Maarif programındaki 9. sınıf tarih kitabının ikinci ünitesi, insanlığın avcı toplayıcılıktan devlet kurmaya uzanan yolculuğunu beş alt bölümde anlatır: Tarım Devrimi, Eski Çağ'da yönetenler ve savaşanlar, hukuk, inanç ile bilim ve sanat ilişkisi ve Türklerde konargöçer yaşam. Anahtar kavramlar artı ürün, saban, piramit, ziggurat, senato, kağan, kurultay, töre, konargöçer, yazıt, onlu sistem ve medeniyettir. Kitap medeniyeti bir toplumun maddi ve manevi birikiminin tamamı olarak ele alır; benzer medeniyet özelliklerinin görüldüğü bölgeye de medeniyet havzası der.
İlk bölüm tarih öncesi çağlarla açılır: Eski Taş (Paleolitik), Orta Taş (Mezolitik), Yeni Taş (Neolitik) ve Maden Çağları. Kitaptaki kronolojiye göre Neolitik Çağ MÖ 10.000 dolaylarında başlar ve yazı MÖ 3200 civarında icat edilir. Tarım Devrimi birbirinden bağımsız olarak üç bölgede gerçekleşmiştir: Mezopotamya'da buğday (yaklaşık MÖ 10.000), Güneydoğu Asya'da pirinç (yaklaşık MÖ 8000) ve Orta Amerika'da teosinte adlı yabani bitkiden mısır (yaklaşık MÖ 7000). Tarımla birlikte yerleşik hayat, artı ürün, takas, nüfus artışı, özel mülkiyet, iş bölümü ve sosyal sınıflar ortaya çıkar; artı ürünü kayda geçirme ihtiyacı da yazının doğuşunda etkili olur. Anadolu'daki Çatalhöyük, Hacılar, Cafer Höyük ve Aşıklı Höyük gibi yerleşimler bu sürecin yakından tanıdığın örnekleridir.
İkinci bölüm medeniyet havzalarını tanıtır: Mezopotamya (Sümer, Akad, Asur, Babil), Mısır, Anadolu (Hitit, İyon, Urartu, Frig, Lidya), Avrupa (Yunan şehir devletleri, Roma, Makedonya) ve Türkistan (İskitler, Asya Hunları). Ardından altı devletin yönetim ve ordusu karşılaştırılır: Sümer, Mısır, Akad, Hitit, Roma ve Asya Hun. Üçüncü bölüm hukuku işler: Lagaş kralı Urkagina'nın bilinen ilk yazılı kanunları, Hammurabi'nin 282 maddelik kanunları, Hititlerin 200 maddelik kanunları, Roma'nın 12 Levha Kanunları ve Türklerin yazısız töre hukuku. Dördüncü bölüm Asur, Mısır, Hitit, Urartu, Yunan ve Hunlarda inanç ile bilim ve sanatın bağını kurar; beşinci bölüm ise Türklerin yaylak ve kışlak arasında gidip gelen konargöçer yaşamını ve bunun Yörüklerle bugüne uzanan izlerini anlatır.