İçeriğe atla
YeniMaarif uyumlu matematik testleriHemen çöz

Maarif uyumlu · 11. sınıf matematik · 3. Tema: Nicelikler ve Değişimler (2)

Nicelikler ve Değişimler (2): yaprak test 2

11. sınıf matematiğin 3. teması Nicelikler ve Değişimler (2) için 12 soru: 4 kolay, 4 orta, 4 zor.

Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).

Bu testin ölçtüğü öğrenme çıktıları

Her soru Maarif öğretim programındaki bir öğrenme çıktısının belirli bir süreç bileşenini ölçer ve bir gerçek yaşam bağlamında kurulur.

  • MAT.11.3.3 · Gerçek sayılarda f(x) = aˣ (a > 0, a ≠ 1) şeklinde tanımlı üstel referans fonksiyonun nitel özellikleri ile bu fonksiyondan türetilen [g(x) = k ∙ f (mx ± r) ± s (k, m, r, s ∈ ℝ, k ≠ 0, m ≠ 0)] üstel fonksiyonların nitel özelliklerine ilişkin matematiksel muhakeme yapabilme
  • MAT.11.3.4 · Üstel fonksiyonların ters fonksiyonlarını inceleyerek logaritmik fonksiyona dair çıkarım yapabilme
  • MAT.11.3.5 · f (x) = logₐ x (a > 0, a ≠ 1, x > 0 ) şeklinde tanımlı logaritmik referans fonksiyonun nitel özellikleri ile bu fonksiyondan türetilen [ g(x) = k ∙ f (mx ± r) ± s (k, m, r, s ∈ ℝ, k ≠ 0, m ≠ 0)] logaritmik fonksiyonların nitel özelliklerine ilişkin matematiksel muhakeme yapabilme
  • MAT.11.3.6 · Gerçek yaşam durumlarında üstel ve logaritmik fonksiyonlarla ifade edilen denklem ve eşitsizlikleri içeren problemler çözebilme

12 çözümlü soru

1.Kolay

MAT.11.3.3 · Gerçek sayılarda f(x) = aˣ (a > 0, a ≠ 1) şeklinde tanımlı üstel referans fonksiyonun nitel özellikleri ile bu fonksiyondan türetilen [g(x) = k ∙ f (mx ± r) ± s (k, m, r, s ∈ ℝ, k ≠ 0, m ≠ 0)] üstel fonksiyonların nitel özelliklerine ilişkin matematiksel muhakeme yapabilme

Süreç bileşeni: g) Genellemelerinden elde ettiği önermeleri matematiksel olarak doğrulayabileceği şekilde sunar.

Ayşe, proje ödevi kapsamında yıllık bileşik faiz oranı %25 olan bir birikim hesabını inceliyor. Hesaba başlangıçta 1 600 TL yatırıldığında tt yıl sonraki bakiye g(t)=1600⋅(54)tg(t)=1600\cdot\left(\dfrac{5}{4}\right)^{t} fonksiyonu ile veriliyor. Ayşe, f(x)=(54)xf(x)=\left(\dfrac{5}{4}\right)^{x} üstel referans fonksiyonunu gerçel sayılarda inceleyerek gg fonksiyonunun işareti ve artanlığı hakkında bir genellemeye ulaşıyor. Ayşe'nin bu genellemesini matematiksel olarak doğrulanabilecek biçimde sunan önerme aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Nicelikler ve Değişimler (2) · Yaprak test 2 · Soru 1

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: D

Fonksiyon g(t)=1600⋅(54)tg(t)=1600\cdot\left(\dfrac{5}{4}\right)^{t} biçimindedir. Taban 54>1\dfrac{5}{4}>1 olduğu için gg artandır; yani t1<t2t_1<t_2 iken g(t1)<g(t2)g(t_1)<g(t_2) olur. Ayrıca 1600>01600>0 ve her t∈Rt\in\mathbb{R} için (54)t>0\left(\dfrac{5}{4}\right)^{t}>0 olduğundan g(t)>0g(t)>0 olur. Bu nedenle g(t)=0g(t)=0 denkleminin gerçel çözümü yoktur. İşareti ve artanlığı birlikte doğru veren önerme D seçeneğidir.
2.Kolay

MAT.11.3.3 · Gerçek sayılarda f(x) = aˣ (a > 0, a ≠ 1) şeklinde tanımlı üstel referans fonksiyonun nitel özellikleri ile bu fonksiyondan türetilen [g(x) = k ∙ f (mx ± r) ± s (k, m, r, s ∈ ℝ, k ≠ 0, m ≠ 0)] üstel fonksiyonların nitel özelliklerine ilişkin matematiksel muhakeme yapabilme

Süreç bileşeni: e) Varsayımlarından yararlanıp farklı durumlarla ilgili örüntüleri listeler ve türetilen fonksiyonların nitel özellikleri ile ilgili örüntüleri geneller.

