İçeriğe atla
YeniMaarif uyumlu matematik testleriHemen çöz

Maarif uyumlu · 12. sınıf matematik · 2. Tema: Geometrik Şekiller

Geometrik Şekiller: yaprak test 1

12. sınıf matematiğin 2. teması Geometrik Şekiller için 12 soru: 4 kolay, 4 orta, 4 zor.

Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).

Bu testin ölçtüğü öğrenme çıktıları

Her soru Maarif öğretim programındaki bir öğrenme çıktısının belirli bir süreç bileşenini ölçer ve bir gerçek yaşam bağlamında kurulur.

  • MAT.12.2.1 · Çemberle ilişkili elemanları (kesen, kiriş, teğet, çap, yay) çözümleyebilme
  • MAT.12.2.2 · Çemberin açı, kiriş ve teğet özellikleri ile ilgili çıkarım yapabilme
  • MAT.12.2.3 · Çemberin açı, kiriş, teğet özelliklerini ve dairenin alanını kullanarak problem çözme

12 çözümlü soru

1.Kolay

MAT.12.2.1 · Çemberle ilişkili elemanları (kesen, kiriş, teğet, çap, yay) çözümleyebilme

Süreç bileşeni: b) Çemberde kesen, kiriş, teğet, çap ve yay arasındaki ilişkileri belirler.

Bir bisiklet tekerleği, merkezi OO olan bir çemberle modellenmiştir. Tekerlek düz yola TT noktasında değer; yol, tekerleğe yalnızca TT noktasında teğet olan bir doğrudur. Jant üzerinde alınan AA ve BB noktalarını birleştiren [AB][AB] doğru parçası OO merkezinden geçer. Jant üzerinde alınan CC ve DD noktalarını birleştiren [CD][CD] doğru parçası ise OO merkezinden geçmez. Bisiklet düz yolda ilerlerken tekerleğin bir tam turda aldığı yol, bu çemberin uzunluğuna eşittir. Bu modelde kesen, kiriş, teğet, çap ve yay arasındaki ilişkilere göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 12. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 1

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: D

1. AA ve BB çember üzerinde olup [AB][AB], OO merkezinden geçtiği için [AB][AB] bir çaptır. Çap, merkezden geçen kiriş olduğundan her çap bir kiriştir; dolayısıyla [AB][AB] hem çaptır hem kiriştir. 2. CC ve DD çember üzerinde olduğu için [CD][CD] bir kiriştir. Ancak [CD][CD], OO merkezinden geçmediğinden çap değildir. 3. Bu nedenle doğru ifade D seçeneğidir. A yanlıştır; merkezden geçmesi [AB][AB] nin kiriş olmasını engellemez. B yanlıştır; uçları çember üzerinde olan her doğru parçası çap değildir. C yanlıştır; çembere yalnızca bir noktada değen doğru teğettir, iki noktada kesen bir kesen değildir ve kiriş içermez. E yanlıştır; bir tam turda alınan yol çemberin uzunluğuna eşittir. Çap olan [AB][AB] nin belirlediği yay yarım çember yayıdır ve uzunluğu bu yolun yarısıdır.
2.Kolay

MAT.12.2.1 · Çemberle ilişkili elemanları (kesen, kiriş, teğet, çap, yay) çözümleyebilme

Süreç bileşeni: b) Çemberde kesen, kiriş, teğet, çap ve yay arasındaki ilişkileri belirler.

Bir tarlada sudan tasarruf etmek için dairesel (pivot) sulama sistemi kullanılmaktadır. Sulama alanı, merkezi OO ve yarıçapı 2525 m olan bir çemberle sınırlandırılmıştır. Bu alandan geçen düz bir servis yolu çemberi AA ve BB noktalarında kesmektedir. Yolun OO noktasına uzaklığı 77 m'dir.
Geometri şekli
Buna göre ABAB kirişinin uzunluğu kaç metredir?

