İçeriğe atla
YeniMaarif uyumlu matematik testleriHemen çöz

Maarif uyumlu · 9. sınıf matematik · 4. Tema: Eşlik ve Benzerlik

Eşlik ve Benzerlik: yaprak test 2

9. sınıf matematiğin 4. teması Eşlik ve Benzerlik için 12 soru: 4 kolay, 4 orta, 4 zor.

Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).

Bu testin ölçtüğü öğrenme çıktıları

Her soru Maarif öğretim programındaki bir öğrenme çıktısının belirli bir süreç bileşenini ölçer ve bir gerçek yaşam bağlamında kurulur.

  • MAT.9.4.1 · Geometrik dönüşümlerle ilgili çıkarım yapabilme
  • MAT.9.4.2 · İki üçgenin eş veya benzer olması için gerekli olan asgari koşullarla ilgili çıkarım yapabilme
  • MAT.9.4.3 · Bir üçgenden hareketle ona benzer üçgenler oluşturma ile ilgili yansıtma yapabilme
  • MAT.9.4.4 · Tales, Öklid ve Pisagor teoremlerini ispatlayabilme
  • MAT.9.4.5 · Eşlik ve benzerlikle ilgili çıkarım ve teoremleri içeren problemleri çözebilme

12 çözümlü soru

1.Kolay

MAT.9.4.2 · İki üçgenin eş veya benzer olması için gerekli olan asgari koşullarla ilgili çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: a) İki üçgenin eş veya benzer olma koşullarına ilişkin varsayımlarda bulunur.

Okulun dijital fotoğraf sergisinde iki fotoğraf dosyası yan yana incelenmektedir. Görüntüler üçgen biçimli çerçevelerle sınırlandırılmıştır. Kenar uzunlukları dosya bilgilerinde yer almamaktadır. Düzenleme programındaki ölçüler aşağıdaki tablodadır.
ÜçgenDosya boyutuAçılar
ABCABC1,81{,}8 MB∠A=40∘\angle A = 40^\circ, ∠B=60∘\angle B = 60^\circ, ∠C=80∘\angle C = 80^\circ
DEFDEF4,54{,}5 MB∠D=40∘\angle D = 40^\circ, ∠E=60∘\angle E = 60^\circ, ∠F=80∘\angle F = 80^\circ
Bu verilere göre ABCABC ve DEFDEF üçgenlerine ilişkin aşağıdaki varsayımlardan hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Eşlik ve Benzerlik · Yaprak test 2 · Soru 1

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: A

Tabloda karşılıklı açılar eşittir: ∠A=∠D=40∘\angle A = \angle D = 40^\circ, ∠B=∠E=60∘\angle B = \angle E = 60^\circ, ∠C=∠F=80∘\angle C = \angle F = 80^\circ. Bu açılar 40∘+60∘+80∘=180∘40^\circ + 60^\circ + 80^\circ = 180^\circ olduğundan ölçüler geçerlidir. Karşılıklı açılardan en az iki çiftin eşit olması üçgenlerin benzerliği için yeterlidir. Bu nedenle ABC∼DEFABC \sim DEF olur. Kenar uzunlukları verilmemiştir. Yalnızca açıların eşit olması eşlik için yeterli değildir; benzer üçgenlerin kenarları farklı uzunlukta olabilir. Dolayısıyla ABC≅DEFABC \cong DEF olup olmadığı bu verilerle bilinemez. Dosya boyutu kenar uzunluğu değildir, benzerlik kararında kullanılmaz. Benzerliği söylemek için ek bir kenar uzunluğuna da gerek yoktur. Doğru varsayım A seçeneğidir.
2.Kolay

MAT.9.4.2 · İki üçgenin eş veya benzer olması için gerekli olan asgari koşullarla ilgili çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: ç) Ulaştığı genellemelerden iki üçgenin eş veya benzer olma koşullarına ilişkin önermeler sunar.

