Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).
Bu testin ölçtüğü öğrenme çıktıları
Her soru Maarif öğretim programındaki bir öğrenme çıktısının belirli bir süreç bileşenini ölçer ve bir gerçek yaşam bağlamında kurulur.
MAT.10.5.1 · Sayma stratejileri kullanarak problem çözebilme
MAT.10.5.2 · Cebirsel ve fonksiyonel işlemleri algoritmik bir dille yapılandırabilme
12 çözümlü soru
1.Kolay
MAT.10.5.1 · Sayma stratejileri kullanarak problem çözebilme
Süreç bileşeni: c) Problem durumlarındaki sözel ifadeleri görsel temsillere dönüştürür.
Bir okul gezisinin ulaşımını planlayan öğretmen, sınıfa şu bilgiyi sözel olarak vermiştir: Ankara'dan Eskişehir'e 2 farklı otobüs hattı, Eskişehir'den Bursa'ya 3 farklı otobüs hattı vardır. Gezi Ankara'dan başlayacak, Eskişehir'e uğrayacak ve Bursa'da bitecektir. Doğrudan başka bir hat yoktur ve geri dönüş yapılmayacaktır.
Bu sözel durumdaki ardışık hat seçimlerini gösteren uygun görsel temsil aşağıdakilerden hangisidir?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Sayma, Algoritma ve Bilişim · Yaprak test 1 · Soru 1
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Sözel durumda seçimler ardışıktır: önce Ankara'dan Eskişehir'e 2 hattan biri, ardından Eskişehir'den Bursa'ya 3 hattan biri kullanılır. Doğrudan hat ve geri dönüş yoktur. Bu nedenle ağaç Ankara'dan 2 dal ile başlamalı, her dal Eskişehir üzerinden Bursa'ya 3 dal ile sürmelidir. Bu çizim E seçeneğidir. A, hat sayılarını yer değiştirmiştir. B, ara kenti atlayıp 2+3=5 doğrudan dal çizmiştir. C, ara kenti atlayıp çarpım kadar doğrudan dal çizmiştir. D, sözelde olmayan bir Ankara–Bursa hattı eklemiştir.
2.Kolay
MAT.10.5.2 · Cebirsel ve fonksiyonel işlemleri algoritmik bir dille yapılandırabilme
Süreç bileşeni: b) Ön bilgilerini kullanarak cebirsel ve fonksiyonel yapılar ile bu yapıların algoritmaları arasında uyumlu bir bütün oluşturur.
Geleneksel bir kilim atölyesinde kenar motifinin yerleşimi f(x)=ax+b doğrusal fonksiyonuyla belirlenmektedir. Desen kartında a=3 ve b=−6 yazmaktadır. Motifin başlangıç noktası, şu algoritmayla bulunur: a=0 ise ax+b=0 denklemi çözülür ve bulunan x değeri başlangıç noktası kabul edilir.
Bu algoritmaya göre motifin başlangıç noktası aşağıdakilerden hangisidir?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Sayma, Algoritma ve Bilişim · Yaprak test 1 · Soru 2
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Desen kartından a=3 ve b=−6 okunur. a=0 olduğundan algoritma, ax+b=0 denkleminin çözümünü başlangıç noktası kabul eder. Yerine yazılırsa 3x−6=0, yani 3x=6 ve x=2 bulunur. Bu değer f(x)=3x−6 fonksiyonunun sıfırıdır; çünkü 3⋅2−6=0. Böylece fonksiyon ile algoritma aynı sonucu verir.
3.Kolay
MAT.10.5.2 · Cebirsel ve fonksiyonel işlemleri algoritmik bir dille yapılandırabilme
Süreç bileşeni: b) Ön bilgilerini kullanarak cebirsel ve fonksiyonel yapılar ile bu yapıların algoritmaları arasında uyumlu bir bütün oluşturur.
Okulun dijital fotoğraf kulübü, panorama fotoğraflarının dosya boyutunu bir programla düzenlemektedir. Programda x megabayt cinsinden dosya boyutu olmak üzere f(x)=x−6 fonksiyonu kullanılır. Bu fonksiyonu uygulayan algoritma doğal dilde şöyledir: Fotoğrafın boyutunu al. Boyut 10'dan büyük ise f fonksiyonunun değerini hesapla ve bu değeri yazdır; değilse boyutu olduğu gibi yazdır. Kulübün arşive eklediği bir panorama fotoğrafının boyutu 18 MB'tır.
