İçeriğe atla
YeniMaarif uyumlu matematik testleriHemen çöz
OYSS Hazırlık · 9. sınıf · 1. dönem 1. yazılı

9. sınıf tarih 1. dönem 1. yazılı senaryo 5

Cevap anahtarlı tam yazılı kâğıdı: 6 ana soru, 12 madde, 100 puan, 40 dakika. Sayfada soru soru çöz, her sorudan sonra cevabını kontrol et, zayıf konunu gör ya da PDF indir. ODSGM senaryo 5'in konu-soru dağılımına göre yazıldı; şık yok, cevabı sen yazarsın.

Son güncelleme:

Bu kâğıdı burada çöz

6 soru · 100 puan. Her sorudan sonra cevabını anahtarla kontrol et, puanını ver; sonunda toplamını ve zayıf konunu gör. Hesap gerekmez.

9. sınıf tarih 1. dönem 1. yazılı senaryo 5 soruları

  1. Soru 117 puan

    Bir lise tarih öğretmeni, öğrencilerinden "Tarih Öğrenmek Bana Ne Kazandırdı?" başlıklı kısa bir öz değerlendirme yazısı hazırlamalarını istemiştir. Aşağıda iki öğrencinin yazılarından bölümler verilmiştir.

    Kaynak A — Irmak'ın öz değerlendirme yazısından (kurgusal): "Kasabamızdaki saat kulesinin, yabancı bir ustanın tek gecede diktiği bir yapı olduğunu herkes anlatırdı; ben de bunu hiç düşünmeden tekrarlardım. Proje ödevim için kulenin kapısındaki kitabeyi okutup belediyedeki eski kayıtlara bakınca kulenin üç yıl süren bir çalışmayla, kasaba esnafının topladığı parayla yapıldığını öğrendim. Artık biri bana 'herkes böyle biliyor' dediğinde 'Peki bunun kanıtı ne?' diye soruyorum."

    Kaynak B — Kaan'ın öz değerlendirme yazısından (kurgusal): "Babam her seçim döneminde 'Bu ülkede hiçbir şey değişmiyor.' derdi; ben de öyle düşünürdüm. Ama Kurtuluş Savaşı'nı, ardından yapılan inkılapları ve dünya ekonomik bunalımının yıllarını okuyunca insanların içinde bulundukları koşullara göre çok farklı kararlar aldığını gördüm. Artık geçmişteki bir kararı bugünün gözüyle hemen yargılamıyorum; önce o günün şartlarını öğrenmeye çalışıyorum."

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    1.1. Aşağıdaki tabloya, Irmak ve Kaan'ın tarih öğrenmeden önceki ve sonraki bakış açılarını kaynaklardaki ifadelere dayanarak yazınız.

    Öğrenci Tarih öğrenmeden önceki bakışı Tarih öğrendikten sonraki bakışı
    Irmak
    Kaan

    1.2. Kaynak A ve Kaynak B'de tarih öğrenmenin bireye sağladığı farklı birer fayda vurgulanmaktadır. Bu faydaları "Tarih öğrenmek bireye ___ kazandırır çünkü ___" kalıbını kullanarak her öğrenci için birer cümleyle yazınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf tarih · senaryo 5 · Soru 1

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  2. Soru 216 puan

    Aşağıdaki kaynağı inceleyiniz.

    Kaynak C — Bir üniversite öğrencisinin danışmanına sunduğu araştırma önerisinden (kurgusal): "Bitirme çalışmamda bir Ege kasabasındaki el dokuması halı atölyelerinin 1910–1950 yılları arasındaki durumunu incelemek istiyorum. Şimdiye kadar şu kaynakları belirledim: atölyelerden birinin 1920–1945 yılları arasında tutulmuş hesap defterleri, 1923'te kasabadan geçen bir öğretmenin gezi notları, 1940'lı yıllarda atölye avlusunda çekilmiş fotoğraflar ve arşivdeki dönemin vergi kayıtları. Bunlara ek olarak 1998'de yayımlanan bir kasaba tarihi kitabını ve bu kitaptan yararlanılarak 2015'te bir dergide yayımlanan makaleyi okudum. Ne yazık ki hesap defterlerinin 1931–1936 yıllarına ait ciltleri bir taşınma sırasında kaybolmuş."

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    2.1. Kaynak C'de geçen kaynaklardan ikisini birinci elden, ikisini ikinci elden kaynak olarak yazınız.

