İçeriğe atla
YeniMaarif uyumlu matematik testleriHemen çöz

Maarif uyumlu · 10. sınıf matematik · 1. Tema: Geometrik Şekiller

Geometrik Şekiller: yaprak test 1

10. sınıf matematiğin 1. teması Geometrik Şekiller için 12 soru: 4 kolay, 4 orta, 4 zor.

Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).

Bu testin ölçtüğü öğrenme çıktıları

Her soru Maarif öğretim programındaki bir öğrenme çıktısının belirli bir süreç bileşenini ölçer ve bir gerçek yaşam bağlamında kurulur.

  • MAT.10.1.1 · Dik üçgende trigonometrik oranlara (sinüs, kosinüs, tanjant, kotanjant) ve trigonometrik özdeşliklere ilişkin çıkarım yapabilme
  • MAT.10.1.2 · Üçgenin yardımcı elemanlarının özellikleri ile ilgili çıkarım yapabilme
  • MAT.10.1.3 · Üçgenin bir kenarı ve o kenara ait yüksekliğinin değişimine bağlı olarak alanının değişimine ilişkin çıkarım yapabilme
  • MAT.10.1.4 · Sinüs ve kosinüs teoremlerini doğrulayabilme veya ispatlayabilme

12 çözümlü soru

1.Kolay

MAT.10.1.1 · Dik üçgende trigonometrik oranlara (sinüs, kosinüs, tanjant, kotanjant) ve trigonometrik özdeşliklere ilişkin çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: b) Trigonometrik oranlar ve trigonometrik özdeşliklerle ilgili örüntüleri geneller.

Bir okulun meteoroloji kulübü, rüzgârın yönünü incelemek için üç gün boyunca rüzgârın kuzey bileşenini, doğu bileşenini ve rüzgâr hızını kaydetmiştir. Kuzey ve doğu bileşenleri birbirine diktir. Rüzgâr hızı, bu bileşenlerle oluşan dik üçgenin hipotenüsüdür. α\alpha, rüzgârın doğu doğrultusu ile yaptığı dar açıdır; kuzey bileşeni α\alpha açısının karşı kenarı, doğu bileşeni ise komşu kenarıdır.
GünKuzey bileşeni (km/sa)Doğu bileşeni (km/sa)Rüzgâr hızı (km/sa)
Pazartesi66881010
Salı9912121515
Çarşamba121216162020
Bu ölçümlerde yinelenen örüntüye göre α\alpha açısının sinüsü için aşağıdaki genellemelerden hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 1

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: B

Sinüs, karşı kenarın hipotenüse oranıdır. Her günde karşı kenar kuzey bileşeni, hipotenüs rüzgâr hızıdır. Pazartesi: sin⁡α=610=35\sin\alpha=\dfrac{6}{10}=\dfrac{3}{5} Salı: sin⁡α=915=35\sin\alpha=\dfrac{9}{15}=\dfrac{3}{5} Çarşamba: sin⁡α=1220=35\sin\alpha=\dfrac{12}{20}=\dfrac{3}{5} Üç günde de aynı değer bulunduğundan genelleme sin⁡α=35\sin\alpha=\dfrac{3}{5} olur.
2.Kolay

MAT.10.1.2 · Üçgenin yardımcı elemanlarının özellikleri ile ilgili çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: a) Üçgende iç ve dış açıortayların, kenarortayların, kenar orta dikmelerin ve yüksekliklerin özelliklerine ilişkin varsayımda bulunur.

Okul kütüphanesindeki üçgen biçimli sergi panosunun köşeleri AA, BB ve CC'dir. Öğrenciler, üç kenar uzunluğunun birbirinden farklı olduğunu not etmiştir. DD noktası BCBC kenarı üzerinde, GG noktası ise [AD][AD] doğru parçası üzerindedir. Ölçümler aşağıdaki tablodadır.
Doğru parçasıUzunluk
BDBD1212 cm
DCDC1212 cm
AGAG1616 cm
GDGD88 cm
Geometri şekli
Bu ölçümlere göre GG noktası için aşağıdaki varsayımlardan hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 2