Algoritmanın verilen fonksiyonla uyumlu bir bütün oluşturacak şekilde bu fotoğraf için izlediği yol ve ürettiği çıktı aşağıdakilerden hangisidir?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Sayma, Algoritma ve Bilişim · Yaprak test 1 · Soru 3
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Fotoğrafın boyutu x=18 MB'tır. 18>10 olduğu için algoritmadaki "ise" koşulu sağlanır; "değilse" dalına girilmez. Bu dal, f fonksiyonunun değerinin yazdırılmasını ister. f(18)=18−6=12. Böylece fonksiyon ile algoritma uyumlu biçimde uygulanmış olur: koşul sağlanır ve çıktı 12'dir. Doğru seçenek B'dir.
4.Kolay
MAT.10.5.2 · Cebirsel ve fonksiyonel işlemleri algoritmik bir dille yapılandırabilme
Süreç bileşeni: a) Karşılaşılan problem durumlarındaki cebirsel ve fonksiyonel işlemlerin algoritmik yapısını ortaya koyar.
Deniz, proje ödevi için telefonundaki “Veri Uyarı” uygulamasına aylık veri kullanımına göre puan hesaplayan şu algoritmayı yazmıştır: Kullanılan veri miktarı x GB olarak okunur. Eğer x≤4 ise puan x+6 olarak hesaplanır; değilse puan 2x olarak hesaplanır. Deniz, telefonunun veri ekranında bu ay 4 GB kullanıldığını görmüş ve bu değeri uygulamaya girmiştir.
Buna göre uygulamanın gösterdiği puan kaçtır?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Sayma, Algoritma ve Bilişim · Yaprak test 1 · Soru 4
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Telefon ekranındaki kullanım x=4 GB'dir. Algoritmadaki koşul kontrol edilir: 4≤4 doğru olduğu için “ise” dalı seçilir, “değilse” dalına geçilmez. Puan =4+6=10 olur. Bu yüzden uygulama 10 gösterir.
5.Orta
MAT.10.5.1 · Sayma stratejileri kullanarak problem çözebilme
Süreç bileşeni: f) Seçtiği çözüm stratejisini kontrol eder.
Bir mimarlık atölyesinde öğrenciler, yapı cephesindeki kafes bir panonun sol alt köşesinden sağ üst köşesine döşenecek en kısa metal çubuk güzergâhlarını inceliyor. Çubuk yalnızca kafesin birim kenarları boyunca sağa ya da yukarı gidebiliyor. Aynı yöne ait birim adımlar birbirinden ayırt edilemiyor; adımların dizilişi değişince güzergâh da değişiyor. Pano ölçüleri aşağıdaki tablodadır.
Ölçü
Değer
Sağa giden birim adım sayısı
4
Yukarı giden birim adım sayısı
3
Deniz, yedi adımın her birini birbirinden farklı kabul ederek çarparak saymış ve 7×6×5×4×3×2×1=5040 farklı güzergâh bulmuştur. Bu sonucu kontrol etmek için problemi, 4 özdeş sağ adımı ile 3 özdeş yukarı adımının sıralanması olarak yeniden ele alacaktır.
Deniz, seçtiği ilk stratejiyi özdeş adımların sıralanması yaklaşımıyla kontrol ettiğinde aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşır?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Sayma, Algoritma ve Bilişim · Yaprak test 1 · Soru 5
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Sayılacak nesneler, kafes üzerinde yalnızca sağa veya yukarı gidilen en kısa güzergâhlardır. Tablodaki ölçülere göre her güzergâh 4 özdeş sağ ve 3 özdeş yukarı adımından oluşur; toplam 7 adım vardır. Güzergâh, yukarı adımların bu 7 konumdan hangilerine geldiğiyle belirlenir; kalan konumlar sağ adımıdır. Deniz'in ilk stratejisi 7 adımı birbirinden farklı sayarak 5040 sonucunu verir. Aynı yöne ait adımlar yer değiştirince güzergâh değişmediği için bu sayım aynı güzergâhı birçok kez içerir; 5040 kontrolü geçmez. Kontrolde üç yukarı konumu sırayla seçmek 7×6×5=210 yol verir. Üç yukarı adımı özdeş olduğundan bu konumları seçme sırası yeni güzergâh oluşturmaz; her güzergâh 3×2×1=6 kez sayılmıştır. 210/6=35. Bu seçim her farklı güzergâhı bir kez saydığı için düzeltilmiş sonuç 35'tir. A fazla sayımı onaylar; B adım sayılarını toplar; C iki ölçüdeki adım sayılarını çarpar; D, 5040'ı 4×3=12'ye bölerek 420 bulur.
