İçeriğe atla
YeniMaarif uyumlu matematik testleriHemen çöz

Maarif uyumlu · 11. sınıf matematik · 2. Tema: Geometrik Şekiller

Geometrik Şekiller: yaprak test 2

11. sınıf matematiğin 2. teması Geometrik Şekiller için 12 soru: 4 kolay, 4 orta, 4 zor.

Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).

Bu testin ölçtüğü öğrenme çıktıları

Her soru Maarif öğretim programındaki bir öğrenme çıktısının belirli bir süreç bileşenini ölçer ve bir gerçek yaşam bağlamında kurulur.

  • MAT.11.2.1 · Üçgenlerde açı, benzerlik ve alan özelliklerinden yola çıkarak dörtgenlerin açı, kenar, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin muhakeme yapabilme
  • MAT.11.2.2 · Özel dörtgenlerin kenar, açı, köşegen ve simetri özelliklerinden hareketle aralarındaki ilişkileri yapılandırabilme
  • MAT.11.2.3 · Çokgenleri içbükey veya dışbükey olarak sınıflandırabilme
  • MAT.11.2.4 · Dışbükey çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine dair çıkarım yapabilme
  • MAT.11.2.5 · Çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerini içeren problemler çözebilme

12 çözümlü soru

1.Kolay

MAT.11.2.1 · Üçgenlerde açı, benzerlik ve alan özelliklerinden yola çıkarak dörtgenlerin açı, kenar, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin muhakeme yapabilme

Süreç bileşeni: d) Dörtgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin sunduğu önermeleri yeni durumlara uyarlayarak değerlendirir.

Bir kentin otobüs aktarma durağında yolcu bekleme alanı ABCDABCD dik yamuğu biçimindedir. [AB]∥[DC][AB]\parallel[DC] olup AA ve DD köşelerindeki açılar diktir. Bu alanın köşegenleri birbirini dik kesmektedir. Ölçümlerde ∣AB∣=16|AB|=16 m ve ∣DC∣=9|DC|=9 m bulunmuştur. Köşegenleri birbirini dik kesen bir dik yamukta paralel kenarların uzunluklarının çarpımının, yamuğun yüksekliğinin karesine eşit olduğu bilinmektedir.
Geometri şekli
Bu önerme verilen bekleme alanına uyarlandığında yamuğun yüksekliği kaç metre olur?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 2 · Soru 1

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: E

Bekleme alanı, köşegenleri birbirini dik kesen bir dik yamuktur ve [AB][AB] ile [DC][DC] paralel kenarlardır. Önermenin koşulları sağlandığından önerme bu yeni duruma uyarlanır: paralel kenarların uzunluklarının çarpımı yüksekliğin karesine eşittir. ∣AB∣⋅∣DC∣=h2\displaystyle |AB|\cdot|DC|=h^{2} 16⋅9=144=h2\displaystyle 16\cdot9=144=h^{2} Yükseklik pozitif olduğundan h=144=12h=\sqrt{144}=12 bulunur. Yamuğun yüksekliği 1212 metredir.
2.Kolay

MAT.11.2.1 · Üçgenlerde açı, benzerlik ve alan özelliklerinden yola çıkarak dörtgenlerin açı, kenar, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin muhakeme yapabilme

Süreç bileşeni: a) Dörtgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin varsayımlarda bulunur.

Okul kantininin alışveriş köşesindeki servis tezgâhının üst yüzeyi ABCD dörtgeni biçimindedir. Kantin görevlisi, bu yüzey için örtü satın alırken şu ölçüleri not etmiştir: ∣AB∣=∣DC∣=160|AB| = |DC| = 160 cm, ∣AD∣=∣BC∣=100|AD| = |BC| = 100 cm, AB//DCAB // DC ve AD//BCAD // BC. Köşegen uzunlukları ölçülmemiştir.
Geometri şekli
Buna göre bu yüzey hakkında aşağıdakilerden hangisi kesin olarak varsayılabilir?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 2 · Soru 2

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: A

Karşılıklı kenarlar hem paralel hem eşit olduğundan ABCD bir paralelkenardır. Paralelkenarda köşegenler birbirini ortalar; bu özellik açıların ölçüsüne bağlı değildir. Bitişik kenarlar eşit değildir: 160≠100160 \neq 100. Bu yüzden dörtgen eşkenar dörtgen ya da kare değildir. Açıların dik olduğuna dair bir bilgi de yoktur; bu yüzden dikdörtgen olduğu söylenemez. Kesin olarak varsayılabilen ifade köşegenlerin birbirini ortalamasıdır.
3.Kolay

MAT.11.2.1 · Üçgenlerde açı, benzerlik ve alan özelliklerinden yola çıkarak dörtgenlerin açı, kenar, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin muhakeme yapabilme

Süreç bileşeni: c) Dörtgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin varsayımları ile genellemelerini karşılaştırır.

