9. sınıf edebiyat 1. dönem 1. yazılı senaryo 1
Cevap anahtarlı tam yazılı kâğıdı: 5 ana soru, 16 madde, 100 puan, 40 dakika. Sayfada soru soru çöz, her sorudan sonra cevabını kontrol et, zayıf konunu gör ya da PDF indir. ODSGM senaryo 1'in konu-soru dağılımına göre yazıldı; şık yok, cevabı sen yazarsın.
Son güncelleme:
9. sınıf edebiyat 1. dönem 1. yazılı senaryo 1 soruları
- Soru 124 puan
Aşağıdaki şiiri okuyup soruları cevaplayınız.
Kıyıdaki Fener
Akşam olur, gönlümde sızı kalır,
Rüzgâr sokakta eski türkü arar,
Kıyıda fener yolcuyu bekliyor,
Dalgalar yorgun, kuma uzanıyor.Işığı suya düşer damla damla,
Gece bir kuş gibi iner kıyıya,
Bin yıldır bekler o taşın üstünde,
Sabrı dağ kadar, gönlü deniz kadar.Her gemi bir hikâye taşır ona,
Fener susar, dinler hepsini sessiz,
Gün ağarır, uykuya dalar fener,
Kıyıda yalnız ayak izi kalır.(Sınav için yazılmış özgün metin)
1.1. Şiirin konusunu, temasını ve şiire hâkim olan duyguyu yazınız.
1.2. Aşağıdaki tabloda şiirden alınan dizeler verilmiştir. Her dizede kullanılan edebî sanatın adını ve bu sanatın dizeye kattığı anlamı yazınız.
Dize Edebî sanat Dizeye kattığı anlam Dalgalar yorgun, kuma uzanıyor. Gece bir kuş gibi iner kıyıya Bin yıldır bekler o taşın üstünde Işığı suya düşer damla damla 1.3. "Her gemi bir hikâye taşır ona" dizesinde şair, hangi kelimeye sözlük anlamı dışında bir anlam yüklemiştir? Bu dizedeki imgeyi şiirin bütününden hareketle açıklayınız.
1.4. Aşağıdaki tabloda verilen ses olaylarının her biri için şiirden birer örnek kelime ya da kelime grubu yazınız. Ardından bu ses olaylarının şiirin söyleyişine katkısını bir cümleyle belirtiniz.
Ses olayı Şiirden örnek Ünsüz yumuşaması Ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) Ünlü düşmesi Ünlü daralması Ulama Söyleyişe katkısı: ......................................................................
dubba.com.tr · 9. sınıf edebiyat · senaryo 1 · Soru 1
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 216 puan
Aşağıdaki şiiri okuyup soruları cevaplayınız.
İlahi
Aşkın aldı benden beni
Bana seni gerek seni
Ben yanarım dünü günü
Bana seni gerek seniNe varlığa sevinirim
Ne yokluğa yerinirim
Aşkın ile avunurum
Bana seni gerek seniAşkın âşıklar öldürür
Aşk denizine daldırır
Tecelli ile doldurur
Bana seni gerek seniYunus Emre (Yunus Emre Dîvânı'ndan; günümüz Türkçesiyle yaygın okunuşu, ilk üç dörtlük)
Sözlükçe: dünü günü: gece gündüz · yerinmek: üzülmek, hayıflanmak · tecelli: (tasavvufta) Tanrı'nın varlığının gönülde belirmesi, görünmesi
2.1. Şiirde söyleyicinin "sen" diye seslendiği varlık kimdir? Buradan hareketle şiirin temasını ve ana duygusunu yazınız.
2.2. Aşağıdaki tabloda şiirden alınan dizeler verilmiştir. Her dizedeki edebî sanatı belirleyiniz ve bu sanatın dizeye kattığı anlamı açıklayınız.