6.Orta
MAT.10.5.1 · Sayma stratejileri kullanarak problem çözebilme
Süreç bileşeni: a) Verilen sayma problemindeki sayılacak nesneleri belirler.
Bir belediyenin trafik şube müdürlüğü, kent merkezinde birbirine yollarla bağlı beş kavşağı akıllı sinyalizasyon sistemiyle donatmayı planlamaktadır. Bu yılın bütçesi, beş kavşaktan yalnızca üçünün donatılmasına yetmektedir. Aynı üç kavşak seçildiğinde donatımın hangi gün yapıldığı ve kavşakların hangi sırayla ele alındığı planı değiştirmez. Farklı donatım planları, yalnızca seçilen kavşak üçlülerine göre birbirinden ayrılır. Müdürlük, oluşturulabilecek farklı donatım planlarının sayısını belirlemek istemektedir.
Bu sayma probleminde sayılacak nesneler aşağıdakilerden hangisidir?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Sayma, Algoritma ve Bilişim · Yaprak test 1 · Soru 6
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Problemde adı geçen nesneler beş kavşaktır; ancak müdürlüğün saymak istediği, kavşakların kendisi değil, bu kavşaklarla oluşturulan donatım planlarıdır. Bütçe her planda tam üç kavşağın yer almasını gerektirdiğinden sayılacak birim tek bir kavşak olamaz. Metinde aynı üç kavşağın farklı bir günde veya farklı bir sırayla ele alınmasının planı değiştirmediği, planların yalnızca seçilen kavşak üçlüsüne göre ayrıldığı belirtilir. Bu iki bilgi birleştirildiğinde her farklı plan, sıra gözetilmeden seçilmiş bir üç kavşak grubuna karşılık gelir. Kurulum sıraları, gün dilimleri ve kavşaklar arasındaki yollar ayrı bir plan oluşturmaz. Dolayısıyla sayılacak nesneler, sırası önemli olmayan üç kavşaklık donatım gruplarıdır.
7.Orta
MAT.10.5.2 · Cebirsel ve fonksiyonel işlemleri algoritmik bir dille yapılandırabilme
Süreç bileşeni: a) Karşılaşılan problem durumlarındaki cebirsel ve fonksiyonel işlemlerin algoritmik yapısını ortaya koyar.
Okulun kodlama ve robotik kulübü, çizgi izleyen bir robotun konum hatasını f(x)=ax+b doğrusal fonksiyonu ile modelliyor. Burada a ve b gerçel sayılardır. Kulüp, bu fonksiyonun sıfırını belirlemek için aşağıdaki sözde kodu hazırlamıştır.
Sözde kod:
- a ve b değerlerini al.
- Eğer a=0 ise sonuç ←−ab olsun.
- Değilse, eğer b=0 ise sonuç ← her gerçel sayı olsun.
- Değilse sonuç ← sıfır yok olsun.
- Sonuç değerini yaz.
Kulüp algoritmayı şu deneme değerleriyle çalıştırıyor.
Deneme
a
b
1
4
−12
2
0
5
3
0
0
Buna göre 1, 2 ve 3. denemelerde algoritmanın yazdığı çıktılar sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Sayma, Algoritma ve Bilişim · Yaprak test 1 · Soru 7
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Deneme 1: a=4=0 olduğu için ilk koşul sağlanır. Sonuç =−ab=−4−12=3 olur.
Deneme 2: a=0 olduğu için ilk koşul sağlanmaz. b=5=0 olduğu için ikinci koşul da sağlanmaz ve sonuç “sıfır yok” olur. Nitekim f(x)=5 hiçbir gerçel sayıda 0 değildir.
Deneme 3: a=0 ve b=0 olduğu için ikinci koşul sağlanır. Sonuç “her gerçel sayı” olur. Nitekim f(x)=0 özdeşliği her gerçel sayıda doğrudur.
Çıktılar sırasıyla 3, sıfır yok, her gerçel sayıdır.
8.Orta
MAT.10.5.2 · Cebirsel ve fonksiyonel işlemleri algoritmik bir dille yapılandırabilme
Süreç bileşeni: a) Karşılaşılan problem durumlarındaki cebirsel ve fonksiyonel işlemlerin algoritmik yapısını ortaya koyar.
