Maarif programındaki 11. sınıf biyoloji kitabının ilk teması Tepki, beş bölümden oluşur: Canlılık ve Tepki, Bitkilerde Tepki, Hayvanlarda Tepki, Uyartıya Mekanik Tepki ve Bağışıklık. Hepsini birbirine bağlayan tek bir iskelet vardır: uyaran alınır, bilgi işlenir, bir yanıt ortaya çıkar. Kitap bu üç basamağın bir amipte, bir küstüm otunda ve bir insanda aynı sırayla işlediğini, değişenin yalnızca kullanılan yapılar ve tepkinin hızı olduğunu vurgular. Hayvanlarda sinirsel tepki hızlı, hormonal tepki daha yavaştır; sinir sistemi olmayan bitkilerde ise hormonlar, turgor basıncı değişimi ve elektriksel sinyaller iş görür.
Bitkilerde Tepki bölümü beş bitkisel hormonla başlar. Oksin sürgün uçlarında, genç yapraklarda, gelişen meyve ve tohumda üretilir; hücre bölünmesini ve boyca uzamayı artırır, yan tomurcukların gelişimini baskılar, yan kök oluşumunu teşvik eder ve çelik köklendirmede kullanılır. Sitokinin hücre bölünmesini (sitokinezi) uyarır, yan tomurcukları geliştirip dallanmayı artırır ve yaprak ile çiçeklerin yaşlanmasını geciktirir. Giberellin gövde boyunu uzatır, tohumun uyku hâlini (dormansi) kaldırıp çimlenmeyi başlatır; eksikliğinde bitki cüce kalır. Absisik asit stres hormonudur: kuraklıkta stomaları kapatır, tohum ve tomurcukları uykuda tutar, büyümeyi genellikle engeller. Etilen gaz hâlindeki hormondur; meyveyi olgunlaştırır, yaprak dökümünü tetikler ve difüzyonla yayıldığı için yanındaki meyvelerin de olgunlaşmasını hızlandırır.
Ardından bitki hareketleri gelir. Uyaranın yönüne bağlı hareketler tropizma (yönelim), bağlı olmayanlar nasti (ırganım) adını alır. Tropizmalar uyarana doğru ise pozitif, tersine ise negatiftir: fototropizma (ışık), geotropizma (yer çekimi), hidrotropizma (su), kemotropizma (kimyasal madde) ve haptotropizma (dokunma). Kitap kökün suya yöneliminin yer çekimine yöneliminden güçlü olduğunu ayrıca not eder. Nastiler turgor değişimi ve hızlı büyüme asimetrisiyle olur, pozitif ya da negatif yönü yoktur: akşamsefasının loş ışıkta açılması fotonasti, küstüm otunun ve Venüs sinekkapanın kapanması sismonasti, lalenin sıcaklık artınca açılması termonastidir. Bölüm, ışığa yönelmenin mekanizmasını ortaya koyan koleoptil deneyleri (1880, 1913, 1918, 1926) ve oksinin ışık almayan tarafta birikip orada uzamayı artırmasıyla kapanır.
Hayvanlarda Tepki en uzun bölümdür. Reseptörler mekanoreseptör, kemoreseptör, termoreseptör, ağrı reseptörü (nosiseptör) ve elektromanyetik reseptör olarak ayrılır; dil ve kulaktakiler epitel, diğerleri nöron yapısındadır. Nöronun hücre gövdesi, dendrit ve akson kısımları, miyelin kılıf, Schwann hücresi ve Ranvier boğumu; eşik değer, ya hep ya hiç yasası, sinir demetinde merdiven etkisi; polarizasyon, depolarizasyon, repolarizasyon ve aksiyon potansiyeli; atlamalı iletim; elektriksel ve kimyasal sinaps, nörotransmitter, kolaylaştırıcı ve durdurucu sinaps bu bölümün çekirdeğidir. Sonra göz, kulak, burun, dil ve deri; hayvanlarda sinir sistemi farklılıkları (süngerde yok, sölenterde ağsı, solucanlarda ip merdiven, omurgalılarda merkezî); insanda duyu, ara ve motor nöron, beyin ve omurilik, çevresel sinir sistemi ve refleks yayı gelir.
Uyartıya Mekanik Tepki bölümü kemik dokuyu (osein, osteosit, Havers ve Volkmann kanalları, periost, sert ve süngerimsi kemik, kırmızı ve sarı ilik), kıkırdak çeşitlerini (elastik, fibröz, hiyalin), oynar, yarı oynar ve oynamaz eklemleri, üç kas çeşidini, antagonist ve sinerjist kasları ve vücuttaki üç kaldıraç tipini işler. Kasılmanın kontrolünde kas sarsı (gizli, kasılma, gevşeme evresi), fizyolojik tetanus ve kas tonusu; mekanizmada sarkomer, A, I, H bantları, Z çizgisi, kayan iplikler modeli ve kalsiyumun rolü vardır. Tema Bağışıklık ile biter: doğal bağışıklık (deri, mukus, lizozim, fagositler, doğal katil hücreler, interferon, kompleman, yangısal tepki, ateş), kazanılmış bağışıklık (B ve T lenfositleri, plazma ve hafıza hücreleri, birincil ve ikincil yanıt, aşı ve serum) ve alerjide mast hücresi ile histaminin rolü.