İçeriğe atla
YeniMaarif uyumlu matematik testleriHemen çöz

Maarif uyumlu · 11. sınıf matematik · 2. Tema: Geometrik Şekiller

Geometrik Şekiller: yaprak test 1

11. sınıf matematiğin 2. teması Geometrik Şekiller için 12 soru: 4 kolay, 4 orta, 4 zor.

Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).

Bu testin ölçtüğü öğrenme çıktıları

Her soru Maarif öğretim programındaki bir öğrenme çıktısının belirli bir süreç bileşenini ölçer ve bir gerçek yaşam bağlamında kurulur.

  • MAT.11.2.1 · Üçgenlerde açı, benzerlik ve alan özelliklerinden yola çıkarak dörtgenlerin açı, kenar, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin muhakeme yapabilme
  • MAT.11.2.2 · Özel dörtgenlerin kenar, açı, köşegen ve simetri özelliklerinden hareketle aralarındaki ilişkileri yapılandırabilme
  • MAT.11.2.3 · Çokgenleri içbükey veya dışbükey olarak sınıflandırabilme
  • MAT.11.2.4 · Dışbükey çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine dair çıkarım yapabilme
  • MAT.11.2.5 · Çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerini içeren problemler çözebilme

12 çözümlü soru

1.Kolay

MAT.11.2.1 · Üçgenlerde açı, benzerlik ve alan özelliklerinden yola çıkarak dörtgenlerin açı, kenar, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin muhakeme yapabilme

Süreç bileşeni: ç) Elde ettiği genellemeleri kullanarak dörtgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin önermeler sunar.

Okulun bilim kulübü, bahçenin farklı noktalarındaki hava durumunu karşılaştırmak için dört noktaya ölçüm cihazı yerleştirmiştir. Noktalar birleştirilerek ABCDABCD gözlem alanı oluşturulmuştur. Cihazların konumuna ait kayıtlar tablodadır.
KayıtSonuç
Kenar doğrultuları[AB]//[DC][AB] // [DC] ve [AD]//[BC][AD] // [BC]
Köşegen uzunlukları∣AC∣=20|AC| = 20 m ve ∣BD∣=12|BD| = 12 m
Köşegenlerin kesişimiKöşegenler EE noktasında kesişir; ∣AE∣=∣EC∣|AE| = |EC| ve ∣BE∣=∣ED∣|BE| = |ED|
Köşegenler arasındaki açı90°90° değildir
Öğrenciler bu kayıtları daha önce inceledikleri dörtgen örnekleriyle karşılaştırarak gözlem alanına ilişkin bir genellemeye ulaşmıştır.
Geometri şekli
Buna göre elde edilen genellemeyi doğru bir önerme olarak veren ifade aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 1

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: B

Tabloda [AB]//[DC][AB] // [DC] ve [AD]//[BC][AD] // [BC] olduğu yazılıdır. Karşılıklı kenarları paralel olan dörtgen bir paralelkenardır. Köşegenlerin EE noktasında birbirini ortalaması da bu genellemeyle uyumludur. ∣AC∣=20|AC| = 20 m ve ∣BD∣=12|BD| = 12 m olduğundan köşegenler eşit değildir. Köşegenleri eşit olmayan paralelkenar dikdörtgen ya da kare olamaz. Köşegenler arasındaki açı 90°90° olmadığı için dörtgen eşkenar dörtgen de olamaz. Dikdörtgen, eşkenar dörtgen ve kare dışındaki bir paralelkenarın simetri ekseni yoktur. Bu nedenle gözlem alanına ilişkin doğru önerme B seçeneğidir. A ve D seçenekleri köşegenlerin eşit olmasını gerektirir; verilen uzunluklar eşit değildir. C seçeneği köşegenlerin dik kesişmesini gerektirir; açı 90°90° değildir. E seçeneği karenin hem eşit köşegenlerini hem de köşegenlerinin simetri ekseni olmasını gerektirir; bu alan bir kare değildir.
2.Kolay

MAT.11.2.1 · Üçgenlerde açı, benzerlik ve alan özelliklerinden yola çıkarak dörtgenlerin açı, kenar, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin muhakeme yapabilme

Süreç bileşeni: f) Uyguladığı ispatı kullanışlılık açısından değerlendirir.

