Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).
Bu testin ölçtüğü öğrenme çıktıları
Her soru Maarif öğretim programındaki bir öğrenme çıktısının belirli bir süreç bileşenini ölçer ve bir gerçek yaşam bağlamında kurulur.
MAT.12.3.1 · Dik prizma ve dik dairesel silindirin elemanlarını çözümleyebilme
MAT.12.3.2 · Dik prizma ile dik dairesel silindirden yararlanarak dik piramit, dik dairesel koni ve kürenin elemanları, yüzey alanları ve hacimleri arasındaki ilişkilere dair analojik akıl yürütebilme
MAT.12.3.3 · Geometrik cisimlerin elemanları, yüzey alanı ve hacim bağıntılarını içeren problemleri çözebilme
12 çözümlü soru
1.Kolay
MAT.12.3.1 · Dik prizma ve dik dairesel silindirin elemanlarını çözümleyebilme
Süreç bileşeni: a) Dik prizma ve dik dairesel silindirin elemanlarını belirler.
Okul kütüphanesinde kitapların saklandığı dikdörtgenler prizması biçimindeki bir kutunun kapağına, kapağın bir köşesinden aynı yüzün karşı köşesine bir şerit yapıştırılmıştır. Şerit, kapağın üzerinden geçmektedir.
Bu şerit, kutunun hangi elemanını gösterir?
dubba.com.tr · 12. sınıf matematik · Geometrik Cisimler · Yaprak test 1 · Soru 1
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Şerit, kutunun üst yüzündedir ve bu yüzün komşu olmayan iki köşesini birleştirir. Bir yüzün köşegeni yüzey köşegenidir; dolayısıyla şerit yüzey köşegenini gösterir. Cisim köşegeni aynı yüz üzerinde bulunmayan iki köşeyi birleştirir ve prizmanın içinden geçer. Şerit kapağın üzerinde olduğundan cisim köşegeni değildir. Yükseklik iki taban arasındaki dik uzaklık, yanal ayrıt tabanları birleştiren dik ayrıt, taban ayrıtı ise tabandaki kenarlardan biridir. Şerit bu ayrıtların hiçbirinin üzerinde değildir.
2.Kolay
MAT.12.3.3 · Geometrik cisimlerin elemanları, yüzey alanı ve hacim bağıntılarını içeren problemleri çözebilme
Süreç bileşeni: d) Problemin çözümü için gerekli işlemleri ve çözümü gerçekleştirebilmek için stratejiler geliştirir.
Bir meyve suyu fabrikası, dik dairesel silindir biçimindeki kutular için ambalaj tasarlamaktadır. Kutunun taban yarıçapı 4 cm, yüksekliği 10 cm'dir. Alt ve üst tabanlar metal kapaktır. Kâğıt etiket, kutunun yalnızca yan yüzeyini boşluksuz ve üst üste binmeden kaplamaktadır.
Buna göre etiket için gereken kâğıdın alanını veren işlem aşağıdakilerden hangisidir?
dubba.com.tr · 12. sınıf matematik · Geometrik Cisimler · Yaprak test 1 · Soru 2
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Etiket yalnızca yan yüzeyi kapladığı için kullanılacak bağıntı hacim ya da toplam yüzey alanı değil, yanal yüzey alanıdır. Dik dairesel silindirde yanal yüzey alanı, taban çevresi ile yüksekliğin çarpımıdır. Taban çevresi 2πr=2π⋅4, yükseklik 10 cm olduğundan gereken işlem 2⋅π⋅4⋅10 olur. Doğru seçenek A'dır.
3.Kolay
MAT.12.3.3 · Geometrik cisimlerin elemanları, yüzey alanı ve hacim bağıntılarını içeren problemleri çözebilme
Süreç bileşeni: a) Geometrik cisimleri içeren problemlerin bileşenlerini (nicelik, şekil gibi) belirler.
Bir belediye, şehir parkında üstü açık bir çiçeklik yaptırmayı planlamaktadır. Çiçekliğin tabanı dikdörtgendir ve yan yüzleri tabana diktir. Tabanın uzun kenarı 4 m, kısa kenarı 2 m, yüksekliği ise 0,5 m olacaktır. Yalnızca dış yan yüzler ve taban ahşapla kaplanacak; çiçekliğin içi toprakla doldurulacaktır. Belediye, ahşap kaplama için gereken alanı ve doldurulacak toprağın hacmini bulmak istemektedir.