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: D

1. Tabloda ∣BD∣=∣DC∣=12|BD| = |DC| = 12 cm olduğundan DD, BCBC kenarının orta noktasıdır. Bu nedenle [AD][AD] bir kenarortaydır. 2. ∣AG∣=16|AG| = 16 cm ve ∣GD∣=8|GD| = 8 cm olduğundan ∣AG∣=2∣GD∣|AG| = 2|GD| dir. Uzun parça köşe tarafındadır. 3. Bir üçgende kenarortaylar tek noktada kesişir ve bu nokta her kenarortayı, köşeye yakın parça iki kat olacak biçimde 2:12:1 oranında böler. [AD][AD] kenarortayını bu oranda bölen GG noktası, kenarortayların kesişim noktasıdır. 4. Kenar uzunlukları birbirinden farklı olduğu için üçgen eşkenar değildir. Eşkenar olmayan üçgende iç açıortayların, yüksekliklerin ve kenar orta dikmelerin kesişim noktaları, kenarortayların kesişim noktasından farklıdır. GG ayrıca [AD][AD] üzerinde olduğundan üçgenin iç bölgesindedir; dış açıortayların kesişim noktası ise üçgenin dışındadır. 5. ∣AG∣≠∣GD∣|AG| \neq |GD| ve ∣GD∣≠2∣AG∣|GD| \neq 2|AG| olduğundan B ve E seçeneklerindeki eşitlikler de sağlanmaz. Doğru varsayım D'dir.
3.Kolay

MAT.10.1.3 · Üçgenin bir kenarı ve o kenara ait yüksekliğinin değişimine bağlı olarak alanının değişimine ilişkin çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: a) Üçgenin bir kenarı ve o kenara ait yüksekliğindeki değişimin üçgenin alanındaki değişime etkisine dair varsayımlarda bulunur.

Pazar yerinde ana yol düz bir çizgi boyuncadır. Belediye, yola bitişik üçgen biçimli parseller ayırmıştır. Parselin yola bitişik kenarı taban, bu kenara ait dik uzaklık ise yükseklik kabul edilir. Yola değmeyen köşe, yola paralel gerilmiş aynı sınır ipinin üzerindedir. Bir pazarcının bu haftaki parselinde yola bitişik kenar 44 metredir. Gelecek hafta aynı pazarcıya, yola değmeyen köşesi yine bu ipin üzerinde kalan ve yola bitişik kenarı 88 metre olan bir parsel verilecektir. Gelecek haftaki parselin alanının bu haftaki alana göre değişimi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 3

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: A

Sınır ipi ana yola paralel olduğu için ip üzerindeki her noktanın yola dik uzaklığı aynıdır. İki parselde de yola değmeyen köşe bu ipin üzerinde kaldığından yükseklikler eşittir. Taban 44 metreden 88 metreye çıktığı için 22 katına çıkar. Üçgenin alanı 12⋅a⋅h\dfrac{1}{2} \cdot a \cdot h biçiminde olduğundan, yükseklik sabitken alan tabanla doğru orantılıdır. Bu nedenle alan da 22 katına çıkar. Doğru cevap A seçeneğidir.
4.Kolay

MAT.10.1.4 · Sinüs ve kosinüs teoremlerini doğrulayabilme veya ispatlayabilme

Süreç bileşeni: a) Üçgende sinüs ve kosinüs teoremlerine ilişkin farklı doğrulama veya ispatları kullanır.

Restore edilen bir okul binasının üçgen taş alınlığı ABC üçgeni olarak modelleniyor. ∣BC∣=a|BC| = a m, ∣AC∣=b|AC| = b m ve ∣AB∣=c|AB| = c m olmak üzere alınlığın tabanı [BC][BC], duvar örgüsünün içinde kaldığı için şerit metreyle ölçülememektedir. Yerine konacak taşın boyunu belirlemek için erişilebilen büyüklükler ölçülmüştür: b=12b = 12 m, sin⁡A=12\sin A = \dfrac{1}{2} ve sin⁡B=34\sin B = \dfrac{3}{4}.
Geometri şekli
Şekil ölçekli değildir.
Mimar, sinüs teoremini alan formülü yardımıyla doğrularken bu alınlığın alanını (I) 12⋅b⋅c⋅sin⁡A\dfrac{1}{2} \cdot b \cdot c \cdot \sin A ve (II) 12⋅a⋅c⋅sin⁡B\dfrac{1}{2} \cdot a \cdot c \cdot \sin B biçiminde yazıp bu iki ifadeyi eşitlemektedir. Buna göre doğrudan ölçülemeyen ∣BC∣=a|BC| = a uzunluğu kaç metredir?

dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 4

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: E

Doğrulamada aynı alan iki biçimde yazıldığı için (I) ve (II) eşitlenir: 12⋅b⋅c⋅sin⁡A=12⋅a⋅c⋅sin⁡B\dfrac{1}{2} \cdot b \cdot c \cdot \sin A = \dfrac{1}{2} \cdot a \cdot c \cdot \sin B. Her iki taraftaki 12\dfrac{1}{2} ve cc sadeleşir (c≠0c \neq 0): b⋅sin⁡A=a⋅sin⁡Bb \cdot \sin A = a \cdot \sin B. Buradan a=b⋅sin⁡Asin⁡B=12⋅1/23/4=12⋅12⋅43=8a = b \cdot \dfrac{\sin A}{\sin B} = 12 \cdot \dfrac{1/2}{3/4} = 12 \cdot \dfrac{1}{2} \cdot \dfrac{4}{3} = 8. Ölçülemeyen taban 88 m'dir. cc için ayrı bir ölçüm verilmediğinden ve bu değer eşitlikte sadeleştiğinden sonuca etkisi yoktur.
5.Orta

MAT.10.1.1 · Dik üçgende trigonometrik oranlara (sinüs, kosinüs, tanjant, kotanjant) ve trigonometrik özdeşliklere ilişkin çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: ç) Yaptığı karşılaştırmalardan dik üçgende trigonometrik oranlara ve trigonometrik özdeşliklere ilişkin önermeler sunar.

Okul kantini, masalara konacak dik üçgen biçimli menü standlarını okul kooperatifinden satın alacaktır. Her stand, dik açısı masaya dik kenar ile masaya yatan kenarın birleştiği köşede olan bir dik üçgendir. İncelenen dar açı, hipotenüsün masa düzlemiyle yaptığı açıdır; bu açının karşısındaki kenar masaya dik olan kenardır. Kooperatif etiketlerindeki ölçüler şöyledir:
ÜrünMasaya dik kenar (cm)Masaya yatan kenar (cm)Hipotenüs (cm)İncelenen açı
K81517θ\theta
B72425φ\varphi
Kantin ekibi, hangi standın masa ile daha büyük açı yaptığını belirlemek için θ\theta ve φ\varphi açılarının trigonometrik oranlarını hesaplayıp karşılaştırmıştır. Etiketlerdeki ölçüler kullanılarak yapılan bu karşılaştırmaya göre, dik üçgende trigonometrik oranlara ilişkin sunulabilecek doğru önerme aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 5

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: E

Ürün K için sin⁡θ=817\sin\theta=\dfrac{8}{17} ve cos⁡θ=1517\cos\theta=\dfrac{15}{17} dir. Ürün B için sin⁡φ=725\sin\varphi=\dfrac{7}{25} ve cos⁡φ=2425\cos\varphi=\dfrac{24}{25} dir. Sinüsler karşılaştırılır: 8⋅25=2008\cdot 25=200 ve 7⋅17=1197\cdot 17=119 olduğundan 200>119200>119 dir, yani sin⁡θ>sin⁡φ\sin\theta>\sin\varphi dir. Kosinüsler karşılaştırılır: 15⋅25=37515\cdot 25=375 ve 24⋅17=40824\cdot 17=408 olduğundan 375<408375<408 dir, yani cos⁡θ<cos⁡φ\cos\theta<\cos\varphi dir. θ\theta ve φ\varphi dik üçgenin dar açıları olduğu için 0°<θ,φ<90°0°<\theta,\varphi<90° aralığındadır. Bu aralıkta sinüs artan, kosinüs azalandır. Elde edilen iki eşitsizlik birlikte θ>φ\theta>\varphi önermesini verir. Doğru cevap E seçeneğidir. A yanlıştır çünkü 725<817\dfrac{7}{25}<\dfrac{8}{17} dir. B yanlıştır çünkü 2425>1517\dfrac{24}{25}>\dfrac{15}{17} dir. C yanlıştır çünkü tan⁡θ=815\tan\theta=\dfrac{8}{15} ve tan⁡φ=724\tan\varphi=\dfrac{7}{24} olup 815>724\dfrac{8}{15}>\dfrac{7}{24} dir. D yanlıştır çünkü sin⁡2α+cos⁡2α=1\sin^{2}\alpha+\cos^{2}\alpha=1 dir ve bu özdeşlik açıların eşitliğini göstermez.
6.Orta

MAT.10.1.2 · Üçgenin yardımcı elemanlarının özellikleri ile ilgili çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: ç) Elde ettiği genellemelerden hareketle yardımcı elemanların özelliklerine ilişkin önermeler sunar.

