10. sınıf tarih 1. dönem 2. yazılı senaryo 5
Cevap anahtarlı tam yazılı kâğıdı: 6 ana soru, 12 madde, 100 puan, 40 dakika. Sayfada soru soru çöz, her sorudan sonra cevabını kontrol et, zayıf konunu gör ya da PDF indir. ODSGM senaryo 5'in konu-soru dağılımına göre yazıldı; şık yok, cevabı sen yazarsın.
Son güncelleme:
10. sınıf tarih 1. dönem 2. yazılı senaryo 5 soruları
- Soru 114 puan
Bir müze rehberi, Büyük Selçuklu Devleti'nin merkez teşkilatını gösteren Şekil 1'deki şemanın önünde ziyaretçilere şunları söylemiştir (kurgusal):
"Şemada A ile gösterilen kişi, merkezî otoritenin tek temsilcisiydi. B ile gösterilen kurul ise işlev ve yetkileri bakımından bugünkü bir kuruma oldukça benziyor. En alt sıradaki küçük bürolarda devletin farklı işleri ayrı ayrı yürütülüyordu."
1.1. Şemadaki yapıyı aşağıdaki tabloya yerleştiriniz.
Şemadaki Yer Kurum ya da Görevlinin Adı Görevi A B B'ye başkanlık eden görevli En alt sıradaki bürolar (genel adı) 1.2. Rehberin B için "bugünkü bir kuruma oldukça benziyor" dediği kurumu yazınız ve bu benzerliği iki yönüyle açıklayınız.
dubba.com.tr · 10. sınıf tarih · senaryo 5 · Soru 1
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 216 puan
Konya'da bir debbağ (deri işleyen esnaf) dükkânında çalışmaya başlayan genç bir çırak, ustasının ilk gün söylediklerini bir deftere yazmıştır (kurgusal):
Not Ustanın Sözü I "Türkistan'dan bu şehre geldiğinde kimseyi tanımıyordun; şimdi bir işin, bir ekmeğin var. Bizim yol, işsiz gence iş öğretir." II "Çarşıda bizim mallarımızla yan yana Rum ustaların malları da satılıyor. Müşteri hangisini seçerse onun malı satılır; bu yüzden onlardan geri kalmamalıyız." III "Bu dükkândan çıkan her deri aynı incelikte işlenmeli. Kötü mal satan ustanın adı çarşıdan silinir." IV "Tartıda hile yapmayacaksın, müşteriye yalan söylemeyeceksin; kazancın helal olacak." 2.1. Ustanın sözlerinin bağlı olduğu teşkilatın adını yazınız. Her notun, bu teşkilatın Anadolu'da kurulma amaçlarından hangisini yansıttığını belirtiniz.
Not Yansıttığı Amaç I II III IV 2.2. Bu teşkilatın Anadolu'da kurulurken örnek aldığı yapıyı ve o yapının ortaya çıktığı ortamı yazınız. Ardından teşkilatın Anadolu'da kendine özgü bir yapı kazanmasına zemin hazırlayan iki koşulu belirtiniz.
dubba.com.tr · 10. sınıf tarih · senaryo 5 · Soru 2
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 316 puan
Bir tarih kulübü, "Türk-İslam Medeniyetinden İki İsim" başlıklı bir sergi için aşağıdaki iki kartı hazırlamıştır (kurgusal anlatım).
Kart 1: "Suyu yalnızca içmek ve sulamak için değil, makineleri çalıştırmak için de kullandı. Su gücüyle hareket eden düzenekler ve kendi kendine çalışan aletler tasarladı. Bu alandaki deneyleri, kendisinden sonraki mühendislere ilham verdi."
Kart 2: "Türkiye Selçuklularının yaklaşık yüz yıllık tarihini araştırdı ve bir Moğol valisinin isteği üzerine bir vakayiname yazdı. Eserinde özellikle I. Alâeddin Keykubad Dönemi'ni ayrıntılı anlattı; siyasi olayların yanında toprak yönetimine ilişkin bilgiler de verdi."
3.1. Her kartın anlattığı kişinin adını yazınız ve çalıştığı alanı ya da yaptığı katkıyı belirtiniz.
3.2. Kart 2'deki kişinin eserinin, bugün Türkiye Selçuklularını araştıran bir tarihçi için neden değerli bir kaynak olduğunu iki gerekçeyle açıklayınız.
dubba.com.tr · 10. sınıf tarih · senaryo 5 · Soru 3
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 420 puan
Osmanlı Devleti'nin kuruluşunu araştıran bir öğrenci, tarihçilerin görüşlerini desteklemek için kullandığı kaynakları aşağıdaki listede toplamıştır.
Kaynak Kaynağın Kısa Tanımı A Neşri'nin kroniğinde anlatılan Ulu Çınar menkıbesi B Ahmedî'nin İskendername adlı eseri C 1337'de Bursa'da bir caminin inşası münasebetiyle yazılmış kitabe D Bizanslı kronik yazarı George Pachymeres'in eseri E Yahşi Fakih'in Menâkıbnâme-i Âl-i Osman adlı eseri 4.1. Her kaynağı kullanan tarihçiyi ve tarihçinin bu kaynağa dayanarak savunduğu görüşü aşağıdaki tabloya yazınız.
