İçeriğe atla
YeniMaarif uyumlu matematik testleriHemen çöz

Maarif uyumlu · 9. sınıf matematik · 7. Tema: Veriden Olasılığa

Veriden Olasılığa: yaprak test 1

9. sınıf matematiğin 7. teması Veriden Olasılığa için 12 soru: 4 kolay, 4 orta, 4 zor.

Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).

Bu testin ölçtüğü öğrenme çıktıları

Her soru Maarif öğretim programındaki bir öğrenme çıktısının belirli bir süreç bileşenini ölçer ve bir gerçek yaşam bağlamında kurulur.

  • MAT.9.7.1 · Olayların olasılığını gözleme dayalı tahmin edebilme
  • MAT.9.7.2 · Olayların olasılığına ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme

12 çözümlü soru

1.Kolay

MAT.9.7.1 · Olayların olasılığını gözleme dayalı tahmin edebilme

Süreç bileşeni: c) Çıkarımlardan hareketle yargıda bulunur.

Okulun tarım atölyesinde öğrenciler, aynı paketten aldıkları fasulye tohumlarının çimlenmesini incelemek için bir deney yapmıştır. Deney, farklı sayılarda tohum ekilerek tekrarlanmış; çimlenen tohum sayıları ve göreli sıklıklar aşağıdaki tabloya kaydedilmiştir.
Ekilen tohum sayısıÇimlenen tohum sayısıGöreli sıklık
252515150,600{,}60
505035350,700{,}70
10010078780,780{,}78
2002001601600,800{,}80
Bu verilere göre bir fasulye tohumunun çimlenme olasılığına ilişkin en uygun yargı aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Veriden Olasılığa · Yaprak test 1 · Soru 1

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: B

Tablodaki göreli sıklıklar, deneme sayısı 2525, 5050, 100100 ve 200200 iken sırasıyla 0,600{,}60; 0,700{,}70; 0,780{,}78 ve 0,800{,}80'dir. Deneme sayısı arttıkça göreli sıklık artmaya devam etmek yerine 0,800{,}80 değerine yaklaşmaktadır. Bu çıkarıma dayanarak çimlenme olasılığının en uygun tahmini yaklaşık 0,800{,}80 kabul edilir. Az sayıdaki denemenin sonucu, göreli sıklıkların ortalaması ya da son değerin tümleyeni bu yargıyı desteklemez. Doğru cevap B'dir.
2.Kolay

MAT.9.7.1 · Olayların olasılığını gözleme dayalı tahmin edebilme

Süreç bileşeni: b) Deneye ait tekrar sayısı ile deneyin çıktılarının göreli sıklıklarının ilişkisine yönelik çıkarım yapar.

Ela, matematik dersinde üç eş parçaya ayrılmış bir çark hazırlamıştır. Çarkın parçaları kırmızı, mavi ve sarı renktedir. Ela çarkı farklı sayılarda çevirerek her rengin göreli sıklığını aşağıdaki tabloda göstermiştir.
Tekrar sayısıKırmızıMaviSarı
250,480{,}480,320{,}320,200{,}20
1000,400{,}400,330{,}330,270{,}27
4000,350{,}350,330{,}330,320{,}32
Bu verilere göre tekrar sayısı ile çıktıların göreli sıklıkları arasındaki ilişkiye yönelik aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Veriden Olasılığa · Yaprak test 1 · Soru 2

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: D

25 tekrarda göreli sıklıklar 0,480{,}48, 0,320{,}32 ve 0,200{,}20 olup birbirinden belirgin biçimde uzaktır. 400 tekrarda ise değerler 0,350{,}35, 0,330{,}33 ve 0,320{,}32 olmuş, aralık 0,280{,}28'den 0,030{,}03'e inmiştir. Yani tekrar sayısı arttıkça göreli sıklıklar birbirine yaklaşmıştır. Bu çıkarım D seçeneğidir. A: Kırmızının göreli sıklığı 0,480{,}48'den 0,350{,}35'e düşmüştür; artmamıştır. B: 100 tekrarda en küçük göreli sıklık 0,270{,}27 ile sarı renge aittir. C: 25 tekrarda mavi ile sarı farkı 0,32−0,20=0,120{,}32-0{,}20=0{,}12; 400 tekrarda 0,33−0,32=0,010{,}33-0{,}32=0{,}01'dir. 0,120{,}12, 0,010{,}01'den küçük değildir. E: Sarının göreli sıklığı 0,20→0,27→0,320{,}20 \rightarrow 0{,}27 \rightarrow 0{,}32 şeklinde artmıştır.
3.Kolay

