10. sınıf coğrafya 1. dönem 2. yazılı senaryo 2
Cevap anahtarlı tam yazılı kâğıdı: 6 ana soru, 12 madde, 100 puan, 40 dakika. Sayfada soru soru çöz, her sorudan sonra cevabını kontrol et, zayıf konunu gör ya da PDF indir. ODSGM senaryo 2'nin konu-soru dağılımına göre yazıldı; şık yok, cevabı sen yazarsın.
Son güncelleme:
10. sınıf coğrafya 1. dönem 2. yazılı senaryo 2 soruları
- Soru 116 puan
Pusuyaka Belediyesi, Batı Karadeniz kıyısındaki ilçeye bağlı Kayınlıbel köyünde bulunan yaklaşık 150 yıllık taş köprüyü ve Martıkoy'daki eski iskele duvarını onarmak için bir inceleme yaptırmıştır. İnceleme ekibi, köyün yakınındaki B İstasyonu'nun verilerini gösteren iklim grafiğini (Şekil 1) raporuna eklemiştir. Rapordan bazı bölümler şunlardır:
- Köprü, köyün çevresindeki kireç taşından kesilmiş bloklarla yapılmıştır. Blokların yüzeyinde yağmur suyunun aktığı yönde oluklar açılmış; bloklar arasındaki çatlaklar yer yer bir karış genişlemiş ve içleri kahverengi, killi toprakla dolmuştur.
- Köprünün yanındaki çeşmenin taş yalağının iç yüzeyi, yıllar içinde beyaz ve sert bir kabukla kaplanmıştır.
- Köprü ayaklarındaki çatlaklara giren ağaç kökleri bazı blokları yerinden oynatmıştır. Köprünün çevresindeki kayın ve göknar ormanının tabanında kalın, çürümüş bir yaprak katmanı vardır.
- Martıkoy'daki iskele duvarı kum taşı bloklardan yapılmıştır. Dalgaların sıçrattığı suyun ulaştığı alt sıralardaki blokların gözeneklerinde beyaz tuz kristalleri görülmekte, bu blokların yüzeyi elle dokununca kum taneleri hâlinde dökülmektedir. Serpintinin ulaşmadığı üst sıralardaki aynı tür bloklar ise sağlamdır.
- Sonuç: Bölgedeki taş yapılar, kurak bölgelerdeki benzer yapılara göre çok daha çabuk yıpranmaktadır.
Şekil 1. B İstasyonunun iklim grafiği Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1.1. Raporun sonuç bölümündeki yargıyı Şekil 1'deki sıcaklık ve yağış verilerinden birer kanıt göstererek açıklayınız. Bu iklim koşullarının hangi ayrışma türünü öne çıkardığını yazınız.
1.2. Köprüdeki ayrışmanın hızlı olmasını kayacın özellikleri ve biyolojik süreçlerle ilişkilendirerek açıklayınız. Çeşme yalağındaki beyaz kabuğun bu süreçle ilgisini yazınız.
1.3. İskele duvarındaki kum taşı bloklarda gözlenen parçalanmanın ayrışma türünü ve sürecin adını yazınız. Bu parçalanmanın neden yalnız alt sıralardaki bloklarda görüldüğünü açıklayınız.
dubba.com.tr · 10. sınıf coğrafya · senaryo 2 · Soru 1
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 215 puan
Pusuyaka Belediyesi, ilçenin kıyısı ve vadileri boyunca uzanan doğa yürüyüşü yolunun beş durağına bilgi panosu koymuştur. Panolarda yer şekillerinin adı yazılmamış, yalnız görünüşleri anlatılmıştır:
- Durak 1: Ayazkaya Burnu'nun denize bakan, yaklaşık 40 metre yüksekliğindeki dimdik kayalık yamacı. Yamacın dibinde dalgaların oyduğu derin bir oyuk ve yukarıdan kopup düşmüş iri kaya blokları bulunur.
- Durak 2: Burnun doğusundan başlayıp kıyı boyunca doğuya doğru yaklaşık 2 kilometre uzanan dar kum şeridi. Şeridin bir ucu karaya bağlıdır, öbür ucu denizde serbest kalır.