Kaynak Kullanan Tarihçi Bu Kaynağa Dayanarak Savunduğu Görüş A B C D 4.2. Gibbons, Osmanlı'nın kuruluşuna dair ilk Osmanlı kaynaklarını güvenilir bulmadığını söylemiştir. Gibbons'ın bu kaynaklara neden şüpheyle yaklaştığını açıklayınız. Ardından Gibbons'ın A kaynağını kullanma biçiminde görülen çelişkiyi yazınız.
dubba.com.tr · 10. sınıf tarih · senaryo 5 · Soru 4
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 516 puan
Aşağıdaki iki kaynağı okuyunuz (kurgusal anlatım).
Kaynak I: Kurgusal bir tüccarın hatıra defterinden: "Yıllarca süren ablukadan sonra Uludağ eteğindeki bu şehrin kapıları sonunda açıldı. Yeni yöneticiler ilk iş olarak bize, evimize ve dükkânımıza dokunulmayacağını duyurdu. Rum komşularımın çoğu aşağı mahallelere indi; surların içi ve çevresi ise kısa sürede Türk ailelerle doldu."
Kaynak II: "Rumeli yakasında ele geçirilen kaleler üs hâline getirildi. Anadolu'dan getirilen Türkmen topluluklar bu üslerin çevresine yerleştirildi ve buradan Trakya içlerine doğru akınlar düzenlendi."
5.1. Kaynak I'de anlatılan şehrin hangisi olduğunu yazınız. İki kaynakta Osmanlıların fethettikleri yerlerde uyguladığı iki ortak politikayı belirleyiniz ve her birini kaynaktan bir ifadeyle gösteriniz.
5.2. Bu politikaların, fethedilen yerlerin Osmanlı'nın elinde kalıcı olmasına nasıl katkı sağladığını açıklayınız.
dubba.com.tr · 10. sınıf tarih · senaryo 5 · Soru 5
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 618 puan
Aşağıda Orhan Gazi Dönemi'ne ait bazı olaylar verilmiştir.
Olay Yıl Bursa'nın fethi 1326 İzmit'in fethi 1337 Karesi Beyliği'nin Osmanlı topraklarına katılması 1345 Çimpe Kalesi'nin Osmanlılara üs olarak verilmesi 1352 Edirne'nin fethi 1361 6.1. Olayları Anadolu'da gerçekleşenler ve Rumeli'de gerçekleşenler olarak aşağıdaki tabloya ayırınız.
Anadolu'da Gerçekleşenler Rumeli'de Gerçekleşenler 6.2. Tablodaki olaylara göre Osmanlıların yayılma yönünün hangi olaydan sonra Rumeli'ye çevrildiğini yazınız. İzmit'in fethiyle Anadolu'da hangi bölgede hâkimiyet kurulduğunu belirtiniz. Orhan Gazi Dönemi'nin sonunda beyliğin sınırlarının hangi iki şehre kadar ulaştığını yazınız.
dubba.com.tr · 10. sınıf tarih · senaryo 5 · Soru 6
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).
Bu kâğıttaki konuları test et
Kâğıtta puan kaybettiğin konunun 12 soruluk testini çöz; çözümler test bitince açılır. Her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.
- TAR.10.1.2 · kâğıtta 1 soruTürkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilmeTesti çöz
- TAR.10.1.3 · kâğıtta 1 soruTürkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilmeTesti çöz
- TAR.10.1.4 · kâğıtta 1 soruTürkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türk-İslam medeniyetinde bilim, kültür, eğitim ve sanat alanlarında meydana gelen gelişmeleri Anadolu’nun Türkleşme ve İslamlaşma sürecine etkisi açısından değerlendirebilmeTesti çöz
- TAR.10.2.1 · kâğıtta 1 soruOsmanlı Devleti’nin kuruluşuna dair farklı görüşleri tartışabilmeTesti çöz
- TAR.10.2.2 · kâğıtta 2 soru1299-1453 yılları arasında Osmanlı Devleti’nin Anadolu ve Rumeli’de gerçekleştirdiği siyasi ve askerî mücadeleleri yorumlayabilmeTesti çöz
10. sınıf tarih 1. dönem 2. yazılı için ODSGM 6 senaryo yayımladı; okulun zümresi birini seçer. Bu sayfa senaryo 5'in tablosuna göre hazırlanmış tam bir yazılı kâğıdıdır: 6 ana soru, 12 puanlanan madde, toplam 100 puan. Sorular açık uçludur ve OYSS biçimindedir. Kâğıdı süre tutarak çöz, sonra puanlama anahtarıyla kendini puanla: anahtarda her madde için tam, kısmi ve sıfır puan ölçütü ile tam puanlık örnek cevap var, nereden puan kaybettiğini görürsün.
Cevap ve puanlama anahtarı
Bu senaryonun anahtarı açık: her maddenin tam puan ölçütü, olası yanıtı, kısmi ve sıfır puan durumu aşağıda. Önce kâğıdı çöz, sonra aç.