MAT.9.7.2 · Olayların olasılığına ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme

Süreç bileşeni: a) Olayların olasılığını teorik olarak incelemeye/hesaplamaya yönelik tüm olası durumları farklı gösterimler (sistematik liste, tablo, ağaç şeması gibi) ile gözlemler.

Matematik dersindeki bir grup çalışmasında Ece, hilesiz bir madenî parayı art arda üç kez havaya atma deneyini inceliyor. Her atışta üste gelen yüzü yazı (Y) veya tura (T) olarak kaydediyor. Çıktıları 1. atış, 2. atış ve 3. atış sırasıyla yan yana yazarak şu sistematik listeyi oluşturmuştur: YYY, YYT, YTY, TYY, TYT, TTY, TTT. Bu deneyin olası tüm çıktıları dikkate alındığında, Ece'nin listesinde eksik olan çıktı aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Veriden Olasılığa · Yaprak test 1 · Soru 3

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: E

Her atışın iki sonucu (Y veya T) olduğundan olası tüm çıktılar 2×2×2=82 \times 2 \times 2 = 8 tanedir. Atış sırası önemli olduğu için sistematik liste şöyledir: YYY, YYT, YTY, YTT, TYY, TYT, TTY, TTT. Ece'nin listesinde YYY, YYT, YTY, TYY, TYT, TTY ve TTT vardır. Bu listeyle karşılaştırıldığında eksik olan tek çıktı YTT'dir (1. atış yazı, 2. ve 3. atış tura). YTT ile TTY, yazı ve tura sayıları aynı olsa da atış sırası farklı olduğu için ayrı çıktılardır.
4.Kolay

MAT.9.7.2 · Olayların olasılığına ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme

Süreç bileşeni: b) Olayların olasılığını teorik olarak incelemeye/hesaplamaya yönelik matematiksel ilişkilere ulaşır.

Kodlama ve robotik kulübünde, robotun rastgele yükleyeceği 10 eş olasılıklı komut kartı hazırlanmıştır. Bu kartların 4'ünde sola dön komutu vardır. Engel algıla komutu ise sola dön komutu bulunan 1 kartta ve başka 2 kartta olmak üzere toplam 3 kartta bulunmaktadır. Buna göre, rastgele yüklenen bir kartın sola dön veya engel algıla komutlarından en az birini içerme olasılığı kaçtır?

dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Veriden Olasılığa · Yaprak test 1 · Soru 4

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: B

Sola dön komutunun bulunması olayı AA, engel algıla komutunun bulunması olayı BB olsun. Kartlar eş olasılıklıdır ve n(S)=10n(S)=10, n(A)=4n(A)=4, n(B)=3n(B)=3, n(A∩B)=1n(A\cap B)=1 olur. Ortak kart bulunduğu için AA ve BB ayrık değildir. Bu nedenle P(A∪B)=P(A)+P(B)−P(A∩B)P(A\cup B)=P(A)+P(B)-P(A\cap B) ilişkisi kullanılır: P(A∪B)=410+310−110=610=35P(A\cup B)=\dfrac{4}{10}+\dfrac{3}{10}-\dfrac{1}{10}=\dfrac{6}{10}=\dfrac{3}{5}.
5.Orta

MAT.9.7.1 · Olayların olasılığını gözleme dayalı tahmin edebilme

Süreç bileşeni: b) Deneye ait tekrar sayısı ile deneyin çıktılarının göreli sıklıklarının ilişkisine yönelik çıkarım yapar.