- Durak 3: Durak 2'deki kum şeridinin kara tarafında kalan, denizle bağlantısı yalnız dar bir ağızla süren, sığ ve acı sulu göl.
- Durak 4: Ilgarsu Çayı'nın yukarı çığırında, yatay uzanan kireç taşı katmanlarının arasından geçen, basamak basamak dik yamaçlı ve yer yer 150 metre derinliğe ulaşan dar vadi.
- Durak 5: Sarkıtini Mağarası'nın aşağısında yamaçtan çıkan kaynak suyunun aktığı yerde, basamaklar hâlinde dizilmiş beyaz-krem renkli, gözenekli kaya setleri ve aralarındaki sığ havuzlar.
Her durakta anlatılan yer şeklinin adını, oluşumunda etkili olan dış etkeni ve oluşumun aşındırma mı yoksa biriktirme ile mi gerçekleştiğini aşağıdaki tabloya yazınız.
Durak Yer şeklinin adı Oluşumunda etkili dış etken Aşındırma / biriktirme 1 2 3 4 5 dubba.com.tr · 10. sınıf coğrafya · senaryo 2 · Soru 2
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 315 puan
Batuhan, Norveç kıyılarını anlatan bir belgesel izlemiştir. Belgeselde gemilerin, kara içine onlarca kilometre sokulan ve iki yanı yüzlerce metre yükselen dimdik kayalık duvarlarla çevrili dar deniz kollarında ilerlediği gösterilmiş; bu deniz kollarının tabanının bazı yerlerde deniz seviyesinin yüzlerce metre altına indiği anlatılmıştır. Belgeselde ayrıca deniz kollarının yamaçlarındaki kayaların cilalanmış gibi parlak olduğu ve yüzeylerinde birbirine paralel uzun oluklar ile ince izler bulunduğu gösterilmiştir. Batuhan'ın öğretmeni, bu deniz kollarından birinin oluşumunu açıklamak için Şekil 2'deki kesitleri hazırlamıştır.
Şekil 2. Norveç kıyısındaki bir vadinin üç dönemdeki şematik enine kesiti Şekil 2'deki a, b ve c dönemlerinde vadinin biçiminde meydana gelen değişimi, her dönemde etkili olan dış etkeni ve süreci belirterek açıklayınız. Belgeselde gösterilen cilalı yüzeylerin ve paralel izlerin hangi dönemde, nasıl oluştuğunu yazınız. c'de oluşan kıyı tipinin adını yazınız.
dubba.com.tr · 10. sınıf coğrafya · senaryo 2 · Soru 3
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 416 puan
Duru ve arkadaşları, Ilgarsu Çayı vadisi boyunca Sarkıtini Mağarası'ndan çayın denize döküldüğü deltaya kadar uzanan alanda yer şekillerini incelemek için bir saha çalışması planlamıştır. Grubun hazırladığı taslak plan şöyledir:
Hazırlık ve Planlama
- a. Gezi sabahı sahaya varınca hangi yer şekillerini inceleyeceğimize ve nereye gideceğimize orada karar vereceğiz.
- b. Çantamıza yalnız defter ve kalem koyacağız; fotoğrafları telefonla çekeriz.
- c. Okul idaresinden ve velilerimizden izin alacağız.
Sahada Uygulama
- d. Gördüğümüz yer şekillerinin fotoğrafını çekeceğiz; bunları hangi dış etkenlerin oluşturduğunu okula dönünce genel ağdan bakarak öğreneceğiz.
- e. Sarkıtini Mağarası'ndaki sarkıtlardan birer küçük parça kırıp sınıftaki koleksiyona ekleyeceğiz.
Raporlama ve Sunma
- f. Çektiğimiz fotoğrafları sınıf panosuna asarak çalışmayı bitireceğiz.