Görsel sanatlar dersinde bir grup öğrenci, geometrik süsleme panosu için tekrar eden üçgen motifler hazırlamaktadır. Grup, panoya koyacağı ABCABC ve DEFDEF motiflerinde yalnızca şu elemanları ölçmüştür: ∣AB∣=∣DE∣=6|AB| = |DE| = 6 cm, ∣AC∣=∣DF∣=8|AC| = |DF| = 8 cm ve m(BAC^)=m(EDF^)=40∘m(\widehat{BAC}) = m(\widehat{EDF}) = 40^{\circ}. Öğrenciler bu ölçümlerden bir genellemeye ulaşıp bu genellemeyi bir önerme olarak yazacaktır.
Geometri şekli
Bu ölçümlerden ulaşılan genellemeyi doğru ifade eden önerme aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Eşlik ve Benzerlik · Yaprak test 2 · Soru 2

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: D

Ölçülen kenarlar ∣AB∣|AB| ile ∣AC∣|AC| ve bunlara karşılık gelen ∣DE∣|DE| ile ∣DF∣|DF| kenarlarıdır. Ölçülen açılar BAC^\widehat{BAC} ve EDF^\widehat{EDF} açılarıdır. BAC^\widehat{BAC} açısının köşesi AA olduğundan bu açı, ölçülen ∣AB∣|AB| ve ∣AC∣|AC| kenarlarının arasındaki açıdır. Aynı biçimde EDF^\widehat{EDF}, ∣DE∣|DE| ile ∣DF∣|DF| kenarlarının arasındaki açıdır. Karşılıklı eşit bulunan elemanlar iki kenar ve bu kenarların arasındaki açıdır. Bu durum Kenar-Açı-Kenar (KAK) eşlik koşuludur ve iki üçgenin eş (≅\cong) olması için yeterlidir. Bu nedenle ölçümlerden ulaşılan genellemeyi doğru ifade eden önerme D seçeneğidir.
3.Kolay

MAT.9.4.2 · İki üçgenin eş veya benzer olması için gerekli olan asgari koşullarla ilgili çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: b) İncelediği örnekler üzerinden iki üçgenin eş veya benzer olma koşullarına ilişkin varsayımlarına dayalı örüntüleri geneller.

Bilim fuarı için “Üçgen Modelleri” projesini hazırlayan Ege, karşılıklı iç açılarının ölçüleri eşit olan üç üçgen çifti kurmuştur. Karşılıklı kenarları aynı sırada olacak biçimde kenar uzunluklarını ölçmüş ve aşağıdaki tabloya yazmıştır.
ÇiftBirinci üçgenin kenar uzunlukları (cm)İkinci üçgenin kenar uzunlukları (cm)
I3, 4, 56, 8, 10
II4, 4, 612, 12, 18
III5, 6, 75, 6, 7
Bu ölçümlere göre aşağıdaki genellemelerden hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Eşlik ve Benzerlik · Yaprak test 2 · Soru 3

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: B

Karşılıklı kenarlar aynı sırada verildiği için her çiftte kenar oranına bakılır. Çift I: 63=84=105=2\dfrac{6}{3}=\dfrac{8}{4}=\dfrac{10}{5}=2. Oran sabittir; üçgenler benzerdir (∼\sim). Kenar uzunlukları eşit olmadığı için eş değildir. Çift II: 124=124=186=3\dfrac{12}{4}=\dfrac{12}{4}=\dfrac{18}{6}=3. Oran sabittir; üçgenler benzerdir, eş değildir. Çift III: 55=66=77=1\dfrac{5}{5}=\dfrac{6}{6}=\dfrac{7}{7}=1. Oran sabittir; üçgenler benzerdir. Oran 11 olduğu için karşılıklı kenar uzunlukları da eşittir ve üçgenler eştir (≅\cong). Üç örneğin ortak örüntüsü: Kenar oranı sabit olan çiftler benzerdir; bu oran 11 ise çift aynı zamanda eştir. Doğru genelleme B’dir.
4.Kolay

MAT.9.4.4 · Tales, Öklid ve Pisagor teoremlerini ispatlayabilme

Süreç bileşeni: b) Kullandığı matematiksel ispat ve teoremleri yeni durumlara uyarlayarak değerlendirir.