Bir biyoloji dersinde öğrenciler, mikroskopta gözledikleri bir hücre türünün üç ayrı örnekteki sayısını saat saat tabloya kaydetmiştir. Hücre sayısı; f(t)=atf(t)=a^{t} (a>0a>0, a≠1a\neq 1) üstel referans fonksiyonundan türetilen g(t)=k⋅f(t)g(t)=k\cdot f(t) (k>0k>0) fonksiyonu ile modellenmektedir. Tabloda tt saati, değerler ise o andaki hücre sayısını göstermektedir.
Kapt=0t=0t=1t=1t=2t=2t=3t=3
I361224
II5102040
III8163264
Tablodaki farklı başlangıç değerlerinden hareketle gg fonksiyonlarının nitel özelliklerine ilişkin aşağıdaki genellemelerden hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Nicelikler ve Değişimler (2) · Yaprak test 2 · Soru 2

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: B

Üç kap için ardışık hücre sayıları oranı incelenir. Kap I: 63=2\dfrac{6}{3}=2, 126=2\dfrac{12}{6}=2, 2412=2\dfrac{24}{12}=2. Kap II: 105=2\dfrac{10}{5}=2, 2010=2\dfrac{20}{10}=2, 4020=2\dfrac{40}{20}=2. Kap III: 168=2\dfrac{16}{8}=2, 3216=2\dfrac{32}{16}=2, 6432=2\dfrac{64}{32}=2. Oran her durumda 22 olduğundan a=2a=2 ve g(t)=k⋅2tg(t)=k\cdot 2^{t} dir. kk sırasıyla 33, 55 ve 88 dir. 2>12>1 olduğu için üç fonksiyonda da hücre sayısı artmaktadır; farklar sabit değildir (örneğin Kap I'de farklar 33, 66, 1212). k>0k>0 ve 2t>02^{t}>0 olduğundan g(t)>0g(t)>0 dır. Dolayısıyla bu fonksiyonların hiçbirinin sıfırı yoktur. Tabloda da 00 değeri yoktur; t=0t=0 için değerler 33, 55 ve 88 dir. Bu ortak örüntü tüm pozitif kk değerlerine genellenir: g(t)=k⋅2tg(t)=k\cdot 2^{t} artandır ve sıfırı yoktur. Doğru genelleme B'dir.
3.Kolay

MAT.11.3.4 · Üstel fonksiyonların ters fonksiyonlarını inceleyerek logaritmik fonksiyona dair çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: c) Genellemelerinin varsayımlarını karşılayıp karşılamadığını kontrol eder.

Bir fen projesinde bir öğrenci, hoparlörün ses şiddeti ile ölçülen ses düzeyi arasındaki ilişkiyi inceliyor. Ses düzeyinin, üstel bir fonksiyonun tersi olan logaritmik fonksiyonla elde edildiğini görüyor. Öğrenci, tabanı 1'den büyük olan üstel fonksiyon artan ise tersi olan logaritmik fonksiyonun da artan olduğu varsayımını kuruyor. Bu varsayımdan, ses şiddeti arttıkça ses düzeyinin de artacağı genellemesini yapıyor. Ölçümler aşağıdaki tablodadır.
Ses şiddeti (kat)Ses düzeyi (dB)
10101010
1001002020
100010003030
Buna göre bu genellemenin varsayımı karşılayıp karşılamadığı aşağıdakilerden hangisiyle doğrulanır?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Nicelikler ve Değişimler (2) · Yaprak test 2 · Soru 3

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: B

Tabloda ardışık satırlar karşılaştırılır. Ses şiddeti 1010 iken düzey 1010, şiddet 100100 iken düzey 2020, şiddet 10001000 iken düzey 3030'dur. 1010'dan 100100'e ve 100100'den 10001000'e geçerken şiddet her seferinde 1010 katına çıkar. Düzey ise 1010'dan 2020'ye ve 2020'den 3030'a geçerek her seferinde 1010 artar. Böylece şiddet arttıkça düzey de artmaktadır. Bu örüntü, yapılan genellemenin logaritmik fonksiyonun artan olduğu varsayımıyla uyumlu olduğunu gösterir. Düzey azalmaz, şiddet ile düzeyin çarpımı sabit değildir, artış 11 değildir ve düzey şiddetin karesine eşit değildir. Doğru cevap B'dir.
4.Kolay