dubba.com.tr · 12. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 2

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: E

Servis yolunun OO noktasına uzaklığı, merkezden yola indirilen dikmenin uzunluğudur. Bu dikmenin ayağı HH olsun. Böylece ∣OH∣=7|OH| = 7 m ve OH⊥ABOH \perp AB olur. Çemberde merkezden kirişe indirilen dikme kirişi ortalar. Yol çemberi iki noktada kestiği için bir kesendir ve ABAB bu kesenin çember içinde kalan kirişidir. HH noktası ABAB nin orta noktası olduğundan ∣AH∣=∣HB∣|AH| = |HB| ve ∣AB∣=2∣AH∣|AB| = 2|AH| olur. OHAOHA dik üçgeninde Pisagor bağıntısı uygulanır: ∣AH∣2+72=252|AH|^2 + 7^2 = 25^2 ∣AH∣2=625−49=576|AH|^2 = 625 - 49 = 576 ∣AH∣=24|AH| = 24 m ∣AB∣=2⋅24=48|AB| = 2 \cdot 24 = 48 m. Bu kiriş, çaptan (5050 m) kısadır; çünkü merkeze uzaklığı sıfır olmayan kiriş çaptan kısa olur. Doğru cevap 4848 m'dir.
3.Kolay

MAT.12.2.2 · Çemberin açı, kiriş ve teğet özellikleri ile ilgili çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: a) Çemberde açı, kiriş ve teğetin özelliklerine ilişkin varsayımlarda bulunur.

Bir doğa yürüyüşünde bir grup, haritada gösterilen dairesel bir gölün krokisini inceliyor. Gölün merkezi O, kıyı noktaları A, B ve C olarak işaretlenmiştir. AO ve BO yarıçaptır; C ise küçük AB yayını gören açının tepe noktasıdır. Krokide m(AOB^)=80∘m(\widehat{AOB}) = 80^{\circ} ve aynı küçük AB yayını gören m(ACB^)=40∘m(\widehat{ACB}) = 40^{\circ} olarak verilmiştir.
Geometri şekli
Buna göre, aynı yayı gören bu açılara ilişkin oluşturulabilecek varsayım aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 12. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 3

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: A

Krokide aynı küçük AB yayını gören merkez açı m(AOB^)=80∘m(\widehat{AOB}) = 80^{\circ}, çevre açı m(ACB^)=40∘m(\widehat{ACB}) = 40^{\circ} olarak okunur. Bu iki ölçü karşılaştırılır: 80=2×4080 = 2 \times 40. Dolayısıyla ölçüler, aynı yayı gören merkez açının çevre açının 2 katı olduğu varsayımını destekler. Diğer ifadeler bu değerlerle uyuşmaz: 40≠2×8040 \neq 2 \times 80, 80+40=120≠18080 + 40 = 120 \neq 180, 80≠4080 \neq 40 ve 80≠40280 \neq \dfrac{40}{2}.
4.Kolay

MAT.12.2.3 · Çemberin açı, kiriş, teğet özelliklerini ve dairenin alanını kullanarak problem çözme

Süreç bileşeni: h) Ulaştığı çıkarımları değerlendirir.

Bir parkta, merkezi OO ve yarıçapı 66 m olan dairesel bir çim alan düzenlenmiştir. Çim alanın dışındaki PP noktasından alana teğet iki patika çizilmiş; patikalar çembere AA ve BB noktalarında değmiştir. Ölçümde ∣PA∣=8|PA| = 8 m bulunmuştur. Peyzaj öğrencisi şu çıkarımı yapmıştır: «Bir noktadan çembere çizilen teğet parçalarının uzunlukları eşit olduğundan ∣PB∣=8|PB| = 8 m'dir. Teğet, değme noktasındaki yarıçapa dik olduğundan ∠OAP=90°\angle OAP = 90° olur. Bu nedenle ∣OP∣=∣OA∣+∣PA∣=14|OP| = |OA| + |PA| = 14 m'dir.»
Geometri şekli
Bu çıkarıma ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 12. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 4