Deprem bilinci etkinliğinde öğrenciler, kitaplığın devrilmesini önlemek için üçgen biçiminde karton bir destek maketi hazırlamaktadır. Maketin kenar uzunlukları 6 cm, 8 cm ve 11 cm'dir. Maketin değerlendirilmesinde en uzun kenarın karşısındaki açının türü belirlenecektir. Bu üçgende en uzun kenarın karşısındaki açı için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Eşlik ve Benzerlik · Yaprak test 2 · Soru 4

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: E

En uzun kenar 11 cm olduğundan bu kenarın karşısındaki açı incelenır. 62+82=36+64=1006^{2}+8^{2}=36+64=100 ve 112=12111^{2}=121 bulunur. 121>100121>100 olduğundan 112>62+8211^{2}>6^{2}+8^{2} dir. Bir üçgende bir kenarın karesi diğer iki kenarın kareleri toplamından büyükse, bu kenarın karşısındaki açı geniştir. Bu nedenle açı geniş açıdır. Doğru cevap E'dir.
5.Orta

MAT.9.4.3 · Bir üçgenden hareketle ona benzer üçgenler oluşturma ile ilgili yansıtma yapabilme

Süreç bileşeni: b) Deneyimlerine dayalı çıkarımlar yapar.

Okul kantininin alışverişinde alınan kartondan, üçgen sandviçler için bir sunum standı yapılacaktır. Standın ön yüzü ABCABC üçgeni biçimindedir ve ∣AB∣=20 cm|AB| = 20\text{ cm}, ∣AC∣=30 cm|AC| = 30\text{ cm}, ∣BC∣=25 cm|BC| = 25\text{ cm}'dir. Öğrenciler bu yüzün içine ABCABC üçgenine benzer daha küçük bir fiyat üçgeni oluşturmak için ABAB üzerinde DD, ACAC üzerinde EE noktası alıp DEDE doğru parçasını çizerek iki deneme yapmış ve deneyimlerini şöyle kaydetmiştir: - ∣AD∣=10 cm|AD| = 10\text{ cm} ve ∣AE∣=15 cm|AE| = 15\text{ cm} seçildiğinde DE∥BCDE \parallel BC olmuş ve △ADE∼△ABC\triangle ADE \sim \triangle ABC elde edilmiştir. - ∣AD∣=10 cm|AD| = 10\text{ cm} ve ∣AE∣=10 cm|AE| = 10\text{ cm} seçildiğinde DEDE, BCBC'ye paralel olmamış ve △ADE\triangle ADE, △ABC\triangle ABC'ye benzer çıkmamıştır. Aynı stand üzerinde bu kez ∣AD∣=16 cm|AD| = 16\text{ cm} olacak biçimde yeni bir EE noktası belirlenecektir.
Geometri şekli
Bu deneyimlere göre △ADE∼△ABC\triangle ADE \sim \triangle ABC olması için ∣AE∣|AE| kaç santimetre olmalıdır?

dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Eşlik ve Benzerlik · Yaprak test 2 · Soru 5

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: D

İki deneme karşılaştırıldığında benzerliğin, DD ve EE noktalarının AA köşesinden kenarları aynı oranda kesmesiyle oluştuğu görülür: ∣AD∣∣AB∣=∣AE∣∣AC∣\dfrac{|AD|}{|AB|} = \dfrac{|AE|}{|AC|}. Birinci deneme bu çıkarımı destekler: 1020=1530=12\dfrac{10}{20} = \dfrac{15}{30} = \dfrac{1}{2}. Bu ortak oran DE∥BCDE \parallel BC sonucunu vermiş ve △ADE∼△ABC\triangle ADE \sim \triangle ABC olmuştur. İkinci deneme eşit kesmenin yetmediğini gösterir: 1020≠1030\dfrac{10}{20} \neq \dfrac{10}{30} olduğundan DEDE, BCBC'ye paralel olmamış ve benzerlik oluşmamıştır. Yeni durumda ∣AD∣=16 cm|AD| = 16\text{ cm} için aynı çıkarım uygulanır: 1620=∣AE∣30\dfrac{16}{20} = \dfrac{|AE|}{30} ∣AE∣=30⋅1620=30⋅45=24|AE| = 30 \cdot \dfrac{16}{20} = 30 \cdot \dfrac{4}{5} = 24 Bu seçimde 1620=2430=45\dfrac{16}{20} = \dfrac{24}{30} = \dfrac{4}{5} olduğundan DE∥BCDE \parallel BC olur. Paralel doğru, AA köşesindeki ortak açı ile birlikte eş açılar oluşturduğu için △ADE∼△ABC\triangle ADE \sim \triangle ABC elde edilir.
6.Orta

