İçeriğe atla
YeniMaarif uyumlu matematik testleriHemen çöz
OYSS Hazırlık · 9. sınıf · 1. dönem 1. yazılı

9. sınıf tarih 1. dönem 1. yazılı senaryo 4

Cevap anahtarlı tam yazılı kâğıdı: 7 ana soru, 14 madde, 100 puan, 40 dakika. Sayfada soru soru çöz, her sorudan sonra cevabını kontrol et, zayıf konunu gör ya da PDF indir. ODSGM senaryo 4'ün konu-soru dağılımına göre yazıldı; şık yok, cevabı sen yazarsın.

Son güncelleme:

Bu kâğıdı burada çöz

7 soru · 100 puan. Her sorudan sonra cevabını anahtarla kontrol et, puanını ver; sonunda toplamını ve zayıf konunu gör. Hesap gerekmez.

9. sınıf tarih 1. dönem 1. yazılı senaryo 4 soruları

  1. Soru 115 puan

    Lise son sınıf öğrencisi Meral, sosyal sorumluluk projesi kapsamında bir yaşlılar yurdunu ziyaret etmekte ve sakinlerle söyleşiler yapmaktadır. Bir söyleşide 84 yaşındaki Hasan Dede, gençliğini geçirdiği kasabanın bakırcılar çarşısını anlatmıştır. Meral bu söyleşiyi not alarak aşağıdaki günlük kaydını yazmıştır (kurgusal):

    Kaynak — Meral'in proje günlüğünden: "Hasan Dede, gençliğinde kasabanın bakırcılar çarşısında çıraklık yaptığını, o yıllarda çarşıda otuzdan fazla dükkân bulunduğunu anlattı. 1960'lardan itibaren şehirden gelen ucuz alüminyum tencereler evlere girince bakır kaplara olan talep azalmış; kalaycıya gitmek de zahmetli geldiği için aileler eski kaplarını satıp yenilerini almışlar. Aynı yıllarda kasabanın gençleri okula ya da fabrikalara yönelince ustaların yanında işi öğrenecek çırak da kalmamış. Müşterisi de çırağı da azalan dükkânlar birer birer kapanmış; Hasan Dede de mesleğini bırakıp kasabanın un fabrikasında çalışmaya başlamış. Bugün çarşıdan geriye yalnızca adı kalan bir sokak var. Onu dinlerken o sokak adının bile alüminyum tencereden çırak bulamayan ustaya uzanan bir zincirin sonucu olduğunu fark ettim. Tarih öğrenmek, bana bu zinciri görmeyi öğretti."

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    1.1. Kaynağa göre çarşıdaki dükkânların kapanmasına yol açan iki nedeni ve dükkânların kapanmasının bir sonucunu yazarak neden–sonuç zincirini açıklayınız.

    1.2. Meral, günlüğünün son cümlesinde "Tarih öğrenmek, bana bu zinciri görmeyi öğretti." demektedir. Bu ifadeden hareketle tarih öğrenmenin Meral'e sağladığı bir bireysel faydayı, kaynaktaki somut bir ifadeyle ilişkilendirerek açıklayınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf tarih · senaryo 4 · Soru 1

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  2. Soru 215 puan

    Aşağıda tarih öğrenmenin faydalarıyla ilgili sekiz ifade numaralandırılmıştır.

    I. Geçmişteki toplumların aldığı kararları, o dönemin koşullarını göz önünde bulundurarak anlayan birey, olayları değerlendirirken daha nesnel bir bakış açısı geliştirir.

    II. Tarihsel süreçleri inceleyen toplumlar, ortak deneyimlerini ve mücadelelerini paylaşarak ulusal birlik ve dayanışma bilinci oluşturur.

    III. Geçmişteki salgın hastalıklar, kıtlıklar ve doğal afetler hakkında derlenen tarihsel veriler, devletlerin olası krizlere karşı önlem almasına zemin hazırlar.

    IV. Kendi aile ve çevre tarihini araştıran kişi, kendisini var eden koşulları kavrayarak kimlik ve aidiyet duygusu geliştirir.