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: C

Dış bir noktadan çembere çizilen teğet parçaları eşit uzunluktadır. ∣PA∣=8|PA| = 8 m verildiğinden ∣PB∣=8|PB| = 8 m doğrudur. Teğet, değme noktasındaki yarıçapa dik olduğundan ∠OAP=90°\angle OAP = 90° de doğrudur. Ancak OO, AA ve PP doğrusal değildir; AA noktası [OP][OP] üzerinde olmadığından ∣OP∣=∣OA∣+∣PA∣|OP| = |OA| + |PA| yazılamaz. Dik üçgen OAPOAP içinde Pisagor bağıntısı uygulanır: ∣OP∣=∣OA∣2+∣PA∣2=62+82=36+64=100=10|OP| = \sqrt{|OA|^{2} + |PA|^{2}} = \sqrt{6^{2} + 8^{2}} = \sqrt{36 + 64} = \sqrt{100} = 10 m. Bu nedenle teğet eşitliği doğrudur, ∣OP∣=14|OP| = 14 m ifadesi hatalıdır. Doğru değerlendirme C seçeneğidir.
5.Orta

MAT.12.2.1 · Çemberle ilişkili elemanları (kesen, kiriş, teğet, çap, yay) çözümleyebilme

Süreç bileşeni: a) Kesen, kiriş, teğet, çap ve yayı çemberin elemanları olarak belirler.

Okulun çevre kulübü, bahçede biriken geri dönüştürülebilir atıkları türlerine ayırmak için dairesel bir toplama alanı tasarlamıştır. Alanın sınırı, merkezi OO olan bir çemberdir. Planda şu düzenlemeler vardır: Kâğıt atıkların taşınacağı düz yol çemberi AA ve BB noktalarında kesmektedir; yolun alanın içinde kalan kısmı olan ABAB doğru parçası OO merkezinden geçmektedir. Plastik atıklar için çizilen başka bir düz yol çemberi CC ve DD noktalarında kesmektedir; bu yolun alanın içinde kalan kısmı olan CDCD doğru parçası OO merkezinden geçmemektedir. Cam atık konteynerine giden düz hat çembere yalnızca TT noktasında değmektedir. Çember üzerinde CC ile DD arasındaki kısa eğri parça, plastik bölgesinin sınırı olarak ayrılacaktır.
Geometri şekli
Buna göre plandaki elemanları doğru adlandıran ifade aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 12. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 5

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: B

Kâğıt yolu çemberi iki noktada, AA ve BB noktalarında kestiği için bu doğru bir kesendir. Aynı yolun çember içinde kalan ABAB doğru parçası, uçları çember üzerinde olan ve OO merkezinden geçen bir parçadır; bu nedenle ABAB bir çaptır. Plastik yolunun çember içinde kalan CDCD doğru parçası da uçları çember üzerinde olduğu için bir kiriştir. Bu parça OO merkezinden geçmediğinden çap değildir. Cam hattı çembere yalnızca TT noktasında değdiği için bir teğettir. CC ile DD arasındaki kısa eğri parça ise bir yaydır. Çap, kiriş ve teğet adlandırmalarının üçü de doğru olan ifade B seçeneğidir.
6.Orta

MAT.12.2.2 · Çemberin açı, kiriş ve teğet özellikleri ile ilgili çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: b) Varsayımlarından yararlanarak çemberde açı, kiriş ve teğetin özelliklerine ilişkin örüntüleri geneller.

Okulun mimarlık ve tasarım kulübü, çok amaçlı salonun dairesel tavan planında çemberin içinde kesişen iki taşıyıcı kirişin oluşturduğu açıyı inceliyor. Öğrenciler dinamik geometri yazılımında üç çizim yaparak her çizimde kesişim açısının gördüğü yayı, bu açının ters açısının gördüğü yayı ve kesişim açısının ölçüsünü tabloya kaydetmiştir.
ÇizimAçının gördüğü yayTers açının gördüğü yayKesişim açısı
184∘84^\circ36∘36^\circ60∘60^\circ
2110∘110^\circ40∘40^\circ75∘75^\circ
392∘92^\circ48∘48^\circ70∘70^\circ
Salonun uygulama planında açının gördüğü yay 120∘120^\circ, ters açının gördüğü yay ise 48∘48^\circ olarak ölçülmüştür. Buna göre tablodaki ölçümlerle uyumlu genelleme ve salon planındaki kesişim açısının ölçüsü aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 12. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 6