Dize Edebî sanat Dizeye kattığı anlam Ben yanarım dünü günü Ne varlığa sevinirim / Ne yokluğa yerinirim Aşk denizine daldırır 2.3. a) "Bana seni gerek seni" dizesinin her dörtlüğün sonunda tekrar edilmesinin şiirin söyleyişine ve anlamına katkısını açıklayınız.
b) Aşağıdaki tabloda verilen dizeleri, taşıdıkları anlamı koruyarak günlük dille ifade ediniz.
Şiirdeki ifade (edebî dil) Günlük dildeki karşılığı Ben yanarım dünü günü Aşkın ile avunurum dubba.com.tr · 9. sınıf edebiyat · senaryo 1 · Soru 2
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 322 puan
Aşağıdaki metni okuyup soruları cevaplayınız.
Kelimenin Ağırlığı
Çocukken dedem, bir şey anlatacağı zaman önce bir süre susardı. Ben o sessizliği unutkanlık sanırdım; sonradan anladım ki dedem kelime seçiyordu. Aynı olayı anlatan iki cümle düşünüyorum şimdi: "Yağmur yağdı, sokaklar ıslandı." ve "Yağmur, sokakların tozunu alıp götürdü." İkisi de doğru. Ama birincisi bana yalnızca bir haber verirken ikincisi sokağı gözümün önüne getiriyor; tozun gidişini, taşların parlayışını görüyorum. Fark, olayın kendisinde değil; kelimenin ağırlığında.
Edebiyatın yaptığı şey belki de budur: günlük dilde yan yana gelmeyen kelimeleri buluşturmak, aşınmış bir sözü yontup yeniden parlatmak. Bir şair "yanıyorum" dediğinde yalnız bir sıcaklığı söylemiyor; bir özlemi, bir aşkı da söylüyor. Biz de okurken o sözün altında ne olduğunu kazıyoruz.
Şunu iddia etmiyorum: Her süslü cümle güzeldir. Tam tersine, süs çoğu zaman anlamı örter. Bazen tek bir yalın kelime, bir sayfa dolusu yavan cümleden daha çok şey söyler. Ölçü nedir, bilmiyorum; belki de ölçü yoktur. Ama dedemin sessizliğini hâlâ hatırlıyorum ve her yazmaya oturduğumda kelimelerimi onun gibi tartmaya çalışıyorum. Belki hiç o ağırlığı tutturamayacağım. Olsun; denemek bile bir şeydir.
(Bir yazarın denemesinden — sınav için yazılmış özgün metin)
3.1. Metnin konusunu, ana düşüncesini ve yazılış amacını yazınız.
3.2. Aşağıdaki tabloda deneme türünün bazı özellikleri verilmiştir. Her özellik için okuduğunuz metinden kanıt olabilecek bir cümle ya da ifade yazınız.
Deneme türünün özelliği Metinden kanıt Yazar, kesin sonuçlara varmaz. Yazar, kendisiyle konuşur gibi içten bir anlatım kullanır. Yazar, gözlem ve deneyimlerinden yararlanır. Yazar, kişisel görüşlerini kanıtlama zorunluluğu duymadan dile getirir. 3.3. Metinde koyu yazılan yontup ve yavan kelimelerinin metindeki anlamlarını bağlamdan hareketle yazınız.
3.4. Yazarın "Bir şair 'yanıyorum' dediğinde yalnız bir sıcaklığı söylemiyor; bir özlemi, bir aşkı da söylüyor." cümlesini, 2. sorudaki ilahiden uygun bir dizeyle ilişkilendirerek açıklayınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf edebiyat · senaryo 1 · Soru 3
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 418 puan
Bir dağ köyünde aynı bahar sabahı iki farklı metinde anlatılmıştır. Metin A köy muhtarlığının duyurusu, Metin B bir şairin dörtlüğüdür. Metinleri okuyup soruları cevaplayınız.