    V. Tarihsel olayları farklı toplumların kaynaklarıyla karşılaştırmalı olarak inceleyen birey, tek taraflı bilginin sınırlılıklarını fark ederek eleştirel düşünme becerisi kazanır.

    VI. Geçmiş uygarlıkların sanat eserlerini ve yapılarını tanıyan toplumlar, kültürel miraslarını koruyarak gelecek kuşaklara aktarır.

    VII. Tarihin farklı dönemlerinde yaşanmış ekonomik çöküşleri araştıran birey, günümüzdeki ekonomik gelişmeleri daha bilinçli yorumlama yetisi kazanır.

    VIII. Devletler, tarihsel deneyimlerden elde ettikleri bilgileri kullanarak dış politika kararlarını daha sağlıklı bir temele oturtur.

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    2.1. Yukarıdaki sekiz ifadeyi, tarih öğrenmenin faydalarının bireye mi topluma mı yönelik olduğunu esas alarak aşağıdaki tabloya sınıflandırınız.

    Faydanın Yönelimi İfade Numaraları
    Bireye sağlanan faydalar
    Topluma sağlanan faydalar

    2.2. Bireye sağlanan faydalardan birinin zamanla topluma da yansıyabileceğini, bu ifadeyi topluma sağlanan faydalardan biriyle ilişkilendirerek açıklayınız. Seçtiğiniz iki ifadenin numarasını yazınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf tarih · senaryo 4 · Soru 2

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  3. Soru 314 puan

    Aşağıdaki tablo, 1890'larda bir Anadolu kasabasında yaşanan büyük sel felaketini inceleyen dört araştırmacının kullandığı kaynakları göstermektedir (kurgusal).

    Araştırmacı Kullandığı kaynak Kaynağın türü Kaynağın üretildiği dönem
    Araştırmacı 1 Sel sırasında kasabada bulunan bir tüccarın o günlerde tuttuğu günlük Birinci elden Olayla eş zamanlı
    Araştırmacı 2 Seli de anlatan, 1960'larda yazılmış bir kasaba tarihi kitabı İkinci elden Olaydan yaklaşık 70 yıl sonra
    Araştırmacı 3 Kasaba muhtarının sel sonrasında vilayete gönderdiği resmî yazışma Birinci elden Olayla eş zamanlı
    Araştırmacı 4 Belediye deposunda 2008'de bulunan sel fotoğraflarını inceleyen ve kasabanın bugünkü taşkın riskini anlamayı amaçlayan akademik bir makale İkinci elden Olaydan yaklaşık 120 yıl sonra

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    3.1. Birinci elden ve ikinci elden kaynakların tarihsel araştırmaya farklı katkılarını, her biri için tablodan bir araştırmacının kaynağını örnek göstererek açıklayınız.

    3.2. Sel felaketi 1960'larda bir kitapta anlatılmış olmasına karşın 2010'larda yeniden incelenmiştir. Tablodaki bilgilere dayanarak aynı olayın farklı dönemlerde yeniden ele alınmasının iki nedenini açıklayınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf tarih · senaryo 4 · Soru 3

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  4. Soru 414 puan

    Bir lisenin tarih kulübü, yıl sonu sergisi için kasabanın geçmişiyle ilgili tek bir araştırma konusu seçecektir. Kulübün öneri kutusundan çıkan kartlar aşağıda verilmiştir (kurgusal).

    Kaynak — Tarih kulübünün öneri kartlarından:

    Ece: "Kasabanın yakınındaki krater gölünün yüz binlerce yıl önce bir yanardağ patlamasıyla nasıl oluştuğunu araştıralım."

    Burak: "1930'larda kasabaya elektrik gelince çarşıdaki dükkânların kapanış saatlerinin ve akşam sohbetlerinin nasıl değiştiğini araştıralım."

    Zeynep: "Kasabada ilk kız ortaokulunun açılmasının, ailelerin kızlarını okutma kararlarını nasıl etkilediğini araştıralım."