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: A

Tablodaki her çizimde kesişim açısı, iki yayın ölçüleri toplamının yarısına eşittir: (84+36)/2=60(84+36)/2=60, (110+40)/2=75(110+40)/2=75 ve (92+48)/2=70(92+48)/2=70. Üç çizim de aynı örüntüyü verir. Toplam, fark, farkın yarısı ya da yalnızca büyük yayın yarısı bu üç ölçümün tümüyle uyumlu değildir. Salon planında da aynı genelleme uygulanır: (120+48)/2=168/2=84(120+48)/2=168/2=84. Böylece kesişim açısı 84∘84^\circ bulunur.
7.Orta

MAT.12.2.2 · Çemberin açı, kiriş ve teğet özellikleri ile ilgili çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: d) Önermelerinin farklı problem durumlarındaki kullanışlılığını değerlendirir.

Okul kütüphanesinin okuma salonunda O merkezli dairesel bir vitray pencere vardır. Çember üzerinde sırasıyla A, B, C ve D noktaları bulunur. Restorasyon ölçümünde m(AB⌢)=80∘m(\overset{\frown}{AB})=80^\circ, m(BC⌢)=120∘m(\overset{\frown}{BC})=120^\circ, m(CD⌢)=40∘m(\overset{\frown}{CD})=40^\circ ve m(DA⌢)=120∘m(\overset{\frown}{DA})=120^\circ olarak kaydedilmiştir. [AC] ile [BD] kirişleri çemberin içinde P noktasında kesişmektedir. Matematik kulübü, daha önce elde ettiği önermelerden hangisinin m(∠APB)m(\angle APB) yi bulmak için bu yeni durumda kullanışlı olduğunu değerlendirmektedir.
Geometri şekli
Buna göre m(∠APB)m(\angle APB) yi bulmak için kullanışlı olan önerme ve bu önermeyle elde edilen ölçü aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 12. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 7

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: A

1. [AC] ve [BD] çemberin içinde P’de kesiştiği için ∠APB\angle APB bir iç açıdır. Kullanışlı önerme, kesişen kirişlerin oluşturduğu açının ölçüsünün, bu açının ve ters açısının gördüğü yayların ölçüleri toplamının yarısına eşit olmasıdır. Merkez açı–çevre açı önermesi, aynı yayı gören bir merkez açı ile bir çevre açıyı ilişkilendirmediği için bu durumda işe yaramaz. Kirişler dörtgeninde karşılıklı açılar toplamının 180∘180^\circ olması da kullanışlı değildir; çünkü ∠APB\angle APB, ABCD dörtgeninin köşe açısı değil, köşegenlerin kesişim açısıdır. 2. ∠APB\angle APB yayı AB⌢\overset{\frown}{AB} yi, ters açı olan ∠CPD\angle CPD ise CD⌢\overset{\frown}{CD} yi görür. 3. m(∠APB)=80∘+40∘2=60∘m(\angle APB)=\dfrac{80^\circ+40^\circ}{2}=60^\circ. Doğrulama: ∠BAP\angle BAP, BC⌢\overset{\frown}{BC} yi gören çevre açıdır ve ölçüsü 120∘2=60∘\dfrac{120^\circ}{2}=60^\circ dir. ∠ABP\angle ABP, DA⌢\overset{\frown}{DA} yi gören çevre açıdır ve ölçüsü 120∘2=60∘\dfrac{120^\circ}{2}=60^\circ dir. Üçgende m(∠APB)=180∘−60∘−60∘=60∘m(\angle APB)=180^\circ-60^\circ-60^\circ=60^\circ bulunur.
8.Orta

MAT.12.2.3 · Çemberin açı, kiriş, teğet özelliklerini ve dairenin alanını kullanarak problem çözme

Süreç bileşeni: a) Çemberde açı, kiriş, teğetin özelliklerini ve dairenin alanını içeren problemlerin bileşenlerini (nicelik, şekil gibi) belirler.

