9. sınıf tarih 1. dönem 1. yazılı senaryo 3
Cevap anahtarlı tam yazılı kâğıdı: 7 ana soru, 14 madde, 100 puan, 40 dakika. Sayfada soru soru çöz, her sorudan sonra cevabını kontrol et, zayıf konunu gör ya da PDF indir. ODSGM senaryo 3'ün konu-soru dağılımına göre yazıldı; şık yok, cevabı sen yazarsın.
Son güncelleme:
9. sınıf tarih 1. dönem 1. yazılı senaryo 3 soruları
- Soru 114 puan
Aşağıdaki kaynakları inceleyerek soruları cevaplayınız.
Kaynak A — Bir aşçının bir dergiye verdiği söyleşiden (kurgusal): "Lokantamı açmadan önce şehrin eski mutfağını tanımak istedim; iki yüz yıl önceki bir aşevinin harcama defterlerini ve el yazısı yemek tariflerini aylarca okudum. Bugün mutfağımızın vazgeçilmezi olan domatesin defterlerde hiç geçmemesine önce şaşırdım; nedenini araştırınca bu sebzenin bölge mutfağına çok sonra girdiğini öğrendim. Kıtlık yıllarında ekmeğe arpa ve darı karıştırıldığını görünce, o insanların sofrasını bugünün bolluğuyla küçümseyemeyeceğimi anladım. Artık menümdeki her yemeğin bir geçmişi var; misafirlerime tabakla birlikte o geçmişi de anlatıyorum ve işimi eskisinden çok daha anlamlı buluyorum."
Kaynak B — Dere kenarındaki bir kasabanın belediye meclisi toplantı tutanağından (kurgusal): "Söz alan emekli öğretmen Hatice Sönmez, kasaba arşivindeki kayıtlara göre son yüz elli yılda derenin üç kez taştığını, her seferinde dere yatağına yapılmış evlerin yıkıldığını hatırlattı. Meclis, bu kayıtlar üzerine dere yatağında yeni yapı izni verilmemesine oy birliğiyle karar verdi. Ayrıca son taşkında mahalle halkının evini kaybedenlere kapısını açtığını anlatan tanıklıkların bir kitapçıkta toplanarak okullara dağıtılması ve en yüksek su seviyesinin köprü ayağına kalıcı olarak işaretlenmesi kararlaştırıldı."
1.1. Kaynak A'da geçmişi araştırmanın aşçıya birey olarak sağladığı iki faydayı, kaynaktaki ifadelerle ilişkilendirerek açıklayınız.
1.2. Kaynak B'ye göre kasabanın geçmişini bilmenin topluma sağladığı iki faydayı, meclisin aldığı kararlara dayanarak açıklayınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf tarih · senaryo 3 · Soru 1
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 212 puan
Aşağıdaki kaynağı inceleyerek soruları cevaplayınız.
Kaynak C — Orhun Yazıtları'ndan (VIII. yüzyıl; kamu malı metinden sadeleştirilmiştir): "Çin halkının sözü tatlı, ipek kumaşı yumuşakmış; tatlı sözle, yumuşak ipekle kandırıp uzaktaki halkları kendine yaklaştırırmış. Bu söze kanıp onların topraklarına yaklaştığınızda, Türk halkı, çok kayba uğradın. (…) Bu sözlerimi ebedî taşa kazıttım; bunu görüp öğrenin, beylerinize ve devletinize sahip çıkın."
2.1. Kaynak C'de geçmişte yaşanan hangi olumsuz deneyim anlatılmaktadır? Yazıtı diktiren hükümdarın bu deneyimden halkının hangi dersi çıkarmasını istediğini kaynaktaki ifadelere dayanarak açıklayınız.
2.2. Bu yazıtın günümüzde korunmasının ve okunmasının topluma sağladığı bir faydayı açıklayınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf tarih · senaryo 3 · Soru 2
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 315 puan
Bir kent müzesinde salonlar, sergiledikleri olayların ait olduğu yüzyıllara göre düzenlenmiştir (Şekil 1). Müze görevlileri, aşağıdaki bilgi kartlarını ilgili salonlara asacaktır.
Şekil 1. Kent Müzesi salon planı - a) Büyük İskender'in ordusuyla Asya'ya geçmesi — MÖ 334
- b) Jül Sezar'ın Roma'da öldürülmesi — MÖ 44
- c) Puvatya (Poitiers) Savaşı — 732
- d) Dandanakan Savaşı — 1040
- e) Osmanlı Beyliği'nin kuruluşu (geleneksel tarih) — 1299
- f) I. Meşrutiyet'in ilanı — 1876
3.1. Her kartın hangi yüzyıla (Romen rakamıyla; milattan önce ise "MÖ" belirterek) ait olduğunu ve hangi salona asılması gerektiğini tabloya yazınız.