Bu problemde çözüme esas geometrik cisim ve nicel bileşenler aşağıdakilerden hangisinde doğru belirlenmiştir?
dubba.com.tr · 12. sınıf matematik · Geometrik Cisimler · Yaprak test 1 · Soru 3
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Taban dikdörtgen ve yan yüzler tabana dik olduğu için cisim dikdörtgenler prizmasıdır; üstü açıktır. Dikdörtgenler prizmasının 4 yan yüzü ve 1 tabanı vardır. Üst yüz kaplanmayacağı için ahşap kaplama 4+1=5 yüze aittir. Verilen nicelikler uzun kenar 4 m, kısa kenar 2 m ve yükseklik 0,5 m'dir. İstenen nicelikler hem bu beş yüzün alanı hem de toprak hacmidir. Bu bileşenlerin tümü yalnızca B seçeneğinde doğru verilmiştir.
4.Kolay
MAT.12.3.3 · Geometrik cisimlerin elemanları, yüzey alanı ve hacim bağıntılarını içeren problemleri çözebilme
Süreç bileşeni: g) Problemin çözümü için kullandığı veya geliştirdiği stratejileri ve olası farklı stratejileri gözden geçirir.
Bir belediye, otobüs durağının önündeki yol çalışmasında kullanılacak maket bir trafik konisinin yalnızca yanal yüzeyini yansıtıcı folyoyla kaplatacaktır. Koninin taban yarıçapı 6 cm, ana doğru uzunluğu 10 cm'dir. Taban yola temas ettiği için folyo ile kaplanmayacaktır. Kerem gereken folyo alanını π⋅6⋅10 işlemiyle, Selin ise π⋅6⋅(6+10) işlemiyle bulmayı önermiştir.
Bu iki strateji gözden geçirildiğinde aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
dubba.com.tr · 12. sınıf matematik · Geometrik Cisimler · Yaprak test 1 · Soru 4
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Taban yola temas ettiği için kaplanmayacaktır; istenen nicelik koninin yanal alanıdır. Dik dairesel konide yanal alan πrℓ, taban dâhil toplam yüzey alanı ise πr(r+ℓ) bağıntısıyla bulunur. Kerem'in işlemi π⋅6⋅10=60π, yani πrℓ yanal alanıdır ve bağlama uygundur. Selin'in işlemi π⋅6⋅16=96π, yani πr(r+ℓ) toplam yüzey alanıdır; tabanı da kattığı için uygun değildir. Bu nedenle doğru değerlendirme C seçeneğidir.
5.Orta
MAT.12.3.1 · Dik prizma ve dik dairesel silindirin elemanlarını çözümleyebilme
Süreç bileşeni: b) Dik prizma ve dik dairesel silindirin elemanları arasındaki ilişkileri belirler.
Okul kantini, marketten aldığı bisküvi paketlerini yerleştirmek için dikdörtgenler prizması biçiminde bir karton koli kullanacaktır. Kolinin taban ayrıtları 40 cm ve 45 cm'dir. Tabanın 45 cm uzunluğundaki ayrıtı ile kolinin yüksekliğinin oluşturduğu yüzün köşegen uzunluğu 75 cm'dir.
Buna göre kolinin cisim köşegeninin uzunluğunun karesi aşağıdakilerden hangisine eşittir?
dubba.com.tr · 12. sınıf matematik · Geometrik Cisimler · Yaprak test 1 · Soru 5
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
45 cm'lik taban ayrıtı ile yüksekliğin oluşturduğu yüz bir dikdörtgendir ve bu yüzün köşegeni 75 cm'dir. Yükseklik h olmak üzere 452+h2=752 olur. Buradan h2=752−452=5625−2025=3600 ve h=60 cm bulunur. Ayrıt uzunlukları 40 cm, 45 cm ve 60 cm olan dikdörtgenler prizmasında cisim köşegeninin uzunluğu d için d2=402+452+602=1600+2025+3600=7225 elde edilir. Aynı ilişki, bir yüzey köşegeninin karesi ile o yüzeyde bulunmayan ayrıtın karesi toplanarak da kurulur: d2=752+402=5625+1600=7225. Bu ifade E seçeneğidir.
