil Bey güldü: "Çünkü her baktığımda başka bir ağaç görüyorum." Bora anlamadı. Yıllar sonra kendi odasının penceresinden aynı sokağa bakarken bu cümleyi hatırladı ve ilk kez gülümsedi.

    (Sınav için yazılmış özgün metin)

    Metin B — Anı: Armut Ağacının Dibi

    Ortaokul yıllarımın yazları anneannemin bahçesinde geçerdi. Anneannem her nisan fasulyeleri bahçenin aynı köşesine, yaşlı armut ağacının dibine ekerdi. Bir gün "Bahçe bu kadar büyük, neden hep buraya?" diye sordum. "Toprak hatırlar," dedi, başka bir şey söylemedi. Bu cevap bana bir bilmece gibi gelmişti. Anneannemi kaybettiğimiz yılın baharında bahçeye yalnız gittim. Kimse bir şey ekmemişti ama armut ağacının dibinde, geçen güzden dökülen tohumlardan birkaç fasulye filizi kendiliğinden çıkmıştı. Toprağa diz çöktüm. O gün yalnızca bir sözü değil, sözü söyleyeni de anladım.

    (Sınav için yazılmış özgün metin)

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    7.1. Aşağıdaki tablonun boş hücrelerini iki metinden hareketle doldurunuz.

    Ölçüt Metin A Metin B
    Anlatıcı
    Mekân
    Anlamın kavrandığı an
    Ana düşünce

    7.2. İki metinde de bir büyüğün söylediği kısa bir söz ilk başta anlaşılmaz; sözün anlamı ancak sonradan yaşanan bir deneyimle kavranır. Bu ortak yapının her iki metindeki karşılığını birer somut örnekle gösteriniz. Bu anlatım tercihinin metinleri "Anlam Arayışı" temasına nasıl bağladığını bir cümleyle açıklayınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf edebiyat · senaryo 3 · Soru 7

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.

Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).

Bu kâğıttaki konuları test et

Kâğıtta puan kaybettiğin konunun 12 soruluk testini çöz; çözümler test bitince açılır. Her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.

9. sınıf edebiyat testlerini çöz

Cevap ve puanlama anahtarı

Bu senaryonun anahtarı açık: her maddenin tam puan ölçütü, olası yanıtı, kısmi ve sıfır puan durumu aşağıda. Önce kâğıdı çöz, sonra aç.

Anahtarı göster: tam puan, kısmi puan, olası yanıt
Anahtar yükleniyor…
Anahtarı PDF olarak indir

Puanlama anahtarı ve örnek cevaplar Dubba’nın hazırladığı örneklerdir; resmî değerlendirme ölçütleri ODSGM ve okulun tarafından belirlenir. Yasal uyarı (yeni sekmede açılır).

Kendini puanla

Anahtardaki ölçütlere bakarak her maddeden aldığın puanı yaz ya da Tam / 0 düğmesine bas. Toplamın ve konu konu durumun hemen çıkar.

1. soru · “Anlam Arayışı” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
/ 9
/ 6
2. soru · “Anlam Arayışı” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
/ 6
/ 9
3. soru · Edebî söyleyişin inceliğini yansıttığı yazısında kural uygulayabilme
/ 12
/ 6
4. soru · “Anlam Arayışı” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
/ 8
/ 6
5. soru · “Anlam Arayışı” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
/ 6
/ 6
6. soru · “Anlam Arayışı” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
/ 6
/ 6
7. soru · “Anlam Arayışı” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
/ 8
/ 6

Toplam: 0 / 100

9. sınıf edebiyat: bütün kâğıtlar

1. dönem 1. yazılı