Metin A — Duyuru
Köyümüzde kar, yayla yolunun üst kesiminde de erimiştir. Yayla yolu 15 Mayıs'tan itibaren araç geçişine açılacaktır. Dere seviyesi yükseldiğinden köprü geçişlerinde dikkatli olunması rica olunur. Otlaklarda ot boyu yeterli düzeye ulaşmıştır; hayvanlarını yaylaya çıkaracak olanların muhtarlığa bilgi vermesi gerekmektedir.
Metin B
Kar gitti, dağ omzundan yükü attı,
Dere coştu, yeni türkü tutturdu,
Çimen bir yeşil halı serdi yola,
Yayla kapıyı araladı bize.(Sınav için yazılmış özgün dörtlük)
4.1. a) Metin A'nın iletisi açık mı, örtük mü? Gerekçesiyle yazınız. b) Metin B'nin örtük iletisini yazınız. c) İki metinden hangisi yoruma daha açıktır? Gerekçesiyle belirtiniz.
4.2. Aynı bahar sabahını bir ressam da tuvale aktarmıştır. Edebiyat ve resim, güzel sanatların hangi gruplarında yer alır? Her ikisinin malzemesini yazınız.
4.3. Aşağıdaki tabloyu, iki metni karşılaştırarak doldurunuz.
Ölçüt Metin A Metin B Yazılış amacı Kelimelerin kullanımı (gerçek anlam / mecaz–imge) Karın erimesini anlatan ifade Okurdan beklenen dubba.com.tr · 9. sınıf edebiyat · senaryo 1 · Soru 4
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 520 puan
Bir öğrenci, 1. sorudaki "Kıyıdaki Fener" şiirini betimleme paragrafına dönüştürmek için aşağıdaki taslağı yazmıştır. Taslağı okuyup soruları cevaplayınız.
Akşam olunca kumsalda ki fener yavaş yavaş uyanır. Rüzgar sokaklarda eski bir türkü arar gibi dolaşır, dalgalar yorgun yolcular gibi kuma uzanır. Fener yüzyıllardır aynı taşın üstünde durur; sabrı dağ kadar gönlü deniz kadar geniştir. Gemiler geçdikçe hepsini sessizce dinler, onların ışıklarıda suya damla damla düşer. Fener için herşey bir hikâyedir. Gün ağarınca akdeniz'in üstüne beyaz bir sessizlik iner ve kıyıda yanlız ayak izleri kalır.
5.1. Taslakta sekiz yazım ve noktalama yanlışı vardır. Yanlışları bulup doğru biçimlerini aşağıdaki tabloya yazınız.
Yanlış Doğru 5.2. 4. sorudaki Metin B dörtlüğünü, dörtlüğün temasını ve ana duygusunu koruyarak 6–8 cümlelik bir betimleme paragrafı olarak yeniden yazınız. Dörtlüğün dizelerini aynen aktarmayınız. Paragrafınız aşağıdaki ölçütlere göre değerlendirilecektir:
- Dörtlüğün temasına ve ana duygusuna uygunluk
- Betimleme unsurları (niteleyici kelimeler, duyulara seslenen ifadeler, imge ve çağrışım)
- Paragraf bütünlüğü ve cümleler arası akış
- Yazım kuralları (büyük harf, ayrı/bitişik yazım, düzeltme işareti)
- Noktalama işaretleri
- Uzunluk (6–8 cümle) ve özgünlük
dubba.com.tr · 9. sınıf edebiyat · senaryo 1 · Soru 5
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).
Bu kâğıttaki konuları test et
Kâğıtta puan kaybettiğin konunun 12 soruluk testini çöz; çözümler test bitince açılır. Her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.
9. sınıf edebiyat 1. dönem 1. yazılı için ODSGM 3 senaryo yayımladı; okulun zümresi birini seçer. Bu sayfa senaryo 1'in tablosuna göre hazırlanmış tam bir yazılı kâğıdıdır: 5 ana soru, 16 puanlanan madde, toplam 100 puan. Sorular açık uçludur ve OYSS biçimindedir. Kâğıdı süre tutarak çöz, sonra puanlama anahtarıyla kendini puanla: anahtarda her madde için tam, kısmi ve sıfır puan ölçütü ile tam puanlık örnek cevap var, nereden puan kaybettiğini görürsün.