Sınıf araştırma ödevinde Kerem, birim kareli kâğıda çizdiği dışbükey ABCDABCD dörtgenini inceliyor. Birim kareleri sayarak A(ABCD)=24A(ABCD) = 24 cm² varsayımında bulunuyor. Köşegenleri çizdiğinde bu köşegenlerin OO noktasında dik kesiştiğini; ∣AC∣=6|AC| = 6 cm ve ∣BD∣=8|BD| = 8 cm olduğunu ölçüyor. Kerem, bu ölçümlere dayanarak şu genellemeyi kuruyor: Bir dörtgenin alanı, köşegen uzunlukları ile köşegenleri arasındaki açının sinüsünün çarpımının yarısına eşittir.
Geometri şekli
Birim karelerden elde edilen varsayım ile köşegenlere dayalı genelleme karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 2 · Soru 3

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: C

Köşegenler OO noktasında dik kesildiği için aralarındaki açının ölçüsü 90°90° ve sin⁡90°=1\sin 90° = 1'dir. Köşegenler dörtgeni üçgenlere ayırır; bu üçgenlerin alanları toplamı, denenen genellemeyi verir: A(ABCD)=12⋅∣AC∣⋅∣BD∣⋅sin⁡90°=12⋅6⋅8⋅1=24 cm2.\displaystyle A(ABCD) = \dfrac{1}{2} \cdot |AC| \cdot |BD| \cdot \sin 90° = \dfrac{1}{2} \cdot 6 \cdot 8 \cdot 1 = 24 \text{ cm}^2. Birim kare sayımından gelen varsayım da A(ABCD)=24A(ABCD) = 24 cm²'dir. İki sonuç eşit olduğundan genelleme varsayımı karşılamaktadır.
4.Kolay

MAT.11.2.2 · Özel dörtgenlerin kenar, açı, köşegen ve simetri özelliklerinden hareketle aralarındaki ilişkileri yapılandırabilme

Süreç bileşeni: b) Özel dörtgenler arasındaki hiyerarşik ilişkilere dair anlamlı bir bütün oluşturur.

Okulun Su ve Enerji Tasarrufu projesi kapsamında, şebeke suyunu ve pompa enerjisini azaltmak için bahçeye yerleştirilen yağmur suyu toplama kaplarının üst çerçeveleri kare, dikdörtgen, eşkenar dörtgen ve paralelkenar biçimindedir. Öğrenciler bu çerçeve biçimleri arasındaki hiyerarşiyi bir kavram haritasında şöyle göstermiştir: - Ok 1: Kare, dikdörtgenin özel bir hâlidir. - Ok 2: Eşkenar dörtgen, karenin özel bir hâlidir. - Ok 3: Dikdörtgen, paralelkenarın özel bir hâlidir. - Ok 4: Eşkenar dörtgen, paralelkenarın özel bir hâlidir. Buna göre kavram haritasının hiyerarşik bir bütün oluşturması için yönü ters çevrilmesi gereken aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 2 · Soru 4

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: B

Haritada her ifade, baştaki dörtgenin sonraki dörtgenin özel bir hâli olduğunu ileri sürer. Bu ilişkiler tek tek kontrol edilir. - Ok 1 doğrudur: Tüm açıları dik ve tüm kenarları eşit olan kare, tüm açıları dik olan dikdörtgenin özel bir hâlidir. - Ok 2 yanlıştır: Her eşkenar dörtgenin açıları dik olmak zorunda değildir; bu yüzden her eşkenar dörtgen kare değildir. Doğru yön, karenin eşkenar dörtgenin özel bir hâli olmasıdır. İfade "Kare, eşkenar dörtgenin özel bir hâlidir." biçiminde ters çevrilmelidir. - Ok 3 doğrudur: Tüm açıları dik olan dikdörtgen, karşılıklı kenarları paralel olan paralelkenarın özel bir hâlidir. - Ok 4 doğrudur: Tüm kenarları eşit olan eşkenar dörtgen, kenarları eşit bir paralelkenardır; yani paralelkenarın özel bir hâlidir. Yalnız Ok 2 ters çevrildiğinde harita şu bütünü verir: Kare hem dikdörtgenin hem eşkenar dörtgenin özel hâlidir; dikdörtgen ve eşkenar dörtgen de paralelkenarın özel hâlidir. Bu, özel dörtgenler arasındaki hiyerarşik bütündür. Bu nedenle yönü değiştirilmesi gereken ifade Ok 2'deki ifadedir.
5.Orta

MAT.11.2.2 · Özel dörtgenlerin kenar, açı, köşegen ve simetri özelliklerinden hareketle aralarındaki ilişkileri yapılandırabilme

Süreç bileşeni: a) Dörtgenlerin özelliklerini kullanarak özel dörtgenler arasında hiyerarşik veya nedensel ilişkiler ortaya koyar.

