Kitabın son ünitesi, İstanbul'un fethinden 1683'e kadar uzanan iki yüzyılı kapsıyor ve Osmanlı'yı bir dünya gücü olarak, ama aynı zamanda Avrupa merkezli değişimlerin baskısı altındaki bir devlet olarak ele alıyor. Beş alt bölüm var: cihan devleti olma süreci, yönetim ve ordu yapısındaki değişim ve süreklilik, Avrupalıların sömürgeci politikaları, isyanlar ve bilim-kültür-eğitim-sanat. Kapaktaki anahtar kavramlar Celâli, cihanşümul, ıslahat, isyan, koloni, rasathane, sömürgecilik ve vezir.
Siyasi çizgi 6 Nisan 1453'te başlayan kuşatma ve 29 Mayıs'taki fetihle açılıyor. Fatih Dönemi'nde Otlukbeli (1473) ve Kırım'ın Osmanlı hâkimiyetine girmesi (1475), II. Bayezid Dönemi'nde Cem Sultan meselesi ve Kemal Reis'in donanmaya alınması, Yavuz Sultan Selim Dönemi'nde Çaldıran (23 Ağustos 1514), Mercidabık (1516) ve Ridaniye (1517) ile Memluk Devleti'nin sona ermesi geliyor. Kanuni Dönemi'nde Mohaç (29 Ağustos 1526), I. Viyana Kuşatması (1529), Avusturya ile İstanbul Antlaşması (1533), Budin'in alınması (1541), Preveze (1538) ve Hint Deniz Seferleri öne çıkıyor. Sonrasında Kıbrıs'ın fethi (1571), İnebahtı (1571), Ferhat Paşa (1590) ve Kasr-ı Şirin (1639) antlaşmaları, Girit'te Kandiye'nin alınması (1669) ve Bucaş Antlaşması (1672) var.
Yönetim tarafında padişah, Dîvân-ı Hümâyun ve üyeleri (veziriazam, kazasker, defterdar, nişancı), Fatih Kanunnamesi, Enderun, eyalet-sancak-kaza düzeni, salyanesiz, salyaneli ve imtiyazlı eyaletler işleniyor. Veraset sistemindeki değişim önemli: şehzadelerin sancağa çıkması III. Mehmed Dönemi'nde sona eriyor, I. Ahmed Dönemi'nde ekber ve erşed sistemi başlıyor ve şehzadelerin saray içinde yaşadığı kafes uygulaması ortaya çıkıyor. Ordu tarafında ateşli silahların yaygınlaşması, yeniçeri sayısının artması ve tımarlı sipahinin yerini zamanla sekban, sarıca ve levent gibi ücretli tüfekli askerlere bırakması anlatılıyor.
Üçüncü bölüm Avrupa'ya dönüyor: coğrafi keşifler (1488'de Bartolomeu Dias'ın Ümit Burnu'na ulaşması, 1492'de Kolomb, 1498'de Vasco de Gama), koloniler, köle ticareti, Rönesans, hümanizm ve 1517'de Martin Luther ile başlayan Reform. Dördüncü bölüm İstanbul isyanlarını (Beylerbeyi Vakası, Genç Osman'ın katli, Çınar Vakası), Celâli isyanlarını ve XVII. yüzyıl ıslahatlarını; beşinci bölüm ise Sahn-ı Seman ve Süleymaniye medreselerini, Takiyüddin'in rasathanesini, Ali Kuşçu, Piri Reis, Matrakçı Nasuh, Kâtip Çelebi, Evliya Çelebi, Mimar Sinan, Itri ve Akşemseddin gibi isimleri, çini, minyatür ve dokumacılığı işliyor.