Okulun matematik kulübünde üyeler, farklı üçgen örneklerinde kenar orta dikme ve yüksekliği incelemiş ve tahtaya şu iki genellemeyi yazmıştır. Genelleme 1: Bir kenara komşu iki kenar eşit olduğunda, bu kenarın orta dikmesi üçüncü köşeden geçmektedir. Komşu kenarlar eşit olmadığında ise orta dikme üçüncü köşeden geçmemektedir. Genelleme 2: Bir kenara komşu iki kenar eşit olduğunda, bu kenara ait yüksekliğin ayağı kenarın orta noktası olmaktadır. Komşu kenarlar eşit olmadığında ise ayağın yeri orta noktadan farklı olmaktadır. Kulüp üyeleri, elde ettikleri bu genellemelerden hareketle yardımcı elemanların özelliklerine ilişkin bir önerme sunmak istemektedir. Buna göre sunulabilecek önerme aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 6

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: C

Genelleme 1'in ilk kısmına göre, bir kenara komşu iki kenar eşitse o kenarın orta dikmesi üçüncü köşeden geçer. Genelleme 2'nin ilk kısmına göre, aynı koşulda bu kenara ait yüksekliğin ayağı kenarın orta noktasıdır. Bu iki sonuç birlikte söylendiğinde, komşu kenarları eşit olan kenarda hem orta dikmenin üçüncü köşeden geçtiği hem de yüksekliğin ayağının orta nokta olduğu önermesi elde edilir. Bu önerme C seçeneğidir. A seçeneği kesişim yerini ve doğruların birbirine dikliğini öne sürer; genellemelerde buna ilişkin bir bilgi yoktur. B seçeneği, yüksekliğin kenarı her zaman iki eşit parçaya böldüğünü söyler; bu, Genelleme 2'nin ikinci kısmıyla çelişir. D seçeneğinde sözü edilen durumda orta dikme üçüncü köşeden ve orta noktadan geçer, yükseklik de üçüncü köşeden çıkar ve ayağı orta noktadır. İkisi de aynı kenara dik olduğundan çakışırlar; yükseklik, orta dikmeye dik ve ondan farklı bir doğru değildir. E seçeneği iç açıortayla ilgilidir; genellemeler bu elemana dair bir sonuç içermez.
7.Orta

MAT.10.1.3 · Üçgenin bir kenarı ve o kenara ait yüksekliğinin değişimine bağlı olarak alanının değişimine ilişkin çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: ç) Elde ettiği genellemelerden üçgenin alanının hangi elemanlara göre değiştiğine ilişkin önermeler sunar.

Bir okulun su tasarrufu kulübü, yağmur suyunu biriktirmek üzere üçgen biçimli bahçeler tasarlamıştır. İncelenen yağışta her 11 m2^{2} bahçe alanına 33 litre su biriktiği ölçülmüştür. L bahçesi, K bahçesinin üçüncü köşesi seçilen kenara paralel bir doğru üzerinde kaydırılarak elde edilmiştir. Bu kaydırmayla diğer iki kenarın uzunluğu değişmiş; seçilen kenarın uzunluğu ve bu kenara ait yükseklik aynı kalmıştır. Ölçümler aşağıdaki tablodadır.
BahçeSeçilen kenar (m)Bu kenara ait yükseklik (m)Biriken su (L)
K12590
L12590
M1210180
N245180
Geometri şekli
Bu ölçümlerden elde edilecek genellemelere göre, üçgenin alanının hangi elemanlara göre değiştiğine ilişkin aşağıdaki önermelerden hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 7

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: C

Her 33 litre su 11 m2^{2} alana karşılık geldiğinden alan =biriken su3=\dfrac{\text{biriken su}}{3} alınır. K ve L: 903=30\dfrac{90}{3}=30 m2^{2}, M ve N: 1803=60\dfrac{180}{3}=60 m2^{2}. K ile L karşılaştırılır: Seçilen kenar 1212 m ve yükseklik 55 m aynı kalmış, diğer kenarlar değişmiş; alan 3030 m2^{2} olarak kalmıştır. Dolayısıyla alan, kenarlardan biri değişince mutlaka değişmez. K ile N: Yükseklik 55 m sabitken kenar 1212 m'den 2424 m'ye (22 kat) çıkmış, alan 3030 m2^{2}'den 6060 m2^{2}'ye (22 kat) çıkmıştır. Artış, kenarın karesiyle orantılı değildir ve alan yalnızca yüksekliğe de bağlı değildir. K ile M: Kenar 1212 m sabitken yükseklik 55 m'den 1010 m'ye (22 kat) çıkmış, alan da 22 katına çıkmıştır. Çarpımlar: K ve L için 12⋅5=6012\cdot 5=60, M için 12⋅10=12012\cdot 10=120, N için 24⋅5=12024\cdot 5=120. Çarpım 22 katına çıkınca alan da 22 katına çıkmış; çarpımı aynı olan M ve N bahçelerinin alanları eşit kalmıştır. Toplamlar ise M'de 2222, N'de 2929 olduğu hâlde alanlar eşittir; alan toplama göre değişmemektedir. Bu genellemeler birlikte şu önermeyi verir: Üçgenin alanı, seçilen kenar ile o kenara ait yüksekliğin çarpımına göre değişir. Bu, Alan=12⋅a⋅h\text{Alan}=\dfrac{1}{2}\cdot a\cdot h bağıntısıyla da uyumludur.
8.Orta