MAT.9.4.3 · Bir üçgenden hareketle ona benzer üçgenler oluşturma ile ilgili yansıtma yapabilme

Süreç bileşeni: b) Deneyimlerine dayalı çıkarımlar yapar.

9. sınıf öğrencileri okul gezisinde bir bilim merkezini ziyaret eder. Merkezin girişindeki cam panel, CC köşesi dik olan ABCABC üçgeni biçimindedir. Panelde m(∠BAC)=35°m(\angle BAC)=35° ve m(∠ABC)=55°m(\angle ABC)=55° yazmaktadır. Görevli, öğrencilerin benzer üçgen oluşturmayla ilgili deneyimlerini kullanmaları için panelde ayrı ayrı düşünülecek üç çizim gösterir. DD noktası ABAB kenarı üzerindedir ve CDCD, CC köşesinden ABAB kenarına indirilen dikmedir. EE noktası ACAC kenarı, FF noktası BCBC kenarı üzerindedir; EFEF doğrusu ABAB kenarına paraleldir ve EE ile FF bulundukları kenarların orta noktaları değildir. GG noktası ABAB kenarı üzerindedir ve CGCG, CC açısının açıortayıdır.
Geometri şekli
Benzerlik deneyimlerine dayalı olarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılır?

dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Eşlik ve Benzerlik · Yaprak test 2 · Soru 6

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: B

ABCABC üçgeninde m(∠C)=90°m(\angle C)=90°, m(∠A)=35°m(\angle A)=35° ve m(∠B)=55°m(\angle B)=55° dir. CDCD, hipotenüze indirilen yüksekliktir. ACDACD üçgeninde DD köşesinde 90°90°, AA köşesinde 35°35° vardır; üçüncü açı 55°55° olur. Açılar aynı olduğundan ACD∼ABCACD \sim ABC dir. BCDBCD üçgeninde DD köşesinde 90°90°, BB köşesinde 55°55° vardır; üçüncü açı 35°35° olur. Böylece BCD∼ABCBCD \sim ABC dir. EF∥ABEF \parallel AB olduğundan ACAC keseniyle yöndeş açılar eştir: m(∠CEF)=m(∠CAB)=35°m(\angle CEF)=m(\angle CAB)=35°. CEFCEF üçgeninde CC açısı da 90°90° dir. İki açı eş olduğundan CEF∼ABCCEF \sim ABC dir. EE ve FF orta noktalar olmasa da kenara paralellik yeterlidir. CGCG açıortay olduğu için 90°90° lik açıyı 45°45° ve 45°45° böler. ACGACG üçgeninin açıları 35°35°, 45°45° ve 100°100°; BCGBCG üçgeninin açıları 55°55°, 45°45° ve 80°80° dir. Bu açılar 35°35°, 55°55°, 90°90° ile eşleşmediğinden iki üçgen de ABCABC üçgenine benzer değildir. Dolayısıyla benzer üçgen oluşturan çizimler CDCD ve EFEF dir; CGCG oluşturmaz. Çıkarım B seçeneğidir.
7.Orta

MAT.9.4.4 · Tales, Öklid ve Pisagor teoremlerini ispatlayabilme

Süreç bileşeni: b) Kullandığı matematiksel ispat ve teoremleri yeni durumlara uyarlayarak değerlendirir.