MAT.11.3.5 · f (x) = logₐ x (a > 0, a ≠ 1, x > 0 ) şeklinde tanımlı logaritmik referans fonksiyonun nitel özellikleri ile bu fonksiyondan türetilen [ g(x) = k ∙ f (mx ± r) ± s (k, m, r, s ∈ ℝ, k ≠ 0, m ≠ 0)] logaritmik fonksiyonların nitel özelliklerine ilişkin matematiksel muhakeme yapabilme

Süreç bileşeni: b) Logaritmik referans fonksiyon ile elde ettiği logaritmik fonksiyonların grafik ve cebirsel temsilleri arasındaki ilişkiyi ifade eder.

Bilim fuarında bir grup öğrenci, ışık şiddeti ölçümlerini modellemek için tabanı 10 olan f(x)=log⁡xf(x)=\log x logaritmik referans fonksiyonunun grafiğini çizmiştir. Panoda, bu grafiğin y ekseni boyunca 2 birim yukarı ötelenmesiyle elde edilen gg grafiği gösterilmektedir. Buna göre gg fonksiyonunun cebirsel temsili aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Nicelikler ve Değişimler (2) · Yaprak test 2 · Soru 4

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: E

Referans fonksiyon f(x)=log⁡xf(x)=\log x iken grafiğin y ekseni boyunca 2 birim yukarı ötelenmesi, her xx için fonksiyon değerine 2 eklenmesi demektir. Dolayısıyla g(x)=f(x)+2=log⁡x+2g(x)=f(x)+2=\log x+2 olur. Sabitin argümanın içine yazılması yatay öteleme, başa katsayı yazılması gerilme, eksi işaret ise aşağı öteleme verir.
5.Orta

MAT.11.3.3 · Gerçek sayılarda f(x) = aˣ (a > 0, a ≠ 1) şeklinde tanımlı üstel referans fonksiyonun nitel özellikleri ile bu fonksiyondan türetilen [g(x) = k ∙ f (mx ± r) ± s (k, m, r, s ∈ ℝ, k ≠ 0, m ≠ 0)] üstel fonksiyonların nitel özelliklerine ilişkin matematiksel muhakeme yapabilme

Süreç bileşeni: f) Genellemelerinin varsayımlarını karşılayıp karşılamadığını kontrol eder.

Bir ilçede okullar arası basketbol turnuvası eleme usulüyle yapılmaktadır. İstatistik ekibinden Deniz, turnuvada kalan takım sayılarını tablolaştırıp şu genellemeyi kurmuştur: "Değerler her adımda aynı oranda küçülüyorsa model, tabanı 00 ile 11 arasında olan bir üstel fonksiyondur. Bu fonksiyon azalandır ve yeterince büyük bir xx için fonksiyon değeri 00 olur." Deniz, bu genellemeyi aşağıdaki tabloyla kontrol edecektir.
Tamamlanan tur sayısı (xx)0011223344
Kalan takım sayısı161688442211
Deniz'in genellemesi, tablodaki verilere uyan modelle kontrol edildiğinde aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Nicelikler ve Değişimler (2) · Yaprak test 2 · Soru 5

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: A

Ardışık kalan takım sayılarının oranı 816=48=24=12\dfrac{8}{16}=\dfrac{4}{8}=\dfrac{2}{4}=\dfrac{1}{2} olarak sabittir. Farklar ise 8,4,2,18, 4, 2, 1 biçiminde değişir; sabit fark yoktur. Bu nedenle model doğrusal değil, g(x)=16⋅(12)xg(x)=16\cdot\left(\dfrac{1}{2}\right)^{x} üstel fonksiyonudur. Taban 12∈(0,1)\dfrac{1}{2}\in(0,1) ve katsayı 16>016>0 olduğundan gg gerçek sayılarda azalandır. Genellemenin azalanlık iddiası bu modelde doğrulanır. 16⋅(12)x=016\cdot\left(\dfrac{1}{2}\right)^{x}=0 denklemi (12)x=0\left(\dfrac{1}{2}\right)^{x}=0 sonucunu verir; bu eşitliği sağlayan gerçek sayı yoktur. Dikey öteleme olmadığından g(x)>0g(x)>0 dir. Tabloda da son değer g(4)=1g(4)=1 olup 00 değildir. Dolayısıyla "fonksiyon değeri 00 olur" iddiası doğrulanmaz. Sonuç olarak azalanlık iddiası karşılanır, sıfır iddiası karşılanmaz.
6.Orta

MAT.11.3.4 · Üstel fonksiyonların ters fonksiyonlarını inceleyerek logaritmik fonksiyona dair çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: a) Üstel fonksiyonların ters fonksiyonları ile ilgili varsayımlarda bulunur.

