Maarif uyumlu · 9. sınıf matematik
7. Tema: Veriden Olasılığa
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 9. sınıf matematik öğretim programında Veriden Olasılığa teması 18 ders saatidir. Bu sayfada temanın öğrenme çıktılarını, her çıktının süreç bileşenlerini ve kapsam sınırlarını bulursun; altta çözümlü yaprak testler var.
Yaprak testler
Öğrenme çıktıları (2)
MAT.9.7.1 Olayların olasılığını gözleme dayalı tahmin edebilme
- a)Olayların olasılığını deney yoluyla veri toplayarak istenen olayların göreli sıklıklarıyla ilişkilendirir.
- b)Deneye ait tekrar sayısı ile deneyin çıktılarının göreli sıklıklarının ilişkisine yönelik çıkarım yapar.
- c)Çıkarımlardan hareketle yargıda bulunur.
Kapsam sınırları
Kapsamda
- Deneysel olasılık: deney, göreli sıklık, çetele/sıklık tablosu, sütun grafiği
- Deneme sayısı arttıkça göreli sıklığın kararlılaşması; büyük sayılar yasası (formülsüz)
Bu sınıfta kapsam dışı
- En çok üç olaylı deneyler
- Büyük sayılar yasasının FORMÜLÜNDEN (limit) söz edilmez
MAT.9.7.2 Olayların olasılığına ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme
- a)Olayların olasılığını teorik olarak incelemeye/hesaplamaya yönelik tüm olası durumları farklı gösterimler (sistematik liste, tablo, ağaç şeması gibi) ile gözlemler.
- b)Olayların olasılığını teorik olarak incelemeye/hesaplamaya yönelik matematiksel ilişkilere ulaşır.
- c)Olayların deney yoluyla hesaplanan/elde edilen olasılık değerinin teorik olasılık ile hesaplanan değeri arasındaki ilişkiye yönelik genelleme yapar.
Kapsam sınırları
Kapsamda
- İki-üç olaylı deneylerde teorik olasılık; örnek uzayı sistematik liste/tablo/ağaç şemasıyla bulma
- 've/veya' içeren olaylar; ayrık ve ayrık olmayan olaylar
- P(A∪B)=P(A)+P(B) (ayrık), P(A∪B)=P(A)+P(B)−P(A∩B)
- Deneysel olasılığın tekrar arttıkça teorik olasılığa yaklaşması
Bu sınıfta kapsam dışı
- KOŞULLU OLASILIK yorumu gerektiren olaylara değinilmez (ör. 'toplamın 6 geldiği biliniyor' koşulu) — 10. sınıfa ait
- En çok üç olaylı deneyler
İçerik çerçevesi
- Deneysel Olasılık
- Teorik Olasılık
Genellemeler
- Deneye ait tekrar sayısı arttıkça elde edilen göreli sıklıkların değişebilirliği azalır
- Deneye ait tekrar sayısı arttıkça deneysel olasılık değeri, teorik olasılık değerine yaklaşır
Anahtar kavramlar
ayrık olay, ayrık olmayan olay, çıktı, deney, deneysel olasılık, olay, örnek uzay, teorik olasılık ⊂ ⊂
Ön bilgi
Öğrencilerin olayları ayrık olma ve ayrık olmama durumuna göre ayırt edebildiği, bir olayın olasılığı ile tümleyeninin olasılığının toplamının "1" olduğunu bildiği, olayların olasılığını deneysel ve teorik olasılık ile inceleyebildiği, deneysel ve teorik olasılık arasındaki ilişkiyi açıklayabildiği, “olay, deney, çıktı ve örnek uzay” gibi temel kavramları bildiği kabul edilmektedir.