Bir okulun çevre kulübü, kullanılmış alüminyum borulardan okul bahçesine üçgen biçimli bir geri dönüşüm bilgilendirme standı kurmuştur. Standın köşeleri A, B ve C'dir. Kenarlar, ek yerinde uzunluk kaybı olmayacak biçimde boruların uç uca eklenmesiyle elde edilmiştir: AB kenarı 2 m ve 2 m uzunluğundaki iki borunun, BC kenarı 2 m uzunluğundaki bir borunun, AC kenarı ise 1 m ve 2 m uzunluğundaki iki borunun eklenmesiyle oluşturulmuştur. Kulüp, köşe bağlantı parçalarını seçerken Pisagor teoreminin dar ve geniş açılı üçgenlere ilişkin sonucunu bu yeni duruma uyarlayarak bir değerlendirme yapmıştır. Bu değerlendirmeye göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Eşlik ve Benzerlik · Yaprak test 2 · Soru 7

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: D

Borular uç uca eklendiğinden ∣AB∣=2+2=4|AB| = 2 + 2 = 4 m, ∣BC∣=2|BC| = 2 m ve ∣AC∣=1+2=3|AC| = 1 + 2 = 3 m olur. 2+3>42 + 3 > 4 olduğundan bu uzunluklar bir üçgen oluşturur. CC köşesindeki açının karşısındaki kenar ABAB dir. Kareler karşılaştırılır: ∣AB∣2=16|AB|^{2} = 16 ve ∣AC∣2+∣BC∣2=9+4=13|AC|^{2} + |BC|^{2} = 9 + 4 = 13. 16>1316 > 13 olduğundan, bir kenarın karesi diğer iki kenarın kareleri toplamından büyükse o kenarın karşısındaki açı geniştir; yani CC köşesindeki açı geniş açıdır. Doğru ifade D'dir. Kontrol: AA açısının karşısı BCBC için 4<16+94 < 16 + 9, BB açısının karşısı ACAC için 9<16+49 < 16 + 4 olduğundan bu açılar dardır.
8.Orta

MAT.9.4.5 · Eşlik ve benzerlikle ilgili çıkarım ve teoremleri içeren problemleri çözebilme

Süreç bileşeni: d) Problemin çözümünü gerçekleştirmek için stratejiler oluşturur.

Okul bahçesindeki bir aydınlatma direğinin boyunu doğrudan ölçemeyen Ece, akşam direğin ışığında yere dik durur. Direğin tabanı DD, tepesi TT noktasıdır. Ece’nin ayaklarının bulunduğu nokta AA, başının bulunduğu nokta BB ve gölgesinin ucu GG’dir. Ece; ∣DA∣=4|DA| = 4 m, ∣AB∣=1,6|AB| = 1{,}6 m ve ∣AG∣=2|AG| = 2 m olacak konumda durmaktadır. Direğin tepesinden çıkan ışık, Ece’nin başının üzerinden geçerek gölgenin ucuna ulaşır; bu yüzden TT, BB ve GG aynı doğru üzerindedir. Direk de Ece de yere diktir.
Geometri şekli
Buna göre ∣DT∣=h|DT| = h olmak üzere direğin boyunu bulmak için kullanılacak doğru strateji aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Eşlik ve Benzerlik · Yaprak test 2 · Soru 8

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: A

Direk ve Ece yere dik olduğundan ∠TDG=∠BAG=90∘\angle TDG = \angle BAG = 90^\circ dir. TT, BB ve GG aynı doğru üzerinde olduğu için ∠TGD\angle TGD ortaktır. AA benzerlik koşulundan △TDG∼△BAG\triangle TDG \sim \triangle BAG olur; köşe eşlemesi T↔BT \leftrightarrow B, D↔AD \leftrightarrow A, G↔GG \leftrightarrow G dir. Karşılıklı kenarlar oranı ∣DT∣∣DG∣=∣AB∣∣AG∣\dfrac{|DT|}{|DG|}=\dfrac{|AB|}{|AG|} biçiminde yazılır. ∣DG∣=∣DA∣+∣AG∣=4+2=6|DG|=|DA|+|AG|=4+2=6 m olduğundan h6=1,62\dfrac{h}{6}=\dfrac{1{,}6}{2} ve h=4,8h=4{,}8 m bulunur. Kontrol: (h−1,6)/4=3,2/4=0,8(h-1{,}6)/4=3{,}2/4=0{,}8 ve 1,6/2=0,81{,}6/2=0{,}8 olduğundan ışının eğimi iki üçgende de aynıdır. Bu strateji A seçeneğidir.
9.Zor