Bir okulun ulaşım projesi kapsamında öğrenciler, bir otobüs durağında gelen otobüslerin tarifeye göre zamanında gelip gelmediğini gözlemlemiştir. Grupların kayıtları birleştirilerek deneme sayısı artırılmış ve aşağıdaki sıklık tablosu elde edilmiştir.
Deneme sayısıZamanında gelen otobüs sayısı
2512
5028
10058
200120
400240
800480
Deneme sayısı ile otobüsün zamanında gelmesi olayının göreli sıklığı arasındaki ilişki için aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Veriden Olasılığa · Yaprak test 1 · Soru 5

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: A

Göreli sıklık, istenen çıktı sayısının deneme sayısına bölünmesiyle bulunur. - 2525 denemede: 1225=0,48\dfrac{12}{25}=0{,}48 - 5050 denemede: 2850=0,56\dfrac{28}{50}=0{,}56 - 100100 denemede: 58100=0,58\dfrac{58}{100}=0{,}58 - 200200 denemede: 120200=0,60\dfrac{120}{200}=0{,}60 - 400400 denemede: 240400=0,60\dfrac{240}{400}=0{,}60 - 800800 denemede: 480800=0,60\dfrac{480}{800}=0{,}60 Küçük deneme sayılarında göreli sıklık 0,480{,}48; 0,560{,}56; 0,580{,}58 olarak değişmektedir. Deneme sayısı 200200 ve üzerine çıktığında ise değer 0,600{,}60 olarak kalmaktadır. Ardışık göreli sıklıklar arasındaki farklar 0,080{,}08; 0,020{,}02; 0,020{,}02; 00; 00 biçiminde küçülür. Buna göre deneme sayısı arttıkça göreli sıklık 0,600{,}60 değerine yaklaşıp kararlılaşır.
6.Orta

MAT.9.7.1 · Olayların olasılığını gözleme dayalı tahmin edebilme

Süreç bileşeni: c) Çıkarımlardan hareketle yargıda bulunur.

9. sınıf öğrencileri, matematik dersindeki araştırma ödevi için eş dört parçaya ayrılmış bir çark kullanmaktadır. Parçalardan yalnızca biri kırmızıdır. Üç grup, çarkı birbirinden bağımsız olarak çevirmiş ve kırmızı gelme sayılarını aşağıdaki tabloya kaydetmiştir.
Deneme sayısıKırmızı gelme sayısı
2512
10028
20052
Bu verilere göre kırmızı gelme olasılığına ilişkin aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Veriden Olasılığa · Yaprak test 1 · Soru 6

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: A

Çark eş dört parçaya ayrıldığı ve yalnız biri kırmızı olduğu için kırmızı gelmenin teorik olasılığı P(kırmızı)=14=0,25P(\text{kırmızı})=\dfrac{1}{4}=0{,}25'tir. Göreli sıklık, kırmızı gelme sayısının deneme sayısına bölümüdür. 2525 deneme: 1225=0,48\dfrac{12}{25}=0{,}48 100100 deneme: 28100=0,28\dfrac{28}{100}=0{,}28 200200 deneme: 52200=0,26\dfrac{52}{200}=0{,}26 Bu değerlerin 0,250{,}25'e uzaklıkları sırasıyla 0,230{,}23, 0,030{,}03 ve 0,010{,}01'dir. Deneme sayısı arttıkça göreli sıklık 0,250{,}25'e yaklaşmaktadır. Dolayısıyla 0,480{,}48'lik sonuç, az sayıda denemeye dayandığı için güvenilir bir olasılık tahmini değildir; 0,260{,}26 değeri beklenen değere daha yakındır. Bu yargı A seçeneğindedir.
7.Orta

MAT.9.7.2 · Olayların olasılığına ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme

Süreç bileşeni: a) Olayların olasılığını teorik olarak incelemeye/hesaplamaya yönelik tüm olası durumları farklı gösterimler (sistematik liste, tablo, ağaç şeması gibi) ile gözlemler.