Okul spor turnuvasında takım flamaları dört farklı özel dörtgen biçimindedir. Geometri kulübü bu biçimlerin kenar, açı ve köşegen özelliklerini tabloya kaydetmiştir. Kulüp hiyerarşiyi şöyle kurar: Birinci biçimin özelliklerini sağlayan her dörtgen, ikinci biçimin özelliklerinin tümünü de sağlıyor fakat bunun tersi her zaman doğru olmuyorsa birinci biçim ikincinin özel hâlidir. Diğer biçimlerle böyle bir özel hâl ilişkisi kurulamayan biçim, hiyerarşinin dışında kalır.
Flama biçimiKenar özelliğiAçı özelliğiKöşegen özelliği
MaviKarşılıklı kenarlar // ve eşit uzunluktadır.Bütün iç açılar 90°90° ölçüsündedir.Köşegenler eşit uzunlukta olup birbirini ortalar.
KırmızıBütün kenarlar eşit uzunluktadır; karşılıklı kenarlar // dir.Karşılıklı iç açılar eşittir.Köşegenler birbirine ⊥ olup birbirini ortalar.
YeşilBütün kenarlar eşit uzunluktadır; karşılıklı kenarlar // dir.Bütün iç açılar 90°90° ölçüsündedir.Köşegenler eşit uzunlukta, birbirine ⊥ olup birbirini ortalar.
SarıYalnızca bir çift kenar // dir; paralel olmayan kenarlar eşit uzunluktadır.Aynı tabana komşu açıların ölçüleri eşittir.Köşegenler eşit uzunluktadır.
Kulübün kuralına göre flama biçimleri arasında kurulan hiyerarşik ilişkilerden hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 2 · Soru 5

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: D

1. Mavi biçim: Karşılıklı kenarlar // ve eşit, bütün açılar 90°90°, köşegenler eşit ve birbirini ortalıyor. Bu, dikdörtgenin özellikleridir; bütün kenarların eşit olması gerekmez. Örneğin kenarları 66 cm ve 44 cm, açıları 90°90° olan bir dörtgen mavi özellikleri sağlar. 2. Kırmızı biçim: Bütün kenarlar eşit, karşılıklı kenarlar //, karşılıklı açılar eşit, köşegenler birbirine ⊥ ve birbirini ortalıyor. Bu, eşkenar dörtgenin özellikleridir; açıların 90°90° olması gerekmez. Örneğin kenarları 55 cm, açıları 60°60° ve 120°120° olan bir dörtgen kırmızı özellikleri sağlar. 3. Yeşil biçim bu iki listenin koşullarını birlikte taşır: Bütün kenarlar eşit ve bütün açılar 90°90° dir. Köşegenleri de eşit, birbirine ⊥ ve birbirini ortalar. Bu bir karedir. 4. Yeşil biçimi sağlayan her dörtgen, mavi listedeki bütün özellikleri sağlar. Tersi doğru değildir; 66 cm ve 44 cm kenarlı dikdörtgen yeşil değildir. Dolayısıyla yeşil, mavinin özel hâlidir. 5. Yeşil biçimi sağlayan her dörtgen, kırmızı listedeki bütün özellikleri de sağlar. Tersi doğru değildir; açıları 60°60° ve 120°120° olan eşkenar dörtgen yeşil değildir. Dolayısıyla yeşil, kırmızının da özel hâlidir. 6. Sarı biçimde yalnızca bir çift kenar // dir. Mavi, kırmızı ve yeşil biçimlerde iki çift karşılıklı kenar // olduğundan bunların hiçbiri sarının özelliklerini sağlamaz. Sarı da bütün açıları 90°90° olan veya bütün kenarları eşit olan biçimlerin özelliklerini sağlamaz. Bu yüzden sarı, diğer üç biçimle özel hâl ilişkisine girmez ve hiyerarşinin dışında kalır. 7. Buna göre doğru ifade D seçeneğidir. A ve E hiyerarşinin yönünü ters alır; B dikdörtgeni eşkenar dörtgenin ve yamuğun özel hâli sayar; C ise yalnızca bir çift kenarı paralel olan sarı biçimi diğerlerinin özel hâli sayar.
6.Orta