MAT.9.4.1 · Geometrik dönüşümlerle ilgili çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: d) Geometrik dönüşümlerle ilgili elde ettiği önermeleri konu ile ilgili başka çıkarımlar yapmak için kullanarak değerlendirir.

Matematik kulübünde öğrenciler, geometrik dönüşüm örneklerini inceledikten sonra aşağıdaki önermeleri kabul etmiştir. - Önerme 1: Bir şeklin bir doğruya göre yansıma dönüşümü altındaki görüntüsü ile o şekil eştir. - Önerme 2: Bir şekle paralel iki doğruya göre sırayla yansıma dönüşümü uygulandığında elde edilen görüntü, bir öteleme ile bulunur. Öteleme uzaklığı, bu doğrular arasındaki uzaklığın iki katıdır. - Önerme 3: Bir şekle kesişen iki doğruya göre sırayla yansıma dönüşümü uygulandığında elde edilen görüntü, doğruların kesişim noktası etrafındaki bir dönme ile bulunur. Dönme açısı, birinci doğrudan ikinci doğruya ölçülen açının iki katıdır. Kulüp üyeleri bir süsleme motifini incelemektedir. Motifin düzleminde d1d_1 ve d2d_2 doğruları OO noktasında kesişmektedir ve d1d_1 doğrusundan d2d_2 doğrusuna ölçülen açı 35∘35^\circ'dir. Motife önce d1d_1 doğrusuna göre yansıma uygulanmış, elde edilen görüntüye sonra d2d_2 doğrusuna göre yansıma uygulanmıştır.
Geometri şekli
Kabul edilen önermeler kullanılarak motif ile son görüntüsü hakkında yapılan aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Eşlik ve Benzerlik · Yaprak test 2 · Soru 9

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: C

Doğrular paralel değil, OO noktasında kesişmektedir. Bu nedenle Önerme 2 uygulanamaz; elde edilen dönüşüm bir öteleme değildir. Yansımalar sırasıyla d1d_1 ve d2d_2 doğrularına göredir. Önerme 3'e göre iki kesişen doğruya göre ardışık yansımanın bileşkesi, kesişim noktası OO etrafında bir dönmedir. Dönme açısı, birinci doğrudan ikinci doğruya ölçülen açının iki katıdır: 2⋅35∘=70∘2 \cdot 35^\circ = 70^\circ. Önerme 1'e göre her yansıma, şekli görüntüsüne eş olarak taşır. İki eşlik art arda uygulandığında motif ile son görüntü de eştir. Dönme dönüşümü de bu eşliği bozmaz. Böylece doğru çıkarım, son görüntünün OO etrafında 70∘70^\circ'lik bir dönmeyle elde edildiği ve motifin bu görüntüye eş olduğudur.
10.Zor

MAT.9.4.1 · Geometrik dönüşümlerle ilgili çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: b) İncelediği örnekler üzerinden dönüşümlerin özelliklerine ve şekillerin dönüşümler altındaki görüntüsüne ilişkin varsayımlarına dayalı örüntüleri geneller.