Fen laboratuvarında, sürtünmesi önemsiz kabul edilen yatay bir masada düzgün dairesel hareket deneyi yapılıyor. Masanın üzerindeki OO noktasına tutturulan 4040 cm uzunluğundaki ipin ucuna bir bilye bağlanıyor. Bilye, OO merkezli çemberin üzerindeki PP noktasından harekete başlayıp QQ noktasına geldiğinde ip kopuyor. İp koptuktan sonra bilye, çembere yalnızca QQ noktasında değen bir doğru boyunca 3030 cm yol alarak RR noktasına ulaşıyor. PP ve QQ noktaları OO ile birleştirildiğinde OO noktasında oluşan açının ölçüsü 120∘120^{\circ} olarak ölçülüyor. Deney raporunda, ipin PP konumundan QQ konumuna gelene kadar taradığı bölgenin alanı hesaplanacaktır.
Geometri şekli
İpin uzunluğu, OO noktasında oluşan bu açı, ip koptuktan sonraki QRQR yolu ve ipin taradığı bölge sırasıyla hangi çember bileşenlerine karşılık gelir?

dubba.com.tr · 12. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 8

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: C

İp, çemberin merkezi OO ile çember üzerindeki bilyeyi birleştirdiği için uzunluğu yarıçaptır; çap olmadığı için bu uzunluk 8080 cm değildir. Ölçülen 120∘120^{\circ} lik açının tepesi merkez OO olduğundan bu açı merkez açıdır; tepe çember üzerinde olmadığı için çevre açı değildir. İp koptuktan sonraki yol çembere yalnızca QQ noktasında değer. Bu, QQ teğet noktası olmak üzere QRQR teğet parçasıdır. RR çemberin dışında olduğu için QRQR kiriş değildir. İp bir yarıçap gibi döner ve PP konumundan QQ konumuna kadar iki yarıçap ile yay arasında kalan bölgeyi tarar; bu bölge daire dilimidir, tüm daire ya da kiriş ile yay arasında kalan daire parçası değildir. Alan istendiği için bileşen yayın uzunluğu da değildir. Dolayısıyla doğru eşleştirme yarıçap, merkez açı, teğet parçası ve daire diliminin alanıdır.
9.Zor

MAT.12.2.1 · Çemberle ilişkili elemanları (kesen, kiriş, teğet, çap, yay) çözümleyebilme

Süreç bileşeni: b) Çemberde kesen, kiriş, teğet, çap ve yay arasındaki ilişkileri belirler.

Bir okulun bahçesinde öğrenciler arasında en az 1,51{,}5 m sosyal mesafe bırakmak için çember biçiminde bir bekleme alanı çizilmiştir. Çemberin merkezi OO, yarıçapı 33 m'dir. Öğretmen bu alanda üç ip germiştir: - d1d_1 ipi çemberi AA ve BB noktalarında keser. ∣AB∣=6|AB| = 6 m'dir ve OO noktası ABAB doğrusunun üzerindedir. - d2d_2 ipi çemberi CC ve DD noktalarında keser. ∣CD∣=1,5|CD| = 1{,}5 m'dir ve OO noktası CDCD doğrusunun üzerinde değildir. CC ve DD, aralarındaki uzaklık tam sosyal mesafe olan iki öğrencinin durduğu noktalardır. - OO noktasının tt ipine uzaklığı 33 m'dir. d1d_1 ipinin çemberi kestiği noktalar arasında kalan ABAB parçası, d2d_2 ipinin çemberi kestiği noktalar arasında kalan CDCD parçası ve tt ipi için aşağıdaki önermeler verilmiştir. I. d1d_1 bir kesendir; ABAB hem bir kiriş hem bir çaptır. d2d_2 bir kesendir; CDCD bir kiriştir fakat bir çap değildir. II. CDCD kirişi çemberi iki eş yaya ayırır ve bu yayların her biri bir yarım çemberdir. III. tt bir teğettir; çemberle tek ortak noktası olduğundan bir kiriş belirlemez.
Geometri şekli
Buna göre bu önermelerden hangileri doğrudur?

