ÖABT Tarih
Osmanlı Tarihi — Konu Kapsamı ve Soru Sayısı
Osmanlı Tarihi, beyliğin kuruluşundan XX. yüzyıl başına uzanan altı yüzyılı kapsar. Siyasi tarih ekseninde Rumeli'ye geçiş ve iskân siyaseti, İstanbul'un fethi, XVI. yüzyıldaki Akdeniz siyaseti ile Safevi ve Habsburg rekabeti, Girit ve Viyana kuşatmaları, Karlofça sonrası toprak kayıpları, 1774 sonrasında büyük güçler dengesine dayanan dış siyaset ve Nizam-ı Cedit'ten Tanzimat, Islahat fermanları ile Meşrutiyet'e uzanan reform süreci yer alır. Kültür ve uygarlık ekseninde ise merkez ve taşra teşkilatı, tımar ve iltizam gibi toprak-vergi düzenleri, kapıkulu ordusu, hukuk, eğitim, mimari ve sanat sorulur. ÖABT'de ünite yedi alt başlığa ayrılır; bunların altısı dönem, biri kültür ve uygarlık eksenlidir.
Osmanlı Tarihi sınavda kaç soru?
ÖABT Tarih sınavı 50 sorudan oluşur ve 75 dakika sürer. Osmanlı Tarihi ünitesinden 2025 ve 2026 sınavlarının ortalamasıyla 9 soru gelmiştir; bu, testin %18'ine karşılık gelir.
Osmanlı Tarihi alt başlıkları
Alt başlıklar ÖABT Tarih müfredatının 29 birimlik listesinden alınmıştır; numaralar bu listedeki sırayı gösterir.
Osmanlı Tarihi örnek soruları ve çözümleri
1.XVII. yüzyılın sonunda geçilen, vergi gelir birimlerinin işletme hakkının mültezimlere kayd-ı hayat şartıyla kiralandığı ve reayanın üretim kapasitesini artırmayı amaçlayan sistem aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Tımar
- B)İltizam
- C)Mukataa
- D)Avarız
- E)Malikâne
Çözüm (E): Kayd-ı hayat (ömür boyu) kiralama ve reayanın üretim kapasitesini artırma amacı yalnız malikâne sistemine aittir; kaynak bu sisteme XVII. yüzyılın sonunda geçildiğini yazar. A şıkkı yanlıştır: tımarda sipahi toprağı devlet adına işletir, kiralama söz konusu değildir. B şıkkı ile C şıkkı da elenir; iltizam sisteminde mukataalar başlangıçta yalnızca birkaç yıllığına mültezime kiralanıyordu, ömür boyu kiralama malikâneyle gelmiştir. D şıkkındaki avarız ise bir toprak işletme usulü değil, olağanüstü bir vergidir.
2.Osmanlı parasının alım gücünün düşmesiyle artan nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla başvurulan ve paradaki değerli maden oranının azaltılması anlamına gelen uygulama aşağıdakilerden hangisidir?
- A)İmdadiyye
- B)Avarız
- C)Devalüasyon
- D)Tağşiş
- E)Kapitülasyon
Çözüm (D): Paradaki değerli maden oranının azaltılması kaynakta doğrudan tağşiş olarak tanımlanır ve devletin nakit ihtiyacına bağlanır. A şıkkı ile B şıkkı yanlıştır; imdadiyye ve avarız, savunma ve ordu masrafları için toplumun tüm kesimlerinden alınan olağanüstü vergilerdir, para ayarıyla ilgileri yoktur. C şıkkındaki devalüasyon paranın değer kaybetmesi sonucudur, başvurulan bir uygulama değildir. E şıkkı da elenir: kapitülasyon Avrupalı devletlere tanınan ticari ayrıcalıktır.
3.XVI. yüzyılın sonunda kıtlık ve enflasyonun etkisiyle Anadolu'da başlayan, Yavuz Sultan Selim zamanında kendini mehdi ilan ederek isyan eden bir kişiye atıfla adlandırılan ve Büyük Kaçgun'a yol açan isyanlar aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Celâli İsyanları
- B)Yeniçeri İsyanları
- C)Patrona Halil Ayaklanması
- D)Şehzade Bayezid İsyanı
- E)Vaka-i Vakvakiye
Çözüm (A): Bozoklu Celal'e atıfla adlandırılan, Anadolu'da kıtlık ve enflasyon ortamında başlayan ve binlerce kişinin toprağını terk etmesine [Büyük Kaçgun] yol açan hareket Celâli İsyanlarıdır. B şıkkı yanlıştır; yeniçeri isyanları daha çok İstanbul'da görülmüştür. C şıkkı elenir: Patrona Halil Ayaklanması 1730'da Lâle Devri'ni sona erdiren olaydır. D şıkkındaki Şehzade Bayezid İsyanı Kanuni Dönemi'nde yaşanmış bir taht mücadelesidir. E şıkkı da uygun değildir; Vaka-i Vakvakiye 1656'da İstanbul'da çıkan bir yeniçeri isyanıdır.
Bu üç soru Osmanlı Tarihi testlerinden alınmış örneklerdir; sorular Dubba için Tarih 11 (MEB) Ünite 2 — değişim çağında Avrupa ve Osmanlı temel alınarak yazılmıştır. Ünitenin tam testleri ücretsiz hesapla çözülebilir.
Osmanlı Tarihi hakkında sık sorulanlar
ÖABT'de Osmanlı Tarihi'nden kaç soru geliyor?
İki yılın ortalamasıyla 9 soru, testin %18'i. Türkiye Cumhuriyeti Tarihi'nden sonraki en yüksek ağırlıktır; iki konu birlikte sınavın yaklaşık %38'ini oluşturur.
Kültür ve uygarlık soruları ayrı bir alt başlık mı?
Evet. Osmanlı Kültür Uygarlık, ünitenin yedi alt başlığından biridir ve dönem üstüdür: kurumların farklı yüzyıllardaki hâllerini birlikte kapsar. Diğer altı alt başlık dönem eksenlidir.
"Duraklama" ve "gerileme" adlandırmaları kesin midir?
Bu adlandırmalar tarih yazımında tartışmalıdır ve dönem sınırları kaynaktan kaynağa değişebilir. ÖABT müfredatında alt başlık adı olarak kullanılırlar; sorular ise genellikle etiketi değil olayların nedenlerini ve sonuçlarını konu alır.
ÖABT Tarih diğer üniteleri
ÖABT Tarih sorularını çöz
Ücretsiz hesap aç, çözümlü sorularla çalış, eksik konularını anında gör.
İlgili rehberler