MAT.10.1.4 · Sinüs ve kosinüs teoremlerini doğrulayabilme veya ispatlayabilme

Süreç bileşeni: a) Üçgende sinüs ve kosinüs teoremlerine ilişkin farklı doğrulama veya ispatları kullanır.

Kerem, doğa yürüyüşünde kullandığı haritada üç dinlenme noktasını işaretlemiştir: başlangıç çeşmesi (BB), köprü (KK) ve seyir tepesi (SS). Bu noktalar BKSBKS üçgenini oluşturmaktadır. Harita ölçeğiyle hesaplanan gerçek uzunluklar ∣BK∣=1400|BK|=1400 m ve ∣BS∣=1300|BS|=1300 m'dir. Kerem, kosinüs teoremini doğrulamak için SS köşesinden BKBK kenarına bir dikme indirmiştir. Dikmenin ayağı HH, BB ile KK arasında olup ∣BH∣=500|BH|=500 m'dir; ∣SH∣|SH| ölçülmemiştir.
Geometri şekli
Buna göre Kerem, bu dikmeye dayalı doğrulamayı doğru tamamladığında ∣SK∣2|SK|^{2} aşağıdakilerden hangisine eşit olur?

dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 8

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: E

H noktası B ile K arasında olduğundan dikme, BK kenarını iki parçaya ayırır: ∣HK∣=∣BK∣−∣BH∣=1400−500=900|HK|=|BK|-|BH|=1400-500=900 m. BHSBHS üçgeni H'de diktir ve hipotenüs BSBS'dir. Pisagor bağıntısından ∣SH∣2=∣BS∣2−∣BH∣2=13002−5002|SH|^{2}=|BS|^{2}-|BH|^{2}=1300^{2}-500^{2}. SHKSHK üçgeni de H'de diktir ve hipotenüs SKSK'dir. Bu nedenle ∣SK∣2=∣SH∣2+∣HK∣2=13002−5002+9002=13002−5002+(1400−500)2|SK|^{2}=|SH|^{2}+|HK|^{2}=1300^{2}-500^{2}+900^{2}=1300^{2}-500^{2}+(1400-500)^{2}. Bu eşitlik E seçeneğidir. Aynı sonuç kosinüs teoremiyle de doğrulanır. BHSBHS dik üçgeninde cos⁡∠SBK=5001300\cos\angle SBK=\dfrac{500}{1300} olduğundan ∣SK∣2=13002+14002−2⋅1300⋅1400⋅5001300=13002+14002−2⋅1400⋅500|SK|^{2}=1300^{2}+1400^{2}-2\cdot1300\cdot1400\cdot\dfrac{500}{1300}=1300^{2}+1400^{2}-2\cdot1400\cdot500. Bu ifade sadeleşince 13002−5002+9002=2 250 0001300^{2}-500^{2}+900^{2}=2\,250\,000 bulunur; E seçeneğinin değeri de 2 250 0002\,250\,000 olduğundan iki doğrulama uyumludur.
9.Zor

MAT.10.1.1 · Dik üçgende trigonometrik oranlara (sinüs, kosinüs, tanjant, kotanjant) ve trigonometrik özdeşliklere ilişkin çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: d) Ulaştığı trigonometrik oranları ve trigonometrik özdeşlikleri problemler bağlamında değerlendirir.

