10. sınıf coğrafya 1. dönem 1. yazılı senaryo 5
Cevap anahtarlı tam yazılı kâğıdı: 7 ana soru, 9 madde, 100 puan, 40 dakika. Sayfada soru soru çöz, her sorudan sonra cevabını kontrol et, zayıf konunu gör ya da PDF indir. ODSGM senaryo 5'in konu-soru dağılımına göre yazıldı; şık yok, cevabı sen yazarsın.
Son güncelleme:
10. sınıf coğrafya 1. dönem 1. yazılı senaryo 5 soruları
- Soru 120 puan
Aşağıda Akdeniz kıyısındaki kurgusal Kayrakpınar ilçesinde yaşanan bir çevre olayıyla ilgili yerel bir haber ve ilçe ile yakın çevresinin konum ve fiziki haritası (Şekil 1) verilmiştir.
Yayladaki Düden Kıyıdaki Kaynağı Bulandırdı (Kayrakpınar Postası, 21 Ekim 2026)
Çatalsu Yaylası'ndaki maden ocağının atık havuzunda, iki gün süren sağanağın ardından 16 Ekim gecesi set yarıldı. Kireçli ve kimyasal katkılı ince çamur, yamaçtan aşağı süzülerek yaylanın en büyük düdeni olan Kuzgun Düdeni'ne boşaldı. Üç gün sonra ilçe merkezine içme suyu sağlayan Kızılin Kaynağı'nın suyu süt rengini aldı ve belediye şebekeye su vermeyi durdurdu. Jeoloji uzmanları, birkaç yıl önce düdene bırakılan zararsız bir boyanın da günler sonra bu kaynaktan çıktığını hatırlatarak düden ile kaynağın yer altındaki boşluklarla birbirine bağlı olduğunu açıkladı. Maden ocağında çalışmalar durduruldu.
1.1. Atığın yer altına karıştığı Kuzgun Düdeni'nin konumunu Şekil 1'den yararlanarak yazınız. Cevabınızda düdenin bulunduğu yarım küreleri, yer aldığı paralel ve meridyen aralığını, çevresindeki yer şekillerine ve ilçe merkezine göre konumunu ve bağlı olduğu akarsu havzasını belirtiniz.
1.2. Haberde belirtilen içme suyu kesintisi dışında, Kuzgun Düdeni'ne karışan atığın yakın ve uzak çevredeki mekânlar üzerinde üç olası etkisini açıklayınız. Her etkiyi hareket ya da etkileşim kavramıyla ilişkilendiriniz.
dubba.com.tr · 10. sınıf coğrafya · senaryo 5 · Soru 1
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 212 puan
Kayrakpınar Belediyesi, ilçenin 2006 ve 2026 yıllarına ait uydu görüntülerini Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ortamında üst üste getirerek karşılaştırmıştır. Karşılaştırmada belirlenen değişimler aşağıda numaralanmıştır.
- I. Yaylanın kuzeyindeki yamaçta 2006'da kesintisiz görünen yaklaşık 900 hektarlık çam ormanının yerinde, 2026 görüntüsünde koyu renkli ve bitki örtüsü bulunmayan geniş bir yanık saha vardır.
- II. Kıyı ovasında plastik örtülü seraların kapladığı alan 1.400 hektardan 3.600 hektara çıkmış, seraların bir kısmı Sarıçay yatağının hemen kenarına kadar ulaşmıştır.
- III. İlçe merkezinin yerleşik alanı ovaya doğru yaklaşık iki katına çıkmış; yeni mahalleler ve bir çevre yolu ortaya çıkmıştır.
- IV. Sarıçay ağzının doğusunda, deniz kaplumbağalarının yumurta bıraktığı kumsalın gerisindeki kum tepeleri şeridi yarı yarıya daralmış, yerinde yeni tesisler görülmektedir.
Her değişim için uydu görüntülerinden elde edilen bu bilginin hangi uygulama alanında ve hangi amaçla kullanılabileceğini aşağıdaki tabloya kısaca yazınız.