Okul bandosu, konser sahnesinde ayak seslerini azaltmak için yere iki örtü sermeyi planlamaktadır. Birinci örtü eşkenar dörtgen biçimindedir. Ela, köşegenlerin dik kesişmesiyle oluşan dört eş dik üçgenin alanlarını toplayarak 'Köşegenleri dik kesişen eşkenar dörtgenin alanı, köşegen uzunluklarının çarpımının yarısına eşittir.' önermesini ispatlamıştır. İkinci örtü, bir üçgenin en uzun kenarına göre simetriği alınarak elde edilen bir deltoiddir ve köşegenleri dik kesişmektedir. Bu köşegenlerin uzunlukları 66 m ve 88 m'dir. Ela, aynı ispatı ikinci örtünün alanını bulurken kullanmak istemektedir.
Geometri şekli
Buna göre Ela'nın ispatının ikinci örtü için kullanışlılığına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 2

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: E

Deltoidin köşegenleri dik kesiştiği için örtü, dik açılı dört üçgene ayrılır. Bu üçgenlerin hepsinin eş olması gerekmez. Alanları toplanırsa 12⋅d1⋅d2\dfrac{1}{2} \cdot d_1 \cdot d_2 elde edilir; yani Ela'nın ispatındaki alan fikri, eşlik şartı olmadan da bu örtüye uyarlanır. 12⋅6⋅8=24\dfrac{1}{2} \cdot 6 \cdot 8 = 24 olduğundan alan 2424 m2^2 dir. İspat bu uyarlamayla kullanışlıdır. Doğru değerlendirme E seçeneğidir.
3.Kolay

MAT.11.2.2 · Özel dörtgenlerin kenar, açı, köşegen ve simetri özelliklerinden hareketle aralarındaki ilişkileri yapılandırabilme

Süreç bileşeni: a) Dörtgenlerin özelliklerini kullanarak özel dörtgenler arasında hiyerarşik veya nedensel ilişkiler ortaya koyar.

Elif, matematik proje ödevi için çizdiği özel dörtgenlerin dijital fotoğraflarını bilgisayarına kaydetmiştir. Her dosyanın açıklama notuna o dörtgeni belirleyen özelliği yazmış ve dosya boyutlarını aşağıdaki gibi not etmiştir.
DosyaAçıklama notuDosya boyutu
foto1Karşılıklı kenarları paralel olan bir dörtgen1,21{,}2 MB
foto2Tüm kenar uzunlukları birbirine eşit olan bir paralelkenar2,42{,}4 MB
foto3Tüm açılarının ölçüleri dik olan bir paralelkenar3,63{,}6 MB
foto4Tüm kenar uzunlukları birbirine eşit ve tüm açılarının ölçüleri dik olan bir paralelkenar4,84{,}8 MB
Dosya boyutları ve açıklama notları birlikte dikkate alındığında aşağıdaki hiyerarşik ilişkilerden hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 3

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: A

Dosya boyutları karşılaştırıldığında en büyük boyut 4,84{,}8 MB (foto4), en küçük boyut 1,21{,}2 MB'tır (foto1). - foto1'deki özellik paralelkenarı tanımlar. - foto4'teki özellik hem tüm kenarları eşit hem de tüm açıları dik olan paralelkenarı, yani kareyi tanımlar. Kare; kenarları eşit ve açıları dik olan bir paralelkenar olduğundan paralelkenarın özel bir hâlidir. Bu nedenle en büyük boyutlu dosyadaki dörtgen, en küçük boyutlu dosyadaki dörtgenin özel bir hâlidir. B seçeneği bu ilişkiyi ters çevirir. 2,42{,}4 MB'lık dosya eşkenar dörtgeni, 3,63{,}6 MB'lık dosya dikdörtgeni tanımlar; eşkenar dörtgen dikdörtgenin özel hâli değildir ve bu ikisi aynı tür değildir. Kare ise eşkenar dörtgenin özel bir hâlidir; dolayısıyla D'deki ifade de yanlıştır.
4.Kolay

MAT.11.2.2 · Özel dörtgenlerin kenar, açı, köşegen ve simetri özelliklerinden hareketle aralarındaki ilişkileri yapılandırabilme

Süreç bileşeni: b) Özel dörtgenler arasındaki hiyerarşik ilişkilere dair anlamlı bir bütün oluşturur.