    Can: "Kasaba ormanında yaşayan bir kuş türünün son elli yılda kış göçü yollarını nasıl değiştirdiğini araştıralım."

    Elif: "Yüz yılı aşkın süredir her eylülde kurulan panayırın, köylülerle kasabalılar arasındaki alışverişi ve evlilikleri nasıl etkilediğini araştıralım."

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    4.1. Önerilerden tarih biliminin kapsamı dışında kalan ikisini belirleyiniz. Her birinin neden tarihin kapsamına girmediğini, tarihin konusunu dikkate alarak açıklayınız.

    4.2. Kulüp, kapsam içindeki önerilerden yalnız birini seçecektir. Seçeceğiniz öneriyi, tarihçilerin bir konunun tarihsel önemini belirlerken sorduğu sorulardan ikisine dayanarak gerekçelendiriniz.

    dubba.com.tr · 9. sınıf tarih · senaryo 4 · Soru 4

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  5. Soru 514 puan

    Bir tarih öğretmeni, öğrencilerinden tarihin doğasını anlamalarına yardımcı olmak amacıyla aşağıdaki iki metni sınıfta okumuştur (kurgusal).

    Metin A — Emekli bir arşiv görevlisinin mesleki anı defterinden: "Kırk yılı aşkın arşiv çalışmamda en çok şunu öğrendim: Aynı konuyu anlatan iki belge birbirini her zaman doğrulamaz. Bir köyün XIX. yüzyıl ortasındaki nüfusunu gösteren iki ayrı defteri incelediğimde rakamların birbirini tutmadığını gördüm. O köyü bugün yeniden sayıp hangi rakamın doğru olduğunu sınayamazdım; elimde yalnızca o günlerden kalan kâğıtlar vardı. Bu yüzden her defterin hangi amaçla, kimin emriyle ve kim tarafından tutulduğunu araştırdım. Birinin vergi tespiti, diğerinin askerlik yükümlülüğü için hazırlandığını anlayınca fark açıklandı: Her defter, kendi amacına göre şekillenmişti. Tarihsel bilgi, ham gerçeğin kendisi değil; bir amacın, bir bakış açısının ve bir dönemin ürünüdür."

    Metin B — Üniversite öğrencisi Defne'nin tarih semineri için hazırladığı öz değerlendirme notundan: "Seminer boyunca aynı savaşı anlatan üç farklı tarihçinin kitabını karşılaştırdım. Başta 'hangisi doğru?' diye sordum kendime. Sonra fark ettim ki asıl soru 'her biri neyi, neden öne çıkarıyor?' olmalıydı. Tarihçilerin kullandıkları kaynaklar, içinde bulundukları toplumsal koşullar ve sordukları sorular, ulaştıkları sonuçları doğrudan etkiliyor. Artık bir tarih metnini okurken önce 'bu kim tarafından, ne zaman, hangi amaçla yazıldı?' diye soruyorum."

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    5.1. Metin A ve Metin B'deki kişilerin tarihin doğasına ilişkin ulaştıkları ortak çıkarımı açıklayan bir paragraf yazınız. Paragrafınızda her iki metinden birer ifade belirtiniz ve ortak çıkarımı genel bir yargı olarak dile getiriniz.

    5.2. Metin A'daki arşiv görevlisi, defterlerdeki farkı köyü yeniden sayarak sınayamadığını belirtmektedir. Bu durumun, tarih bilimini deney ve gözleme dayanan bilimlerden ayıran hangi özelliğini gösterdiğini açıklayınız. Bu özelliğin tarihçiyi neye başvurmak zorunda bıraktığını Metin A'dan bir ifadeyle yazınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf tarih · senaryo 4 · Soru 5

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  6. Soru 614 puan

    Aşağıdaki iki kaynağı inceleyiniz.