Cevap ve puanlama anahtarı
Bu senaryonun anahtarı açık: her maddenin tam puan ölçütü, olası yanıtı, kısmi ve sıfır puan durumu aşağıda. Önce kâğıdı çöz, sonra aç.
Anahtarı göster: tam puan, kısmi puan, olası yanıt
Puanlama anahtarı ve örnek cevaplar Dubba’nın hazırladığı örneklerdir; resmî değerlendirme ölçütleri ODSGM ve okulun tarafından belirlenir. Yasal uyarı (yeni sekmede açılır).
Kendini puanla
Anahtardaki ölçütlere bakarak her maddeden aldığın puanı yaz ya da Tam / 0 düğmesine bas. Toplamın ve konu konu durumun hemen çıkar.
Toplam: 0 / 100
Sıradaki adım
Kâğıt bilgisi
- Soru kitapçığı
- PDF, 6 sayfa, 351 KB: 5 ana soru, 16 madde, cevap kutulu. İndir
- Puanlama anahtarı
- PDF, 9 sayfa: her madde için tam, kısmi ve sıfır puan ölçütü, tam puanlık örnek cevap. Sayfada gör
- Tek dosya
- Soru kitapçığı ve anahtar birlikte, 15 sayfa. İndir
- Süreli çözme
- Kâğıdı ekranda 40 dakikalık sayaçla çöz; bitince anahtarla maddeleri kontrol et, puanını bu cihaza kaydet. Süreli çöz
- Hazırlayan
- Dubba (özgün eser). ODSGM'nin senaryo 1 konu-soru dağılım tablosuna göre yazıldı; MEB sorusu değildir. Son gözden geçirme: 5 Kasım 2026.
- Sonra
- Puanı düşük çıkan konuyu 9. sınıf edebiyat soru bankasında çalış: her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.
Senaryo 1: hangi konudan kaç soru?
| Konu | Öğrenme çıktısı | Soru | Puan | Konu testi |
|---|---|---|---|---|
| OKUMA • Tema içeriğine uygun bir şiir • Tema içeriğine uygun bir deneme | TDE2.2 “Sözün İnceliği” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme | 4 | 80 | |
| YAZMA • Okuduğu şiiri bir betimleme paragrafı olarak yazabilme | TDE4.3 Edebî söyleyişin inceliğini yansıttığı yazısında kural uygulayabilme | 1 | 20 |
Kaynak: ODSGM konu-soru dağılım tablosu (senaryo 1).
9. sınıf edebiyat: bütün senaryo yazılıları
9. sınıf edebiyat 1. dönem 1. yazılı senaryo 1: sık sorulanlar
9. sınıf edebiyat 1. dönem 1. yazılı senaryo 1 konuları neler?
ODSGM tablosuna göre senaryo 1'te sorular şu konulardan gelir: OKUMA • Tema içeriğine uygun bir şiir • Tema içeriğine uygun bir deneme; YAZMA • Okuduğu şiiri bir betimleme paragrafı olarak yazabilme. Bu kâğıttaki 5 soru aynı dağılıma göre yazıldı.
Okulumun hangi senaryoyu seçtiğini nasıl öğrenirim?
ODSGM bu yazılı için 3 senaryo yayımladı; okulun edebiyat zümresi birini seçer. Seçilen senaryoyu ders öğretmenine sorabilirsin. Emin değilsen bütün senaryoların kâğıtlarını çöz: konuların çoğu ortaktır.
Bu sorular yazılıda aynen çıkar mı?
Hayır. Sorular Dubba'nın özgün eseridir ve aynı öğrenme çıktılarına göre yazıldı. Yazılıdaki sorular MEB soru havuzundan ve zümreden gelir. Amaç soru tipini, kâğıt uzunluğunu ve puanlamayı sınavdan önce görmek.