Bir okulda matematik tarihi panosu hazırlayan proje grubu, John Napier ile Gelenbevi İsmail Efendi'nin logaritma cetveli çalışmalarını incelemektedir. Grup, gerçel sayılarda tanımlı bir üstel referans fonksiyonunun bazı değerlerini aşağıdaki tabloya yazmış ve ters fonksiyonu incelemek için tablodaki bağımsız değişken ile bağımlı değişkenin yerini değiştirmiştir.
xx−2-2−1-1001122
yy14\dfrac{1}{4}12\dfrac{1}{2}112244
Buna göre elde edilen yeni ilişkiye dair aşağıdaki varsayımlardan hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Nicelikler ve Değişimler (2) · Yaprak test 2 · Soru 6

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: C

Tablodaki eşleşmeler (−2,14)(-2,\dfrac{1}{4}), (−1,12)(-1,\dfrac{1}{2}), (0,1)(0,1), (1,2)(1,2) ve (2,4)(2,4) noktalarıdır. Üstel referans fonksiyonun görüntü kümesi pozitif gerçel sayılar olduğundan, değişkenler yer değiştirdiğinde yeni ilişkinin tanım kümesi yalnızca pozitif gerçel sayılar olur. Yer değiştirme sonucu noktalar (14,−2)(\dfrac{1}{4},-2), (12,−1)(\dfrac{1}{2},-1), (1,0)(1,0), (2,1)(2,1) ve (4,2)(4,2) olur. Bu noktalarda xx değerleri büyüdükçe yy değerleri de −2,−1,0,1,2-2,-1,0,1,2 sırasında büyür; dolayısıyla yeni ilişki artandır ve (4,2)(4,2) noktasından geçer. Bu varsayım C seçeneğindedir.
7.Orta

MAT.11.3.4 · Üstel fonksiyonların ters fonksiyonlarını inceleyerek logaritmik fonksiyona dair çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: ç) Logaritmik fonksiyonu üstel fonksiyonun ters fonksiyonu olarak ifade eden önermeler sunar.

Bir doğa yürüyüşü grubu, kullandığı patika haritasında yön levhalarının kodu ile başlangıç noktasına olan uzaklık arasındaki ilişkiyi inceliyor. Haritada işaretlenen noktalar aşağıdaki tabloda verilmiştir. Lejanta göre başlangıca uzaklık, kilometre cinsinden x≥0x \ge 0 koşulunu sağlayan her gerçek sayı olabilir ve levha kodu bu örüntüyü aynı kurala göre sürdürür.
Başlangıca uzaklık xx (km)0123
Yön levhası kodu yy2202002000
Tablodaki örüntü ile lejant bilgisi birlikte kullanıldığında, yy koduna karşılık gelen xx uzaklığını bu üstel fonksiyonun ters fonksiyonu olarak doğru ifade eden önerme aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Nicelikler ve Değişimler (2) · Yaprak test 2 · Soru 7

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: A

Tabloda xx her 11 km arttığında kod 1010 katına çıkmaktadır: 202=20020=2000200=10\dfrac{20}{2} = \dfrac{200}{20} = \dfrac{2000}{200} = 10. Ayrıca x=0x = 0 iken y=2y = 2 olduğundan ilişki y=2⋅10xy = 2 \cdot 10^{x} dir. Lejanta göre x≥0x \ge 0 dir. x=0x = 0 için y=2y = 2 ve fonksiyon artan olduğundan kodun alabileceği değerler y≥2y \ge 2 dir. y=2⋅10xy = 2 \cdot 10^{x} eşitliğinde her iki taraf 22'ye bölünürse 10x=y210^{x} = \dfrac{y}{2} elde edilir. On tabanında logaritma alınırsa ters fonksiyon x=log⁡10(y/2)x = \log_{10}(y/2), y≥2y \ge 2 olur. Kontrol: y=200y = 200 için x=log⁡10(200/2)=log⁡10100=2x = \log_{10}(200/2) = \log_{10} 100 = 2 olup tabloyla uyumludur. Bu önerme A seçeneğidir.
8.Orta

MAT.11.3.6 · Gerçek yaşam durumlarında üstel ve logaritmik fonksiyonlarla ifade edilen denklem ve eşitsizlikleri içeren problemler çözebilme

Süreç bileşeni: g) Problemin olası çözüm stratejilerini gözden geçirir.