    2.2. Hesap defterlerinin bazı ciltlerinin kaybolmuş olması, geçmişe ait kanıtların hangi niteliğini gösterir? Bu niteliğin öğrencinin ulaşacağı sonuçları nasıl etkileyeceğini, Kaynak C'deki başka bir kaynağın bu eksikliği nasıl kısmen giderebileceğiyle birlikte açıklayınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf tarih · senaryo 5 · Soru 2

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  3. Soru 317 puan

    Aşağıda aynı kaleyle ilgili iki kaynak verilmiştir.

    Kaynak D — Bir üniversite ekibinin kale çevresinde yaptığı yüzey araştırmasının raporundan (kurgusal): "Sur duvarlarında birbirinden farklı iki örgü tekniği saptanmıştır. Yüzeyden toplanan çanak çömlek parçaları, alt katmanın Orta Çağ'a, üst katmanın ise çok daha sonraki bir onarıma ait olabileceğini düşündürmektedir. Ancak onarımın kim tarafından ve hangi yıl yaptırıldığını gösteren bir yazılı belgeye şimdilik ulaşılamamıştır. Kazı yapılmadan kesin bir tarih vermek mümkün değildir; elimizdeki bulgular yanıtladığı kadar yeni sorular da doğurmaktadır."

    Kaynak E — Aynı kalenin bulunduğu ilçede düzenlenen bir festivalin açılış konuşmasından (kurgusal): "Kalemiz, atalarımızın tek bir seferde inşa ettiği, yüzyıllar boyunca hiç el değiştirmemiş bir yapıdır. Surlarındaki her taş, şehrimizin ne kadar köklü olduğunun tartışılmaz kanıtıdır. Bugün o surlara baktığımızda geçmişi olduğu gibi görürüz."

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    3.1. Kaynak D ve Kaynak E'nin tarihsel bilgiye yaklaşımının birbirinden ayrıldığı iki noktayı, her nokta için iki kaynaktan birer ifadeye dayanarak açıklayınız.

    3.2. Kaynak D'deki "elimizdeki bulgular yanıtladığı kadar yeni sorular da doğurmaktadır" ifadesi, tarihsel bilginin hangi özelliğini yansıtmaktadır? Bu özelliği Kaynak D'deki araştırmanın ileride nasıl ilerleyebileceğine ilişkin bir örnekle açıklayınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf tarih · senaryo 5 · Soru 3

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  4. Soru 418 puan

    Bir öğrenci, tarihsel bilginin üretim sürecindeki aşamaları kendi cümleleriyle aşağıdaki gibi özetlemiştir.

    Öğrencinin aşama özeti

    1. Konu veya sorun belirleme: Ne araştırılacağı seçilir; konunun hangi zamanı, hangi yeri ve hangi içeriği kapsayacağı sorularla sınırlandırılır.

    2. Kaynaklardan bilgi toplama: Konuyla ilgili kaynaklar kütüphane, arşiv, müze ve tarihî mekânlarda taranır; bilgi yetersiz kalırsa başka kaynaklara başvurulur.

    3. Kaynağı inceleme: Kaynakların yalnızca içeriği okunur; türünün, yazarının ve tarihinin araştırmanın sonucuna bir etkisi olmadığı için bunlar not edilmez.

    4. Kaynağı sorgulama: Kaynaklar sınırlılık, geçerlilik ve güvenilirlik bakımından sorgulanır; farklı bakış açıları belirlenir.

    5. Kaynağı yorumlama: Kaynaklardan elde edilen bilgiler, ait oldukları dönemin şartları göz önünde bulundurularak değerlendirilir.

    6. Kanıta dayalı ürün oluşturma: Tarihçi kendi değerlendirmesini eklemez; kaynaklardan aldığı cümleleri olduğu gibi art arda sıralayarak eserini tamamlar.

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    4.1. Öğrencinin özetinde açıklaması yanlış olan iki aşamayı belirleyiniz ve her birinin açıklamasını doğru biçimde yeniden yazınız.

    4.2. Kaynağı sorgulama aşamasının tarihsel bilginin üretim sürecinde neden zorunlu olduğunu iki farklı gerekçeyle açıklayınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf tarih · senaryo 5 · Soru 4

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  5. Soru 516 puan

    Bir araştırmacı, meslektaşına yazdığı mektupta şu görüşlere yer vermiştir.

    Kaynak F — Bir araştırmacının meslektaşına yazdığı mektuptan (kurgusal): "Tarihçinin işi, geçmişe ait belgeleri bir araya getirmekten ibarettir. Elimizde ne kadar çok belge varsa tarihsel bilgi o kadar eksiksiz ve kesin olur. Bu nedenle tarihçi, mümkün olduğunca fazla kaynak toplamalı; yoruma ise ancak belgelerin yetersiz kaldığı istisnai durumlarda başvurmalıdır. Belgeler zaten geçmişi olduğu gibi yansıtır; tarihçinin kişisel değerlendirmesi bu sürece yalnızca belirsizlik katar."

