İçeriğe atla
Giriş yap
OYSS Hazırlık

9. sınıf · 1. dönem 2. yazılı

Edebiyat · Senaryo 1

6 ana soru · 14 madde · 100 puan · 40 dakika

Bu kâğıdı burada çöz

6 soru · 100 puan. Her sorudan sonra cevabını anahtarla kontrol et, puanını ver; sonunda toplamını ve zayıf konunu gör. Hesap gerekmez.

40:00
Anahtar
  1. Soru 118 puan

    Aşağıdaki deneme parçasını okuyup soruları cevaplayınız.

    Ninninin Sözlüğü

    Beşikteki bebek henüz tek kelime bilmez. Annesinin "Uyusun da büyüsün ninni" diye başlayan sesini duyduğunda ne uyumanın ne de büyümenin anlamını bilir. Yine de susar, gözkapakları ağırlaşır. Demek ki söz, anlamı kavranmadan da bir yere ulaşabiliyor.

    Ninni haber vermez. "Yarın hava yağmurlu olacak." cümlesi gibi bir bilgi taşımaz; taşıdığı şey bir sıcaklık, bir güvendir. Ninnide sözcükler anlamlarını bir kenara bırakıp sesleriyle konuşur: Aynı ezgi döner, aynı uyak geri gelir, ses alçalır ve yükselir. Gündelik konuşmada sözcük bir taşıyıcıdır, yükünü bırakınca unutulur. Ninnide ise sözcük, söylendiği anın kendisi olur.

    Belki de bu yüzden en eski şiirlerimiz yazılmadan önce söylenmiştir. Türkü de mani de ağıt da önce bir sesin içinde yaşamış, sonra kâğıda geçmiştir. Edebî sözün inceliği yalnızca ne dediğinde değil, nasıl dediğindedir; ses, ölçü ve tekrar, anlamın taşıyamadığı yükü taşır. Bebek bunu ilk ninnisinde öğrenir, biz ise büyüdükçe unuturuz.

    (Sınav için yazılmış özgün metin)

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    1.1. Yazar ninniyi gündelik konuşmadan hangi yönleriyle ayırmaktadır? Metinden hareketle iki farkı kendi cümlelerinizle yazınız.

    1.2. Aşağıdaki tabloda metinden alınan iki ifade verilmiştir. Her ifadenin metinde taşıdığı anlamı tabloya yazınız.

    Metindeki ifade Metinde taşıdığı anlam
    "sesleriyle konuşur"
    "anlamın taşıyamadığı yükü taşır"

    1.3. Yazar, ikinci paragraftaki "Yarın hava yağmurlu olacak." cümlesini yalnızca bilgi veren gündelik dile örnek olarak vermiştir. Bu cümleyi, aynı durumu sezdiren ve en az bir edebî sanat (benzetme, kişileştirme, konuşturma, abartma, zıtlık vb.) içeren bir cümleye dönüştürünüz. Kullandığınız edebî sanatın adını yazınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf edebiyat · senaryo 1 · Soru 1

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  2. Soru 218 puan

    Aşağıdaki şiiri okuyup soruları cevaplayınız.

    Bülbül

    Gülşende gülün rengi solunca ağlar bülbül,
    Şebnem gibi gözleri dolunca ağlar bülbül.

    Bahar göçüp bağ ıssız kalınca ağlar bülbül,
    Dalda diken, yerde yaprak bulunca ağlar bülbül.

    Aşk odu sinesini sarınca ağlar bülbül,
    Kimseler dinlemez, dil susunca ağlar bülbül.

    Sanma ki bu yanık ses yalnız bir kuşa ait,
    Gönül de bülbül olur, yâr gidince ağlar.

    (Sınav için yazılmış özgün metin)

    Sözlükçe: gülşen: gül bahçesi · şebnem: çiy · od: ateş · sine: göğüs, gönül · yâr: sevgili

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    2.1. Aşağıdaki tabloda şiirden alınan ifadeler verilmiştir. Her ifadenin şiirdeki bağlam anlamını ve okurda uyandırdığı çağrışımı tabloya yazınız.