Okulun çevre kulübü, suyun ve elektriğin bilinçli kullanımı için bir pano hazırlamaktadır. Panodaki kart çerçeveleri, kenar ve açı özelliklerine göre dört gruba ayrılmıştır. Bir çerçeve, koşullarını sağladığı her gruba dahil edilmektedir. Su grubu su tasarrufu kartlarını, Enerji grubu elektrik tasarrufu kartlarını, Işık grubu aydınlatma kartlarını, Ortak grubu ise her iki tasarruf için ortak öneri kartlarını göstermektedir.
GrupÇerçevenin sağlaması gereken özellikler
SuKarşılıklı kenarlar paraleldir. Tüm kenar uzunlukları eşittir. Tüm açıların ölçüleri 90∘90^{\circ} dir.
EnerjiKarşılıklı kenarlar paraleldir. Tüm kenar uzunlukları eşittir.
IşıkKarşılıklı kenarlar paraleldir. Tüm açıların ölçüleri 90∘90^{\circ} dir.
OrtakKarşılıklı kenarlar paraleldir.
Bir grubun diğerinin özel hâli olması, bu gruptaki her çerçevenin diğer grubun bütün özelliklerini sağlaması demektir. Buna göre bu gruplar arasındaki hiyerarşik ilişkiyi doğru bir bütün olarak veren ifade aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 4

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: C

Tablodaki koşullar karşılaştırılır. Su grubu; karşılıklı kenarları paralel, tüm kenarları eşit ve açıları 90∘90^{\circ} olan çerçevelerdir. Enerji grubu ise yalnızca karşılıklı kenarları paralel ve tüm kenarları eşit olan çerçevelerdir. Su'nun koşulları Enerji'nin bütün koşullarını içerir; 90∘90^{\circ} koşulu Su'yu daha özel kılar. Dolayısıyla Su, Enerji'nin özel hâlidir. Enerji grubu, Ortak grubun tek koşulu olan karşılıklı kenar paralelliğini sağlar ve ek olarak kenar eşitliği ister. Dolayısıyla Enerji, Ortak'ın özel hâlidir. Bu iki ilişki birlikte kare ⊂\subset eşkenar dörtgen ⊂\subset paralelkenar hiyerarşisini tek bir bütün olarak verir. Doğru ifade C'dir. A ve E'de özel ile genel yer değiştirir. B'de dik açılı olma, kenarları eşit olmayı gerektirmediği için Işık, Enerji'nin özel hâli değildir. D'de Su, Işık'ın özel hâli olsa da Işık, Enerji'nin özelliklerinin tümünü sağlamaz.
5.Orta

MAT.11.2.3 · Çokgenleri içbükey veya dışbükey olarak sınıflandırabilme

Süreç bileşeni: b) Çokgenleri belirlediği ölçütlere göre ayrıştırır.

Okul kütüphanesinin okuma salonu için çokgen biçimli dört halı motifi hazırlanmaktadır. Tasarım ekibi motifleri ayırmak üzere şu ölçütü belirlemiştir: "En az bir iç açısı 180∘180^{\circ}'den büyük olan motif içbükey, tüm iç açıları 180∘180^{\circ}'den küçük olan motif dışbükeydir." Her motifte bir iç açının ölçüsü eksik bırakılmıştır.
MotifÇokgenÖlçüsü verilen iç açılar
KDörtgen115∘115^{\circ}, 85∘85^{\circ}, 95∘95^{\circ}
LDörtgen40∘40^{\circ}, 55∘55^{\circ}, 65∘65^{\circ}
MBeşgen150∘150^{\circ}, 140∘140^{\circ}, 100∘100^{\circ}, 90∘90^{\circ}
NBeşgen90∘90^{\circ}, 80∘80^{\circ}, 80∘80^{\circ}, 70∘70^{\circ}
Belirlenen ölçüte göre motifler ayrıldığında içbükey olanlar aşağıdakilerin hangisidir?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 5

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: C

Basit çokgenlerde iç açılar toplamı (n−2)⋅180∘(n-2)\cdot 180^{\circ} formülüyle bulunur; çokgenin içbükey olması bu toplamı değiştirmez. Dörtgende toplam 360∘360^{\circ}, beşgende toplam 540∘540^{\circ} dir. K: 115∘+85∘+95∘=295∘115^{\circ}+85^{\circ}+95^{\circ}=295^{\circ}. Eksik açı 360∘−295∘=65∘360^{\circ}-295^{\circ}=65^{\circ}. Açılar 115∘115^{\circ}, 95∘95^{\circ}, 85∘85^{\circ} ve 65∘65^{\circ} olup hepsi 180∘180^{\circ}'den küçüktür. K dışbükeydir. L: 40∘+55∘+65∘=160∘40^{\circ}+55^{\circ}+65^{\circ}=160^{\circ}. Eksik açı 360∘−160∘=200∘>180∘360^{\circ}-160^{\circ}=200^{\circ}>180^{\circ}. En az bir iç açı 180∘180^{\circ}'den büyük olduğu için L içbükeydir. M: 150∘+140∘+100∘+90∘=480∘150^{\circ}+140^{\circ}+100^{\circ}+90^{\circ}=480^{\circ}. Eksik açı 540∘−480∘=60∘540^{\circ}-480^{\circ}=60^{\circ}. Tüm iç açılar 180∘180^{\circ}'den küçüktür. M dışbükeydir. Geniş açılar bulunması bu sonucu değiştirmez. N: 90∘+80∘+80∘+70∘=320∘90^{\circ}+80^{\circ}+80^{\circ}+70^{\circ}=320^{\circ}. Eksik açı 540∘−320∘=220∘>180∘540^{\circ}-320^{\circ}=220^{\circ}>180^{\circ}. N içbükeydir. Ölçüte göre içbükey motifler L ve N'dir.
6.Orta