dubba.com.tr · 12. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 9

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: C

Yarıçap 33 m olduğundan çapın uzunluğu 66 m'dir. I. d1d_1 çemberi AA ve BB olmak üzere iki noktada kestiği için bir kesendir. ABAB, bu iki noktayı birleştirdiği için bir kiriştir. ∣AB∣=6|AB| = 6 m çap uzunluğuna eşittir ve OO, ABAB doğrusunun üzerindedir; dolayısıyla ABAB merkezden geçen kiriş, yani çaptır. d2d_2 de çemberi iki noktada kestiği için kesendir; CDCD bir kiriştir. Fakat OO, CDCD üzerinde değildir ve ∣CD∣=1,5|CD| = 1{,}5 m ≠6\neq 6 m olduğundan CDCD çap değildir. I doğrudur. II. Çemberi iki eş yaya, yani iki yarım çembere ayıran kiriş yalnızca çaptır. CDCD çap olmadığı için belirlediği yaylardan biri küçük, diğeri büyük yaydır; bu yaylar eş değildir. II yanlıştır. Merkezden geçmeyen 1,51{,}5 m'lik kiriş, her kirişin çemberi iki eş yaya ayırdığı düşüncesinin karşı örneğidir. III. Merkezin bir doğruya uzaklığı yarıçapa eşitse doğru çembere teğettir ve çemberle tam bir noktada ortaklaşır. Bu uzaklık tt için 33 m olduğundan tt teğettir. Kiriş, çemberin iki noktasını birleştiren doğru parçasıdır; tek ortak noktası olan teğet bir kiriş belirlemez. III doğrudur. Doğru önermeler I ve III olduğundan cevap C'dir.
10.Zor

MAT.12.2.2 · Çemberin açı, kiriş ve teğet özellikleri ile ilgili çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: ç) Elde ettiği genellemelerden önermeler sunar.

Bir grup 12. sınıf öğrencisi, çemberde açı ve kiriş özelliklerine yönelik sınıf araştırma ödevinde dinamik geometri yazılımıyla dört çizim incelemiştir. Köşeleri aynı çember üzerinde olan dörtgene kirişler dörtgeni denir. Her çizimde aynı yayı gören bir merkez açının ve bir çevre açının ölçüleri kaydedilmiştir. Dörtgenlerin iç açıları, adlarındaki köşe sırasına göre ardışık verilmiş; köşelerin aynı çember üzerinde olup olmadığı yazılımla kontrol edilmiştir.
ÇizimDörtgenMerkez açının ölçüsüÇevre açının ölçüsüArdışık iç açılarKöşeler aynı çember üzerinde mi?
1ABCDABCD100∘100^\circ50∘50^\circ70∘70^\circ, 110∘110^\circ, 110∘110^\circ, 70∘70^\circEvet
2EFGHEFGH140∘140^\circ70∘70^\circ80∘80^\circ, 110∘110^\circ, 100∘100^\circ, 70∘70^\circEvet
3KLMNKLMN60∘60^\circ30∘30^\circ60∘60^\circ, 120∘120^\circ, 60∘60^\circ, 120∘120^\circHayır
4PQRSPQRS90∘90^\circ45∘45^\circ100∘100^\circ, 80∘80^\circ, 70∘70^\circ, 110∘110^\circHayır
Grup, tablodaki örüntüyü genelleyerek bir önerme sunacaktır. Buna göre grubun, tablodaki bütün çizimlerle uyumlu olacak şekilde sunabileceği önerme aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 12. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 10