    İfade Bağlam anlamı Uyandırdığı çağrışım
    gülün rengi solunca
    bahar göçüp
    aşk odu

    2.2. Şiirin ilk üç beytinden hareketle bülbülün ağlamasına yol açan iki nedeni yazınız. Her nedeni şiirden bir dizeyle destekleyiniz.

    2.3. Son beyitte şiirin söyleyişinde bir değişiklik olur. Bu beyitte bülbülün ağlayışı kime bağlanmaktadır? Buradan hareketle şiirin örtük iletisini bir cümleyle yazınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf edebiyat · senaryo 1 · Soru 2

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  3. Soru 326 puan

    Aşağıdaki şiiri okuyup soruları cevaplayınız.

    Sabah Fırını

    Sokak daha uyanmadan yanar fırının ışığı,
    Buğulu camda titrer sarı bir sıcaklık.
    Kürek girer, kürek çıkar, çıtırdar ekmeğin kabuğu,
    Bir koku sokulur yorganlara, uyanır mahalle yavaşça.

    Simitçi tablasını yükler omzuna,
    Eşikte kedi bekler payını.
    Sanki bütün sokak bir somun ekmekte
    Bölüşür o ilk sıcaklığı.

    (Sınav için yazılmış özgün metin)

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    3.1. Bir öğrenci, "Sabah Fırını" şiirini betimleme paragrafına dönüştürmek için aşağıdaki taslağı yazmıştır. Taslaktaki numaralı cümlelerin her birinde bir yazım ya da noktalama yanlışı vardır.

    Öğrencinin taslağı

    (1) Sabah'ın ilk ışıkları henüz sokağa düşmemişti ama mahalle fırınının penceresi çoktan aydınlanmıştı. (2) Buğulu camın ardında simitler poğaçalar ve somunlar sıra sıra diziliyordu. (3) Fırının ustası hasan uzun küreğini ateşe daldırıp çıkarıyordu. (4) Kabuğu çıtırdayan ekmeklerin kokusu yorganların altındaki herkeze ulaşıyordu. (5) Eşikte bekleyen kedi bile bu kokuya karşı birşey yapamıyordu. (6) Bu sıcaklığı paylaşmak istemeyen varmı?

    Her cümledeki yanlışı bulup doğru biçimini ve uyulmayan kuralı tabloya yazınız.

    Cümle Doğru biçim Uyulmayan kural
    1
    2
    3
    4
    5
    6

    3.2. "Sabah Fırını" şiirindeki fırını bu kez akşam, kapanış saatinde düşünerek 5–7 cümlelik bir betimleme paragrafı yazınız. Paragrafınızda aşağıdaki ölçütlere uyunuz:

    • Fırını belirginleştiren en az iki duyuya (görme, işitme, koklama, dokunma, tatma) ait ayrıntı kullanınız.
    • En az bir benzetme ya da kişileştirme yapınız.
    • Şiirden en az iki sözcüğü (ör. buğulu, kürek, eşik, tabla, somun) paragrafınızda kullanınız.
    • Paragrafınız tek bir ana duygu etrafında kurulmalı, giriş ve gelişme cümleleri belirgin olmalıdır.
    • Yazım ve noktalama kurallarına uyunuz.

    dubba.com.tr · 9. sınıf edebiyat · senaryo 1 · Soru 3

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  4. Soru 415 puan

    Aşağıdaki hikâye parçasını okuyup soruları cevaplayınız.

    Kavşak

    Babasının elinde bavuluyla yürüyüp gittiği o köy kavşağını Murat hiç unutamamıştı. Babasının sırtı giderek küçülmüş, yol onu yutmuştu; bir daha da geri dönmemişti. O günden sonra Murat her kavşakta durur, sanki biri geri dönecekmiş gibi bir süre beklerdi.