Okuldaki bir proje ödevi için öğrenciler, geleneksel kilim dokunan bir atölyede koçboynuzu motifinin boyanmasını incelemektedir. Motif için kullanılan kök boya çözeltisinin başlangıç derişimi 128 birimdir ve iplik her batırıldığında derişim yarıya inmektedir. İstenen renk tonunun oluşması için derişimin en az 2 birim kalması gerekmektedir. xx batırma sayısını göstermek üzere derişim 128⋅(12)x128\cdot\left(\dfrac{1}{2}\right)^{x} birimdir; öğrencilerin incelediği eşitsizlik 128⋅(12)x≥2128\cdot\left(\dfrac{1}{2}\right)^{x}\geq 2 biçimindedir. Proje grubu, bu eşitsizliği sağlayan en büyük doğal sayı xx değerini bulmak için üç strateji önermiştir: - Üs karşılaştırma: Her iki yanı 22'nin kuvveti olarak yazıp üsleri karşılaştırmak - Logaritma: Her iki yanın logaritmasını almak - Değer deneme: Doğal sayı değerlerini sırayla eşitsizlikte denemek Bu stratejiler verimlilik ve kullanışlılık açısından gözden geçirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Nicelikler ve Değişimler (2) · Yaprak test 2 · Soru 8

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: D

128⋅(12)x≥2128\cdot\left(\dfrac{1}{2}\right)^{x}\geq 2 eşitsizliği 27⋅2−x≥212^{7}\cdot 2^{-x}\geq 2^{1}, yani 27−x≥212^{7-x}\geq 2^{1} biçiminde yazılır. Taban 2>12>1 olduğu için eşitsizlik yönü korunur: 7−x≥17-x\geq 1 ve x≤6x\leq 6. Doğal sayılar arasında en büyük değer 66'dır. Sağlama: x=6x=6 için derişim 2≥22\geq 2, x=7x=7 için derişim 1<21<2. Logaritma ile ln⁡128−xln⁡2≥ln⁡2\ln 128-x\ln 2\geq\ln 2 düzenlemesi de x≤6x\leq 6 verir. Değer deneme de x=6x=6'yı sağlar, x=7x=7'yi eleyerek aynı sonucu bulur. Üç strateji de doğru sonuca ulaştırabilir; ancak 128128 ve 22, 22'nin kuvveti olduğundan üs karşılaştırma daha az işlem gerektirir ve daha kullanışlıdır.
9.Zor

MAT.11.3.5 · f (x) = logₐ x (a > 0, a ≠ 1, x > 0 ) şeklinde tanımlı logaritmik referans fonksiyonun nitel özellikleri ile bu fonksiyondan türetilen [ g(x) = k ∙ f (mx ± r) ± s (k, m, r, s ∈ ℝ, k ≠ 0, m ≠ 0)] logaritmik fonksiyonların nitel özelliklerine ilişkin matematiksel muhakeme yapabilme

Süreç bileşeni: g) Önermelerini grafiksel olarak doğrular veya cebirsel olarak ispatlar.

Kent içi bisiklet ulaşımını inceleyen bir proje grubu, düz bir bisiklet yolunda başlangıç istasyonundan itibaren alınan xx kilometrelik mesafedeki zorluk indeksini g(x)=log⁡2(mx+n)g(x) = \log_{2}(mx + n) (m≠0m \neq 0) modeli ile açıklamaktadır. Yol üzerinde elde edilen değerler aşağıdaki tablodadır.
xx (km)g(x)g(x)
3300
4411
6622
101033
Tablodaki bütün değerleri sağlayan gg fonksiyonu için aşağıdaki önermelerden hangisi cebirsel olarak ispatlanabilir?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Nicelikler ve Değişimler (2) · Yaprak test 2 · Soru 9