No Uygulama alanı Kullanım amacı I II III IV dubba.com.tr · 10. sınıf coğrafya · senaryo 5 · Soru 2
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 312 puan
Selin, Mert ve Ada; coğrafya dersindeki grup çalışmasında Çatalsu Yaylası'na gelen yürüyüşçüler için bir harita oluşturmaktadır. Grup, dijital harita uygulamasındaki uydu görüntüsünü altlık olarak kullanıp haritanın ilk taslağını hazırlamıştır (Şekil 2). Ardından haritaya eklemek için yaylada aşağıdaki verileri toplamıştır.
- I. Pansiyonların bulunduğu yerler
- II. Pansiyonların oda sayıları ve gecelik fiyatları
- III. Yaylanın içinden geçen yürüyüş patikasının güzergâhı
- IV. Sedir ormanının kapladığı saha
- V. Çeşmelerin bulunduğu yerler
- VI. Çeşme sularının içilebilir olup olmadığını gösteren ölçüm sonuçları
3.1. Toplanan verilerin mekânsal veri mi mekânsal olmayan veri mi olduğunu belirleyiniz. Mekânsal verilerin haritada hangi sembolle (nokta, çizgi, alan) gösterilmesi gerektiğini aşağıdaki tabloya yazınız. Mekânsal olmayan veriler için sembol hücresine kısa çizgi (–) koyunuz.
No Veri türü Sembol I II III IV V VI 3.2. Grubun gözlemcisi Ada, taslağı diğer grupların haritalarıyla karşılaştırınca taslağın yürüyüşçüler için yeterli olmadığını fark etmiştir. Bir haritada bulunması gerektiği hâlde Şekil 2'de yer almayan üç bileşeni belirleyiniz. Her bileşenin haritaya nasıl ekleneceğini açıklayınız.
dubba.com.tr · 10. sınıf coğrafya · senaryo 5 · Soru 3
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 414 puan
Mert, "Doğu Afrika'da Bir Vadinin Öyküsü" başlıklı sunumunda bölgedeki levha hareketlerini üç aşamalı kesitlerle (Şekil 3) anlatmıştır. Sunum notlarında Doğu Afrika'da kuzey–güney doğrultusunda binlerce kilometre süren çukur bir vadi bulunduğu, vadi tabanında uzun ve dar göllerin sıralandığı, vadinin kenarlarında volkan konilerinin yükseldiği ve vadinin kuzey ucunun bir denize açıldığı yazmaktadır.
Şekil 3'ten ve sunum notlarından yararlanarak Doğu Afrika'daki levha sınırının türünü yazınız. I, II ve III. aşamalarda yaşanan süreçleri mantodaki konveksiyon akıntılarıyla ilişkilendirerek sırasıyla açıklayınız. Süreç devam ederse oluşacak IV. aşamada bölgenin nasıl bir görünüm alacağını açıklayınız.
dubba.com.tr · 10. sınıf coğrafya · senaryo 5 · Soru 4
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 514 puan
Ada, ailesiyle Çatalsu Yaylası'na yaptığı gezide gözlemlerini aşağıdaki gibi not etmiştir.
- Yayla 1.850 m yükseltidedir. Çevresindeki tepeler açık gri renkli, kalın katmanlı kireç taşlarından oluşur.
- Kireç taşlarının içinde deniz kabuklularına ve mercanlara ait fosiller vardır.
- Yeni açılan bir yol yarmasında kireç taşı katmanları yatay değildir; dalga biçiminde bükülerek bir yükselip bir alçalmaktadır.
Deniz canlılarına ait fosillerin bugün 1.850 m yükseltideki bir yaylada bulunmasını, Toros Dağları'nın oluşumunu levha hareketleriyle ilişkilendirerek oluş sırasına göre açıklayınız. Açıklamanızda Ada'nın üç gözleminin her birini kanıt olarak kullanınız.
dubba.com.tr · 10. sınıf coğrafya · senaryo 5 · Soru 5
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 614 puan
Kayrakpınar ilçesinin kıyı kesimindeki P İstasyonu'na ait iklim grafiği Şekil 4'te verilmiştir. İstasyona birkaç kilometre uzaklıkta, aynı iklim koşullarının görüldüğü ve yükseltileri birbirine yakın iki saha incelenmiştir.
- K sahası: Kireç taşından oluşur. Kayaç yüzeyinde yağmur sularının açtığı derin oluklar ve küçük çukurlar vardır; yağış suları yüzeyde uzun süre akmadan çatlaklardan yer altına süzülür.