MAT.11.2.4 · Dışbükey çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine dair çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: a) Dışbükey çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine dair varsayımlarda bulunur.

Öğrenciler proje ödevinde Farabi’nin yöntemini kullanarak düzgün olmayan dışbükey çokgenleri bir köşesinden çizilen köşegenlerle parçalamış ve elde ettikleri kayıtları aşağıdaki tabloya yazmıştır. Ebu Sehl Kuhi’nin düzgün çokgen çizimlerini inceledikten sonra çizdikleri yeni bir dışbükey çokgende, bir köşeden çizilebilen köşegen sayısı S çokgeninde bir köşeden çizilen köşegen sayısından 2 fazladır.
ÇokgenKenar sayısıBir köşeden çizilen köşegen sayısıOluşan üçgen sayısıDış açıların ölçüleri toplamı
P412360∘360^\circ
Q523360∘360^\circ
R634360∘360^\circ
S745360∘360^\circ
Bu bilgilere göre yeni çokgen için kurulabilecek doğru varsayım aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 6

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: E

Tabloda S çokgeninde bir köşeden çizilen köşegen sayısı 4’tür. Yeni çokgende bu sayı 4+2=64+2=6 olur. Tablonun ilk iki sayı sütunu karşılaştırılır: kenar sayısı 4, 5, 6, 7 iken bir köşeden çizilen köşegen sayısı sırasıyla 1, 2, 3, 4’tür. Buna göre kurulacak varsayım, kenar sayısının köşegen sayısından 3 fazla olduğudur. Yeni çokgenin kenar sayısı 6+3=96+3=9 olur. Üçgen sayısı ise her satırda köşegen sayısının 1 fazlasıdır: 2, 3, 4, 5. Varsayım, oluşan üçgen sayısının 6+1=76+1=7 olduğudur. Dış açıların ölçüleri toplamı dört çokgende de 360∘360^\circ olup kenar sayısı değiştikçe değişmemektedir. Varsayım, yeni çokgende de bu toplamın 360∘360^\circ olduğudur. Bu üç varsayım birlikte yalnızca E seçeneğinde vardır.
7.Orta

MAT.11.2.5 · Çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerini içeren problemler çözebilme

Süreç bileşeni: b) Problemin parçaları arasındaki ilişkileri belirler.

Bir halı atölyesinde dokunan yöresel bir halının orta deseni ABCDABCD dikdörtgeni biçimindedir. Usta, deseni oluşturmak için BB ile DD köşelerini birleştiren [BD][BD] doğru parçasını ve AA köşesinden [DC][DC] kenarı üzerindeki EE noktasına uzanan [AE][AE] doğru parçasını çizmiştir. [AE][AE] ile [BD][BD], FF noktasında kesişmektedir. ∣AB∣=48|AB| = 48 cm, ∣AD∣=36|AD| = 36 cm ve ∣DE∣=16|DE| = 16 cm'dir.
Geometri şekli
Buna göre [AE][AE] ve [BD][BD] üzerinde oluşan parçalar arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 7