Kart Yüzyıl Salon a b c d e f 3.2. Müzeyi gezen bir öğrencinin defterine yazdığı aşağıdaki cümlelerden üçü yanlıştır. Yanlış cümlelerin numaralarını yazınız ve her birini doğru biçimde yeniden yazınız.
- I. a kartındaki olay, b kartındaki olaydan daha eskidir.
- II. 1040 yılı, XI. yüzyılın ikinci yarısındadır.
- III. 1299 yılı, XIII. yüzyılın son yılıdır.
- IV. 1876 yılı, XIX. yüzyılın üçüncü çeyreğindedir.
- V. Milattan önceki yüzyıllarda MÖ IV. yüzyıl, MÖ I. yüzyıldan sonra gelir.
dubba.com.tr · 9. sınıf tarih · senaryo 3 · Soru 3
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 414 puan
Bir dağ geçidindeki kervansarayın XVII. yüzyılda neden terk edildiğini araştıran üç tarihçinin notları aşağıda verilmiştir (kurgusal).
Tarihçi 1: "Vergi defterlerine göre kervansarayın yanındaki pazarın geliri elli yıl içinde yarıya düşmüş. Aynı dönemde mallar giderek deniz yoluyla taşınmaya başlanmış. Kervanlar bu geçidi artık kullanmaz olmuş."
Tarihçi 2: "Bölgedeki çok yaşlı ağaçların gövdelerindeki yıllık halkalar, aynı yıllarda art arda gelen kurak dönemleri gösteriyor. Kuyuları kuruyan bir konak yerinde kervanların durması mümkün değildi."
Tarihçi 3: "Bir vakanüvisin kroniğinde, o yıllarda geçitte eşkıya saldırılarının arttığı ve yolun güvenliğinin kalmadığı yazıyor. Tüccarlar can ve mal kaybından korkarak başka yollara yönelmiş."
4.1. Her tarihçinin dayandığı kaynağı, bu kaynağın türünü (yazılı, sözlü, eşya ve nesne vb.) ve ulaştığı açıklamayı tabloya yazınız.
Tarihçi Dayandığı kaynak Kaynağın türü Ulaştığı açıklama 1 2 3 4.2. Notları okuyan bir öğrenci "Üç tarihçiden yalnız biri haklı olabilir; diğer ikisi yanılıyor." demiştir. Bu görüşe katılıp katılmadığınızı belirtiniz ve tarihsel bilginin özelliklerine dayanarak iki gerekçeyle açıklayınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf tarih · senaryo 3 · Soru 4
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 514 puan
XIX. yüzyılda bir liman şehrinin ipek ticaretini araştıran iki araştırmacının çalışmaları aşağıda anlatılmıştır (kurgusal).
Araştırmacı Selin: "Dört yıl boyunca şehir arşivinde bir tüccar ailesine ait yaklaşık üç yüz mektubu tek tek okudum. Eğik ve bitişik el yazısını çözebilmek için eski yazı derslerine katıldım; mektupların kâğıdını ve mühürlerini de inceledim. Mektuplarda ailenin borçlarını, kızlarının çeyizi için ipek ayırdıklarını ve kötü geçen bir hasat yılındaki kaygılarını okudum. Mektuplardaki ipek fiyatlarını aynı yılların şehir gazetesiyle karşılaştırdım; bazı mektupların alacaklılara yazıldığını, bu yüzden ailenin durumunu olduğundan kötü gösterebileceğini de hesaba kattım. Sonunda üç kuşak ipek tüccarının hayatını ayrıntılarıyla anlatan bir kitap yazdım."
Araştırmacı Kerem: "Altı kişilik ekibimizle, taranıp bilgisayara aktarılmış kırk bin gümrük kaydını bir veri tabanında topladık; her kayda tarih, liman, tüccar ve mal miktarı etiketleri ekledik. Kayıtları filtreleyerek ipek yüklerinin hangi yıllarda arttığını gösteren grafikler hazırladık; coğrafi bilgi sistemleriyle gemilerin uğradığı limanları haritaya döktük. Ağ analiziyle hangi tüccarların birbiriyle ortaklık kurduğunu gösterdik ve verileri herkesin kullanabileceği biçimde genel ağda yayımladık. Taramada okunamayan ya da tarihi yanlış girilmiş kayıtları düzeltmek için ise arşivdeki asıl defterlere başvurduk."