Öğrenciler sınıfta, C köşesi dik olan bir ABC üçgen modeli kuruyor. Modelde A açısının komşu dik kenarı olan AC çubuğu 1515 cm, hipotenüs olan AB çubuğu 1717 cm uzunluğundadır. Karşı dik kenar BC ölçülmemiştir; öğrenciler bu kenarı hesap makinesiyle bulmayı deniyor. Hesap makinesinde 15÷1715 \div 17 işleminin sonucu, virgülden sonra dört basamağa yuvarlanınca ekranda 0,88240{,}8824 görünmektedir. α, A açısının ölçüsüdür. Bu modelle aynı açılara sahip bir gölgelik kurulacaktır. Gölgeliğin eğik kirişi, modeldeki hipotenüse karşılık gelir ve uzunluğu 4,254{,}25 m olacaktır. Düşey direk ise modeldeki BC kenarına karşılık gelir. Buna göre düşey direğin uzunluğunu metre cinsinden tam olarak veren ifade aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 9

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: A

α = A olduğundan AC komşu dik kenar, BC karşı dik kenar, AB hipotenüstür. Verilen çubuklardan cos⁡α=ACAB=1517\cos\alpha = \dfrac{AC}{AB} = \dfrac{15}{17} olur. BC, α nın karşısı olduğu için önce sinüs gerekir. α dar açı olduğundan sin⁡α>0\sin\alpha > 0 alınır ve sin⁡2α+cos⁡2α=1\sin^{2}\alpha + \cos^{2}\alpha = 1 özdeşliği kullanılır: sin⁡α=1−(1517)2=1−225289=64289=817.\displaystyle \sin\alpha = \sqrt{1-\left(\dfrac{15}{17}\right)^{2}} = \sqrt{1-\dfrac{225}{289}} = \sqrt{\dfrac{64}{289}} = \dfrac{8}{17}. Gölgelik modele benzer ve eğik kiriş 4,254{,}25 m olduğundan düşey direk, hipotenüsün sinüs katıdır: 4,25⋅817.\displaystyle 4{,}25 \cdot \dfrac{8}{17}. 4,25=1744{,}25 = \dfrac{17}{4} olduğundan 174⋅817=2.\displaystyle \dfrac{17}{4} \cdot \dfrac{8}{17} = 2. Bu değer yalnızca 4,251−(1517)24{,}25\sqrt{1-\left(\dfrac{15}{17}\right)^{2}} ifadesine eşittir. 15/17=0,882352…15/17 = 0{,}882352\ldots sayısı dört basamağa 0,88240{,}8824 diye yuvarlanır; bu yuvarlak değerle elde edilen kök tam 817\dfrac{8}{17} değildir. Dolayısıyla B tam 22 m vermez. C, kosinüsü kullanarak yatay kenarı (3,753{,}75 m) verir. D, 1−cos⁡α1-\cos\alpha ile 0,50{,}5 m verir. E, özdeşlikteki eksi yerine artı kullandığı için 22 m vermez.
10.Zor

MAT.10.1.2 · Üçgenin yardımcı elemanlarının özellikleri ile ilgili çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: d) Üçgenin yardımcı elemanlarıyla ilgili önermeleri problemler bağlamında değerlendirir.

Ece, masa üstünde kullanmak üzere üçgen biçimli bir telefon şarj altlığı tasarlamaktadır. Altlığın köşeleri A, B ve C; kenar uzunlukları AB=12AB = 12 cm, AC=18AC = 18 cm ve BC=20BC = 20 cm'dir. Adaptör A köşesindedir. Şarj kablosu A'dan çıkar, BC kenarı üzerindeki D noktasına gelir ve burada iki kola ayrılarak B ve C köşelerindeki özdeş telefonlara gider. İki tasarım isteği vardır: - Kablo kanalı kenarlara sürtünmesin diye [AD][AD] üzerindeki her nokta, ABAB ve ACAC kenarlarına eşit uzaklıkta olacaktır. Bu istek, [AD][AD]'nin AA açısının açıortayı olmasıyla sağlanır. - Özdeş telefonlara giden kablo kolları aynı boyda kesilecektir. Bu istek, BD=DCBD = DC olmasıyla sağlanır. Ece şu önermeyi kurmuştur: [AD][AD] açıortay olursa DD noktası BCBC kenarını da iki eşit parçaya ayırır; iki istek aynı DD ile sağlanır.
Geometri şekli
Şekil ölçekli değildir.
Altlığın kenar uzunlukları kullanılarak bu önerme değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 10