- L sahası: Granitten oluşur. Sivri tepeler ve dik yamaçlar görülür; kayaç yüzeyinde iri kristaller gözle seçilebilmektedir.
Şekil 4. P İstasyonu iklim grafiği Şekil 4'teki iklim özelliklerini ve iki sahanın kayaç özelliklerini dikkate alarak K ve L sahalarındaki ayrışma hızını karşılaştırınız. Karşılaştırmanızı iklim, kayaç ve kimyasal çözünme arasında neden-sonuç ilişkisi kurarak açıklayınız.
dubba.com.tr · 10. sınıf coğrafya · senaryo 5 · Soru 6
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 714 puan
Selin, Mert'in sunumunda anlattığı Doğu Afrika vadisinin kuzey kesiminde, deniz seviyesinin altındaki bir çukurda bulunan R İstasyonu'nun iklim grafiğini (Şekil 5) ve bu sahayla ilgili bir araştırma notunu incelemiştir.
Saha, vadi boyunca sıralanan volkanlardan çıkan bazalt lavlarıyla örtülüdür. Gündüz güneş altında kızan koyu renkli kaya yüzeylerinin sıcaklığı 60 °C'yi aşmakta, gece 25 °C dolaylarına inmektedir. Kaya bloklarının yüzeyinde ince pullar hâlinde kopmalar ve ağ biçiminde çatlaklar vardır. Yer altındaki tuzlu suların yüzeye yakın kesimlerde buharlaşması sonucunda kayaç gözeneklerinde ve çatlaklarda beyaz tuz kristalleri birikmiştir. Bitki örtüsü yok denecek kadar azdır; kayaların üzerindeki toprak örtüsü yer yer birkaç santimetreyi geçmez.
Şekil 5. R İstasyonu iklim grafiği Şekil 5'teki iklim özelliklerinden ve araştırma notundaki gözlemlerden yararlanarak R sahasında etkili olan ayrışma türünü ve bu ayrışmayı oluşturan iki süreci açıklayınız. Toprak örtüsünün ince olmasını ayrışma hızıyla ilişkilendiriniz. Aynı bazalt kayacı P İstasyonu'nun (Şekil 4) iklim koşullarında bulunsaydı ayrışma türünün ve hızının nasıl değişeceğini açıklayınız.
dubba.com.tr · 10. sınıf coğrafya · senaryo 5 · Soru 7
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).
Bu kâğıttaki konuları test et
Kâğıtta puan kaybettiğin konunun 12 soruluk testini çöz; çözümler test bitince açılır. Her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.
- COĞ.10.1.1 · kâğıtta 1 soruÖrnek olay, olgu ve/veya mekânı coğrafyanın temel kavramları ile ilişkilendirebilmeTesti çöz
- COĞ.10.2.1 · kâğıtta 1 soruÖrnek uygulamalar üzerinden CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanlarını özetleyebilmeTesti çöz
- COĞ.10.2.2 · kâğıtta 1 soruMekânsal bilgi teknolojilerini kullanarak altlık haritalar üzerinde mekânsal veriler oluşturabilmeTesti çöz
- COĞ.10.3.1 · kâğıtta 2 soruYerkürenin tektonik yapısını çözümleyebilmeTesti çöz
- COĞ.10.3.2 · kâğıtta 2 soruYeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilmeTesti çöz
10. sınıf coğrafya 1. dönem 1. yazılı için ODSGM 6 senaryo yayımladı; okulun zümresi birini seçer. Bu sayfa senaryo 5'in tablosuna göre hazırlanmış tam bir yazılı kâğıdıdır: 7 ana soru, 9 puanlanan madde, toplam 100 puan. Sorular açık uçludur ve OYSS biçimindedir. Kâğıdı süre tutarak çöz, sonra puanlama anahtarıyla kendini puanla: anahtarda her madde için tam, kısmi ve sıfır puan ölçütü ile tam puanlık örnek cevap var, nereden puan kaybettiğini görürsün.
Cevap ve puanlama anahtarı
Bu senaryonun anahtarı açık: her maddenin tam puan ölçütü, olası yanıtı, kısmi ve sıfır puan durumu aşağıda. Önce kâğıdı çöz, sonra aç.