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: A

ABCDABCD dikdörtgen olduğundan [AB]//[DC][AB] // [DC] ve ∣DC∣=∣AB∣=48|DC| = |AB| = 48 cm'dir. EE, [DC][DC] üzerinde olduğundan [AB]//[DE][AB] // [DE] ve ∣DE∣=16|DE| = 16 cm'dir. [AE][AE] ve [BD][BD] FF noktasında kesişir. [AB]//[DE][AB] // [DE] olduğundan ∠AFB=∠EFD\angle AFB = \angle EFD (ters açılar) ve ∠FAB=∠FED\angle FAB = \angle FED (iç ters açılar, kesen [AE][AE]) olur. AA benzerliğine göre △AFB∼△EFD\triangle AFB \sim \triangle EFD dir. Karşılıklı köşeler A↔EA \leftrightarrow E, F↔FF \leftrightarrow F, B↔DB \leftrightarrow D biçimindedir. Benzerlik oranı ∣AB∣∣ED∣=4816=3\dfrac{|AB|}{|ED|} = \dfrac{48}{16} = 3 olduğundan ∣AF∣∣FE∣=∣BF∣∣FD∣=3\dfrac{|AF|}{|FE|} = \dfrac{|BF|}{|FD|} = 3 bulunur. ∣AD∣=36|AD| = 36 cm yüksekliktir; paralel kenarlardan gelen bu oran yüksekliğe bağlı değildir. Doğru ilişki A seçeneğidir.
8.Orta

MAT.11.2.5 · Çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerini içeren problemler çözebilme

Süreç bileşeni: d) Problemin çözümü için stratejiler geliştirir.

Bir karo firması, mağaza vitrininde sergilemek üzere düzgün altıgen biçiminde bir zemin örneği hazırlayacaktır. Örneğin her kenarı 2 m'dir. Zemin, kenar uzunluğu 0,5 m olan eşkenar üçgen karolarla boşluk kalmadan ve üst üste binmeden tamamen kaplanacaktır.
Geometri şekli
Bu zeminin kaç karoyla kaplanacağını veren doğru strateji aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 8

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: B

Kenar uzunlukları oranı n=20,5=4n = \dfrac{2}{0{,}5} = 4 tam sayı olduğundan ve karolar boşluk ile bindirme olmadan örttüğünden karo sayısı, alanların oranına eşittir. Düzgün altıgen, kenarı 2 m olan 6 eşkenar üçgene ayrılır. Eşkenar üçgenin alanı 34a2\dfrac{\sqrt{3}}{4}a^{2} olduğundan zeminin alanı 6⋅34⋅22=636 \cdot \dfrac{\sqrt{3}}{4} \cdot 2^{2} = 6\sqrt{3} m²'dir. Bir karonun alanı 34⋅(0,5)2=316\dfrac{\sqrt{3}}{4} \cdot (0{,}5)^{2} = \dfrac{\sqrt{3}}{16} m²'dir. Karo sayısı 63316=96\dfrac{6\sqrt{3}}{\dfrac{\sqrt{3}}{16}} = 96 olur. Aynı strateji, her büyük eşkenar üçgenin n2=16n^{2} = 16 küçük üçgene ayrılmasıyla 6n2=6⋅16=966n^{2} = 6 \cdot 16 = 96 biçiminde de kurulur. Bu strateji ve sonuç B seçeneğindedir.
9.Zor

MAT.11.2.1 · Üçgenlerde açı, benzerlik ve alan özelliklerinden yola çıkarak dörtgenlerin açı, kenar, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin muhakeme yapabilme

Süreç bileşeni: b) Varsayımlarını kullanarak dörtgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin örüntüleri geneller.

Okulun çevre kulübü, atık ahşaplar geri dönüştürülerek okul bahçesinde dışbükey dörtgen biçiminde üç kompost bölmesi hazırlamıştır. Bölmelerin köşegen uzunlukları, köşegenleri arasındaki açı ve hesaplanan taban alanları aşağıdaki tabloda verilmiştir.
BölmeKöşegen uzunluklarıKöşegenler arasındaki açıTaban alanı
I66 m ve 44 m90∘90^\circ1212 m2^2
II66 m ve 44 m30∘30^\circ66 m2^2
III1010 m ve 44 m60∘60^\circ10310\sqrt{3} m2^2
Kulüp, bu örneklerdeki varsayımlardan hareketle dışbükey dörtgenlerin köşegen ve alan özelliklerine ilişkin örüntüyü genellemek istemektedir. Tablodaki üç bölmenin ölçümlerinin tümüne uyan genelleme aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 9