Bir belediye, şehir parkındaki iki çim tarhının birer kenar uzunluğunu belirlemek istiyor. Aranan kenar uzunluğu, a ve b gerçel sayılar olmak üzere f(x)=ax+b fonksiyonunun sıfırı olarak tanımlanıyor. Tarhlara ait katsayılar tabloda verilmiştir.
Tarh
a
b
K
2
−6
L
0
4
Peyzaj biriminin kullandığı algoritma şöyledir:
1. a ve b değerlerini gir.
2. x=−ab işlemini yap.
3. Bulunan x değerini aranan kenar uzunluğu olarak yazdır.
Bu algoritma K ve L tarhları için ayrı ayrı çalıştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Sayma, Algoritma ve Bilişim · Yaprak test 1 · Soru 8
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Algoritmanın 2. adımı x=−ab işlemidir. Bu adım ancak a=0 iken tanımlıdır.
K tarhı: a=2, b=−6 olduğundan x=−2−6=26=3. Kontrol: f(3)=2⋅3+(−6)=0. Algoritma 3 yazdırır.
L tarhı: a=0, b=4 olduğundan x=−04 tanımsızdır; 2. adım yapılamaz ve bir değer yazdırılmaz. Bu tarhta f(x)=4 sabit ve sıfırdan farklıdır, yani sıfır da yoktur.
Eksik olan yapı, a=0 için bir “ise” koşuludur: a=0 ise x=−ab yazdırılır; a=0 ve b=0 ise sıfır yoktur. Bu yüzden doğru ifade D’dir.
9.Zor
MAT.10.5.1 · Sayma stratejileri kullanarak problem çözebilme
Süreç bileşeni: ğ) Sayma problemlerinde çözüme ulaştıran stratejilere yönelik çıkarımlar yapar.
Geri dönüşüm kulübü, standdaki kutu dizilişlerini ve atık türü seçimlerini aynı stratejiyle sayıyor: önce nesneleri farklıymış gibi çarparak sayıyor, sonra aynı sonucu tekrar eden sıralamaları bölerek ayıklıyor. İlk iki iş şöyle sonuçlanmıştır. Raf işinde 3 özdeş kâğıt kutusu ile 2 özdeş plastik kutusu dizilmiştir. Farklıymış gibi sayılınca 5×4×3×2×1=120 bulunur; kâğıtların kendi içindeki 3×2×1 sıralaması ile plastiklerin kendi içindeki 2×1 sıralaması yeni bir görüntü vermediğinden sonuç 120÷[(3×2×1)×(2×1)]=10 olur. Seçim işinde 5 farklı atık türünden sıra önemli olmaksızın 2 tür seçilir. Sıralı seçim 5×4=20, aynı ikilinin 2×1 sırası tek seçim sayıldığından sonuç 20÷(2×1)=10 olur. Kulüp şu genellemeyi yazmıştır: dizilişteki özdeş grupların eleman sayıları, seçimde seçilen ve seçilmeyen sayılarıyla aynıysa iki sonucun eşit çıkması beklenir; çünkü ikisinde de tekrar eden sıralamalar bölünerek ayıklanır. Ertesi gün üçüncü iş şudur: 4 özdeş kâğıt kutusu, 1 plastik kutu ve 1 cam kutusu yan yana dizilecektir; plastik ile cam farklıdır. Bir öğrenci genellemeyi “4 seçilen ve 2 seçilmeyen” diye okuyup üçüncü işin sonucunun, 6 farklı atık türünden sıra önemli olmaksızın 4 tür seçmenin sonucuna eşit olduğunu iddia etmektedir.
Buna göre üçüncü iş ve öğrencinin iddiası için aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Sayma, Algoritma ve Bilişim · Yaprak test 1 · Soru 9
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Üçüncü işte 6 kutu vardır ve yalnız 4 kâğıt kutusu özdeştir. Kutular farklıymış gibi sayılırsa 6×5×4×3×2×1=720 diziliş bulunur. Plastik ile camın yer değiştirmesi yeni bir diziliş verdiği için yalnızca kâğıtların iç sıralaması ayıklanır: 720÷(4×3×2×1)=720÷24=30. 6 farklı türden sıra önemli olmaksızın 4 tür seçmede ise hem seçilen 4 türün hem seçilmeyen 2 türün iç sıraları aynı seçimi tekrar eder. Bu yüzden 720÷[(4×3×2×1)×(2×1)]=720÷48=15 olur. 30=15 olduğundan öğrencinin eşitlik iddiası yanlıştır. Kulübün genellemesi burada işlemez; çünkü “2 seçilmeyen” kendi içinde özdeş sayılırken plastik ve cam kutuları özdeş değildir. Aynı strateji, sıralı seçimden gidilerek de doğrulanır: 6×5×4×3=360 sıralı seçim, seçilen 4'ün iç sırası 4×3×2×1=24 kez tekrar ettiğinden 360÷24=15 bulunur.