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: E

Tablodan g(3)=0g(3) = 0 ve g(4)=1g(4) = 1 olduğu için 3m+n=20=13m + n = 2^{0} = 1 ve 4m+n=21=24m + n = 2^{1} = 2 elde edilir. Taraf tarafa çıkarma m=1m = 1 ve n=−2n = -2 verir. Böylece g(x)=log⁡2(x−2)g(x) = \log_{2}(x - 2) olur. Kontrol: g(6)=log⁡24=2g(6) = \log_{2} 4 = 2 ve g(10)=log⁡28=3g(10) = \log_{2} 8 = 3. Argümanın pozitif olması koşulu tanım kümesini x>2x > 2 yapar. A) g(x)+g(4)=log⁡2(x−2)+log⁡22=log⁡2(2x−4)g(x) + g(4) = \log_{2}(x - 2) + \log_{2} 2 = \log_{2}(2x - 4) iken g(x+4)=log⁡2(x+2)g(x + 4) = \log_{2}(x + 2) dir. 2x−4=x+22x - 4 = x + 2 yalnız x=6x = 6 için sağlanır; her x>2x > 2 için eşitlik yoktur. B) 2g(x)=log⁡2(x−2)22g(x) = \log_{2}(x - 2)^{2} ve g(x2)=log⁡2(x2−2)g(x^{2}) = \log_{2}(x^{2} - 2) dir. x=4x = 4 için sol taraf 22, sağ taraf log⁡214\log_{2} 14 olur; eşit değildir. C) x=2x = 2 iken argüman 00 olduğundan x=2x = 2 tanım kümesinde yoktur; tanım kümesi (2,∞)(2, \infty) dur. Ayrıca g(2,5)=log⁡2(0,5)=−1<0g(2{,}5) = \log_{2}(0{,}5) = -1 < 0 olduğundan görüntü kümesi [0,∞)[0, \infty) değildir. Fonksiyon artan ve süreklidir; görüntü kümesi R\mathbb{R} dir. D) g(x+2)=log⁡2xg(x + 2) = \log_{2} x ve g(x)+1=log⁡2(2x−4)g(x) + 1 = \log_{2}(2x - 4) dir. Eşitlik yalnız x=4x = 4 için doğrudur. Karşı örnek: x=6x = 6 için g(8)=log⁡26≠3=g(6)+1g(8) = \log_{2} 6 \neq 3 = g(6) + 1. E) x>2x > 2 iken 2x−2>22x - 2 > 2 olduğundan sol taraf tanımlıdır. g(2x−2)=log⁡2((2x−2)−2)=log⁡2(2x−4)=log⁡2(2(x−2))=log⁡22+log⁡2(x−2)=1+g(x)g(2x - 2) = \log_{2}((2x - 2) - 2) = \log_{2}(2x - 4) = \log_{2}\bigl(2(x - 2)\bigr) = \log_{2} 2 + \log_{2}(x - 2) = 1 + g(x). Bu, her x>2x > 2 için cebirsel ispattır. Tablo da bu önermeyle uyumludur: x=3x = 3 için g(4)=1=g(3)+1g(4) = 1 = g(3) + 1, x=4x = 4 için g(6)=2=g(4)+1g(6) = 2 = g(4) + 1, x=6x = 6 için g(10)=3=g(6)+1g(10) = 3 = g(6) + 1.
10.Zor

MAT.11.3.5 · f (x) = logₐ x (a > 0, a ≠ 1, x > 0 ) şeklinde tanımlı logaritmik referans fonksiyonun nitel özellikleri ile bu fonksiyondan türetilen [ g(x) = k ∙ f (mx ± r) ± s (k, m, r, s ∈ ℝ, k ≠ 0, m ≠ 0)] logaritmik fonksiyonların nitel özelliklerine ilişkin matematiksel muhakeme yapabilme

Süreç bileşeni: f) Elde ettiği önermelerin gerçek yaşam bağlamlarındaki kullanışlılığını değerlendirir.

Bir okul, "Gürültüsüz Koridor" projesi kapsamında kütüphane, koridor ve atölyenin ses şiddetini incelemektedir. Eşik şiddetine göre ses şiddeti oranı II olmak üzere düzey D(I)=10log⁡10ID(I)=10\log_{10} I modeli ile hesaplanmakta ve her ölçümde I>0I>0 olmaktadır. Ölçümler aşağıdaki gibidir.
OrtamŞiddet oranı IIDüzey DD (dB)
Kütüphane10310^{3}3030
Koridor10610^{6}6060
Atölye10910^{9}9090
Öğrenciler, f(x)=log⁡10xf(x)=\log_{10} x referans fonksiyonundan türetilen DD için şu önermeleri elde etmiştir: - Önerme P: I>0I>0 iken D(I2)=2D(I)D(I^{2})=2D(I) dir. - Önerme Q: I1>0I_1>0 ve I2>0I_2>0 iken D(I1+I2)=D(I1)+D(I2)D(I_1+I_2)=D(I_1)+D(I_2) dir. Proje raporunda, kütüphane şiddetinin karesinin koridor şiddetine eşit olduğu ve P ile düzeyin 6060 dB bulunduğu; kütüphane ile koridor şiddetleri toplanırsa Q ile düzeyin 9090 dB bulunup atölyeye eşit olacağı iddia edilmektedir. Buna göre, P ve Q önermelerinin bu ses düzeyi bağlamındaki kullanışlılığına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Nicelikler ve Değişimler (2) · Yaprak test 2 · Soru 10