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: D

Köşegen uzunlukları ee ve ff, aralarındaki açı θ\theta olsun. Aday genellemelerin her biri üç satırla ayrı ayrı sınanır. A) 12ef\dfrac{1}{2}ef: I. bölmede 12⋅6⋅4=12\dfrac{1}{2}\cdot 6\cdot 4=12 olur ve uyar. II. bölmede yine 1212 bulunur; ölçülen alan 66 m2^2 olduğundan uymaz. III. bölmede 12⋅10⋅4=20\dfrac{1}{2}\cdot 10\cdot 4=20, ölçülen alan 10310\sqrt{3} m2^2 olduğundan uymaz. Dik kesişmeye ait bağıntı tüm açılara genellenemez. B) 12efcos⁡θ\dfrac{1}{2}ef\cos\theta: I. bölmede 12cos⁡90∘=0≠1212\cos 90^\circ=0\neq 12 olur. II. bölmede 12cos⁡30∘=63≠612\cos 30^\circ=6\sqrt{3}\neq 6, III. bölmede 20cos⁡60∘=10≠10320\cos 60^\circ=10\neq 10\sqrt{3} olur. Sinüs ile kosinüs karıştırıldığı için elenir. C) efsin⁡θef\sin\theta: I. bölmede 24sin⁡90∘=24≠1224\sin 90^\circ=24\neq 12, II. bölmede 24sin⁡30∘=12≠624\sin 30^\circ=12\neq 6, III. bölmede 40sin⁡60∘=203≠10340\sin 60^\circ=20\sqrt{3}\neq 10\sqrt{3} olur. Üçünde de ölçülen alanın tam iki katı çıktığından, 12\dfrac{1}{2} çarpanı eksiktir. D) 12efsin⁡θ\dfrac{1}{2}ef\sin\theta: I. bölmede 12sin⁡90∘=1212\sin 90^\circ=12, II. bölmede 12sin⁡30∘=612\sin 30^\circ=6, III. bölmede 20sin⁡60∘=20⋅32=10320\sin 60^\circ=20\cdot\dfrac{\sqrt{3}}{2}=10\sqrt{3} olur. Üç ölçümle de uyumludur. Aynı köşegenlere sahip I ve II. bölmelerde alanların oranı sin⁡90∘:sin⁡30∘=2:1\sin 90^\circ:\sin 30^\circ=2:1 biçimindedir; III. bölme de bu örüntüyü 60∘60^\circ için doğrular. E) II ve III. bölmelerde köşegenler dik olmadığı hâlde alan, ee, ff ve sin⁡θ\sin\theta ile tam olarak belirlenmiştir. Bu yüzden “dik kesişmezse bulunamaz” iddiası ölçümlere uymaz. Üç örneğin tümüne uyan genelleme D seçeneğidir.
10.Zor

MAT.11.2.2 · Özel dörtgenlerin kenar, açı, köşegen ve simetri özelliklerinden hareketle aralarındaki ilişkileri yapılandırabilme

Süreç bileşeni: b) Özel dörtgenler arasındaki hiyerarşik ilişkilere dair anlamlı bir bütün oluşturur.

Yeşilova Tarım Kooperatifi, sebze üretiminde kullanılacak dörtgen biçimli parselleri özel dörtgen özelliklerine göre gruplamak istemektedir. Ölçüm ekibinin beş parsele ait kayıtları aşağıdaki tablodadır.
ParselKenar ve paralellikAçılarKöşegenler
P1Tüm kenar uzunlukları eşit; karşılıklı kenarlar birbirine paralelTüm açılar 90∘90^{\circ}Uzunlukları eşit, birbirini ortalar ve birbirine dik
P2Karşılıklı kenarlar birbirine paralel ve eşit; komşu kenar uzunlukları eşit değilTüm açılar 90∘90^{\circ}Uzunlukları eşit, birbirini ortalar; birbirine dik değil
P3Tüm kenar uzunlukları eşit; karşılıklı kenarlar birbirine paralelKarşılıklı açılar eşit; hiçbir açı 90∘90^{\circ} değilBirbirini ortalar ve birbirine dik; uzunlukları eşit değil
P4Yalnız bir çift karşılıklı kenar birbirine paralel; paralel olmayan kenar uzunlukları eşit değilKarşılıklı açıların tümü eşit değilBirbirini ortalamaz
P5İki çift komşu kenar kendi içinde eşit; tüm kenar uzunlukları eşit değil; hiçbir çift karşılıklı kenar paralel değilYalnız bir çift karşılıklı açı eşitBirbirine dik; yalnız biri diğerini ortalar
Tablodaki ölçümlere göre aşağıdakilerden hangisi, bu parseller arasındaki hiyerarşik ilişkileri doğru ve tutarlı bir bütün olarak kurar?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 10