    Şehirde çalışmaya başladığında da bu alışkanlık sürdü. Her akşam iş çıkışı büyük kavşakta trafik ışıkları kırmızıya döndüğünde o da durur, çevresindeki yüzlere bakardı. Kimse onu tanımıyordu, o da kimseyi. Ama beklemenin kendisi ona tanıdık geliyordu, neredeyse sıcak.

    Bir akşam yaşlı bir adam yanına yaklaştı: "Evladım, bir şey mi kaybettin?" Murat gülümsedi. "Hayır," dedi, "galiba yeni buluyorum." Adam anlamadı, yoluna devam etti. Ertesi akşam Murat kavşağa ışık yeşilken geldi ve yıllardır ilk kez arkasına bakmadan karşıya geçti.

    (Sınav için yazılmış özgün metin)

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    4.1. Aşağıdaki tabloda hikâyeye ait bazı kavramlar verilmiştir. Tablodaki boş hücreleri hikâyeden hareketle doldurunuz.

    Kavram Hikâyedeki karşılığı
    Başkahraman
    Çatışma
    Konu
    Tema

    4.2. Yaşlı adamın sorusundan sonra Murat'ın davranışında bir değişiklik olur. Bu değişikliğin nedenini ve sonucunu hikâyeden birer kanıt göstererek açıklayınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf edebiyat · senaryo 1 · Soru 4

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  5. Soru 512 puan

    Aşağıdaki anıyı okuyup soruları cevaplayınız.

    Gölge Diken Adam

    Ortaokula başladığım yılın sonbaharıydı. Komşumuz Rıza Amca bir sabah elinde küçük bir zeytin fidanıyla kapımızı çaldı, beni de bahçesine çağırdı. Birlikte çukuru kazdık, fidanı diktik, dibine can suyunu döktük. İşimiz bitince yetmişini çoktan geçmiş olan Rıza Amca toprağa bakıp güldü: "Bunun bol zeytinini ben göremem evladım."

    Bu söz bana çok tuhaf gelmişti. İnsan, meyvesini göremeyeceği ağacı neden dikerdi? Günlerce annemi, babamı, öğretmenimi bu soruyla bunalttım; hiçbirinin cevabı içime sinmedi.

    Hafta sonu Rıza Amca beni bahçesinin dibindeki yaşlı ceviz ağacının altına oturttu. "Bunu kim dikti, biliyor musun?" diye sordu. Bilmiyordum. "Ben de bilmiyorum," dedi, "ama altmış yıldır gölgesinde oturuyorum." O an sorumun cevabını buldum: Rıza Amca o sabah bir fidan değil, hiç tanımayacağı insanlar için bir gölge dikmişti. Bugün o zeytinin altından her geçişimde bunu yeniden düşünürüm.

    (Sınav için yazılmış özgün metin)

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    5.1. Bu metnin anı türünde yazıldığını gösteren iki özelliği yazınız. Her özelliği metinden bir ifadeyle destekleyiniz.

    5.2. Metnin ana düşüncesini ve metindeki bir yardımcı düşünceyi yazınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf edebiyat · senaryo 1 · Soru 5

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  6. Soru 611 puan

    Aşağıda iki özgün metin verilmiştir. Metinlerden biri hikâye, diğeri anı türündedir. Metinleri okuyup soruları cevaplayınız.

    Metin A — Kayıp Kelime

    Marangoz Halil Usta'nın yanına çırak girdiği ilk hafta Kerem, ustasının sık sık söylediği bir kelimeye takıldı: emek. Usta, bitmiş bir dolabın kapağını okşarken de bir müşteri pazarlık ederken de bu kelimeyi ağzından düşürmüyordu. Bir akşam Kerem dayanamadı: "Usta, emek dediğin ne ki? Çalışmak işte." Halil Usta cevap vermedi, köşedeki budaklı bir ceviz tahtasını gösterdi: "Bundan bir tabure yapacaksın. Bitince konuşuruz."