Ece, okulundaki kültür projesinde bir Anadolu kilimindeki üçgen motifi incelemektedir. Motife önce bir doğruya, ardından başka bir doğruya göre yansıma uygulamış ve dört denemenin ölçümlerini tabloya yazmıştır. Aynı motifle iki yeni desen daha tasarlayacaktır; bu desenlerin görüntülerini henüz ölçmemiştir. 5. desende yansıma doğruları paraleldir ve aralarındaki uzaklık 44 cm'dir. 6. desende doğrular bir noktada kesişmektedir ve aralarındaki açı 35∘35^\circ'dir.
DenemeDoğrularVerilen ölçüGörüntünün özgün motife göre konumuKenar uzunlukları
1paraleluzaklık 33 cm66 cm'lik ötelemeözgünle eşit
2paraleluzaklık 55 cm1010 cm'lik ötelemeözgünle eşit
3kesişenaçı 20∘20^\circkesişim noktası etrafında 40∘40^\circ dönmeözgünle eşit
4kesişenaçı 40∘40^\circkesişim noktası etrafında 80∘80^\circ dönmeözgünle eşit
Tablodaki dört denemenin tümüne uyan örüntüye göre 5. ve 6. desenler için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Eşlik ve Benzerlik · Yaprak test 2 · Soru 10

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: C

Paralel doğrulu 1. ve 2. denemeler karşılaştırılır. Öteleme uzaklığı 6=2⋅36 = 2 \cdot 3 ve 10=2⋅510 = 2 \cdot 5 olduğundan, paralel iki doğruya göre ardışık iki yansıma, doğrular arasındaki uzaklığın iki katı kadar bir öteleme verir. Buna göre 5. desende öteleme uzaklığı 2⋅4=82 \cdot 4 = 8 cm'dir. Kesişen doğrulu 3. ve 4. denemeler karşılaştırılır. Dönme açısı 40∘=2⋅20∘40^\circ = 2 \cdot 20^\circ ve 80∘=2⋅40∘80^\circ = 2 \cdot 40^\circ olduğundan, kesişen iki doğruya göre ardışık iki yansıma, kesişim noktası etrafında doğrular arasındaki açının iki katı kadar bir dönme verir. Buna göre 6. desende dönme açısı 2⋅35∘=70∘2 \cdot 35^\circ = 70^\circ'dir. Dört denemenin tümünde kenar uzunlukları özgün motifle eşit ölçülmüştür. Bu örüntü hem ötelemeye hem dönmeye genellenir: görüntü, özgün motife eştir (≅\cong); kenar uzunlukları korunur. Üç genellemenin tümüne yalnızca C seçeneği uyar.
11.Zor

MAT.9.4.1 · Geometrik dönüşümlerle ilgili çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: ç) Elde ettiği genellemelerden hareketle dönüşümlerin özelliklerine ve şekillerin dönüşümler altındaki görüntüsüne ilişkin önermeler sunar.

Pazar yerinde tezgâh açan bir kumaş satıcısı, kenar uzunlukları 6 cm, 8 cm ve 10 cm olan üçgen biçimli bir motifi bez üzerine iki farklı yöntemle çoğaltmaktadır. Birinci yöntemde bez üzerine birbirine paralel olan ve aralarındaki uzaklık 5 cm olan d1d_1 ve d2d_2 doğruları çizilmiştir. Satıcı motifi önce d1d_1 doğrusuna, sonra d2d_2 doğrusuna göre yansıtmıştır. Ölçümde her köşenin başlangıç konumuna göre bu doğrulara dik doğrultuda aynı yönde 10 cm yer değiştirdiği, görüntü üçgeninin kenar uzunluklarının ise yine 6 cm, 8 cm ve 10 cm olduğu görülmüştür. İkinci yöntemde OO noktasında kesişen ve aralarındaki açı 40∘40^\circ olan ℓ1\ell_1 ve ℓ2\ell_2 doğruları kullanılmıştır. Satıcı aynı motifi önce ℓ1\ell_1 doğrusuna, sonra ℓ2\ell_2 doğrusuna göre yansıtmıştır. Ölçümde seçilen bir köşe ile görüntüsünün OO noktasına uzaklıklarının eşit olduğu (ikisi de 12 cm) ve bu köşenin OO etrafındaki yön değişiminin 80∘80^\circ olduğu belirlenmiştir. Bu görüntünün kenar uzunlukları da 6 cm, 8 cm ve 10 cm'dir. Satıcı, bu ölçümlere dayalı genellemelerinden hareketle yöntemlerine ilişkin bir önerme sunmak istemektedir. Buna göre sunulabilecek önerme aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Eşlik ve Benzerlik · Yaprak test 2 · Soru 11