MAT.11.2.2 · Özel dörtgenlerin kenar, açı, köşegen ve simetri özelliklerinden hareketle aralarındaki ilişkileri yapılandırabilme

Süreç bileşeni: a) Dörtgenlerin özelliklerini kullanarak özel dörtgenler arasında hiyerarşik veya nedensel ilişkiler ortaya koyar.

Zeynep, akıllı telefonundaki GeoKart uygulamasında özel dörtgenler arasındaki hiyerarşiyi kurmak için üç kart oluşturmuştur. Uygulama, Zeynep'in çizdiği dörtgenlerde algıladığı özellikleri şöyle listelemektedir:
ÖzellikKart MKart NKart P
Kenarlarİki çift komşu kenarın uzunlukları eşit; hiçbir kenar çifti paralel değilTüm kenar uzunlukları eşit; karşılıklı kenarlar paralelKarşılıklı kenarlar paralel ve eşit uzunlukta; tüm kenarlar eşit değil
AçılarKarşılıklı açılardan yalnız bir çift eşitKarşılıklı açılar eşit; hiçbir açı 90∘90^\circ değilKarşılıklı açılar eşit; hiçbir açı 90∘90^\circ değil
KöşegenlerDik kesişir; yalnız biri diğerini ortalarBirbirini dik ortalar; uzunlukları farklıBirbirini ortalar; dik kesişmez; uzunlukları farklı
SimetriYalnız bir köşegen simetri eksenidirHer iki köşegen de simetri eksenidirSimetri ekseni yoktur
Kartlardaki özellikler kullanılarak kurulabilecek hiyerarşik ilişki aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 2 · Soru 6

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: E

Kart M'de iki çift komşu kenar eşit, köşegenler dik, yalnız bir köşegen diğerini ortalayıp simetri ekseni ve karşılıklı açılardan yalnız bir çift eşit. Paralel kenar da yok. Bu özellikler deltoidi verir. Tüm kenarlar eşit olmadığından ve karşılıklı açıların hepsi eşit olmadığından M eşkenar dörtgen değildir. Kart N'de tüm kenarlar eşit ve karşılıklı kenarlar paraleldir. Bu, kenarları eşit bir paralelkenar, yani eşkenar dörtgendir. Karşılıklı açıları eşit, köşegenleri birbirini dik ortalayan ve köşegenleri simetri ekseni olan bu dörtgen, karşılıklı açıları eşit bir deltoiddir. Açıları 90∘90^\circ olmadığından ve köşegen uzunlukları farklı olduğundan kare ya da dikdörtgen değildir. Kart P'de karşılıklı kenarlar paralel ve eşit, ancak tüm kenarlar eşit değil ve dik açı yok. P bir paralelkenardır; eşkenar dörtgenin özel hâli değildir, tersine eşkenar dörtgen paralelkenarın özel hâlidir. Böylece N hem kenarları eşit bir paralelkenar hem karşılıklı açıları eşit bir deltoid olduğu için eşkenar dörtgendir; M bu koşulları sağlamadığından eşkenar dörtgen değildir. Doğru ilişki E'dedir.
7.Orta

MAT.11.2.4 · Dışbükey çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine dair çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: ç) Elde ettiği genellemeleri kullanarak dışbükey çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin önermeler sunar.

Bir lisenin "Hava Durumu ve İklim Verisi" proje ödevinde okul bahçesine üç düzgün çokgen platform tasarlanmıştır. Tasarıma ait ölçümler aşağıdaki tablodadır.
PlatformKenar sayısıBir dış açının ölçüsü
Gözlem platformu660°60°
Rüzgâr kulesi845°45°
Yağış çanağı1230°30°
Gözlem platformunun çevresi 24 m'dir. Bu platform, kenar uzunluğu platformun kenar uzunluğuna eşit olan 6 eş eşkenar üçgene ayrılmış; her üçgen bölgeye ikişer aylık ortalama sıcaklık verisi yazılacaktır.
Geometri şekli
Bu ölçümlerden elde edilecek genellemeye göre aşağıdakilerden hangisi doğru bir önermedir?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 2 · Soru 7