6.Orta
MAT.12.3.2 · Dik prizma ile dik dairesel silindirden yararlanarak dik piramit, dik dairesel koni ve kürenin elemanları, yüzey alanları ve hacimleri arasındaki ilişkilere dair analojik akıl yürütebilme
Süreç bileşeni: c) Gözlemlediği benzerliklerden yararlanarak dik piramit, dik dairesel koni ve kürenin elemanları, yüzey alanları ve hacim bağıntılarına yönelik çıkarım yapar.
Mimarlık kulübü, Türk-İslam mimarisindeki kümbetlerin geometrik yapısını incelemek için iki model üzerinde çalışmıştır. Birinci modelde aynı kare tabana ve aynı yüksekliğe sahip bir dik prizma ile bir dik piramit vardır. Kum doldurma deneyiyle prizmanın hacmi 540 cm3, piramidin hacmi 180 cm3 bulunmuştur. İkinci modelde kümbetin gövdesi, taban yarıçapı 3 m ve yüksekliği 4 m olan bir dik dairesel silindir; külahı ise bu silindirle aynı taban yarıçapına ve aynı yüksekliğe sahip bir dik dairesel koni olarak alınmıştır.
Birinci modelde gözlenen hacim benzerliğinden yararlanarak, ikinci modeldeki gövde ile külahın toplam hacmi kaç metreküptür?
dubba.com.tr · 12. sınıf matematik · Geometrik Cisimler · Yaprak test 1 · Soru 6
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Birinci modelde taban ve yükseklik aynı olduğundan hacimlerin oranı 540180=31 bulunur. Buradan, aynı taban ve aynı yüksekliğe sahip dik piramidin hacminin dik prizmanın hacminin 31ü olduğu çıkarılır. Bu benzerlik, aynı taban yarıçapı ve aynı yüksekliğe sahip dik dairesel koniye aktarılır: koninin hacmi, silindirin hacminin 31üdür. Silindirin hacmi V=πr2h=π⋅32⋅4=36π m3 olur. Külahın hacmi 31⋅36π=12π m3 bulunur. Toplam hacim 36π+12π=48π m3tür.
7.Orta
MAT.12.3.2 · Dik prizma ile dik dairesel silindirden yararlanarak dik piramit, dik dairesel koni ve kürenin elemanları, yüzey alanları ve hacimleri arasındaki ilişkilere dair analojik akıl yürütebilme
Süreç bileşeni: a) Dik prizma ile dik dairesel silindirden yararlanarak dik piramit, dik dairesel koni ve kürenin elemanları, yüzey alanları ve hacimleri arasındaki ilişkileri inceleyebileceği örnekleri gözlemler.
Okul matematik kulübünün toplantısında öğrenciler, tabanları ve cisim yükseklikleri aynı olan cisim çiftlerini dinamik matematik yazılımında inceleyerek ölçümleri tartışmış ve aşağıdaki tabloyu oluşturmuştur. Her çiftin ilk satırı dik prizmayı veya dik dairesel silindiri, ikinci satırı ise bu cisimle aynı tabana ve aynı yüksekliğe sahip dik piramidi veya dik dairesel koniyi göstermektedir.
Çift
Cisim
Taban
Cisim yüksekliği (cm)
Yan yüz yüksekliği veya ana doğru (cm)
Hacim (cm3)
1
Dik prizma
36 cm2'lik kare
4
4
144
1
Dik piramit
36 cm2'lik kare
4
5
48
2
Dik dairesel silindir
9π cm2'lik daire
4
4
36π
2
Dik dairesel koni
9π cm2'lik daire
4
5
12π
Tablodaki her iki çift gözlemlendiğinde, ikinci cismin hacminin birinci cismin hacmine oranı ve ikinci cismin yan yüz yüksekliğinin veya ana doğrusunun birinci cisminkinden ne kadar uzun olduğu aşağıdakilerden hangisinde birlikte doğru verilmiştir?
dubba.com.tr · 12. sınıf matematik · Geometrik Cisimler · Yaprak test 1 · Soru 7
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
1. çiftte hacim oranı 14448=31'tür. Yan yüz yükseklikleri 5 cm ve 4 cm olduğundan piramit, prizmadan 5−4=1 cm daha uzundur.
2. çiftte hacim oranı 36π12π=31'tür. Ana doğru ile silindirin ilgili uzunluğu 5 cm ve 4 cm olduğundan koni, silindirden yine 1 cm daha uzundur.