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: E

Birinci yöntemde doğrular paralel ve aralarındaki uzaklık 5 cm'dir. Her köşe, doğrulara dik doğrultuda aynı yönde 10 cm yer değiştirmiştir. 10=2⋅510 = 2 \cdot 5 olduğundan bu görüntü, doğrulara dik doğrultuda 10 cm'lik bir ötelemedir; miktar, doğrular arasındaki uzaklığa eşit değildir. İkinci yöntemde doğrular OO'da kesişmekte ve aralarındaki açı 40∘40^\circ'dir. Köşe ile görüntüsünün OO'ya uzaklıkları eşit (12 cm) ve yön değişimi 80∘80^\circ'dir. 80=2⋅4080 = 2 \cdot 40 olduğundan bu görüntü, merkezi doğruların kesişim noktası OO ve açısı 80∘80^\circ olan bir dönmedir. Her iki görüntüde de kenar uzunlukları 6 cm, 8 cm ve 10 cm olarak kaldığından görüntüler ilk motife eştir. Bu genellemeler tek önermede birleştirildiğinde E seçeneği elde edilir.
12.Zor

MAT.9.4.5 · Eşlik ve benzerlikle ilgili çıkarım ve teoremleri içeren problemleri çözebilme

Süreç bileşeni: c) Problemin parçaları arasındaki ilişkileri problem bağlamına uygun olarak dönüştürür.

El sanatları atölyesinde öğrenciler, geleneksel bir çini panosu için köşe motifi hazırlamaktadır. Motif, AA köşesindeki açısı dik olan ABCABC üçgenidir. AA köşesinden hipotenüse indirilen dikme, BCBC kenarını HH noktasında kesmektedir. Desende ∣BH∣=4|BH| = 4 cm ve ∣HC∣=9|HC| = 9 cm ölçülmüştür. Öğrenciler, motifin ABAB kenarının uzunluğunu bulmak istemektedir.
Geometri şekli
Bu motifte ∣AB∣|AB| uzunluğunu bulmak için kurulması gereken eşitlik aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Eşlik ve Benzerlik · Yaprak test 2 · Soru 12

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: E

HH noktası BCBC üzerindedir; bu yüzden ∣BC∣=∣BH∣+∣HC∣=4+9=13|BC| = |BH| + |HC| = 4 + 9 = 13 cm olur. AH⊥BCAH \perp BC ve ∠BAC=90∘\angle BAC = 90^\circ olduğundan ∠AHB=90∘\angle AHB = 90^\circ dir. △ABH\triangle ABH ile △ABC\triangle ABC üçgenlerinde ∠B\angle B ortaktır ve dik açılar eştir: ∠AHB=∠BAC\angle AHB = \angle BAC. Dolayısıyla △BHA∼△BAC\triangle BHA \sim \triangle BAC olur (B↔BB \leftrightarrow B, H↔AH \leftrightarrow A, A↔CA \leftrightarrow C). Karşılıklı kenarlar orantılıdır: ∣BH∣∣BA∣=∣BA∣∣BC∣\dfrac{|BH|}{|BA|} = \dfrac{|BA|}{|BC|}. İçler dışlar çarpımı ∣AB∣2=∣BH∣⋅∣BC∣=4⋅13|AB|^{2} = |BH| \cdot |BC| = 4 \cdot 13 verir. Kontrol: Aynı gerekçeyle ∣AC∣2=∣HC∣⋅∣BC∣=9⋅13=117|AC|^{2} = |HC| \cdot |BC| = 9 \cdot 13 = 117 dir. Pisagor ile ∣AB∣2+∣AC∣2=52+117=169=132=∣BC∣2|AB|^{2} + |AC|^{2} = 52 + 117 = 169 = 13^{2} = |BC|^{2} sağlanır. Kurulması gereken eşitlik ∣AB∣2=13⋅4|AB|^{2} = 13 \cdot 4 tür.

Eşlik ve Benzerlik: diğer yaprak testler

İlgili rehberler