    Kaynak A — Kurgusal bir tarih dergisinde yayımlanan makale özetinden: "Tarihsel bilgi, araştırmacının bulduğu ham verilerin doğrudan aktarımı değildir. Bir tarihçi, önce sorusunu belirler; ardından bu soruyu yanıtlayabilecek kaynakları toplar ve her kaynağı kimin, ne zaman, hangi koşullarda ürettiğini sorgular. Kaynaklar arasındaki çelişkileri fark ettiğinde bunları görmezden gelmez; aksine bu çelişkileri, geçmişe ilişkin daha karmaşık bir tablonun işareti olarak değerlendirir. Sonunda ortaya çıkan tarihsel bilgi, hem araştırmacının sorularını hem de kaynakların sınırlılıklarını taşır."

    Kaynak B — Kurgusal bir lisans tez savunmasında öğrencinin danışmanına verdiği yanıttan: "Tezimi yazarken en çok zorlandığım şey, iki farklı arşiv belgesinin aynı olayı birbirinden farklı biçimde aktarmasıydı. Başta bunun bir hata olduğunu sandım ve doğru olanı seçip ötekini görmezden gelmeye çalıştım. Ancak danışmanımın uyarısıyla her iki belgenin de kendi bağlamı içinde değerli olduğunu anladım. Sonunda bu farklılığı tezimin bulgular bölümünde ayrıca ele aldım ve iki belgenin neden farklı bilgiler içerdiğini açıkladım."

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    6.1. Kaynak A ve Kaynak B'de tarihsel bilginin üretim sürecine ilişkin ortak olarak vurgulanan iki unsuru, her iki kaynaktan birer ifadeyle destekleyerek açıklayınız.

    6.2. Kaynak B'deki öğrencinin danışmanının uyarısından sonra yaptığı iki işi yazınız. Her işin tarihsel bilginin üretim sürecinin hangi aşamasına karşılık geldiğini belirtiniz.

    dubba.com.tr · 9. sınıf tarih · senaryo 4 · Soru 6

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  7. Soru 714 puan

    Aşağıda tarihsel bilginin üretim süreciyle ilgili altı numaralı ifade verilmiştir.

    I. Tarihçi, araştırma konusunu belirledikten sonra ulaşabildiği tüm kaynakları doğrudan kabul ederek tarihsel bilgiyi oluşturur.

    II. Bir olayın yaşandığı günlerde o olayı gören biri tarafından yazılmış bir mektup, o olay için birinci elden kaynak sayılır.

    III. Tarihçi, kaynakları eleştirel bir bakışla incelerken yalnızca yazılı belgeleri kanıt olarak kullanabilir; sözlü ya da maddi kaynaklar tarihsel bilginin üretimine katkı sağlamaz.

    IV. Tarihsel bilgi, yeni kaynakların bulunması ya da mevcut kaynakların farklı yöntemlerle incelenmesiyle değişebilir ve güncellenebilir.

    V. Tarihçi, kaynakları değerlendirirken kaynağın kim tarafından, ne zaman ve hangi amaçla üretildiğini göz önünde bulundurur.

    VI. Kanıta dayalı ürün oluşturma aşamasında yararlanılan kaynakların belirtilmesi gerekmez; kaynakça yalnızca okura ek okuma önerisi sunar.

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    7.1. Yukarıdaki ifadelerden yanlış olanları numarasıyla belirtiniz ve her birini doğru biçimiyle yeniden yazınız.

    7.2. V numaralı ifadede anlatılan işlem, tarihsel bilginin üretim sürecinin hangi aşamasında yapılır? Bu işlemi, mahallenizin geçmişini araştıran bir öğrencinin kullanabileceği bir kaynak üzerinden örneklendiriniz.

    dubba.com.tr · 9. sınıf tarih · senaryo 4 · Soru 7

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.

Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).

9. sınıf tarih 1. dönem 1. yazılı için ODSGM 6 senaryo yayımladı; okulun zümresi birini seçer. Bu sayfa senaryo 4'in tablosuna göre hazırlanmış tam bir yazılı kâğıdıdır: 7 ana soru, 14 puanlanan madde, toplam 100 puan. Sorular açık uçludur ve OYSS biçimindedir. Kâğıdı süre tutarak çöz, sonra puanlama anahtarıyla kendini puanla: anahtarda her madde için tam, kısmi ve sıfır puan ölçütü ile tam puanlık örnek cevap var, nereden puan kaybettiğini görürsün.