Okul şenliğindeki matematik standında, her biri 1'den 6'ya kadar numaralandırılmış ve altı eşit bölmeye ayrılmış iki hilesiz çark aynı anda çevriliyor. Birinci çarkın gösterdiği sayı aa, ikinci çarkın gösterdiği sayı bb olmak üzere her (a,b)(a, b) ikilisi bir çıktı kabul ediliyor; (1,2)(1, 2) ile (2,1)(2, 1) farklı çıktılardır. Stantta incelenen olay şudur: "aa çift sayıdır veya bb asal sayıdır." Tüm olası çıktılar bir tablo ile listelendiğinde, bu olaya ait çıktı sayısı kaçtır?

dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Veriden Olasılığa · Yaprak test 1 · Soru 7

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: D

Çarklar ayırt edilebilir ve her birinde 6 eşit olası sonuç vardır. Satırları aa, sütunları bb olan tabloyla tüm çıktılar listelenirse örnek uzayda 6×6=366 \times 6 = 36 çıktı bulunur. 1'den 6'ya kadar çift sayılar 2,4,62, 4, 6; asal sayılar 2,3,52, 3, 5'tir. 11 asal değildir. Tabloda aa çift olan hücreler: 3×6=183 \times 6 = 18. bb asal olan hücreler: 6×3=186 \times 3 = 18. Hem aa çift hem bb asal olan ortak hücreler: 3×3=93 \times 3 = 9. Olay "veya" ile kurulduğundan bu iki grup ayrık değildir; ortak 99 çıktı bir kez sayılır: 18+18−9=2718 + 18 - 9 = 27. Kontrol (tümleyen): Olayın olmadığı durumlar, aa tek ve bb asal olmayan hücrelerdir. Tek sayılar 1,3,51, 3, 5; asal olmayanlar 1,4,61, 4, 6 olduğundan bu hücreler 3×3=93 \times 3 = 9 tanedir. 36−9=2736 - 9 = 27.
8.Orta

MAT.9.7.2 · Olayların olasılığına ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme

Süreç bileşeni: a) Olayların olasılığını teorik olarak incelemeye/hesaplamaya yönelik tüm olası durumları farklı gösterimler (sistematik liste, tablo, ağaç şeması gibi) ile gözlemler.

Okul gazetesinin fotoğraf ekibi, çekilen her fotoğraf için bir uygulamada iki seçim yapmaktadır. Uygulama; Sıcak, Soğuk ve Doğal filtrelerinden birini, JPEG ve PNG biçimlerinden birini eşit olasılıkla ve birbirinden bağımsız olarak belirler. Dosya boyutu, tablodaki temel boyuta göre hesaplanır. Biçim PNG ise temel boyuta 3 MB eklenir; biçim JPEG ise ekleme yapılmaz.
FiltreTemel boyut (MB)
Sıcak2
Soğuk6
Doğal4
Tüm olası çıktılar bir tablo, sistematik liste veya ağaç şemasıyla belirlendiğinde, bir fotoğrafın dosya boyutunun en az 5 MB olması veya filtrenin Doğal olması olasılığı kaçtır?

dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Veriden Olasılığa · Yaprak test 1 · Soru 8

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: B

Deney iki aşamalıdır: 3 filtre ve 2 biçim. Çıktılar eş olasılıklıdır; örnek uzayda 3⋅2=63 \cdot 2 = 6 çıktı vardır. PNG seçilince temel boyuta 3 MB eklendiği için tüm çıktılar şöyle listelenir:
FiltreBiçimDosya boyutu (MB)
SıcakJPEG2
SıcakPNG5
SoğukJPEG6
SoğukPNG9
DoğalJPEG4
DoğalPNG7
Dosya boyutu en az 5 MB olan çıktılar: (Sıcak, PNG), (Soğuk, JPEG), (Soğuk, PNG), (Doğal, PNG). Bunlar 4 tanedir. Filtre Doğal olan çıktılar: (Doğal, JPEG), (Doğal, PNG). Bunlar 2 tanedir. Bu iki durumun ortak çıktısı yalnızca (Doğal, PNG) olduğundan olaylar ayrık değildir. "Veya" ile istenen birleşimde ortak çıktı bir kez sayılır: 4+2−1=54 + 2 - 1 = 5 çıktı. Listede bu birleşimin dışında yalnızca (Sıcak, JPEG) kalır. Olasılık 56\dfrac{5}{6} bulunur.
9.Zor

MAT.9.7.1 · Olayların olasılığını gözleme dayalı tahmin edebilme

Süreç bileşeni: a) Olayların olasılığını deney yoluyla veri toplayarak istenen olayların göreli sıklıklarıyla ilişkilendirir.

