Son ünite on yıllık ama çok yoğun bir dönemi üç başlıkta anlatıyor: 1908-1918 arasındaki siyasi ve askerî gelişmeler, aynı yıllardaki kitlesel göç ve salgınlar, son olarak Osmanlı Devleti'nin insanlık tarihine katkıları. Kitabın üst sınırı 30 Ekim 1918 Mondros Ateşkes Antlaşması; işgallere karşı örgütlenme ve Millî Mücadele 12. sınıfın konusu.
Siyasi çizgi şöyle: II. Abdülhamid 1878'de meclisi kapattıktan sonra Jön Türkler muhalefeti büyütüyor, 1889'da tıbbiye öğrencilerinin kurduğu cemiyet zamanla İttihat ve Terakki adıyla muhalefetin öncüsü oluyor ve 1907'de Selânik'teki Osmanlı Hürriyet Cemiyeti ile birleşiyor. Haziran 1908 Reval Görüşmeleri'nin Makedonya'nın elden çıkacağı korkusunu artırması ve Manastır'daki birliklerin harekete geçmesiyle II. Meşrutiyet 23 Temmuz 1908'de ilan ediliyor; meclis 17 Aralık'ta toplanıyor. Aynı yıl Bulgaristan bağımsızlığını ilan ediyor, Avusturya-Macaristan Bosna-Hersek'i ilhak ediyor, Girit Yunanistan'a bağlanma kararı alıyor. 13 Nisan 1909'daki 31 Mart Olayı Hareket Ordusu tarafından bastırılıyor, II. Abdülhamid tahttan indirilip V. Mehmed Reşad getiriliyor, 1909'da Kanun-ı Esasi değiştirilerek padişahın yetkileri daraltılıyor. Dönemin fikir akımları Osmanlıcılık, İslamcılık, Türkçülük ve Batıcılık; Prens Sabahattin ademimerkeziyetçiliği savunuyor.
Ardından savaşlar zinciri geliyor. İtalya 1911'de Trablusgarp'a saldırıyor; Enver Bey ve Mustafa Kemal gibi gönüllü subaylar yerel halkı örgütleyerek direniyor, İtalya On İki Ada'yı işgal ediyor ve 18 Ekim 1912 Uşi Antlaşması'yla Trablusgarp ve Bingazi İtalya'ya bırakılıyor. Ekim 1912'de Karadağ'ın savaş açmasıyla I. Balkan Savaşı başlıyor; Kırkkilise ve Lüleburgaz yenilgileriyle ordu Çatalca'ya çekiliyor, Selânik ve Makedonya kaybediliyor. 23 Ocak 1913 Bâbıâli Baskını'ndan sonra 30 Mayıs 1913 Londra Antlaşması'yla Midye-Enez hattı sınır oluyor. II. Balkan Savaşı'nda Edirne 21 Temmuz 1913'te geri alınıyor, 29 Eylül 1913 İstanbul Antlaşması'yla Meriç sınır kabul ediliyor. Adalar Denizi ve Batı Trakya sorunları bu süreçte doğuyor.
I. Dünya Savaşı'nın nedenleri sömürge ve sanayi rekabeti, İtalya ile Almanya'nın siyasi birliği, Alsace-Lorraine meselesi, Rusya'nın sıcak denizler hedefi ve bloklaşma (1882 Üçlü İttifak, 1907 Üçlü İtilaf); kıvılcım 28 Haziran 1914 Saraybosna suikastı. Osmanlı 2 Ağustos 1914'te Almanya ile gizli ittifak yapıyor, Yavuz ve Midilli gemilerinin Karadeniz'de Rus limanlarını bombalamasıyla fiilen savaşa giriyor. Cepheler: Kafkas (Sarıkamış Harekâtı, Erzincan Mütarekesi, Brest-Litovsk), Çanakkale (18 Mart 1915 deniz zaferi, 25 Nisan çıkarmaları, 9 Ocak 1916 çekiliş), Irak (Selman-ı Pak, 29 Nisan 1916 Kûtül'amâre), Kanal ve Filistin, Hicaz ve Yemen (Medine Müdafaası), Kafkas İslam Ordusu'nun 15 Eylül 1918'de Bakü'yü kurtarması. Kitap Sevk ve İskân Kanunu'nu (27 Mayıs 1915) savaş koşullarındaki güvenlik gerekçesiyle anlatıyor. Mondros'un 7. ve 24. maddeleri işgallerin önünü açıyor. Göç başlığında Balkan ve Kafkas muhacirleri, kolera ve tifüs salgınları, Hilâl-i Ahmer'in çalışmaları, İskân-ı Muhacirin Nizamnamesi ve Aşâir ve Muhacirîn Müdüriyeti; katkılar başlığında mehter ve alla turca, Turquerie modası, Pax Ottomana, istimalet, kahve kültürü, halı, kumaş ve ebru yer alıyor.