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: C

Gözlem platformunun bir kenar uzunluğu, çevre kenar sayısına bölünerek bulunur: 24:6=424:6=4 m. Platform, kenarı 4 m olan 6 eş eşkenar üçgene ayrıldığına göre bir üçgenin alanı 34⋅42=43 m2\dfrac{\sqrt{3}}{4}\cdot 4^{2}=4\sqrt{3}\ \mathrm{m}^{2} ve platformun alanı 6⋅43=243 m26\cdot 4\sqrt{3}=24\sqrt{3}\ \mathrm{m}^{2}'dir. Dış açıların ölçüleri toplamı, tablodaki bir dış açı ile kenar sayısının çarpımıdır: 6⋅60°=360°6\cdot 60°=360°, 8⋅45°=360°8\cdot 45°=360°, 12⋅30°=360°12\cdot 30°=360°. Toplam, kenar sayısından bağımsız olarak 360°360°'dir. Bu iki sonuç C'deki önermeyi verir.
8.Orta

MAT.11.2.5 · Çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerini içeren problemler çözebilme

Süreç bileşeni: f) Çözümünü kontrol eder ve çözüme ulaştırmayan stratejiyi değiştirir.

Bir belediye parkında Deniz, ABCDABCD dörtgeni biçiminde bir çiçek tarhı tasarlamaktadır. Tarhın bütün kenar uzunlukları 1010 m, köşegen uzunlukları ise ∣AC∣=16|AC| = 16 m ve ∣BD∣=12|BD| = 12 m'dir. Deniz, önce bütün kenarlar eşit olduğu için tarhı kare kabul ederek alanı 102=10010^{2} = 100 m² bulur. Çözümünü kontrol ettiğinde köşegenlerin eşit olmadığını ve karede köşegenlerin eşit olması gerektiğini görerek bu stratejinin çözüme ulaştırmadığını fark eder.
Geometri şekli
Buna göre Deniz, çözüme ulaştırmayan stratejiyi değiştirdiğinde tarhın alanını aşağıdaki yollardan hangisiyle doğru bulur?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 2 · Soru 8

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: B

İlk strateji kontrol edilir. Karede köşegenler eşit uzunluktadır; ancak ∣AC∣=16|AC|=16 m ve ∣BD∣=12|BD|=12 m olup 16≠1216 \neq 12 olduğundan ABCDABCD kare değildir. Bu yüzden 100100 m² sonucu terk edilir. Bütün kenarları eşit olan ABCDABCD eşkenar dörtgendir; köşegenleri birbirini ortalar ve dik kesişir. Yarı köşegenler 16/2=816/2=8 m ve 12/2=612/2=6 m'dir. Kenarla kontrol: 62+82=36+64=100=1026^{2}+8^{2}=36+64=100=10^{2}. Ölçüler uyumludur, köşegenler gerçekten dik kesişir. Alan A(ABCD)=∣AC∣⋅∣BD∣2=16⋅122=96A(ABCD)=\frac{|AC| \cdot |BD|}{2}=\frac{16 \cdot 12}{2}=96 m² bulunur. Çözüm, dört eş dik üçgenle yeniden kontrol edilir: birinin alanı 8⋅62=24\frac{8 \cdot 6}{2}=24 m², dördünün alanı 4⋅24=964 \cdot 24=96 m². İki yol aynı sonucu verdiğinden alan 9696 m² dir. Bu, B seçeneğidir.
9.Zor

MAT.11.2.3 · Çokgenleri içbükey veya dışbükey olarak sınıflandırabilme

Süreç bileşeni: a) Çokgenleri ayırt etmek için ölçütler belirler.

Okulun dokuma atölyesinde öğrenciler, Anadolu Selçuklu çini motiflerinden esinlenen bir desendeki üç çokgeni inceliyor ve bunları içbükey ile dışbükey olarak ayıracak ölçütü belirlemeye çalışıyor. Çokgen K: Tüm kenar uzunlukları eşittir; iç açılarından biri 210∘210^\circ, diğerlerinin her biri 180∘180^\circ'den küçüktür; köşegenlerinden birinin bazı noktaları çokgenin dış bölgesindedir. Çokgen L: Kenar uzunlukları birbirinden farklıdır; tüm iç açıları 180∘180^\circ'den küçüktür; bütün köşegenleri çokgenin iç bölgesindedir. Çokgen M: Tüm kenar uzunlukları eşittir; tüm iç açıları 180∘180^\circ'den küçüktür; bütün köşegenleri çokgenin iç bölgesindedir. Bu verilere göre, ölçüte ilişkin aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 2 · Soru 9