    Kerem tam üç hafta o tahtayla uğraştı. İki kez yanlış kesti, bir kez elini sıyırdı, geceleri zımpara sesini rüyasında duydu. Tabure bittiğinde ayakları hafifçe sallanıyordu ama onundu.

    Ertesi gün dükkâna gelen bir müşteri tabureyi eline alıp "Buna bu kadar para verilir mi?" diye güldü. Kerem'in yüzü kızardı; bir şey söylemek istedi ama sustu. Müşteri gidince Halil Usta göz ucuyla ona baktı: "Eee, emek neymiş?" Kerem tabureyi okşadı: "Çalışmak değilmiş usta," dedi, "çalıştığın şeye kendinden bir parça bırakmakmış."

    (Sınav için yazılmış özgün metin)

    Metin B — Sözlükteki Boşluk

    Lise ikinci sınıftaydım. Edebiyat öğretmenimiz bir gün tahtaya şu cümleyi yazdı: "Bazı kelimeler sözlükte değil, yaşanmışlıkta gizlidir." O sırada bu cümle bana anlamsız gelmişti. Sözlük, kelimelerin tam da siyah beyaz, sırayla durduğu yer değil miydi?

    Yıllar geçti. Babam hastalandığında ben başka bir şehirdeydim. Telefonda sesini duyunca içimde bir şey gerildi; o gerilmeye ne ad vereceğimi bilemedim. Ertesi gün eski sözlüğümü açıp "çaresizlik" kelimesini buldum. Tanımı doğruydu ama bana o telefon sesini, o gerilmeyi veremiyordu.

    O gün öğretmenimizin cümlesini anladım.

    (Sınav için yazılmış özgün metin)

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    6.1. Aşağıdaki karşılaştırma tablosunda boş bırakılan hücreleri iki metne dayanarak doldurunuz.

    Ölçüt Metin A Metin B
    Tür
    Gerçeklikle ilişkisi
    Anlamı aranan kelime

    6.2. İki metinde de bir kelimenin anlamı sözlük tanımıyla değil, yaşanan bir deneyimle kavranmaktadır. Bu ortak noktadan hareketle iki metnin "Anlam Arayışı" temasıyla ilişkisini iki cümleyle açıklayınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf edebiyat · senaryo 1 · Soru 6

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.

Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).

Bu kâğıttaki konuları test et

Kâğıtta puan kaybettiğin konunun 12 soruluk testini çöz; çözümler test bitince açılır. Her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.

9. sınıf edebiyat testlerini çöz

Cevap ve puanlama anahtarı

Bu senaryonun anahtarı açık: her maddenin tam puan ölçütü, olası yanıtı, kısmi ve sıfır puan durumu aşağıda. Önce kâğıdı çöz, sonra aç.

Anahtarı göster: tam puan, kısmi puan, olası yanıt
Anahtar yükleniyor…
Anahtarı PDF olarak indir

Puanlama anahtarı ve örnek cevaplar Dubba’nın hazırladığı örneklerdir; resmî değerlendirme ölçütleri ODSGM ve okulun tarafından belirlenir. Yasal uyarı (yeni sekmede açılır).

Kendini puanla

Anahtardaki ölçütlere bakarak her maddeden aldığın puanı yaz ya da Tam / 0 düğmesine bas. Toplamın ve konu konu durumun hemen çıkar.

1. soru · “Anlam Arayışı” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
/ 6
/ 6
/ 6
2. soru · “Anlam Arayışı” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
/ 6
/ 6
/ 6
3. soru · Edebî söyleyişin inceliğini yansıttığı yazısında kural uygulayabilme
/ 12
/ 14
4. soru · “Anlam Arayışı” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
/ 8
/ 7
5. soru · “Anlam Arayışı” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
/ 6
/ 6
6. soru · “Anlam Arayışı” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
/ 6
/ 5

Toplam: 0 / 100

9. sınıf edebiyat: bütün kâğıtlar

1. dönem 1. yazılı