Grubun ön araştırmasında delta çevresindeki köyün muhtarı şu bilgiyi vermiştir: "Son yirmi yılda Ilgarsu Çayı'nın yukarı kesimindeki yamaçlarda geniş orman alanları kesilip fındık bahçesine dönüştürüldü. O günden beri yağışlı aylarda çay çok daha çamurlu akıyor; deltanın ucu denize doğru ilerliyor, limanın ağzı da her yıl biraz daha sığlaşıyor."
Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
4.1. Taslak plandaki hatalı ya da eksik üç adımı harfiyle belirleyiniz. Her birinin nasıl düzeltilmesi gerektiğini saha çalışmasının amacıyla ilişkilendirerek yazınız.
4.2. Grubun raporuna ekleyeceği, Ilgarsu deltasının gelecekte nasıl değişebileceğine ilişkin bir öngörüyü aşınım ve birikim süreçlerine dayanarak yazınız. Bu öngörünün doğru olup olmadığını anlamak için sahada yapılabilecek bir gözlem ya da ölçüm önerisi yazınız.
dubba.com.tr · 10. sınıf coğrafya · senaryo 2 · Soru 4
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 518 puan
Defne, coğrafya dersinde sunmak için Pusuyaka ilçesiyle ilgili aşağıdaki bilgi kartını hazırlamıştır.
Pusuyaka İlçesi Bilgi Kartı
- Kıyı dağları kıyıya paralel uzanır ve dağ etekleri birçok yerde doğrudan denize iner. İlçedeki düz alanlar, Ilgarsu Çayı'nın ağzındaki delta ovası ile koyların dibindeki dar şeritlerden ibarettir.
- Yamaçlar kayın ve göknar ormanlarıyla kaplıdır; ilçede iki kereste fabrikası çalışır. Kuzdoruk Dağı'nın eteğinde 1960'larda açılan kömür ocağından bugün de kömür çıkarılmaktadır.
- Fındık bahçeleri eğimli yamaçlarda küçük ve dağınık parçalar hâlindedir; bahçelerde iş büyük ölçüde elle yapılır. Delta ovasında ise seracılık ve sebzecilik yaygındır.
- Sahil yolu burunları altı tünelle, dere ağızlarını dokuz viyadükle geçer. İç kesimdeki il merkezine giden tek yol Ilgarsu vadisini izler ve yağışlı kışlarda yamaçtan kayan toprak nedeniyle zaman zaman kapanır. İlçede demir yolu yoktur.
- Martıkoy'da balıkçılık yapılır; yaz aylarında kumsallar ve Sarkıtini Mağarası çok sayıda ziyaretçi ağırlar.
- Dağ köylerinde evler ahşap ve taştan yapılmıştır. Her köyün kendine özgü düğün türküleri, oyunları ve yemekleri vardır.
Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
5.1. Bilgi kartından yararlanarak Pusuyaka'daki yer şekillerinin ekonomik faaliyetler, ulaşım ve sosyal-kültürel hayat üzerindeki etkisine ilişkin birer çıkarım yazınız. Her çıkarımda yer şekli ile beşerî faaliyet arasında neden-sonuç ilişkisi kurunuz.
5.2. Defne, sınıf arkadaşlarının yer şekilleri ile beşerî faaliyetler arasındaki etkileşimi sorgulaması için bilgi kartının altına sorular eklemek istemektedir. Bilgi kartına dayanan üç soru yazınız. Sorulardan en az biri insan faaliyetlerinin yer şekillerini nasıl etkilediğini sorgulamalıdır.
dubba.com.tr · 10. sınıf coğrafya · senaryo 2 · Soru 5
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 620 puan
Şekil 3'te Pusuyaka ilçe merkezi ve çevresinin fiziki haritası verilmiştir. Haritaya ilişkin bazı bilgiler şunlardır:
- Pusuyaka'nın nüfusu 1950'de 3.100 iken bugün 27.500'dür. İlçe merkezine 1970'lerde sahil yolu ulaşmış, 1990'larda liman genişletilmiş; deltada fındık işleme tesisleri ile bir kereste fabrikası kurulmuştur.