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: E

1. DD, tabanı 10>110>1 olan logaritma ile kurulduğundan artandır ve yalnızca pozitif şiddette tanımlıdır. 2. P: I>0I>0 iken D(I2)=10log⁡10(I2)=20log⁡10I=2D(I)D(I^{2})=10\log_{10}(I^{2})=20\log_{10} I=2D(I). Kütüphanede I=103>0I=10^{3}>0 ve (103)2=106(10^{3})^{2}=10^{6} koridor şiddetine eşittir; düzey 2⋅30=602\cdot 30=60 dB olur. Koşul bu bağlamda kendiliğinden sağlandığı ve tabloyu doğru yorumladığı için P kullanışlıdır. 3. Q genel olarak yanlıştır: D(I1)+D(I2)=10log⁡10(I1⋅I2)D(I_1)+D(I_2)=10\log_{10}(I_1\cdot I_2) olup bu, D(I1+I2)D(I_1+I_2) değerine eşit olmak zorunda değildir. 4. 106<103+106<10710^{6}<10^{3}+10^{6}<10^{7} ve DD artan olduğundan toplam şiddetin düzeyi 6060 ile 7070 arasındadır; 9090 olamaz. Çarpım ise 103⋅106=10910^{3}\cdot 10^{6}=10^{9} olup düzeyi 9090 dB'dir. Rapordaki 9090 dB, toplama değil çarpıma aittir; Q bu bağlamda kullanışlı değildir. 5. Doğru değerlendirme E seçeneğidir.
11.Zor

MAT.11.3.6 · Gerçek yaşam durumlarında üstel ve logaritmik fonksiyonlarla ifade edilen denklem ve eşitsizlikleri içeren problemler çözebilme

Süreç bileşeni: h) Çıkarımlarının geçerliliğini sözel, cebirsel ve grafiksel argümanlarla değerlendirir.

Okulun tarım kulübü, serada domates üretimini modellemektedir. Dikimden sonra geçen süre tt hafta olmak üzere t≥0t\ge 0 bir gerçel sayıdır. Fide boyu santimetre cinsinden f(t)=6⋅2tf(t)=6\cdot 2^{t}, sulamadan sonra topraktaki kullanılabilir su miktarı ise birim cinsinden n(t)=80⋅(12)tn(t)=80\cdot\left(\frac{1}{2}\right)^{t} fonksiyonu ile verilmektedir. İlk budama f(t)≥48f(t)\ge 48 koşulunda, suyun yeterli sayılması n(t)≥10n(t)\ge 10 koşulunda planlanmaktadır. Bir öğrenci f(t)≥48f(t)\ge 48 eşitsizliğini çözerek t≥3t\ge 3 bulmuş ve şu çıkarımı yapmıştır: «nn fonksiyonunun tabanı 00 ile 11 arasında olsa da aynı strateji, eşitsizliğin yönü değiştirilmeden uygulanır. Bu nedenle n(t)≥10n(t)\ge 10 eşitsizliğinin çözüm kümesi de t≥3t\ge 3 olur; budamanın yapılabildiği haftalar ile suyun yeterli olduğu haftalar aynıdır.» Öğrencinin bu çıkarımı sözel, cebirsel ve grafiksel argümanlarla değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Nicelikler ve Değişimler (2) · Yaprak test 2 · Soru 11