9. sınıf öğrencileri, matematik dersindeki proje ödevi için hilesiz iki sayı küpünü aynı anda 120 kez atmış ve küplerin üst yüzeylerine gelen sayıların toplamını kaydetmiştir. Elde edilen sıklık tablosu aşağıdadır.
Toplam23456789101112
Sıklık371411141620101384
Bu verilere göre, toplamın 33'ün katı olması veya toplamın asal sayı olması olayının göreli sıklığı kaçtır?

dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Veriden Olasılığa · Yaprak test 1 · Soru 9

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: C

Toplamı 22 ile 1212 arasında olan değerlerden 33'ün katları 33, 66, 99 ve 1212; asal olanlar 22, 33, 55, 77 ve 1111'dir. Burada 22 asaldır, 99 asal değildir. 44, 88 ve 1010 ise ne 33'ün katıdır ne de asaldır. İfade birleşim belirttiği için hem asal hem 33'ün katı olan toplam 33 yalnızca bir kez alınır. İstenen toplamlar: 22, 33, 55, 66, 77, 99, 1111 ve 1212. Sıklıklar toplanır: 3+7+11+14+16+10+8+4=733+7+11+14+16+10+8+4=73. Deney 120120 kez tekrarlandığından göreli sıklık 73120\dfrac{73}{120} olur. Kontrol: olayın dışında kalan toplamlar 44, 88 ve 1010 olup sıklıkları 14+20+13=4714+20+13=47'dir. 120−47=73120-47=73 aynı sonucu verir.
10.Zor

MAT.9.7.1 · Olayların olasılığını gözleme dayalı tahmin edebilme

Süreç bileşeni: c) Çıkarımlardan hareketle yargıda bulunur.

9. sınıf matematik dersinde bir öğrenci grubu, mavi ve turuncu olmak üzere eş iki parçaya ayrılmış hilesiz bir çarkı çevirerek ibrenin mavi bölgede durması olayının olasılığını tahmin etmektedir. Çark eş parçalı olduğundan bu olayın teorik olasılığı 12\dfrac{1}{2}'dir. Grup çarkı önce toplam 25, 50, 100, 150 ve 200 kez çevirmiş; tekrar sayısı yetersiz kalınca aynı çarkın simülasyonunu 500 ve 1500 kez çalıştırmıştır. Sonuçlar tablodadır.
Toplam tekrar sayısıMavi gelme sayısıGöreli sıklık
25160,640
50220,440
100540,540
150660,440
200960,480
5002460,492
15007560,504
Bu verilere dayanarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılır?

dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Veriden Olasılığa · Yaprak test 1 · Soru 10