5.1. Tarihsel bilginin üretim sürecindeki aşağıdaki aşamalarda iki araştırmacının ne yaptığını metinden hareketle tabloya yazınız. Kaynak eleştirisi (tenkit) satırında araştırmacının kaynağın neyini sorguladığını da belirtiniz.
Aşama Selin Kerem Kaynakları tespit etme ve toplama Kaynak eleştirisi (tenkit) Kaynakları karşılaştırma ve yorumlama Yazma ve paylaşma 5.2. İki araştırmacının, kullandıkları araçlar farklı olsa da ortak olarak izlediği iki aşamayı her araştırmacıdan birer örnekle yazınız. Ardından Kerem'in okunamayan ve tarihi yanlış girilmiş kayıtlar için asıl defterlere başvurmasının üretim sürecinin hangi aşamasına karşılık geldiğini nedeniyle açıklayınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf tarih · senaryo 3 · Soru 5
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 615 puan
Bir araştırmacı, XVII. yüzyılda bir köye gönderilmiş bir fermanı ve o köyün geçmişini incelemektedir. Araştırmacının yapacağı işler harflerle, tarihe yardımcı bilimler ise numaralarla aşağıda verilmiştir.
- a) Fermanın sonundaki mührün kime ait olduğunu belirlemek
- b) Fermanın başlık, hitap ve tarih kaydı bakımından dönemin resmî belge düzenine uyup uymadığını incelemek
- c) Fermanın yazıldığı eski ve okunması güç yazı türünü çözerek metni okumak
- d) Köyde bugün hâlâ sürdürülen düğün ve hasat geleneklerini kayda geçirmek
- e) Köyün adının hangi dilden geldiğini ve yüzyıllar içinde nasıl değiştiğini incelemek
- f) Fermandaki hicri tarihi miladi takvime çevirip köyle ilgili olayları zaman sırasına koymak
Yardımcı bilimler: (1) Arkeoloji · (2) Diplomatik · (3) Etnografya · (4) Filoloji · (5) Heraldik · (6) Kronoloji · (7) Nümismatik · (8) Paleografi
6.1. Her işte yararlanılacak yardımcı bilimin numarasını tabloya yazınız. (Numaralardan ikisi kullanılmayacaktır.)
İş Yardımcı bilim (numara) a b c d e f 6.2. Listede kullanılmayan bilim dallarından birini seçiniz. Bu bilim dalının köyün geçmişini araştıran araştırmacıya nasıl katkı sağlayabileceğini bir örnekle açıklayınız. Ardından tarihçinin neden farklı bilim dallarından yararlanmak zorunda olduğunu bir gerekçeyle yazınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf tarih · senaryo 3 · Soru 6
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 716 puan
Aşağıdaki soruları cevaplayınız.
7.1. Aşağıda verilen ifadelerin her birinin tarihsel olay mı yoksa tarihsel olgu mu olduğunu tabloya yazınız.
İfade Olay / Olgu a) Kristof Kolomb'un Amerika kıtasına ulaşması (1492) b) Avrupa devletlerinin yeni kıtalarda sömürgeler kurması c) Gutenberg'in hareketli harflerle ilk kitapları basması d) Avrupa'da kitap sayısının ve okuryazarlığın artması e) Türklerin Anadolu'yu yurt edinmesi f) Kösedağ Savaşı (1243) 7.2. Aşağıdaki kaynağı bir tarihçi gibi inceleyiniz.
Kaynak D — Bir saray tarihçisinin, anlattığı savaştan yaklaşık iki yüz yıl sonra yazıp hükümdara sunduğu eserden (kurgusal): "Yüce atamız Kara Han, ırmak kıyısındaki savaşta yüz bin kişilik düşman ordusunu yalnız üç bin atlıyla bozguna uğrattı. O gün gök gürledi ve düşmanın attığı oklar geri dönüp kendilerine saplandı. Atamızın soyundan gelen padişahımız da onun gibi yenilmezdir. Bu bilgileri, dedemin dedesinden kuşaktan kuşağa aktarılan sözlere dayanarak yazdım."
Kaynak D'yi güvenilirlik açısından iki yönden eleştiriniz; her eleştiriyi kaynaktaki bir ifadeye dayandırınız. Ardından bu kaynaktan çıkarılabilecek ve başka kaynaklarla doğrulanması gereken bir bilgiyi yazınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf tarih · senaryo 3 · Soru 7
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).
Bu kâğıttaki konuları test et
Kâğıtta puan kaybettiğin konunun 12 soruluk testini çöz; çözümler test bitince açılır. Her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.