3. Her iki örnekte de oran 31, uzunluk farkı 1 cm'dir. Bu gözlem A seçeneğindedir.
8.Orta
MAT.12.3.3 · Geometrik cisimlerin elemanları, yüzey alanı ve hacim bağıntılarını içeren problemleri çözebilme
Süreç bileşeni: ğ) Çözüme ulaştıran stratejilerin hangi problemlere uyarlanabileceğine ilişkin çıkarımda bulunur.
Tarihi bir yapının restorasyonunu yürüten bir mimar, avludaki dik dairesel silindir biçimli taş su teknesinin hacmini belirlemek istemektedir. Tekneyle benzer ve ölçeği 1/20 olan bir model hazırlatan mimar, modelin hacmini ölçmüş; gerçek teknenin hacmini, modelin hacmini 20'nin küpü ile çarparak bulmuştur. Sonuç, teknede yapılan ölçümle doğrulanmıştır.
Mimarın kullandığı ve doğru sonuç veren bu strateji, aşağıdaki problemlerden hangisinin çözümüne uyarlanabilir?
dubba.com.tr · 12. sınıf matematik · Geometrik Cisimler · Yaprak test 1 · Soru 8
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Mimarın stratejisi, benzer iki cisimde doğrusal benzerlik oranı k iken hacimler oranının k3 olmasıdır: Vgerc¸ek=Vmodel⋅203. Bu ilişki silindire özgü değildir; karşılıklı uzunlukları aynı oranda olan tüm benzer cisimlerde hacim oranı, benzerlik oranının küpüne eşittir. E seçeneğinde piramitler benzerdir ve taban ayrıtları oranı benzerlik oranını verir. Küçük hacim bilindiğinden büyük hacim, bu oranın küpü ile çarpılarak bulunur; strateji olduğu gibi uyarlanır. A'da nicelik yüzey alanıdır; benzer cisimlerde yüzey alanı oranı k2 olduğundan küple çarpma işe yaramaz. B'de yükseklik değişmediği için silindirler benzer değildir; hacim 4 katına çıkar, k3 stratejisi uygulanamaz. C'de cisim köşegeni a2+b2+c2 ile bulunur; benzerlik ve hacim ölçeklemesi yoktur. D'de yanal alan oranı, yarıçaplar oranı ile yükseklikler oranının çarpımıdır; tek bir benzerlik oranı ve hacim söz konusu değildir. Dolayısıyla strateji yalnızca E'deki probleme uyarlanır.
9.Zor
MAT.12.3.1 · Dik prizma ve dik dairesel silindirin elemanlarını çözümleyebilme
Süreç bileşeni: a) Dik prizma ve dik dairesel silindirin elemanlarını belirler.
Bir hediyelik eşya atölyesi, ayrıt uzunlukları 9 cm, 12 cm ve 20 cm olan dikdörtgenler prizması biçimindeki bir kutuya sığabilecek en uzun ince çubuğu belirlemek istemektedir. Uçları kutunun iki köşesine değen iki çubuğun uzunlukları 15 cm ve 25 cm ölçülmüştür.
Buna göre bu çubukların karşılık geldiği elemanları doğru belirten ifade aşağıdakilerden hangisidir?
dubba.com.tr · 12. sınıf matematik · Geometrik Cisimler · Yaprak test 1 · Soru 9
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Dikdörtgenler prizmasında iki köşeyi birleştiren elemanlar ayrıt, yüzey köşegeni ve cisim köşegenidir. Yükseklik, seçilen tabana dik ayrıtın uzunluğudur. Ayrıtlar 9 cm, 12 cm ve 20 cm olduğundan 15 cm de 25 cm de bir ayrıt ya da yükseklik olamaz.
9 cm ve 12 cm kenarlı yüzün yüzey köşegeni 92+122=81+144=225=15 cm'dir.
9 cm ve 20 cm kenarlı yüzün yüzey köşegeni 92+202=481 cm'dir. 152=225=481 ve 252=625=481 olduğundan bu köşegen verilen çubuklardan biri değildir.
12 cm ve 20 cm kenarlı yüzün yüzey köşegeni 122+202=544 cm'dir. 252=625=544 olduğundan 25 cm'lik çubuk bu yüzey köşegeni değildir.