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: E

Açılar, dörtgenin adındaki köşe sırasında ardışık verildiğinden karşılıklı açılar 1. ile 3. ve 2. ile 4. açılardır; komşu açılar ise yan yana duran açılardır. 1. Aynı yayı gören açılar bütün çizimlerde karşılaştırılır: - 100∘=2⋅50∘100^\circ=2\cdot 50^\circ - 140∘=2⋅70∘140^\circ=2\cdot 70^\circ - 60∘=2⋅30∘60^\circ=2\cdot 30^\circ - 90∘=2⋅45∘90^\circ=2\cdot 45^\circ Örüntü şudur: Merkez açının ölçüsü, aynı yayı gören çevre açının ölçüsünün iki katıdır. Bu nedenle çevre açıyı merkez açının iki katı sayan A ve merkez açıyı çevre açının yarısı sayan B, tablodaki her satırla çelişir. 2. Dörtgenler, köşelerin çember üzerinde olup olmadığına göre yoklanır: - ABCDABCD: Karşılıklı açılar 70∘+110∘=180∘70^\circ+110^\circ=180^\circ ve 110∘+70∘=180∘110^\circ+70^\circ=180^\circ dir; sonuç Evet. Karşılıklı açılar eşit değildir. - EFGHEFGH: Karşılıklı açılar 80∘+100∘=180∘80^\circ+100^\circ=180^\circ ve 110∘+70∘=180∘110^\circ+70^\circ=180^\circ dir; sonuç Evet. Karşılıklı açılar eşit değildir (80∘≠100∘80^\circ\neq 100^\circ). Komşu açı çiftlerinin hiçbiri 180∘180^\circ etmez: 80∘+110∘=190∘80^\circ+110^\circ=190^\circ, 110∘+100∘=210∘110^\circ+100^\circ=210^\circ, 100∘+70∘=170∘100^\circ+70^\circ=170^\circ, 70∘+80∘=150∘70^\circ+80^\circ=150^\circ. - KLMNKLMN: Karşılıklı açılar eşittir (60∘=60∘60^\circ=60^\circ ve 120∘=120∘120^\circ=120^\circ) fakat toplamları 120∘120^\circ ve 240∘240^\circ dir. Köşeler aynı çember üzerinde değildir. Bu çizim, “karşılıklı açıları eşit olan her dörtgen kirişler dörtgenidir” diyen C’yi çürütür. - PQRSPQRS: Komşu açılar 100∘100^\circ ve 80∘80^\circ nin toplamı 180∘180^\circ dir. Karşılıklı açılar ise 100∘+70∘=170∘100^\circ+70^\circ=170^\circ ve 80∘+110∘=190∘80^\circ+110^\circ=190^\circ dir. Köşeler aynı çember üzerinde değildir. Bu çizim, “bir çift komşu açısının toplamı 180∘180^\circ olan her dörtgen kirişler dörtgenidir” diyen D’yi çürütür. 3. E’deki iki yargı da bütün satırlarla uyumludur: Merkez açı aynı yayı gören çevre açının iki katıdır. Karşılıklı açılarının toplamı 180∘180^\circ olan ABCDABCD ve EFGHEFGH kirişler dörtgenidir; bu toplamın 180∘180^\circ olmadığı KLMNKLMN ve PQRSPQRS değildir. Tabloda bu önermeyi çürüten bir çizim yoktur. Cevap E.
11.Zor

MAT.12.2.3 · Çemberin açı, kiriş, teğet özelliklerini ve dairenin alanını kullanarak problem çözme

Süreç bileşeni: e) Geliştirdiği stratejileri kullanarak problemi çözer .

Bir okulun uygulama bahçesinde su ve enerji tasarrufu amacıyla dairesel bir sulama düzeni kurulmuştur. Sulama alanı, merkezi O ve yarıçapı 12 m olan çemberin iç bölgesidir. Bahçenin dışındaki T su deposundan çembere A ve B noktalarında teğet iki boru çekilmiş, bu teğetler arasındaki açı 60° olacak biçimde ayarlanmıştır. Tasarruf planında AB kirişi ile bu kirişin ayırdığı, T deposuna bakan küçük yay arasında kalan daire parçası sulama dışı bırakılacaktır. Böylece hem harcanan su hem de pompanın tükettiği enerji azalacaktır.
Geometri şekli
Buna göre sulama dışı bırakılan daire parçasının alanı kaç metrekaredir?