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: E

Önce her parsel, tablodaki kenar, açı ve köşegen özellikleriyle adlandırılır. P1: Tüm kenarlar eşit, karşılıklı kenarlar paralel, bütün açılar 90∘90^{\circ} ve köşegenler eşit, birbirini ortalıyor ve birbirine dik. Bu parsel karedir. Kare; dikdörtgenin, eşkenar dörtgenin, paralelkenarın ve (komşu kenar çiftleri eşit olduğu için) deltoidin özel hâlidir. P2: Karşılıklı kenarlar paralel ve eşit, bütün açılar 90∘90^{\circ}, köşegenler eşit ve birbirini ortalıyor; ancak komşu kenarlar eşit değil ve köşegenler birbirine dik değil. Bu parsel kare olmayan bir dikdörtgendir. Dikdörtgen bir paralelkenardır fakat eşkenar dörtgen değildir. P3: Tüm kenarlar eşit, karşılıklı kenarlar paralel, karşılıklı açılar eşit ama hiçbir açı 90∘90^{\circ} değil; köşegenler birbirini ortalayıp birbirine dik, uzunlukları eşit değil. Bu parsel kare olmayan bir eşkenar dörtgendir. Eşkenar dörtgen bir paralelkenar ve karşılıklı açıları eşit bir deltoiddir; dik açısı olmadığı için dikdörtgen değildir. P5: Yalnızca komşu kenar çiftleri eşit, bütün kenarlar eşit değil ve karşılıklı kenarlar paralel değil. Köşegenler dik ama yalnız biri diğerini ortalıyor. Bu parsel eşkenar dörtgen olmayan bir deltoiddir. P4: Yalnız bir çift karşılıklı kenar paralel, köşegenler birbirini ortalamıyor. Bu parsel yamuktur; iki çift kenarı paralel olmadığı için paralelkenar değildir ve kare–dikdörtgen–eşkenar dörtgen dalına girmez. Böylece kapsayan ilişkiler (kare; dikdörtgen, eşkenar dörtgen, paralelkenar ve deltoiddir) ile tersine çevrilemeyen ilişkiler (P3, P2 ve P5 karşı örnekleri) ve hiyerarşiye girmeyen P4 tek bir bütün oluşturur. Bu bütün yalnızca E seçeneğindedir.
11.Zor

MAT.11.2.3 · Çokgenleri içbükey veya dışbükey olarak sınıflandırabilme

Süreç bileşeni: c) Ayrıştırdığı çokgenleri tasnif eder.

Bir belediye, yeni bisiklet yolunun dinlenme noktalarındaki park alanlarını sınırlamak için kendini kesmeyen çokgen biçimli zemin levhaları hazırlatmaktadır. Atölyede K, L, M, N ve P levhalarına ait şu veriler kaydedilmiştir:
LevhaÇokgenVeriler
KDörtgenİç açılarının ölçüleri 100∘100^{\circ}, 80∘80^{\circ}, 110∘110^{\circ} ve 70∘70^{\circ} dir.
LDörtgenÜç iç açısının ölçüleri 50∘50^{\circ}, 60∘60^{\circ} ve 40∘40^{\circ} dir.
MBeşgenDört iç açısının ölçüleri 90∘90^{\circ}, 100∘100^{\circ}, 80∘80^{\circ} ve 70∘70^{\circ} dir.
NBeşgenİç bölgesinden alınan herhangi iki noktayı birleştiren doğru parçasının tamamı her durumda levhanın iç bölgesinde kalmaktadır. İç açılarından birinin ölçüsü 120∘120^{\circ} dir.
PAltıgenBeş iç açısının ölçüleri 130∘130^{\circ}, 120∘120^{\circ}, 110∘110^{\circ}, 140∘140^{\circ} ve 100∘100^{\circ} dir.
Bu verilere göre levhaların içbükey ve dışbükey olarak doğru tasnifi aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 11