Cisim köşegeni 92+122+202=81+144+400=625=25 cm'dir.
Böylece 15 cm'lik çubuk 9 cm ve 12 cm kenarlı yüzün yüzey köşegeni, 25 cm'lik çubuk cisim köşegenidir. Köşeleri birleştiren en uzun çubuk da bu cisim köşegenidir. Doğru ifade C seçeneğidir.
10.Zor
MAT.12.3.1 · Dik prizma ve dik dairesel silindirin elemanlarını çözümleyebilme
Süreç bileşeni: b) Dik prizma ve dik dairesel silindirin elemanları arasındaki ilişkileri belirler.
Pazar yerinde ambalaj malzemesi satan bir esnaf, bir müşterisinin dikdörtgenler prizması biçimindeki kolisine, kolinin cisim köşegeni boyunca sığacak en uzun düz ahşap çubuğun boyunu hesaplamak istemektedir. Kolinin bazı ayrıtları bantla kaplı olduğu için esnaf bütün ayrıtları ölçememiş; ölçebildiği elemanların uzunluklarını aşağıdaki tabloya kaydetmiştir.
Eleman
Uzunluk
Tabanın kısa ayrıtı
7 cm
Taban yüzünün yüzey köşegeni
25 cm
Kısa taban ayrıtını ve yüksekliği kenar kabul eden yüzün yüzey köşegeni
32 cm
Tablodaki verilere göre bu kolinin cisim köşegeninin uzunluğu kaç cm'dir?
dubba.com.tr · 12. sınıf matematik · Geometrik Cisimler · Yaprak test 1 · Soru 10
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Taban dikdörtgen olduğundan kısa ayrıt a=7 cm ve taban yüzey köşegeni d=25 cm ile diğer taban ayrıtı bulunur:
b=252−72=625−49=576=24 cm.
Kısa ayrıt ile yüksekliği kenar kabul eden yüzün yüzey köşegeni f=32 cm olduğundan yükseklik h için
h2=322−72=1024−49=975
olur.
Cisim köşegeninin uzunluğu u ise üç ayrıtın kareleri toplamının kareköküdür:
u2=72+242+975=49+576+975=1600,
u=1600=40 cm.
Aynı sonuç, elemanlar arasındaki bağıntıyla da görülür. d2=a2+b2 ve f2=a2+h2 olduğundan
u2=a2+b2+h2=d2+f2−a2=625+1024−49=1600,
u=40 cm.
Buna göre doğru seçenek D'dir.
11.Zor
MAT.12.3.2 · Dik prizma ile dik dairesel silindirden yararlanarak dik piramit, dik dairesel koni ve kürenin elemanları, yüzey alanları ve hacimleri arasındaki ilişkilere dair analojik akıl yürütebilme
Süreç bileşeni: b) Dik prizma ile dik dairesel silindirden yararlanarak dik piramit, dik dairesel koni ve kürenin elemanları, yüzey alanları ve hacimlerine yönelik örneklerin niteliklerini belirler.
Okulun kültür gezisinde ziyaret edilen geleneksel ahşap oyma atölyesinde sanatçı, geometrik kakma motiflerinde kullanmak üzere iki model çifti hazırlamıştır. Birinci çiftte kare tabanlı dik prizmanın taban ayrıtı 12 cm, cisim yüksekliği 8 cm'dir; aynı kare tabana ve aynı cisim yüksekliğine sahip dik piramidin tepe noktası, taban merkezinden geçen dikme üzerindedir. İkinci çiftte taban yarıçapı 6 cm ve yüksekliği 8 cm olan bir dik dairesel silindir ile aynı taban dairesine ve aynı yüksekliğe sahip bir dik dairesel koni vardır.