Anahtarı göster: tam puan, kısmi puan, olası yanıt
Puanlama anahtarı ve örnek cevaplar Dubba’nın hazırladığı örneklerdir; resmî değerlendirme ölçütleri ODSGM ve okulun tarafından belirlenir. Yasal uyarı (yeni sekmede açılır).
Kendini puanla
Anahtardaki ölçütlere bakarak her maddeden aldığın puanı yaz ya da Tam / 0 düğmesine bas. Toplamın ve konu konu durumun hemen çıkar.
Toplam: 0 / 100
Sıradaki adım
Kâğıt bilgisi
- Soru kitapçığı
- PDF, 5 sayfa, 302 KB: 6 ana soru, 12 madde, cevap kutulu. İndir
- Puanlama anahtarı
- PDF, 8 sayfa: her madde için tam, kısmi ve sıfır puan ölçütü, tam puanlık örnek cevap. Sayfada gör
- Tek dosya
- Soru kitapçığı ve anahtar birlikte, 13 sayfa. İndir
- Süreli çözme
- Kâğıdı ekranda 40 dakikalık sayaçla çöz; bitince anahtarla maddeleri kontrol et, puanını bu cihaza kaydet. Süreli çöz
- Hazırlayan
- Dubba (özgün eser). ODSGM'nin senaryo 5 konu-soru dağılım tablosuna göre yazıldı; MEB sorusu değildir. Son gözden geçirme: 5 Kasım 2026.
- Sonra
- Puanı düşük çıkan konuyu 10. sınıf tarih soru bankasında çalış: her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.
Senaryo 5: hangi konudan kaç soru?
| Konu | Öğrenme çıktısı | Soru | Puan | Konu testi |
|---|---|---|---|---|
| Türkistan’dan Türkiye’ye Uzanan Süreçte Türk Devlet ve Ordu Teşkilatında Meydana Gelen Değişim | TAR.10.1.2 Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme | 1 | 14 | Test çöz |
| Türkistan’dan Türkiye’ye Uzanan Süreçte Türklerin Sosyal Yaşamları ve Ekonomik Faaliyetleri | TAR.10.1.3 Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme | 1 | 16 | Test çöz |
| Türk-İslam Medeniyetinin Bilim, Kültür, Eğitim ve Sanat Alanlarında Ortaya Çıkardığı Etkiler | TAR.10.1.4 Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türk-İslam medeniyetinde bilim, kültür, eğitim ve sanat alanlarında meydana gelen gelişmeleri Anadolu’nun Türkleşme ve İslamlaşma sürecine etkisi açısından değerlendirebilme | 1 | 16 | Test çöz |
| Osmanlı Devleti’nin Kuruluşuna Dair Farklı Görüşler | TAR.10.2.1 Osmanlı Devleti’nin kuruluşuna dair farklı görüşleri tartışabilme | 1 | 20 | Test çöz |
| Osmanlı Devleti’nin Anadolu ve Rumeli’deki Siyasi ve Askerî Mücadeleleri | TAR.10.2.2 1299-1453 yılları arasında Osmanlı Devleti’nin Anadolu ve Rumeli’de gerçekleştirdiği siyasi ve askerî mücadeleleri yorumlayabilme | 2 | 34 | Test çöz |
Kaynak: ODSGM konu-soru dağılım tablosu (senaryo 5).
10. sınıf tarih: bütün senaryo yazılıları
10. sınıf tarih 1. dönem 2. yazılı senaryo 5: sık sorulanlar
10. sınıf tarih 1. dönem 2. yazılı senaryo 5 konuları neler?
ODSGM tablosuna göre senaryo 5'te sorular şu konulardan gelir: Türkistan’dan Türkiye’ye Uzanan Süreçte Türk Devlet ve Ordu Teşkilatında Meydana Gelen Değişim; Türkistan’dan Türkiye’ye Uzanan Süreçte Türklerin Sosyal Yaşamları ve Ekonomik Faaliyetleri; Türk-İslam Medeniyetinin Bilim, Kültür, Eğitim ve Sanat Alanlarında Ortaya Çıkardığı Etkiler; Osmanlı Devleti’nin Kuruluşuna Dair Farklı Görüşler; Osmanlı Devleti’nin Anadolu ve Rumeli’deki Siyasi ve Askerî Mücadeleleri. Bu kâğıttaki 6 soru aynı dağılıma göre yazıldı.
Okulumun hangi senaryoyu seçtiğini nasıl öğrenirim?
ODSGM bu yazılı için 6 senaryo yayımladı; okulun tarih zümresi birini seçer. Seçilen senaryoyu ders öğretmenine sorabilirsin. Emin değilsen bütün senaryoların kâğıtlarını çöz: konuların çoğu ortaktır.
Bu sorular yazılıda aynen çıkar mı?
Hayır. Sorular Dubba'nın özgün eseridir ve aynı öğrenme çıktılarına göre yazıldı. Yazılıdaki sorular MEB soru havuzundan ve zümreden gelir. Amaç soru tipini, kâğıt uzunluğunu ve puanlamayı sınavdan önce görmek.