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: D

İstekler [AD][AD]'yi AA açısının açıortayı yapar. İç açıortay teoremine göre açıortay, karşı kenarı komşu kenarlarla orantılı böler: BDDC=ABAC=1218=23\dfrac{BD}{DC} = \dfrac{AB}{AC} = \dfrac{12}{18} = \dfrac{2}{3}. DD, BCBC üzerindedir; BD+DC=20BD + DC = 20 cm'dir. BD=2kBD = 2k ve DC=3kDC = 3k denirse 5k=205k = 20, k=4k = 4 olur. Buradan BD=8BD = 8 cm ve DC=12DC = 12 cm bulunur. 8≠128 \neq 12 olduğundan BD=DCBD = DC sağlanmaz; özdeş kablo kolları bu DD ile kesilemez. Açıortay üzerindeki her nokta, açıortayı oluşturan ABAB ve ACAC kenarlarına eşit uzaklıktadır; bunun için üçgenin ikizkenar olması gerekmez. Eşit uzaklık sağlanır, eşit kol uzunluğu sağlanmaz. Dolayısıyla iki isteği aynı DD'nin karşıladığı önermesi yanlıştır ve doğru değerlendirme D seçeneğidir.
11.Zor

MAT.10.1.3 · Üçgenin bir kenarı ve o kenara ait yüksekliğinin değişimine bağlı olarak alanının değişimine ilişkin çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: d) Önermeleri gerçek yaşam problemleri bağlamında değerlendirir.

Bir parkta üçgen biçimindeki çiçek tarhının mevcut durumunda bir kenar düz yürüyüş yolunun üzerindedir. Bu kenar 1616 m, bu kenara ait yükseklik 99 m ve tarhın alanı 7272 m² dir. Karşı köşede bir çeşme vardır. Peyzaj ekibi üç düzenleme için seçilen taban kenarının uzunluğunu, bu tabana ait yüksekliği ve çeşmenin yürüyüş yoluna uzaklığını ölçmüştür. Taban kenarı yol üzerinde değilse çeşmenin yola uzaklığı ile o tabana ait yükseklik aynı olmak zorunda değildir.
DüzenlemeTaban kenarının konumuTaban uzunluğu (m)Tabana ait yükseklik (m)Çeşmenin yola uzaklığı (m)
MevcutYol üzerinde1699
IYol üzerinde2499
IIYol üzerinde161212
IIIYol üzerinde değil2469
Sınıfta kurulan önerme şöyledir: Bir üçgenin alanı, bir kenar ile o kenara ait yüksekliğin çarpımının yarısıdır. Bu iki ölçümden biri sabitken diğeri bir çarpan kadar değişirse alan da aynı çarpan kadar değişir; ikisi de değişirse alan, bu çarpanların çarpımı kadar değişir. Park sorumlusu III. düzenleme için şunu savunmaktadır: Taban 1616 m'den 2424 m'ye çıkmış, çeşmenin yola uzaklığı 99 m kalmıştır. Yükseklik değişmediğine göre alan 32\dfrac{3}{2} katına çıkar.
Geometri şekli
Buna göre tablodaki ölçüler kullanılarak önermenin ve bu yargının değerlendirilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 11

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: B

Mevcut alan 12⋅16⋅9=72\dfrac{1}{2}\cdot 16\cdot 9=72 m² olarak verilmiştir. Düzenleme I'te taban çarpanı 2416=32\dfrac{24}{16}=\dfrac{3}{2}, bu tabana ait yükseklik ise 99 m olarak sabittir. Önermeye göre alan da 32\dfrac{3}{2} katına çıkar: 12⋅24⋅9=108=72⋅32\dfrac{1}{2}\cdot 24\cdot 9=108=72\cdot\dfrac{3}{2}. Düzenleme II'de taban 1616 m sabit, yükseklik çarpanı 129=43\dfrac{12}{9}=\dfrac{4}{3} tür. Alan 12⋅16⋅12=96=72⋅43\dfrac{1}{2}\cdot 16\cdot 12=96=72\cdot\dfrac{4}{3} olur. I ve II önermeyle uyumludur. Düzenleme III'te taban çarpanı yine 32\dfrac{3}{2} dir; ancak taban yol üzerinde olmadığı için çeşmenin yola uzaklığı olan 99 m, bu tabana ait yükseklik değildir. Tabana ait yükseklik 66 m'dir ve yükseklik çarpanı 69=23\dfrac{6}{9}=\dfrac{2}{3} tür. Alan çarpanı 32⋅23=1\dfrac{3}{2}\cdot\dfrac{2}{3}=1 olur; yeni alan 12⋅24⋅6=72\dfrac{1}{2}\cdot 24\cdot 6=72 m² kalır. Önerme III'te de geçerlidir. Sorumlu yola uzaklığı tabana ait yükseklik yerine kullandığı için yanılır. Bu değerlendirme B seçeneğindedir.
12.Zor

MAT.10.1.4 · Sinüs ve kosinüs teoremlerini doğrulayabilme veya ispatlayabilme

Süreç bileşeni: b) Yapılan doğrulama veya ispatları yeni durumlara uyarlayarak değerlendirir.