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: E

Çark iki eş parçaya ayrıldığı için mavi gelme olayının teorik olasılığı P(M)=12=0,5P(M)=\dfrac{1}{2}=0{,}5'tir. Yargıya varmak için her göreli sıklığın 0,50{,}5'e uzaklığı bulunur. - 2525 tekrar: ∣0,640−0,5∣=0,140|0{,}640-0{,}5|=0{,}140 - 5050 tekrar: ∣0,440−0,5∣=0,060|0{,}440-0{,}5|=0{,}060 - 100100 tekrar: ∣0,540−0,5∣=0,040|0{,}540-0{,}5|=0{,}040 - 150150 tekrar: ∣0,440−0,5∣=0,060|0{,}440-0{,}5|=0{,}060 - 200200 tekrar: ∣0,480−0,5∣=0,020|0{,}480-0{,}5|=0{,}020 - 500500 tekrar: ∣0,492−0,5∣=0,008|0{,}492-0{,}5|=0{,}008 - 15001500 tekrar: ∣0,504−0,5∣=0,004|0{,}504-0{,}5|=0{,}004 100100 tekrardan 150150 tekrara uzaklık 0,0400{,}040'tan 0,0600{,}060'a çıkmıştır. Dolayısıyla göreli sıklık her tekrar artışında 0,50{,}5'e yaklaşmak zorunda değildir; tek bir ara sapmadan "tekrar arttıkça uzaklaşır" genellemesi yapılamaz. Uzaklıklar karşılaştırıldığında en küçük iki değer 0,0040{,}004 ve 0,0080{,}008'dir. Bunlar sırasıyla 15001500 ve 500500 tekrarlara aittir. En büyük tekrarlarda göreli sıklık 0,50{,}5'e en çok yaklaşmıştır. 15001500 tekrardaki 0,5040{,}504 değeri 0,50{,}5'in biraz üzerinde olsa da fark yalnızca 0,0040{,}004'tür; eş parçalı çark için bu sapma, olasılığın 1/21/2'den büyük olduğu ya da çarkın hileli olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle doğru yargı şudur: Ara bir artışta uzaklaşma görülebilir; yine de olasılık, büyük tekrarlı sonuçlara dayanarak yaklaşık 12\dfrac{1}{2} alınmalıdır.
11.Zor

MAT.9.7.2 · Olayların olasılığına ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme

Süreç bileşeni: c) Olayların deney yoluyla hesaplanan/elde edilen olasılık değerinin teorik olasılık ile hesaplanan değeri arasındaki ilişkiye yönelik genelleme yapar.

9. sınıf öğrencileri, matematik dersindeki bir çalışmada hilesiz iki zar atıldığında üst yüzlere gelen sayıların toplamının 7 olması olayını incelemektedir. Olası tüm çıktıları tablo ile listeleyen öğrenciler, bu 36 çıktının eş olasılıklı olduğunu görerek olayın teorik olasılığını P(A)=16P(A)=\dfrac{1}{6} bulur. Sınıfta yapılan denemeler yeterli olmadığından simülasyonla deneme sayısı artırılır ve toplamı 7 olan denemeler şöyle kaydedilir:
Deneme sayısıToplamı 7 olan deneme sayısı
308
12018
24032
1200196
60001002
Tablodaki her deneme sayısı için göreli sıklık hesaplanıp bulunan değerin P(A)P(A) değerinden mutlak farkı incelendiğinde aşağıdaki genellemelerden hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Veriden Olasılığa · Yaprak test 1 · Soru 11

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: C

Teorik olasılık P(A)=16P(A)=\dfrac{1}{6} olarak verilmiştir. Deneysel olasılık göreli sıklıktır; incelenen mutlak fark ∣go¨reli sıklık−16∣\left|\text{göreli sıklık}-\dfrac{1}{6}\right| değeridir. - n=30n=30: 830=415\dfrac{8}{30}=\dfrac{4}{15} ve ∣415−16∣=110\left|\dfrac{4}{15}-\dfrac{1}{6}\right|=\dfrac{1}{10} - n=120n=120: 18120=320\dfrac{18}{120}=\dfrac{3}{20} ve ∣320−16∣=160\left|\dfrac{3}{20}-\dfrac{1}{6}\right|=\dfrac{1}{60} - n=240n=240: 32240=215\dfrac{32}{240}=\dfrac{2}{15} ve ∣215−16∣=130\left|\dfrac{2}{15}-\dfrac{1}{6}\right|=\dfrac{1}{30} - n=1200n=1200: 1961200=49300\dfrac{196}{1200}=\dfrac{49}{300} ve ∣49300−16∣=1300\left|\dfrac{49}{300}-\dfrac{1}{6}\right|=\dfrac{1}{300} - n=6000n=6000: 10026000=1671000\dfrac{1002}{6000}=\dfrac{167}{1000} ve ∣1671000−16∣=13000\left|\dfrac{167}{1000}-\dfrac{1}{6}\right|=\dfrac{1}{3000} 130>160\dfrac{1}{30}>\dfrac{1}{60} olduğundan 120 denemeden 240 denemeye geçildiğinde mutlak fark büyümüştür. Buna karşılık farklar sırasıyla 110\dfrac{1}{10}, 160\dfrac{1}{60}, 130\dfrac{1}{30}, 1300\dfrac{1}{300} ve 13000\dfrac{1}{3000} biçimindedir. Deneme sayısı 6000'e çıktığında fark 13000\dfrac{1}{3000} ile 0'a oldukça yaklaşmıştır. Dolayısıyla ara bir adımda büyüme görülse bile deneme sayısı yeterince arttığında deneysel olasılık teorik olasılığa yaklaşır. Bu yargı C seçeneğindedir. A'daki ilk yargı yanlıştır; fark her adımda küçülmemiştir. B yanlıştır çünkü 13000≠0\dfrac{1}{3000}\neq 0 olup 6000 denemede fark sıfır değildir. D yanlıştır; en küçük mutlak fark 240 denemede değil 6000 denemededir ve deneme sayısı artınca fark yeniden büyümemiştir. E yanlıştır; istenen çıktı sayısının büyük olması deneysel olasılığın büyük veya teorik değerden uzak olması demek değildir. 6000 denemedeki göreli sıklık, teorik olasılığa en yakın değerdir.
12.Zor