dubba.com.tr · 12. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 11

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: B

Teğet, değme noktasında yarıçapa dik olduğundan ∠OAT=∠OBT=90°\angle OAT = \angle OBT = 90° dir. OATB dörtgeninin iç açılar toplamı 360°360° olduğundan ∠AOB=360°−90°−90°−60°=120°\angle AOB = 360° - 90° - 90° - 60° = 120° bulunur. T deposuna bakan yay, ölçüsü 120°120° olan küçük yaydır. Küçük daire diliminin alanı 120360π⋅122=13⋅144π=48π\dfrac{120}{360}\pi\cdot 12^{2} = \dfrac{1}{3}\cdot 144\pi = 48\pi m² dir. AOB üçgeninin alanı 12⋅12⋅12⋅sin⁡120°=72⋅32=363\dfrac{1}{2}\cdot 12\cdot 12\cdot \sin 120° = 72\cdot \dfrac{\sqrt{3}}{2} = 36\sqrt{3} m² dir. İstenen küçük daire parçası, dilimden üçgen çıkarılarak 48π−36348\pi - 36\sqrt{3} m² bulunur.
12.Zor

MAT.12.2.3 · Çemberin açı, kiriş, teğet özelliklerini ve dairenin alanını kullanarak problem çözme

Süreç bileşeni: b) Problemlerde verilen bileşenler arasındaki ilişkileri belirler.

Kodlama ve robotik kulübü, okul spor salonunda dairesel bir gösteri alanı hazırlıyor. Alanın sınırı, merkezi OO ve yarıçapı 66 m olan bir çemberdir. Robotun düz ilerleyeceği bölüm, çember üzerindeki AA ve BB noktalarını birleştiren ABAB kirişidir. OO noktasından ABAB kirişine indirilen dikmenin ayağı HH olmak üzere ∣OH∣=3|OH| = 3 m'dir. Robot, AA noktasından çembere bu noktada çizilen teğet doğrultusunda harekete başlayıp ardından ABAB kirişini izleyecektir. Kulüp, AOBAOB daire diliminin zeminini de renkli bantla kaplamayı planlamaktadır.
Geometri şekli
Kulüp; ABAB kirişinin gördüğü merkez açıyı, AA noktasındaki teğet ile ABAB kirişi arasındaki teğet-kiriş açısını ve AOBAOB daire diliminin alanını belirleyecektir. Bu belirlemeler için bileşenler arasındaki ilişkilerden hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 12. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 12

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: D

Merkezden kirişe indirilen dikme kirişi ve merkez açıyı ortalar. OHAOHA dik üçgeninde hipotenüs ∣OA∣=r=6|OA|=r=6 m, ∠AOH\angle AOH açısının komşu kenarı ∣OH∣=3|OH|=3 m olduğundan cos⁡∠AOH=36=12\cos\angle AOH=\dfrac{3}{6}=\dfrac{1}{2} dir. Böylece ∠AOH=60°\angle AOH=60° ve ∠AOB=2⋅60°=120°\angle AOB=2\cdot 60°=120° olur. Kontrol: ∣AH∣=62−32=33|AH|=\sqrt{6^{2}-3^{2}}=3\sqrt{3} m ve kenarlar 3:33:6=1:3:23:3\sqrt{3}:6=1:\sqrt{3}:2 oranındadır. Üçgen 30°30°-60°60°-90°90° üçgeni olup ∠OAH=30°\angle OAH=30° dir. AA noktasındaki teğet OAOA yarıçapına dik olduğundan teğet ile ABAB arasındaki açı 90°−30°=60°90°-30°=60° dir. Teğet-kiriş açısı, gördüğü yayın ölçüsünün yarısına da eşittir: 120°2=60°\dfrac{120°}{2}=60°. 120°120° lik daire dilimi, çemberin 120360=13\dfrac{120}{360}=\dfrac{1}{3} üne karşılık gelir; dilim alanı dairenin alanının üçte biridir. Bu ilişkilerin tümünü veren seçenek D'dir.

İlgili rehberler