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: A

Önce üç çokgen, iç açı ve köşegen ölçütleriyle sınıflandırılır. K çokgeninde bir iç açı 210∘>180∘210^\circ > 180^\circ olduğundan ve bir köşegeninin bazı noktaları dışarıda kaldığından K içbükeydir; kenarlarının eşit olması bunu değiştirmez. L ve M çokgenlerinde tüm iç açılar 180∘180^\circ'den küçük ve bütün köşegenler iç bölgededir; ikisi de dışbükeydir. L'nin kenarları farklı, M'nin kenarları eşittir. Buna göre kenar eşitliği ya da kenarların farklı olması içbükeyliği belirlemez. K, kenarları eşit bir çokgenin içbükey olabileceğini gösteren karşı örnektir. Üç çokgenle de uyumlu ölçüt şudur: En az bir iç açısı 180∘180^\circ'den büyük olan çokgen içbükey, tüm iç açıları 180∘180^\circ'den küçük olan çokgen dışbükeydir. Bu yargı yalnızca A seçeneğindedir. B yanlış: L dışbükeydir. C yanlış: M dışbükeydir. D yanlış: Köşegenin dışarı çıkması içbükeyliği gösterir; K dışbükey değil, içbükeydir. E yanlış: L dışbükeydir; tüm iç açıların 180∘180^\circ'den küçük olması dışbükeylik ölçütüdür ve açı ölçüsü ayrımda kullanılır.
10.Zor

MAT.11.2.3 · Çokgenleri içbükey veya dışbükey olarak sınıflandırabilme

Süreç bileşeni: ç) Çokgenleri belirlediği ölçüte uygun olarak etiketler/belirler.

Okulun müzik kulübü, yıl sonu konserinin sahnesine ses dalgası temalı dört pano hazırlamıştır. Panolar, kenarları yalnızca köşelerde kesişen çokgenlerdir. Kulüp etiketleme için şu ölçütü benimsemiştir: En az bir iç açısının ölçüsü 180°180°'den büyük olan çokgen içbükey, bütün iç açılarının ölçüsü 180°180°'den küçük olan çokgen dışbükey olarak adlandırılır. Ege ise “İç açılar toplamı 540°540°'den büyük olan her çokgen içbükeydir.” iddiasını ileri sürmüştür. İletkiyle elde edilen ölçüler tablodadır.
PanoÇokgenÖlçülen iç açılar
DoBeşgen100°100°, 110°110°, 90°90°, 120°120° ve biri ölçülmemiştir
ReAltıgen110°110°, 120°120°, 100°100°, 130°130°, 90°90° ve biri ölçülmemiştir
MiBeşgen80°80°, 90°90°, 70°70°, 100°100°, 200°200°
FaDörtgen70°70°, 80°80°, 60°60° ve biri ölçülmemiştir
Buna göre panoların benimsenen ölçüte uygun etiketleri aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 2 · Soru 10

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: D

Basit bir çokgenin iç açılar toplamı (n−2)⋅180°(n-2)\cdot 180° dir. Eksik açılar bu toplamdan bulunur; etiket, açılardan en az birinin 180°180°'den büyük olup olmadığına göre konur. Do beşgendir: toplam 540°540°. Ölçülenler 100+110+90+120=420°100+110+90+120=420° olduğundan eksik açı 540−420=120°540-420=120° dir. Açılar 100°,110°,90°,120°,120°100°,110°,90°,120°,120° olup hepsi 180°180°'den küçüktür. Do, dışbükey beşgendir. Re altıgendir: toplam 720°720°. Ölçülenler 110+120+100+130+90=550°110+120+100+130+90=550° olduğundan eksik açı 720−550=170°720-550=170° dir. Açılar 110°,120°,100°,130°,90°,170°110°,120°,100°,130°,90°,170° olup hepsi 180°180°'den küçüktür. Re, dışbükey altıgendir. Mi beşgeninde açılar verilmiştir ve toplam 80+90+70+100+200=540°80+90+70+100+200=540° olur. 200°>180°200°>180° olduğu için Mi, içbükey beşgendir. Fa dörtgendir: toplam 360°360°. Ölçülenler 70+80+60=210°70+80+60=210° olduğundan eksik açı 360−210=150°360-210=150° dir. Açılar 70°,80°,60°,150°70°,80°,60°,150° olup hepsi 180°180°'den küçüktür. Fa, dışbükey dörtgendir. Ege'nin iddiası etiketlemeyi değiştirmez. Re'nin iç açılar toplamı 720°>540°720°>540° olduğu hâlde Re dışbükeydir; bu, iddianın karşı örneğidir. Mi'nin toplamı ise 540°540°'yi aşmadığı hâlde Mi içbükeydir. Dolayısıyla toplamın 540°540°'yi aşıp aşmaması içbükeyliği belirlemez. Doğru etiketleme D seçeneğidir.
11.Zor

MAT.11.2.4 · Dışbükey çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine dair çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: c) Dışbükey çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin genellemelerini varsayımları ile karşılaştırır.