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: A

Sözel olarak f(t)=6⋅2tf(t)=6\cdot 2^{t} tabanı 2>12>1 olduğu için artandır; fide uzadıkça budama koşulu bir andan sonra sürekli sağlanır. n(t)=80⋅(12)tn(t)=80\cdot\left(\frac{1}{2}\right)^{t} tabanı 0<12<10<\frac{1}{2}<1 olduğu için azalandır; sulamadan hemen sonra su en fazladır ve zaman geçtikçe azalır. Bu nedenle suyun yeterli olduğu haftalar, budamanın yapılabildiği haftalarla aynı ışın olamaz. Cebirsel olarak 6⋅2t≥48⇒2t≥8=236\cdot 2^{t}\ge 48 \Rightarrow 2^{t}\ge 8=2^{3}. Taban 11'den büyük olduğundan eşitsizlik yönü korunur: t≥3t\ge 3. Öte yandan 80⋅(12)t≥10⇒(12)t≥18=(12)380\cdot\left(\frac{1}{2}\right)^{t}\ge 10 \Rightarrow \left(\frac{1}{2}\right)^{t}\ge \frac{1}{8}=\left(\frac{1}{2}\right)^{3}. Taban 11'den küçük olduğundan üsler karşılaştırılırken yön değişir: t≤3t\le 3. Tanım t≥0t\ge 0 ile kesişince suyun yeterlilik çözümü 0≤t≤30\le t\le 3 olur. Aynı sonuç 80⋅2−t≥10⇒2−t≥2−3⇒−t≥−3⇒t≤380\cdot 2^{-t}\ge 10 \Rightarrow 2^{-t}\ge 2^{-3} \Rightarrow -t\ge -3 \Rightarrow t\le 3 yolu ile de doğrulanır. Grafiksel olarak ff, (3,48)(3,48) noktasından geçen artan bir eğridir ve y=48y=48 doğrusunun üstünde t>3t>3 tarafında kalır. nn, (3,10)(3,10) noktasından geçen azalan bir eğridir ve y=10y=10 doğrusunun üstünde t<3t<3 tarafında kalır. İki çözüm bölgesi t=3t=3 doğrusunun karşıt yanlarındadır. Karşı örnek: t=4t=4 için f(4)=96≥48f(4)=96\ge 48 iken n(4)=5<10n(4)=5<10 olduğundan t≥3t\ge 3, nem eşitsizliğinin çözümü değildir. Dolayısıyla çıkarım geçerli değildir ve doğru değerlendirme A seçeneğidir.
12.Zor

MAT.11.3.6 · Gerçek yaşam durumlarında üstel ve logaritmik fonksiyonlarla ifade edilen denklem ve eşitsizlikleri içeren problemler çözebilme

Süreç bileşeni: e) Belirlediği stratejiyi kullanır.

Bir büyükşehir belediyesi, kentsel dönüşüm kapsamındaki K ve L sitelerinde kaydedilen depremleri iki modelle incelemektedir. Yer hareketinin genliği AA (mm) ile Richter büyüklüğü MM arasındaki bağıntı M=log⁡10(A10−3)M=\log_{10}\left(\dfrac{A}{10^{-3}}\right) biçimindedir. Açığa çıkan enerji EE (joule) ile büyüklük arasındaki bağıntı log⁡10E=1,5M+4,8\log_{10} E=1{,}5M+4{,}8 biçimindedir. K sitesinde ölçülen genlik 10210^{2} mm'dir. L sitesinde açığa çıkan enerji, K sitesinde açığa çıkan enerjinin 10310^{3} katıdır. Yönergeye göre bir site, açığa çıkan enerjisi 101210^{12} joule değerini aşıyorsa öncelikli dönüşüme alınır. Buna göre L sitesinde kaydedilen depremin Richter büyüklüğü ve bu sitenin öncelikli dönüşüme alınma durumu aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Nicelikler ve Değişimler (2) · Yaprak test 2 · Soru 12

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: C

1. K sitesinin büyüklüğü genlik modelinden bulunur: MK=log⁡10(10210−3)=log⁡10(105)=5M_K=\log_{10}\left(\dfrac{10^{2}}{10^{-3}}\right)=\log_{10}(10^{5})=5. 2. Bu büyüklük enerji modeline yazılır: log⁡10EK=1,5⋅5+4,8=12,3\log_{10} E_K=1{,}5\cdot 5+4{,}8=12{,}3. 3. L sitesinin enerjisi K'nin 10310^{3} katı olduğundan logaritmanın çarpım özelliğiyle log⁡10EL=12,3+3=15,3\log_{10} E_L=12{,}3+3=15{,}3 elde edilir. 4. Enerji denklemi MLM_L için çözülür: 1,5ML+4,8=15,3⇒1,5ML=10,5⇒ML=71{,}5M_L+4{,}8=15{,}3 \Rightarrow 1{,}5M_L=10{,}5 \Rightarrow M_L=7. 5. Eşik karşılaştırılır: log⁡10(1012)=12\log_{10}(10^{12})=12 ve 15,3>1215{,}3>12 olduğundan EL>1012E_L>10^{12}'dir. L sitesi öncelikli dönüşüme alınır. Doğrulama: Büyüklük farkı 22 birimdir; enerji modeli bu farkı 101,5⋅2=10310^{1{,}5\cdot 2}=10^{3} kat olarak verir. Verilen oranla uyumludur ve EL=1015,3E_L=10^{15{,}3} eşiğin üzerindedir.

Nicelikler ve Değişimler (2): diğer yaprak testler

İlgili rehberler