Maarif programındaki 10. sınıf fizik kitabının ikinci ünitesi Enerji, dört alt başlıktan oluşur: İş, Enerji ve Güç; Enerji Biçimleri; Mekanik Enerji; Enerji Kaynakları. Ünite, Kuvvet ve Hareket ünitesinde öğrendiğin hız-zaman grafikleri ve yer değiştirme hesabının hemen üstüne kurulur. Bu yüzden önceki üniteden gelen grafik okuma alışkanlığın burada da en büyük yardımcın olacak.
İlk durak kuvvet-yer değiştirme (F-x) grafiğidir. Kitap işi, kuvvetin cismi kendi doğrultusunda yer değiştirmesi olarak tanımlar ve büyüklüğünü W = F · Δx ile hesaplatır. Asıl fikir şudur: F-x grafiği ile yatay eksen arasında kalan alan, yapılan işe eşittir. Kuvvet sabitse alan bir dikdörtgen, düzgün artıyorsa bir üçgen ya da yamuk olur; değişken kuvvette ortalama kuvvetle de aynı sonuca ulaşırsın. Grafik eksenin üstündeyse kuvvet pozitif iş yapar ve cisim hızlanır, altındaysa negatif iş yapar ve cisim yavaşlar. Net iş, bu alanların işaretleriyle toplanmasıdır. Kuvvet hareketle açı yapıyorsa iş yapan yalnızca yer değiştirme doğrultusundaki bileşendir; harekete dik bileşen iş yapmaz.
İkinci adım iş, enerji ve güç arasındaki bağdır. Enerji iş yapabilme yeteneğidir; bir cisim üzerinde yapılan iş, o cismin enerjisindeki değişime eşittir. Güç ise işin ne kadar hızlı yapıldığını anlatır: P = W / t, birimi watt. Kitap bu kısmı günlük hayata bağlar: cihazların güç etiketinden kilowattsaat (kWh) cinsinden tüketim ve fatura hesabı yapmayı öğretir. Burada birim dönüşümüne (W ile kW, saniye ile saat) özellikle dikkat etmelisin.
Üçüncü bölüm enerji biçimleridir: mekanik, kimyasal, nükleer enerji ile ısı, ışık, ses ve elektrik enerjisi. Kitap her biçimin nasıl ortaya çıktığını, nasıl taşındığını ve hangi biçime dönüşebildiğini karşılaştırmanı ister. Ortak noktaları da önemlidir: hepsinin bir kaynağa ihtiyacı vardır, birimleri joule'dür, birbirine dönüşebilirler ve dönüşüm sırasında bir kısım enerji istenmeyen biçimlere, çoğunlukla ısıya gider.
Dördüncü bölüm mekanik enerjidir. Mekanik enerji kinetik ve potansiyel enerjinin toplamıdır. Kinetik enerji Ek = ½ · m · v², yer çekimi potansiyel enerjisi Ep = m · g · h ile hesaplanır ve yükseklik mutlaka seçilen bir referans noktasına göre ölçülür. Esneklik potansiyel enerjisi ise gerilen ya da sıkıştırılan yay, lastik, trambolin gibi esnek cisimlerde depolanan enerjidir. Bu bölümün iki temel aracı iş-kinetik enerji teoremi (net kuvvetin yaptığı iş, kinetik enerjideki değişime eşittir) ve sürtünmesiz sistemde mekanik enerjinin korunumudur. Sürtünme varsa kaybolan mekanik enerji, sürtünme kuvvetinin yaptığı negatif işe eşittir.
Son bölüm enerji kaynaklarıdır. Kitap fosil yakıtları (kömür, petrol, doğal gaz) ve nükleer enerjiyi yenilenemeyen; hidrolik, rüzgâr, güneş, jeotermal, biyokütle, dalga ve hidrojen enerjisini yenilenebilen kaynaklar olarak ele alır. Her kaynağın elektriğe hangi dönüşümlerle ulaştığını, avantaj ve dezavantajlarını, sürdürülebilirlik, karbon ayak izi, enerji sınıfı etiketleri ve tasarruf konularıyla birlikte değerlendirirsin.