Geometri proje ödevinde öğrenciler, Farabi'nin dışbükey çokgenleri bir köşesinden çizdiği köşegenlerle üçgenlere ayırmasından ve Ebu Sehl Kuhi'nin düzgün çokgen çizimlerinden yararlanmıştır. Türk-İslam mimarisindeki bir pencere süslemesinde yer alan dört dışbükey panoyu bu yolla incelemişlerdir. Ayşe, ölçümden önce şu varsayımları yazmıştır: - V1V_1: Her panoda, bir köşeden çizilen köşegenlerle oluşan üçgen sayısı, bu köşeden çizilen köşegen sayısının 11 fazlasıdır. - V2V_2: Kenar sayısı daha büyük olan panonun dış açılarının ölçüleri toplamı, kenar sayısı daha küçük olan panonun dış açılarının ölçüleri toplamından büyüktür. - V3V_3: P3 panosunun iç açılarından her biri, P1 panosunun iç açılarından her birinden büyüktür. İnceleme sonunda oluşturulan tablo:
PanoÇokgenKenar sayısı (nn)Bir köşeden köşegen sayısıOluşan üçgen sayısıİç açıların ölçüleriDış açıların ölçüleri toplamı
P1Düzgün beşgen523Her biri 108∘108^\circ360∘360^\circ
P2Düzgün altıgen634Her biri 120∘120^\circ360∘360^\circ
P3Düzgün olmayan dışbükey altıgen634120∘120^\circ, 140∘140^\circ, 100∘100^\circ, 130∘130^\circ, 110∘110^\circ, 120∘120^\circ360∘360^\circ
P4Düzgün sekizgen856Her biri 135∘135^\circ360∘360^\circ
Ayşe, tablodaki verilerden elde ettiği genellemeleri V1V_1, V2V_2 ve V3V_3 varsayımlarıyla karşılaştırmıştır. Bu karşılaştırmaya göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 2 · Soru 11

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: C

Tablodan üç genelleme okunur ve her varsayım bunlarla karşılaştırılır. 1. Köşegen ve üçgen: P1'de 3=2+13=2+1, P2'de 4=3+14=3+1, P3'te 4=3+14=3+1, P4'te 6=5+16=5+1. Düzgün olsun ya da olmasın, bir köşeden çizilen köşegenlerle oluşan üçgen sayısı, köşegen sayısının 11 fazlasıdır. Bu genelleme V1V_1 ile uyumludur. 2. Dış açılar toplamı: P1, P2, P3 ve P4 için toplamların tümü 360∘360^\circ dir. Kenar sayısı 55'ten 66'ya ve 66'dan 88'e çıkınca toplam büyümüyor; aynı kenar sayısındaki P2 ve P3'te de toplam değişmiyor. Genelleme, dış açıların ölçüleri toplamının kenar sayısından bağımsız olarak 360∘360^\circ olduğudur. V2V_2 bu genellemeyle çelişir. (İç açılar toplamı nn artınca büyür; V2V_2 bu artışı dış açılara yanlış taşır.) 3. İç açılar: Düzgün panolarda bir iç açı 108∘108^\circ, 120∘120^\circ, 135∘135^\circ şeklinde kenar sayısıyla büyür. V3V_3 ise bunu P3'ün her açısına taşır. P1'in açıları 108∘108^\circ iken P3'te 100∘100^\circ vardır ve 100∘<108∘100^\circ<108^\circ dir. Ayrıca 120∘+140∘+100∘+130∘+110∘+120∘=720∘=(6−2)⋅180∘120^\circ+140^\circ+100^\circ+130^\circ+110^\circ+120^\circ=720^\circ=(6-2)\cdot 180^\circ olduğundan satır tutarlıdır; 100∘100^\circ geçerli bir karşı örnektir. V3V_3 genellemeyle çelişir. Böylece yalnızca V1V_1 uyumludur. Doğru cevap C'dir.
12.Zor

MAT.11.2.5 · Çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerini içeren problemler çözebilme

Süreç bileşeni: g) Problemin olası farklı çözüm stratejilerini inceleyerek problemin çözümüne ilişkin deneyimini gözden geçirir.