- Kayınlıbel köyünün nüfusu 1985'te 1.240 iken bugün 380'dir. Köyün geçim kaynakları küçük fındık bahçeleri ve orman işçiliğidir; köyde son yirmi yılda yeni bir iş alanı açılmamıştır.
- Çaltıyanı, idari olarak Kayınlıbel köyüne bağlıdır. Köy merkezinden yaklaşık 5 kilometre uzaktaki bu yerde, yıl boyu oturulan üç ev ve bunların tarlaları bulunur.
- Sisdoruk'taki evlerde yalnız yaz aylarında oturulur. Kayınlıbel'den gelen aileler burada hayvanlarını otlatır, bal üretir ve yazın gelen ziyaretçilere ürünlerini satar; kışın evler boş kalır.
Şekil 3. Pusuyaka ilçe merkezi ve çevresinin fiziki haritası Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
6.1. Pusuyaka, Martıkoy ve Kayınlıbel'in yer seçiminde etkili olan birer doğal faktörü yazınız. Her faktörü haritadaki dayanağıyla açıklayınız.
6.2. Pusuyaka'nın 1950'den bugüne büyümesinde etkili olan iki beşerî faktörü açıklayınız. Kayınlıbel'in nüfusunun azalmasının nedenini yerleşmenin gelişimini etkileyen faktörlerle açıklayınız.
6.3. Çaltıyanı ve Sisdoruk'un kır yerleşmeleri içinde hangi tipe girdiğini gerekçesiyle yazınız.
dubba.com.tr · 10. sınıf coğrafya · senaryo 2 · Soru 6
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).
Bu kâğıttaki konuları test et
Kâğıtta puan kaybettiğin konunun 12 soruluk testini çöz; çözümler test bitince açılır. Her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.
- COĞ.10.3.2 · kâğıtta 1 soruYeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilmeTesti çöz
- COĞ.10.3.3 · kâğıtta 2 soruYeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilmeTesti çöz
- COĞ.10.3.4 · kâğıtta 1 soruYeryüzü şekillerinin oluşumunda doğal süreçlerin etkilerini saha/sanal saha çalışmalarıyla araştırabilmeTesti çöz
- COĞ.10.3.5 · kâğıtta 1 soruYakın çevresindeki yeryüzü şekilleri ile beşerî faaliyetler arasındaki etkileşimi sorgulayabilmeTesti çöz
- COĞ.10.4.1 · kâğıtta 1 soruYerleşme yeri seçiminde ve yerleşmelerin gelişiminde etkili olan coğrafi faktörleri sorgulayabilmeTesti çöz
10. sınıf coğrafya 1. dönem 2. yazılı için ODSGM 6 senaryo yayımladı; okulun zümresi birini seçer. Bu sayfa senaryo 2'in tablosuna göre hazırlanmış tam bir yazılı kâğıdıdır: 6 ana soru, 12 puanlanan madde, toplam 100 puan. Sorular açık uçludur ve OYSS biçimindedir. Kâğıdı süre tutarak çöz, sonra puanlama anahtarıyla kendini puanla: anahtarda her madde için tam, kısmi ve sıfır puan ölçütü ile tam puanlık örnek cevap var, nereden puan kaybettiğini görürsün.
Cevap ve puanlama anahtarı
Bu senaryonun anahtarı açık: her maddenin tam puan ölçütü, olası yanıtı, kısmi ve sıfır puan durumu aşağıda. Önce kâğıdı çöz, sonra aç.
Anahtarı göster: tam puan, kısmi puan, olası yanıt
Puanlama anahtarı ve örnek cevaplar Dubba’nın hazırladığı örneklerdir; resmî değerlendirme ölçütleri ODSGM ve okulun tarafından belirlenir. Yasal uyarı (yeni sekmede açılır).
Kendini puanla
Anahtardaki ölçütlere bakarak her maddeden aldığın puanı yaz ya da Tam / 0 düğmesine bas. Toplamın ve konu konu durumun hemen çıkar.