- TAR.9.1.1 · kâğıtta 2 soruTarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilmeTesti çöz
- TAR.9.1.2 · kâğıtta 2 soruTarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilmeTesti çöz
- TAR.9.1.3 · kâğıtta 3 soruTarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilmeTesti çöz
9. sınıf tarih 1. dönem 1. yazılı için ODSGM 6 senaryo yayımladı; okulun zümresi birini seçer. Bu sayfa senaryo 3'in tablosuna göre hazırlanmış tam bir yazılı kâğıdıdır: 7 ana soru, 14 puanlanan madde, toplam 100 puan. Sorular açık uçludur ve OYSS biçimindedir. Kâğıdı süre tutarak çöz, sonra puanlama anahtarıyla kendini puanla: anahtarda her madde için tam, kısmi ve sıfır puan ölçütü ile tam puanlık örnek cevap var, nereden puan kaybettiğini görürsün.
Cevap ve puanlama anahtarı
Bu senaryonun anahtarı açık: her maddenin tam puan ölçütü, olası yanıtı, kısmi ve sıfır puan durumu aşağıda. Önce kâğıdı çöz, sonra aç.
Anahtarı göster: tam puan, kısmi puan, olası yanıt
Puanlama anahtarı ve örnek cevaplar Dubba’nın hazırladığı örneklerdir; resmî değerlendirme ölçütleri ODSGM ve okulun tarafından belirlenir. Yasal uyarı (yeni sekmede açılır).
Kendini puanla
Anahtardaki ölçütlere bakarak her maddeden aldığın puanı yaz ya da Tam / 0 düğmesine bas. Toplamın ve konu konu durumun hemen çıkar.
Toplam: 0 / 100
Sıradaki adım
Kâğıt bilgisi
- Soru kitapçığı
- PDF, 6 sayfa, 371 KB: 7 ana soru, 14 madde, cevap kutulu. İndir
- Puanlama anahtarı
- PDF, 9 sayfa: her madde için tam, kısmi ve sıfır puan ölçütü, tam puanlık örnek cevap. Sayfada gör
- Tek dosya
- Soru kitapçığı ve anahtar birlikte, 15 sayfa. İndir
- Süreli çözme
- Kâğıdı ekranda 40 dakikalık sayaçla çöz; bitince anahtarla maddeleri kontrol et, puanını bu cihaza kaydet. Süreli çöz
- Hazırlayan
- Dubba (özgün eser). ODSGM'nin senaryo 3 konu-soru dağılım tablosuna göre yazıldı; MEB sorusu değildir. Son gözden geçirme: 5 Kasım 2026.
- Sonra
- Puanı düşük çıkan konuyu 9. sınıf tarih soru bankasında çalış: her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.
Senaryo 3: hangi konudan kaç soru?
| Konu | Öğrenme çıktısı | Soru | Puan | Konu testi |
|---|---|---|---|---|
| Tarih Öğrenmenin Faydaları | TAR.9.1.1 Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme | 2 | 26 | Test çöz |
| Tarihin Doğası | TAR.9.1.2 Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme | 2 | 29 | Test çöz |
| Tarihsel Bilginin Üretim Süreci | TAR.9.1.3 Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme | 3 | 45 | Test çöz |
Kaynak: ODSGM konu-soru dağılım tablosu (senaryo 3).
9. sınıf tarih: bütün senaryo yazılıları
9. sınıf tarih 1. dönem 1. yazılı senaryo 3: sık sorulanlar
9. sınıf tarih 1. dönem 1. yazılı senaryo 3 konuları neler?
ODSGM tablosuna göre senaryo 3'te sorular şu konulardan gelir: Tarih Öğrenmenin Faydaları; Tarihin Doğası; Tarihsel Bilginin Üretim Süreci. Bu kâğıttaki 7 soru aynı dağılıma göre yazıldı.
Okulumun hangi senaryoyu seçtiğini nasıl öğrenirim?
ODSGM bu yazılı için 6 senaryo yayımladı; okulun tarih zümresi birini seçer. Seçilen senaryoyu ders öğretmenine sorabilirsin. Emin değilsen bütün senaryoların kâğıtlarını çöz: konuların çoğu ortaktır.
Bu sorular yazılıda aynen çıkar mı?
Hayır. Sorular Dubba'nın özgün eseridir ve aynı öğrenme çıktılarına göre yazıldı. Yazılıdaki sorular MEB soru havuzundan ve zümreden gelir. Amaç soru tipini, kâğıt uzunluğunu ve puanlamayı sınavdan önce görmek.