10.Zor
MAT.10.5.1 · Sayma stratejileri kullanarak problem çözebilme
Okulun sağlık ve beslenme kulübü, kantindeki dengeli ara öğün tepsilerinin kaç farklı görünümde hazırlanabileceğini inceliyor. Aynı türden atıştırmalıklar özdeştir; bölmeler yan yana sıralıdır ve düzenler, yalnızca türlerin bölmelere dağılımı farklıysa farklı sayılır. Kulüp, bütün bölmeleri dolduran düzenler için şu stratejiyi önermiştir: Yalnızca iki tür kullanılacaksa bir türün konulacağı bölmeler seçilir, diğer tür kalan bölmelere yerleşir; bu durumda farklı görünüm sayısı, bölme sayısından o türün adedi kadar bölme seçme sayısına eşittir. Strateji şu üç düzen için gözden geçirilecektir. Düzen 1: 5 bölmeye 3 özdeş elma dilimi ve 2 özdeş havuç çubuğu. Düzen 2: 6 bölmeye 4 özdeş yoğurt kabı ve 2 özdeş ceviz. Düzen 3: 6 bölmeye 3 özdeş muz, 2 özdeş badem ve 1 elma.
Bu strateji üç düzen üzerinde gözden geçirildiğinde aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Sayma, Algoritma ve Bilişim · Yaprak test 1 · Soru 10
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Stratejinin koşulu, tepside yalnızca iki tür bulunması ve bir türün yerlerinin seçilmesinin diğer türü tek şekilde belirlemesidir.
Düzen 1'de iki tür vardır. Elma dilimlerinin bölmeleri C(5,3)=10 yolla seçilir; havuçlar kalan iki bölmeye tek şekilde yerleşir. Havuçlar seçilirse C(5,2)=10 bulunur. İki seçim de aynı ve doğru sonucu verdiğinden strateji Düzen 1'de geçerlidir.
Düzen 2'de de iki tür vardır. Yoğurtlar C(6,4)=15 yolla, cevizler C(6,2)=15 yolla seçilir. C(6,4)=C(6,2) olduğu için hangi türün seçildiği sonucu değiştirmez. Görünüm sayısı 15'tir; strateji Düzen 2'de de doğrudur. Cevizlerin yerini sıralı seçip 6×5=30 saymak, özdeş cevizleri farklı kabul ettiği için fazla saymadır.
Düzen 3'te üç tür vardır; stratejinin iki tür koşulu sağlanmaz. Muzların bölmeleri C(6,3)=20 yolla seçilir. Kalan üç bölmede 2 özdeş badem ve 1 elma vardır; bunlar C(3,2)=3 farklı biçimde yerleşir. Toplam görünüm sayısı 20×3=60'tır. Bu sayı, yalnız muz bölmelerini seçme sayısından büyüktür; kalanlar tek şekilde yerleşmez.
Buna göre strateji Düzen 1 ve Düzen 2'de doğru, Düzen 3'te ise olduğu gibi uygulandığında eksiktir. Doğru çıkarım C'dir.
A, Düzen 3'ü 20 kabul ettiği için; B, Düzen 2'yi belirsiz ve ceviz seçimini 30 saydığı için; D, özdeş parçaları farklı saydığı için; E, iki türlü düzenlerde seçimi reddedip Düzen 3'ü 20'de bıraktığı için yanlıştır.
11.Zor
MAT.10.5.1 · Sayma stratejileri kullanarak problem çözebilme
Süreç bileşeni: b) Sayma problemlerinde yer alan nesneler arasındaki ilişkileri belirler.
Bir tarım kooperatifi, her hasat gününü sabah ve öğleden sonra olmak üzere iki sevkiyatla tamamlar.
Sabah tam olarak bir tarlanın ürünü, o tarlada kullanılabilecek tam olarak bir araçla tesise getirilir. Hangi aracın hangi tarlada kullanılabildiği aşağıdaki tablodadır.