Anahtarı göster: tam puan, kısmi puan, olası yanıt
Puanlama anahtarı ve örnek cevaplar Dubba’nın hazırladığı örneklerdir; resmî değerlendirme ölçütleri ODSGM ve okulun tarafından belirlenir. Yasal uyarı (yeni sekmede açılır).
Kendini puanla
Anahtardaki ölçütlere bakarak her maddeden aldığın puanı yaz ya da Tam / 0 düğmesine bas. Toplamın ve konu konu durumun hemen çıkar.
Toplam: 0 / 100
Sıradaki adım
Kâğıt bilgisi
- Soru kitapçığı
- PDF, 8 sayfa, 1,8 MB: 7 ana soru, 9 madde, cevap kutulu. İndir
- Puanlama anahtarı
- PDF, 11 sayfa: her madde için tam, kısmi ve sıfır puan ölçütü, tam puanlık örnek cevap. Sayfada gör
- Tek dosya
- Soru kitapçığı ve anahtar birlikte, 19 sayfa. İndir
- Süreli çözme
- Kâğıdı ekranda 40 dakikalık sayaçla çöz; bitince anahtarla maddeleri kontrol et, puanını bu cihaza kaydet. Süreli çöz
- Hazırlayan
- Dubba (özgün eser). ODSGM'nin senaryo 5 konu-soru dağılım tablosuna göre yazıldı; MEB sorusu değildir. Son gözden geçirme: 5 Kasım 2026.
- Sonra
- Puanı düşük çıkan konuyu 10. sınıf coğrafya soru bankasında çalış: her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.
Senaryo 5: hangi konudan kaç soru?
| Konu | Öğrenme çıktısı | Soru | Puan | Konu testi |
|---|---|---|---|---|
| Coğrafi Bakış | COĞ.10.1.1 Örnek olay, olgu ve/veya mekânı coğrafyanın temel kavramları ile ilişkilendirebilme | 1 | 20 | Test çöz |
| CBS ve Uzaktan Algılamanın Uygulama Alanları | COĞ.10.2.1 Örnek uygulamalar üzerinden CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanlarını özetleyebilme | 1 | 12 | Test çöz |
| Mekânsal Verilerin Haritalara Aktarılması | COĞ.10.2.2 Mekânsal bilgi teknolojilerini kullanarak altlık haritalar üzerinde mekânsal veriler oluşturabilme | 1 | 12 | Test çöz |
| Tektonik Süreçler | COĞ.10.3.1 Yerkürenin tektonik yapısını çözümleyebilme | 2 | 28 | Test çöz |
| İklim ve Kayaç Yapısının Aşınma ve Çözünme Süreçlerine Etkisi | COĞ.10.3.2 Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme | 2 | 28 | Test çöz |
Kaynak: ODSGM konu-soru dağılım tablosu (senaryo 5).
10. sınıf coğrafya: bütün senaryo yazılıları
10. sınıf coğrafya 1. dönem 1. yazılı senaryo 5: sık sorulanlar
10. sınıf coğrafya 1. dönem 1. yazılı senaryo 5 konuları neler?
ODSGM tablosuna göre senaryo 5'te sorular şu konulardan gelir: Coğrafi Bakış; CBS ve Uzaktan Algılamanın Uygulama Alanları; Mekânsal Verilerin Haritalara Aktarılması; Tektonik Süreçler; İklim ve Kayaç Yapısının Aşınma ve Çözünme Süreçlerine Etkisi. Bu kâğıttaki 7 soru aynı dağılıma göre yazıldı.
Okulumun hangi senaryoyu seçtiğini nasıl öğrenirim?
ODSGM bu yazılı için 6 senaryo yayımladı; okulun coğrafya zümresi birini seçer. Seçilen senaryoyu ders öğretmenine sorabilirsin. Emin değilsen bütün senaryoların kâğıtlarını çöz: konuların çoğu ortaktır.
Bu sorular yazılıda aynen çıkar mı?
Hayır. Sorular Dubba'nın özgün eseridir ve aynı öğrenme çıktılarına göre yazıldı. Yazılıdaki sorular MEB soru havuzundan ve zümreden gelir. Amaç soru tipini, kâğıt uzunluğunu ve puanlamayı sınavdan önce görmek.