Bu modellere ilişkin aşağıdaki niteliklerden hangisi doğrudur?
dubba.com.tr · 12. sınıf matematik · Geometrik Cisimler · Yaprak test 1 · Soru 11
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Kare tabanın merkezi, kenar orta noktasına 12/2 = 6 cm uzaklıktadır. Dik piramidin yan yüz yüksekliği, cisim yüksekliği ile bu uzaklığın oluşturduğu dik üçgenin hipotenüsüdür: 82+62=64+36=100=10 cm. Dik dairesel koninin ana doğrusu da aynı bağıntıyla 82+62=10 cm'dir. Böylece prizmadaki yan yüz yüksekliği ile piramitteki yan yüz yüksekliği ilişkisi, silindirin yüksekliği ile koninin ana doğrusu ilişkisine aktarılmış olur; her iki uzunluk da 8 cm olan cisim yüksekliğinden büyüktür. Tabanları ve yükseklikleri aynı olduğundan piramit hacmi prizma hacminin, koni hacmi silindir hacminin 31'üdür. Bu oran yanal alanlara taşınamaz: prizmanın yanal alanı 4⋅12⋅8=384 cm2, piramidin yanal alanı 4⋅212⋅10=240 cm2 ve 384240=85'dir. Silindirin yanal alanı 2π⋅6⋅8=96π cm2, koninin yanal alanı π⋅6⋅10=60π cm2 ve 96π60π=85'dir. Dolayısıyla doğru nitelik belirlemesi A seçeneğidir.
12.Zor
MAT.12.3.2 · Dik prizma ile dik dairesel silindirden yararlanarak dik piramit, dik dairesel koni ve kürenin elemanları, yüzey alanları ve hacimleri arasındaki ilişkilere dair analojik akıl yürütebilme
Süreç bileşeni: a) Dik prizma ile dik dairesel silindirden yararlanarak dik piramit, dik dairesel koni ve kürenin elemanları, yüzey alanları ve hacimleri arasındaki ilişkileri inceleyebileceği örnekleri gözlemler.
Bir okul gezisinde bilim merkezinin atölyesine katılan öğrenciler şu deneyi yapmıştır: Taban yarıçapı, içine bırakılan kürenin yarıçapına eşit olan dik dairesel silindirler ağzına kadar suyla doldurulmuş; küre tamamen batırıldığında taşan su ölçülmüştür. Taşan suyun hacmi kürenin hacmine eşit çıkmıştır. Aynı modellerin yüzey ölçüleri dinamik matematik yazılımından alınmıştır. Veriler tablodadır.
Model
Kürenin yarıçapı (cm)
Silindirin yüksekliği (cm)
Kürenin hacmi (cm3)
Silindirin hacmi (cm3)
Kürenin yüzey alanı (cm2)
Silindirin yanal alanı (cm2)
K
2
4
332π
16π
16π
16π
L
4
8
3256π
128π
64π
64π
M
2
8
332π
32π
16π
32π
N
3
9
36π
81π
36π
54π
Tablodaki modeller gözlemlendiğinde; yarıçapı 9 cm olan bir küre, taban yarıçapı 9 cm ve yüksekliği 18 cm olan dik dairesel silindirle karşılaştırılırsa aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
dubba.com.tr · 12. sınıf matematik · Geometrik Cisimler · Yaprak test 1 · Soru 12
Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Her modelde silindirin taban yarıçapı kürenin yarıçapına eşittir. Hacim oranı kürenin hacminin silindirin hacmine bölümü, yüzey oranı ise kürenin yüzey alanının silindirin yanal alanına bölümüdür.
K: Yükseklik 4=2⋅2'dir. Hacim oranı 16π32π/3=32, yüzey oranları 16π ve 16π olduğundan 1'dir.
L: Yükseklik 8=2⋅4'tür. Hacim oranı 128π256π/3=32, yüzey oranı 64π64π=1'dir.
M: Yükseklik 8=4⋅2'dir. Hacim oranı 32π32π/3=31, yüzey oranı 32π16π=21'dir.
N: Yükseklik 9=3⋅3'tür. Hacim oranı 81π36π=94, yüzey oranı 54π36π=32'tür.
Hacim oranının 32 ve yüzey alanlarının eşit olduğu örnekler yalnızca yüksekliği yarıçapın 2 katı olan K ve L'dir. M ve N, yükseklik farklı olduğu için bu iki ilişkiyi birlikte sağlamaz.
Yeni silindirde yarıçap 9 cm, yükseklik 18=2⋅9 cm olduğundan K ve L ile aynı niteliktedir. Silindirin hacmi π⋅92⋅18=1458π cm3 olur. Gözlenen oran uygulanırsa kürenin hacmi 32⋅1458π=972π cm3 olur. Yine bu modellere göre kürenin yüzey alanı, silindirin yanal alanına eşittir; bu alan 2π⋅9⋅18=324π cm2'dir. Bu sonuç B seçeneğidir.