MAT.9.7.2 · Olayların olasılığına ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme

Süreç bileşeni: b) Olayların olasılığını teorik olarak incelemeye/hesaplamaya yönelik matematiksel ilişkilere ulaşır.

Semt pazarındaki bir kuruyemiş tezgâhında 100 TL ve üzeri alışveriş yapan her müşteriye hilesiz iki sayı küpü aynı anda attırılmaktadır. Üst yüzlere gelen sayılara göre şu kuponlar verilmektedir: - Fıstık kuponu: Her iki sayı da çifttir. - Fındık kuponu: İki sayının toplamı 8'dir. İki koşul da aynı anda sağlanırsa müşteri her iki kuponu birden almaktadır. En az bir kupon alan müşteri ek indirim kazanmaktadır. Buna göre bu alışverişi yapan bir müşterinin ek indirim kazanma olasılığı kaçtır?

dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Veriden Olasılığa · Yaprak test 1 · Soru 12

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: A

Hilesiz iki sayı küpünde çıktılar sıralı ikilidir ve örnek uzayda 6⋅6=366 \cdot 6 = 36 eş olasılıklı çıktı vardır. AA: her iki sayının çift olması, BB: sayıların toplamının 8 olması olsun. Ek indirim A∪BA \cup B olayıdır. Çift yüzler 2,4,62, 4, 6 olduğundan n(A)=3⋅3=9n(A) = 3 \cdot 3 = 9 ve P(A)=936P(A) = \dfrac{9}{36}. Toplamı 8 olan çıktılar (2,6)(2,6), (3,5)(3,5), (4,4)(4,4), (5,3)(5,3), (6,2)(6,2) olduğundan n(B)=5n(B) = 5 ve P(B)=536P(B) = \dfrac{5}{36}. Hem iki sayı da çift hem toplamı 8 olan çıktılar (2,6)(2,6), (4,4)(4,4), (6,2)(6,2) olduğundan n(A∩B)=3n(A \cap B) = 3 ve P(A∩B)=336P(A \cap B) = \dfrac{3}{36}. Kesişim boş değildir; olaylar ayrık değildir. Bu nedenle P(A∪B)=P(A)+P(B)P(A \cup B) = P(A) + P(B) kullanılamaz. Ayrık olmayan olaylarda geçerli ilişki P(A∪B)=P(A)+P(B)−P(A∩B)P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B) şeklindedir: P(A∪B)=936+536−336=1136P(A \cup B) = \dfrac{9}{36} + \dfrac{5}{36} - \dfrac{3}{36} = \dfrac{11}{36}. Birleşim doğrudan sayılırsa da 9+(5−3)=119 + (5 - 3) = 11 çıktı bulunur; oran yine 1136\dfrac{11}{36} olur.

İlgili rehberler