Cevap ve puanlama anahtarı

Bu senaryonun anahtarı açık: her maddenin tam puan ölçütü, olası yanıtı, kısmi ve sıfır puan durumu aşağıda. Önce kâğıdı çöz, sonra aç.

Anahtarı göster: tam puan, kısmi puan, olası yanıt
Anahtar yükleniyor…
Anahtarı PDF olarak indir

Puanlama anahtarı ve örnek cevaplar Dubba’nın hazırladığı örneklerdir; resmî değerlendirme ölçütleri ODSGM ve okulun tarafından belirlenir. Yasal uyarı (yeni sekmede açılır).

Kendini puanla

Anahtardaki ölçütlere bakarak her maddeden aldığın puanı yaz ya da Tam / 0 düğmesine bas. Toplamın ve konu konu durumun hemen çıkar.

1. soru · Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme
/ 9
/ 6
2. soru · Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme
/ 8
/ 7
3. soru · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme
/ 6
/ 8
4. soru · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme
/ 8
/ 6
5. soru · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme
/ 8
/ 6
6. soru · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme
/ 8
/ 6
7. soru · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme
/ 9
/ 5

Toplam: 0 / 100

Sıradaki adım

Kâğıt bilgisi

Soru kitapçığı
PDF, 7 sayfa, 386 KB: 7 ana soru, 14 madde, cevap kutulu. İndir
Puanlama anahtarı
PDF, 11 sayfa: her madde için tam, kısmi ve sıfır puan ölçütü, tam puanlık örnek cevap. Sayfada gör
Tek dosya
Soru kitapçığı ve anahtar birlikte, 18 sayfa. İndir
Süreli çözme
Kâğıdı ekranda 40 dakikalık sayaçla çöz; bitince anahtarla maddeleri kontrol et, puanını bu cihaza kaydet. Süreli çöz
Hazırlayan
Dubba (özgün eser). ODSGM'nin senaryo 4 konu-soru dağılım tablosuna göre yazıldı; MEB sorusu değildir. Son gözden geçirme: 5 Kasım 2026.
Sonra
Puanı düşük çıkan konuyu 9. sınıf tarih soru bankasında çalış: her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.

Senaryo 4: hangi konudan kaç soru?

KonuÖğrenme çıktısıSoruPuan
Tarih Öğrenmenin FaydalarıTAR.9.1.1 Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme230
Tarihin DoğasıTAR.9.1.2 Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme342
Tarihsel Bilginin Üretim SüreciTAR.9.1.3 Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme228

Kaynak: ODSGM konu-soru dağılım tablosu (senaryo 4).

9. sınıf tarih: bütün senaryo yazılıları

9. sınıf tarih 1. dönem 1. yazılı senaryo 4: sık sorulanlar

9. sınıf tarih 1. dönem 1. yazılı senaryo 4 konuları neler?

ODSGM tablosuna göre senaryo 4'te sorular şu konulardan gelir: Tarih Öğrenmenin Faydaları; Tarihin Doğası; Tarihsel Bilginin Üretim Süreci. Bu kâğıttaki 7 soru aynı dağılıma göre yazıldı.

Okulumun hangi senaryoyu seçtiğini nasıl öğrenirim?

ODSGM bu yazılı için 6 senaryo yayımladı; okulun tarih zümresi birini seçer. Seçilen senaryoyu ders öğretmenine sorabilirsin. Emin değilsen bütün senaryoların kâğıtlarını çöz: konuların çoğu ortaktır.

Bu sorular yazılıda aynen çıkar mı?

Hayır. Sorular Dubba'nın özgün eseridir ve aynı öğrenme çıktılarına göre yazıldı. Yazılıdaki sorular MEB soru havuzundan ve zümreden gelir. Amaç soru tipini, kâğıt uzunluğunu ve puanlamayı sınavdan önce görmek.

İlgili rehberler