Maarif uyumlu · 11. sınıf matematik
3. Tema: Nicelikler ve Değişimler (3)
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 11. sınıf matematik öğretim programında Nicelikler ve Değişimler (3) teması 36 ders saatidir. Bu sayfada temanın öğrenme çıktılarını, her çıktının süreç bileşenlerini ve kapsam sınırlarını bulursun; altta çözümlü yaprak testler var.
Yaprak testler
Öğrenme çıktıları (2)
MAT.11.3.7 Fonksiyonların bileşkelerine ilişkin muhakeme yapabilme
- a)İki veya daha fazla fonksiyonun bileşkesinden oluşan bir fonksiyonun bileşenlerini (bileşke fonksiyon ile bileşkeyi oluşturan fonksiyonların cebirsel ve grafik temsilleri) belirler.
- b)İki veya daha fazla fonksiyonun bileşkesinden oluşan bir fonksiyonun bileşenleri arasındaki ilişkileri belirler.
- c)İki veya daha fazla fonksiyonun bileşkesiyle elde ettiği fonksiyonları sembolik bir dile dönüştürür.
- ç)Verilen fonksiyonları iki veya daha fazla fonksiyonun bileşkesi şeklinde ifade eder.
- d)Bileşke fonksiyonlara ve bu fonksiyonların nitel özelliklerine (işareti, artanlığı-azalanlığı, maksimum-minimum noktaları, sıfırları, bire birliği, tekliği-çiftliği, örtenliği) ilişkin varsayımlarda bulunur.
- e)Varsayımlarına dayalı olarak bileşke fonksiyonlara ve bileşke fonksiyonların nitel özelliklerine ilişkin örüntüleri geneller.
- f)Genellemelerinin varsayımlarını karşılayıp karşılamadığını kontrol eder.
- g)Genellemelerinden elde ettiği önermeleri matematiksel olarak doğrulayabileceği şekilde sunar.
- ğ)Bileşke fonksiyonu gerçek yaşam bağlamında kullanışlılık açısından değerlendirir.
- h)Önermelerini grafiksel olarak doğrular veya cebirsel olarak ispatlar.
- ı)Uyguladığı doğrulama veya ispat yöntemlerinin farklı durumlardaki kullanışlılığını değerlendirir.
Kapsam sınırları
Kapsamda
- Bileşke: referans fonksiyondan türetilen fonksiyonu dönüşümlerin bileşkesi olarak görme
- f∘g tanımlılık koşulları; f∘g ≠ g∘f genel olarak; f∘f⁻¹ = birim (doğrusal referans)
- Nitel özelliği verilen (cebirsel temsili verilmeyen) fonksiyonlarla bileşkenin özellikleri: bire birlik, artanlık, teklik-çiftlik, sıfırlar; 'f çift ise g∘f çifttir' ispatı
- Gerçek yaşam: art arda indirim + vergi; zaman→yol→yakıt; zaman→gaz kütlesi→basınç; zaman→popülasyon→yiyecek
Bu sınıfta kapsam dışı
- KEYFÎ fonksiyonlar üzerinden (f∘g)⁻¹ = g⁻¹∘f⁻¹ ve birleşme özelliği (f∘(g∘h)) gibi özelliklere DEĞİNİLMEZ
- Yalnız gerçek sayılarda tanımlı ve değerli fonksiyonlar
MAT.11.3.8 Fonksiyonlarda dört işlem özelliklerini yorumlayabilme
- a)Fonksiyonlarda dört işlemin yapılabilme koşullarını inceler.
- b)Fonksiyonlarda dört işlemi uygun cebirsel veya grafik temsillerle ifade eder.
- c)Fonksiyonlarda dört işlem özelliklerini dönüştürdüğü fonksiyonlar bağlamında sözel olarak açıklar.
Kapsam sınırları
Kapsamda
- f±g, f·g, f/g; tanımlılık için tanım kümelerinin kesişimi (ve bölmede g≠0)
- Toplam/fark grafik ve cebirsel; çarpım/bölüm cebirsel + yazılımla grafik gözlemi
İçerik çerçevesi
- Fonksiyonların Bileşkesi
- Fonksiyonlarda Dört İşlem
Genellemeler
- Fonksiyonlar, nitel özelliklerine göre sınıflandırılabilir
- Fonksiyon grafikleri, cebirsel denklem ve eşitsizlikleri inceleme ve yorumlamanın temel araçlarından biridir
Anahtar kavramlar
artanlık-azalanlık, bileşke fonksiyon, bire birlik, fonksiyonun işareti, fonksiyonun sıfırı, maksimum-minimum değer, maksimum-minimum nokta, örtenlik, teklik-çiftlik, ters fonksiyon
Ön bilgi
Öğrencilerin cebirsel ve grafik temsilleri üzerinden doğrusal, karesel, karekök, rasyonel, trigonometrik, üstel ve logaritmik referans fonksiyonları ve bu fonksiyonlardan türetilen fonksiyonların nitel özelliklerini inceleyebildiği; cebirsel veya grafik temsili verilen fonksiyonların nitel özelliklerine dair çıkarımlar yapabildiği; öğrendiği referans fonksiyonlara dönüşümler uygulayarak farklı fonksiyonlar türetebildiği; referans fonksiyonlardan türetilen fonksiyonların cebirsel temsili ile grafik temsili arasında geçiş yapabildiği kabul edilmektedir.