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: A

Kendini kesmeyen bir çokgende bir iç açının ölçüsü 180∘180^{\circ} den büyükse çokgen içbükey, bütün iç açıların ölçüleri 180∘180^{\circ} den küçükse dışbükeydir. İç bölgedeki herhangi iki noktayı birleştiren doğru parçası her durumda iç bölgede kalıyorsa çokgen dışbükeydir. İç açılar toplamı nn kenarlı çokgende (n−2)⋅180∘(n-2)\cdot 180^{\circ} dir. K dörtgeninin açıları verilmiştir: 100∘+80∘+110∘+70∘=360∘100^{\circ}+80^{\circ}+110^{\circ}+70^{\circ}=360^{\circ}. Hepsi 180∘180^{\circ} den küçüktür; K dışbükeydir. 100∘100^{\circ} ve 110∘110^{\circ} geniş açı olsa da 180∘180^{\circ} yi aşmadığı için K, “geniş iç açısı olan çokgen içbükeydir” ölçütünün karşı örneğidir. L dörtgeninde verilen açılar 50∘+60∘+40∘=150∘50^{\circ}+60^{\circ}+40^{\circ}=150^{\circ} dir. Dördüncü iç açı 360∘−150∘=210∘360^{\circ}-150^{\circ}=210^{\circ} olur. 210∘>180∘210^{\circ}>180^{\circ} olduğu için L içbükeydir. M beşgeninde verilen açılar 90∘+100∘+80∘+70∘=340∘90^{\circ}+100^{\circ}+80^{\circ}+70^{\circ}=340^{\circ} dir. Beşinci iç açı 540∘−340∘=200∘540^{\circ}-340^{\circ}=200^{\circ} olur. 200∘>180∘200^{\circ}>180^{\circ} olduğu için M içbükeydir. N levhasında doğru parçası her durumda iç bölgede kaldığından N dışbükeydir. Verilen 120∘120^{\circ} lik açı 180∘180^{\circ} den küçüktür ve bu sonucu bozmaz. N de geniş açısına rağmen dışbükeydir; aynı hatalı ölçütün karşı örneğidir. P altıgeninde verilen açılar 130∘+120∘+110∘+140∘+100∘=600∘130^{\circ}+120^{\circ}+110^{\circ}+140^{\circ}+100^{\circ}=600^{\circ} dir. Altıncı iç açı 720∘−600∘=120∘720^{\circ}-600^{\circ}=120^{\circ} olur. Verilen ve bulunan bütün açılar 180∘180^{\circ} den küçük olduğu için P dışbükeydir. P de geniş açılar taşıyan bir karşı örnektir. Buna göre içbükey levhalar L ve M; dışbükey levhalar K, N ve P dir. Doğru tasnif A seçeneğidir.
12.Zor

MAT.11.2.4 · Dışbükey çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine dair çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: b) Varsayımlarını kullanarak dışbükey çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin örüntüleri geneller.

Okulun görsel sanatlar atölyesi, bir Türk-İslam yapısındaki geometrik çini süslemeyi modellemektedir. Süslemenin ortasında düzgün altıgen biçiminde bir madalyon vardır. Öğrenciler, merkezinden eşkenar üçgenlere ayırdıkları küçük düzgün altıgenlerle aşağıdaki tabloyu oluşturmuştur.
Kenar uzunluğu (cm)En uzun köşegen (cm)Bir eşkenar üçgenin alanı (cm²)Altıgenin alanı (cm²)
22443\sqrt{3}636\sqrt{3}
4488434\sqrt{3}24324\sqrt{3}
661212939\sqrt{3}54354\sqrt{3}
Madalyonun kenar uzunluğu yerinde doğrudan ölçülememiştir. Simetri ekseni olan en uzun köşegenin uzunluğu 1616 cm ölçülmüştür.
Geometri şekli
Tablodaki değerlerin tümüne uyan örüntü kullanılarak madalyonun alanı hesaplanacaktır. Buna göre madalyonun alanı kaç santimetrekaredir?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 12

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: D

Tabloda en uzun köşegen her satırda kenarın 22 katıdır: 4=2⋅24=2\cdot 2, 8=2⋅48=2\cdot 4, 12=2⋅612=2\cdot 6. Genelleme: en uzun köşegen =2a=2a. Madalyonda 2a=162a=16 olduğundan a=8a=8 cm'dir. Bir eşkenar üçgenin alanı 34a2\dfrac{\sqrt{3}}{4}a^{2} bağıntısına uyar: a=2a=2 için 3\sqrt{3}, a=4a=4 için 434\sqrt{3}, a=6a=6 için 939\sqrt{3}. Düzgün altıgen, merkezinden 66 eşkenar üçgene ayrıldığından alanı 6⋅34a2=332a26\cdot\dfrac{\sqrt{3}}{4}a^{2}=\dfrac{3\sqrt{3}}{2}a^{2} olur. Bu genelleme üç satırda da sağlanır: a=2a=2 için 636\sqrt{3}, a=4a=4 için 24324\sqrt{3}, a=6a=6 için 54354\sqrt{3}. a=8a=8 için alan 332⋅64=963\dfrac{3\sqrt{3}}{2}\cdot 64=96\sqrt{3} cm²'dir.

Geometrik Şekiller: diğer yaprak testler

İlgili rehberler