Tarla
Kullanılabilecek araçlar
Buğday
Kamyon veya traktör
Arpa
Kamyon veya traktör
Yulaf
Yalnız traktör
Öğleden sonra tam olarak bir ürün sevk edilir. Bu ürün ya seradaki domates, biber ve patlıcan türlerinden biridir ya da bahçedeki elma ve armut türlerinden biridir. Aynı öğleden sonra hem seradan hem bahçeden sevkiyat yapılmaz.
Sabahki sevkiyat ile öğleden sonraki sevkiyat aynı günde birlikte yapılır.
Sevkiyatı oluşturan seçimler arasındaki ilişkiler dikkate alındığında, bir hasat günü kaç farklı şekilde planlanabilir?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Sayma, Algoritma ve Bilişim · Yaprak test 1 · Soru 11
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Sayma işlemine geçmeden seçimler arasındaki ilişkiler belirlenir.
Sabah ilişkisi: Tam bir tarla seçilir; araç seçimi tarlaya bağlıdır. Bu yüzden tarla sayısı ile araç sayısı doğrudan çarpılmaz. Her tarlanın kullanılabilir araç sayısı ayrı bulunur. Bu tarla durumları birbirini dışladığından toplayarak sayılır.
- Buğday: kamyon veya traktör → 2 yol
- Arpa: kamyon veya traktör → 2 yol
- Yulaf: yalnız traktör → 1 yol
Sabah için 2+2+1=5 farklı (tarla, araç) ikilisi vardır.
Öğleden sonra ilişkisi: Sera ürünleri ile bahçe ürünleri aynı anda seçilemez; tam bir ürün seçilir. 3 sera türü ile 2 bahçe türü birbirini dışladığından 3+2=5 yol vardır.
Gün ilişkisi: İki sevkiyat aynı günde birlikte yapılır ve biri diğerini kısıtlamaz. Bu yüzden aşamalar çarparak sayılır: 5×5=25.
Bir hasat günü 25 farklı şekilde planlanabilir.
12.Zor
MAT.10.5.2 · Cebirsel ve fonksiyonel işlemleri algoritmik bir dille yapılandırabilme
Süreç bileşeni: b) Ön bilgilerini kullanarak cebirsel ve fonksiyonel yapılar ile bu yapıların algoritmaları arasında uyumlu bir bütün oluşturur.
Bir enerji santralinin yapay zekâ destekli denge yazılımı, güç dengesinin sadeleştirilmiş modelini veren f(x)=x2−2x−1 fonksiyonunun [0,3] aralığındaki kökünü ortalama alarak yineleme yöntemiyle aramaktadır. Yazılımın sözde kodu şöyledir.
a←0, b←3, k←0k<3 olduğu sürece şu adımlar tekrarlanır:
- m←2a+b hesaplanır.
- Eğer f(a)⋅f(m)<0 ise b←m yapılır; değilse a←m yapılır.
- k←k+1 yapılır.
Döngü sonlandığında çıktı [a,b] aralığıdır.
Fonksiyon değerlerinin işaretleri ile sözde koddaki “ise” koşulu birlikte kullanıldığında, algoritmanın verdiği çıktı aralığı aşağıdakilerden hangisidir?
dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Sayma, Algoritma ve Bilişim · Yaprak test 1 · Soru 12
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
k, 0 değerinden başlayıp k<3 koşuluyla arttığı için döngü tam 3 kez çalışır. Her adımda f, güncel a ve bulunan m için yeniden hesaplanır.
1. yineleme: m=20+3=1,5. f(1,5)=2,25−3−1=−1,75<0 ve f(0)=−1<0 olduğundan çarpım pozitiftir. “İse” koşulu sağlanmaz; a←1,5. Aralık [1,5;3] olur.
2. yineleme: m=21,5+3=2,25. f(2,25)=5,0625−4,5−1=−0,4375<0. f(1,5) de negatif olduğundan çarpım pozitiftir; a←2,25. Aralık [2,25;3] olur.
3. yineleme: m=22,25+3=2,625. f(2,625)=6,890625−5,25−1=0,640625>0. Çarpım negatif olduğundan “ise” koşulu sağlanır; b←2,625. Aralık [2,25;2,625] olur.
Bu aralıkta f(2,25)<0<f(2,625) olduğundan işaret değişimi korunur. Böylece doğrusal olmayan fonksiyonun kökünün bulunduğu bölge ile “ise” koşulunun güncellediği uç aynı sonucu verir. Çıktı [2,25;2,625] aralığıdır.