Türkiye Cumhuriyeti Tarihi — Konu Kapsamı ve Soru Sayısı

ÖABT Tarih sınavı 50 sorudan oluşur ve 75 dakika sürer. Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ünitesinden 2025 ve 2026 sınavlarının ortalamasıyla 10 soru gelmiştir; bu, testin %20'ine karşılık gelir.

Alt başlıklar ÖABT Tarih müfredatının 29 birimlik listesinden alınmıştır; numaralar bu listedeki sırayı gösterir.

1. 1.I. Balkan Savaşı'nda Osmanlı kuvvetleri dört cephede birden mücadele etmek zorunda kaldı ve ağır yenilgiler aldı. Bu süreçte Arnavutluk bağımsızlığını ilan etti. Yaşanan askerî ve siyasi sorunlardan yararlanan İttihat ve Terakki Cemiyeti, 1913'te Bâb-ı Âli Baskını ile hükûmeti ele geçirdi. Bu bilgilere göre Bâb-ı Âli Baskını'nın temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

   • A)Arnavutluk'un Osmanlı Devleti'nden ayrılmasını önlemek
   • B)Balkan devletleriyle imzalanacak antlaşmaların koşullarını belirlemek
   • C)I. Balkan Savaşı'ndaki yenilgiyi fırsat olarak kullanmak
   • D)Meşrutiyetin üçüncü kez ilan edilmesini sağlamak
   • E)Londra Konferansı'nda Osmanlı Devleti'ni temsil etmek

   Çözüm (C): Kaynak, "İttihat ve Terakki Cemiyeti bu yenilgiyi bahane ederek 1913'te Bâb-ı Âli Baskını ile hükûmeti ele geçirdi" demektedir. Yenilgi bir "bahane" olarak kullanılmış, yani fırsat olarak değerlendirilmiştir. A şıkkı elenir; Arnavutluk bağımsızlığını zaten ilan etmiştir, baskın bunu önlemeye yönelik değildir. B şıkkı elenir; antlaşma koşullarını belirleme baskının gerekçesi olarak gösterilmez, baskın hükûmeti devirmeye yöneliktir. D şıkkı elenir; kaynakta üçüncü bir Meşrutiyet ilanından söz edilmez, II. Meşrutiyet zaten yürürlüktedir. E şıkkı elenir; Londra Konferansı'ndaki temsil meselesi baskının gerekçesi olarak kaynakta yer almaz.

2. 2."Osmanlı tarihinde ilk defa çok partili hayata geçildi." cümlesi II. Meşrutiyet'in ilanını anlatır. Bu dönemde İttihat ve Terakki Cemiyeti dışında Hürriyet ve İtilâf Fırkası, Osmanlı Ahrar Fırkası ve İttihâd-ı Muhammedî Fırkası gibi siyasi fırkalar kuruldu. Öte yandan aynı dönemde Kanun-ı Esasi'de önemli düzenlemeler de yapıldı. 1909'da Kanun-ı Esasi'de yapılan düzenlemelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

   • A)Padişahın yetkileri Meclis aleyhine genişletilmiştir.
   • B)Osmanlı Ahrar Fırkası'nın önerileri doğrultusunda hazırlanmıştır.
   • C)İttihâd-ı Muhammedî Fırkası'nın baskısıyla gündeme gelmiştir.
   • D)Yalnızca yargı alanında değişiklik yapılmasını öngörmüştür.
   • E)Meclisin padişah ve kabine karşısındaki konumu güçlendirilmiştir.

   Çözüm (E): Kaynak, "yetki alanı genişletilen Meclisin padişah ve kabine karşısındaki konumu güçlendirildi" ifadesini açıkça içermektedir. A şıkkı elenir; kaynakta padişahın yetkilerinin artırıldığına dair hiçbir bilgi yoktur, tam tersine Meclisin konumu güçlendirilmiştir. B şıkkı elenir; düzenlemelerin Osmanlı Ahrar Fırkası'nın önerileriyle ilişkilendirildiğine dair kaynakta herhangi bir bilgi yer almaz. C şıkkı elenir; İttihâd-ı Muhammedî Fırkası'nın bu düzenlemelerdeki rolü kaynakta geçmez; bu fırka 31 Mart Vakası ile ilişkili bir bağlamda anılır. D şıkkı elenir; kaynak "mebuslara kanun teklif etme yetkisi tanındı, kişi hak ve hürriyetleri anayasal güvence altına alındı" diyerek düzenlemelerin yalnızca yargıyla sınırlı olmadığını ortaya koyar.

3. 3.9 Haziran 1908'de Reval'de bir araya gelen İngiltere Kralı VII. Edward ve Rus Çarı Nikola'nın yayımladığı bildiri, İttihat ve Terakki tarafından Rumeli'nin paylaşılacağı ve II. Abdülhamit'in bu gelişmelere boyun eğeceği biçiminde yorumlandı. Bunun üzerine örgüt mensupları harekete geçti. Bu gelişmelerin doğrudan yol açtığı sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

   • A)Osmanlı tarihinde ilk kez çok partili siyasi hayata geçilmesi
   • B)II. Abdülhamit'in Meşrutiyet'i yeniden ilan etmek zorunda kalması
   • C)Enver, Niyazi ve Eyüp Sabri Beylerin emirlerindeki birliklerle Makedonya'da isyan etmesi
   • D)Hareket Ordusu'nun İstanbul'a yürüyerek 31 Mart Vakası'nı bastırması
   • E)Kanun-ı Esasi'nin yeniden yürürlüğe girmesi

   Çözüm (B): Kaynak, Reval Görüşmeleri'nin İttihatçılarca Rumeli'nin paylaşılacağı biçiminde algılandığını ve bunun üzerine Enver, Niyazi ve Eyüp Sabri Beylerin dağa çıktığını, "bunun üzerine II. Abdülhamit 1908'de Meşrutiyet'i yeniden ilan ederek … Kanun-ı Esasi'yi tekrar yürürlüğe koymak zorunda kaldı" demektedir. Reval Görüşmelerinin doğrudan tetiklediği sonuç II. Meşrutiyet'in ilanıdır. C şıkkı elenir; Enver, Niyazi ve Eyüp Sabri Beylerin isyanı Reval sonrasında yaşanan sürecin bir halkasıdır, ancak bu isyanın kendisi Meşrutiyet'in ilanına giden aşamadır; Meşrutiyet'in ilanı ise doğrudan sonuçtur. A şıkkı elenir; çok partili hayata geçiş Meşrutiyet'in ilanının ardından yaşanan bir gelişmedir, Reval Görüşmelerinin doğrudan sonucu değildir. D şıkkı elenir; 31 Mart Vakası 1909'da yaşanmış olup Reval Görüşmeleri'nden ayrı bir süreçtir. E şıkkı elenir; Kanun-ı Esasi'nin yeniden yürürlüğe girmesi Meşrutiyet ilanının bir parçasıdır, ancak asıl doğrudan sonuç ilanın kendisidir; bu şık B'nin içerdiği bilginin bir alt ayrıntısıdır ve doğrudan sonuç olarak daha dar bir kapsamı ifade eder.

Bu üç soru Türkiye Cumhuriyeti Tarihi testlerinden alınmış örneklerdir; sorular Dubba için Tarih 12 (MEB) Ünite 1 — Osmanlı ve dünya, XX. yüzyıl başı temel alınarak yazılmıştır. Ünitenin tam testleri ücretsiz hesapla çözülebilir.