11. sınıf öğrencileri, okul gezisinde bir bilim merkezinin bahçesindeki etkinlik platformunu ölçmektedir. Platform, tüm kenar uzunlukları 66 m olan düzgün altıgen ABCDEFABCDEF biçimindedir. Platformun alanını bulmak için şu stratejiler önerilmiştir: I. Altıgenin merkezi köşelere birleştirilir. Oluşan altı üçgen eşkenardır. Birinin alanı 34⋅62=93\dfrac{\sqrt{3}}{4}\cdot 6^{2}=9\sqrt{3} m2^{2} olduğundan platformun alanı 54354\sqrt{3} m2^{2} dir. II. ∣AB∣=∣BC∣=6|AB|=|BC|=6 m ve m(∠ABC)=120∘m(\angle ABC)=120^{\circ} olduğundan △ABC\triangle ABC nin alanı 12⋅6⋅6⋅sin⁡120∘=93\dfrac{1}{2}\cdot 6\cdot 6\cdot \sin 120^{\circ}=9\sqrt{3} m2^{2} dir. Platform; △ABC\triangle ABC, △BCD\triangle BCD, △CDE\triangle CDE, △DEF\triangle DEF, △EFA\triangle EFA ve △FAB\triangle FAB üçgenlerinin örtüşmesiz birleşimidir. Bu nedenle alan 54354\sqrt{3} m2^{2} dir. III. Çevre 3636 m dir. Düzgün altıgende merkezin bir köşeye uzaklığı kenar uzunluğuna eşit olduğundan alan 12⋅36⋅6=108\dfrac{1}{2}\cdot 36\cdot 6=108 m2^{2} dir.
Geometri şekli
Bu stratejiler, gerekçeleri ve bulunan alanlar bakımından incelendiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 2 · Soru 12

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: D

Düzgün altıgende merkezden köşelere çizilen doğru parçaları altıgeni altı eş üçgene ayırır. Merkez açı 60∘60^{\circ} ve merkezin köşeye uzaklığı kenara eşit olduğundan bu üçgenler eşkenardır. Birinin alanı 34⋅62=93\dfrac{\sqrt{3}}{4}\cdot 6^{2}=9\sqrt{3} m2^{2}, platformun alanı 6⋅93=5436\cdot 9\sqrt{3}=54\sqrt{3} m2^{2} dir. Bu parçalama boşluksuz ve örtüşmesizdir; strateji I geçerlidir. Strateji II'de △ABC\triangle ABC nin alan hesabı doğrudur: 12⋅6⋅6⋅sin⁡120∘=93\dfrac{1}{2}\cdot 6\cdot 6\cdot \sin 120^{\circ}=9\sqrt{3} m2^{2} ve 6⋅93=5436\cdot 9\sqrt{3}=54\sqrt{3} m2^{2}. Sayı, gerçek alana eşittir. Parçalama gerekçesi ise yanlıştır. Merkez OO ve BB noktası, [AC][AC] nin ters taraflarındadır: ikisinin de [AC][AC] ye uzaklığı 33 m dir ve aynı tarafta olsalardı çakışırlardı. Dolayısıyla OO, △ABC\triangle ABC içinde değildir; simetriyle bu altı üçgenin hiçbirinde yoktur. Birleşim platformu kaplamaz. Ayrıca ABCDABCD dörtgeninin köşegenleri [AC][AC] ve [BD][BD], içte bir PP noktasında kesişir. [BC][BC] nin orta noktası MM olmak üzere [PM][PM], hem △ABC\triangle ABC nin hem △BCD\triangle BCD nin içindedir; ardışık üçgenler örtüşür. Strateji II geçerli değildir, yalnız sayısal sonuç doğrudur. Strateji III, 12⋅C\c⋅a\dfrac{1}{2}\cdot Ç\cdot a formülünde apotem yerine kenar uzunluğunu kullanır. Apotem 32⋅6=33\dfrac{\sqrt{3}}{2}\cdot 6=3\sqrt{3} m dir. Doğru uygulama 12⋅36⋅33=543\dfrac{1}{2}\cdot 36\cdot 3\sqrt{3}=54\sqrt{3} m2^{2} verir; 108108 m2^{2} hatalıdır. Strateji III geçerli değildir. Bu yüzden yalnız I geçerlidir; II doğru değere hatalı parçalamayla ulaşır.

Geometrik Şekiller: diğer yaprak testler

İlgili rehberler