Toplam: 0 / 100
Sıradaki adım
Kâğıt bilgisi
- Soru kitapçığı
- PDF, 7 sayfa, 937 KB: 6 ana soru, 12 madde, cevap kutulu. İndir
- Puanlama anahtarı
- PDF, 12 sayfa: her madde için tam, kısmi ve sıfır puan ölçütü, tam puanlık örnek cevap. Sayfada gör
- Tek dosya
- Soru kitapçığı ve anahtar birlikte, 19 sayfa. İndir
- Süreli çözme
- Kâğıdı ekranda 40 dakikalık sayaçla çöz; bitince anahtarla maddeleri kontrol et, puanını bu cihaza kaydet. Süreli çöz
- Hazırlayan
- Dubba (özgün eser). ODSGM'nin senaryo 2 konu-soru dağılım tablosuna göre yazıldı; MEB sorusu değildir. Son gözden geçirme: 5 Kasım 2026.
- Sonra
- Puanı düşük çıkan konuyu 10. sınıf coğrafya soru bankasında çalış: her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.
Senaryo 2: hangi konudan kaç soru?
| Konu | Öğrenme çıktısı | Soru | Puan | Konu testi |
|---|---|---|---|---|
| İklim ve Kayaç Yapısının Aşınma ve Çözünme Süreçlerine Etkisi | COĞ.10.3.2 Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme | 1 | 16 | Test çöz |
| Aşınım ve Birikim Süreçlerinin Yeryüzü Şekillerinin Oluşumuna Etkisi | COĞ.10.3.3 Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilme | 2 | 30 | Test çöz |
| Yeryüzü Şekilleri ile İlgili Gözlem ve Saha Çalışması | COĞ.10.3.4 Yeryüzü şekillerinin oluşumunda doğal süreçlerin etkilerini saha/sanal saha çalışmalarıyla araştırabilme | 1 | 16 | Test çöz |
| Yeryüzü Şekilleri ile Beşerî Faaliyetler Arasındaki Etkileşim | COĞ.10.3.5 Yakın çevresindeki yeryüzü şekilleri ile beşerî faaliyetler arasındaki etkileşimi sorgulayabilme | 1 | 18 | Test çöz |
| Yerleşmelerin Kuruluşu ve Gelişimi | COĞ.10.4.1 Yerleşme yeri seçiminde ve yerleşmelerin gelişiminde etkili olan coğrafi faktörleri sorgulayabilme | 1 | 20 | Test çöz |
Kaynak: ODSGM konu-soru dağılım tablosu (senaryo 2).
10. sınıf coğrafya: bütün senaryo yazılıları
10. sınıf coğrafya 1. dönem 2. yazılı senaryo 2: sık sorulanlar
10. sınıf coğrafya 1. dönem 2. yazılı senaryo 2 konuları neler?
ODSGM tablosuna göre senaryo 2'te sorular şu konulardan gelir: İklim ve Kayaç Yapısının Aşınma ve Çözünme Süreçlerine Etkisi; Aşınım ve Birikim Süreçlerinin Yeryüzü Şekillerinin Oluşumuna Etkisi; Yeryüzü Şekilleri ile İlgili Gözlem ve Saha Çalışması; Yeryüzü Şekilleri ile Beşerî Faaliyetler Arasındaki Etkileşim; Yerleşmelerin Kuruluşu ve Gelişimi. Bu kâğıttaki 6 soru aynı dağılıma göre yazıldı.
Okulumun hangi senaryoyu seçtiğini nasıl öğrenirim?
ODSGM bu yazılı için 6 senaryo yayımladı; okulun coğrafya zümresi birini seçer. Seçilen senaryoyu ders öğretmenine sorabilirsin. Emin değilsen bütün senaryoların kâğıtlarını çöz: konuların çoğu ortaktır.
Bu sorular yazılıda aynen çıkar mı?
Hayır. Sorular Dubba'nın özgün eseridir ve aynı öğrenme çıktılarına göre yazıldı. Yazılıdaki sorular MEB soru havuzundan ve zümreden gelir. Amaç soru tipini, kâğıt uzunluğunu ve puanlamayı sınavdan önce görmek.