Bir bisikletli, B okulundan C parkına henüz yapılmamış bir bağlantı yolu planlamaktadır. A durağından C parkına giden mevcut parkur düzdür. Okuldan bu parkurun doğrultusuna inen en kısa iniş, parkurun üzerinde değil, A durağının gerisindeki uzantıda H noktasında yolu dik kesmektedir. H, A ve C noktaları bu sırayla aynı doğru üzerindedir. Ölçülen uzunluklar şöyledir:
ParçaUzunluk (km)
BH1,21{,}2
HA0,90{,}9
AC1,51{,}5
ABC üçgeninde A durağındaki açı geniş açıdır. ∣AB∣=c|AB|=c km, ∣AC∣=b|AC|=b km, ∣BC∣=a|BC|=a km ve ∣HA∣=x|HA|=x km olarak adlandırılıyor. Dar açılı üçgende kosinüs teoremi doğrulanırken dikme ayağı kenarın üzerinde olduğu için ∣HC∣=∣b−x∣|HC|=|b-x| yazılır; buradan a2−(b2+c2)=−2bxa^{2}-(b^{2}+c^{2})=-2bx ve cos⁡A=xc\cos A=\dfrac{x}{c} elde edilir. Bu parkurda dikme ayağı kenarın uzantısında kaldığından aynı doğrulama bu yeni duruma uyarlanacaktır.
Geometri şekli
Buna göre uyarlanmış doğrulamada a2−(b2+c2)a^{2}-(b^{2}+c^{2}) ifadesinin değeri aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 10. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 12

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: C

H–A–C sırası nedeniyle dikme ayağı kenarın dışındadır; dar açılı doğrulamadaki ∣HC∣=∣b−x∣|HC|=|b-x| bu duruma taşınamaz. ∣HC∣=∣HA∣+∣AC∣=0,9+1,5=2,4|HC|=|HA|+|AC|=0{,}9+1{,}5=2{,}4 km yazılır. ABHABH dik üçgeninde c2=1,22+0,92=1,44+0,81=2,25c^{2}=1{,}2^{2}+0{,}9^{2}=1{,}44+0{,}81=2{,}25 olduğundan c=1,5c=1{,}5 km ve b=∣AC∣=1,5b=|AC|=1{,}5 km dir. BHCBHC dik üçgeninde a2=1,22+2,42=1,44+5,76=7,2a^{2}=1{,}2^{2}+2{,}4^{2}=1{,}44+5{,}76=7{,}2 dir. Böylece a2−(b2+c2)=7,2−(2,25+2,25)=7,2−4,5=2,7a^{2}-(b^{2}+c^{2})=7{,}2-(2{,}25+2{,}25)=7{,}2-4{,}5=2{,}7 bulunur. Aynı sonuç, uyarlanmış eşitlikten de gelir: h2=c2−x2h^{2}=c^{2}-x^{2} ve h2=a2−(b+x)2h^{2}=a^{2}-(b+x)^{2} eşitlenirse a2=b2+c2+2bxa^{2}=b^{2}+c^{2}+2bx elde edilir. Fark 2bx=2⋅1,5⋅0,9=2,72bx=2\cdot 1{,}5\cdot 0{,}9=2{,}7 dir. AHAH ve ACAC ters yönlü ışınlar olduğundan AA açısı, ABHABH üçgenindeki dar açının bütünleyenidir: cos⁡A=−xc=−0,91,5=−0,6\cos A=-\dfrac{x}{c}=-\dfrac{0{,}9}{1{,}5}=-0{,}6. Dolayısıyla 2bx=−2bccos⁡A=−2⋅1,5⋅1,5⋅(−0,6)=2,72bx=-2bc\cos A=-2\cdot 1{,}5\cdot 1{,}5\cdot(-0{,}6)=2{,}7. Geniş açılı uyarlama, a2=b2+c2−2bccos⁡Aa^{2}=b^{2}+c^{2}-2bc\cos A eşitliğini korur ve fark 2,72{,}7 olur. Bu değerlendirme C seçeneğindedir.

İlgili rehberler