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    5.1. Araştırmacının "yoruma ancak istisnai durumlarda başvurulmalıdır" görüşüne katılıp katılmadığınızı belirtiniz. Cevabınızı kaynağı yorumlama aşamasının işlevine dayanan iki gerekçeyle açıklayınız.

    5.2. Araştırmacının "Elimizde ne kadar çok belge varsa tarihsel bilgi o kadar eksiksiz ve kesin olur." yargısının zayıf yönünü açıklayınız. Açıklamanızı, kaynağı sorgulama aşamasına dayanan bir örnek durum kurarak destekleyiniz.

    dubba.com.tr · 9. sınıf tarih · senaryo 5 · Soru 5

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  6. Soru 616 puan

    Bir yerel tarih araştırmacısı, katıldığı bir radyo programında yaptığı çalışmayı şöyle anlatmıştır.

    Kaynak G — Bir yerel tarih araştırmacısının radyo söyleşisinden (kurgusal): "(I) Kasabamıza ilk telgraf hattının 1880'li yıllarda ulaşmasının çarşı esnafının işlerini nasıl değiştirdiğini merak ettim ve çalışmamı bu soruyla sınırladım. (II) İl halk kütüphanesinde o yıllara ait vilayet salnamelerini, bir kasabalının telgrafhanenin açıldığı yıl yedi yaşındayken gördüklerini 1925'te kaleme aldığı hatıratı ve birkaç esnaf ailesinin elindeki ticari mektupları buldum. (III) Salnamede telgrafhanenin açılış yılı açıkça yazıyordu; hatıratta ise iki yıl sonrası veriliyordu. Hatıratı yazanın olayları kaç yıl sonra ve hangi amaçla anlattığını, salnamenin kim tarafından hazırlandığını sorguladım. (IV) Mektuplarda sipariş ve fiyat bilgisinin telgrafla daha hızlı ulaştığını görünce, bunu dönemin ulaşım koşullarıyla birlikte değerlendirdim. (V) Sonunda bütün bulguları bir araya getirip kaynakçasıyla birlikte kasaba kültür dergisinde bir makale olarak yayımladım."

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    6.1. Aşağıdaki tabloda tarihsel bilginin üretim sürecinin dört aşaması verilmiştir. Her aşamanın Kaynak G'deki numaralı cümlelerden (I–V) hangisinde gerçekleştiğini yazınız.

    Aşama Cümle numarası
    Konu veya sorun belirleme
    Kaynağı sorgulama
    Kaynağı yorumlama
    Kanıta dayalı ürün oluşturma

    6.2. Telgrafhanenin açılış yılı konusunda araştırmacının vilayet salnamesi ile hatırattan hangisine daha temkinli yaklaşması gerektiğini belirtiniz. Bu kararınızı Kaynak G'deki bilgilere dayanan iki gerekçeyle açıklayınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf tarih · senaryo 5 · Soru 6

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.

Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).

9. sınıf tarih 1. dönem 1. yazılı için ODSGM 6 senaryo yayımladı; okulun zümresi birini seçer. Bu sayfa senaryo 5'in tablosuna göre hazırlanmış tam bir yazılı kâğıdıdır: 6 ana soru, 12 puanlanan madde, toplam 100 puan. Sorular açık uçludur ve OYSS biçimindedir. Kâğıdı süre tutarak çöz, sonra puanlama anahtarıyla kendini puanla: anahtarda her madde için tam, kısmi ve sıfır puan ölçütü ile tam puanlık örnek cevap var, nereden puan kaybettiğini görürsün.

Cevap ve puanlama anahtarı

Bu senaryonun anahtarı açık: her maddenin tam puan ölçütü, olası yanıtı, kısmi ve sıfır puan durumu aşağıda. Önce kâğıdı çöz, sonra aç.

Anahtarı göster: tam puan, kısmi puan, olası yanıt
Anahtar yükleniyor…
Anahtarı PDF olarak indir

Puanlama anahtarı ve örnek cevaplar Dubba’nın hazırladığı örneklerdir; resmî değerlendirme ölçütleri ODSGM ve okulun tarafından belirlenir. Yasal uyarı (yeni sekmede açılır).

Kendini puanla

Anahtardaki ölçütlere bakarak her maddeden aldığın puanı yaz ya da Tam / 0 düğmesine bas. Toplamın ve konu konu durumun hemen çıkar.

1. soru · Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme
/ 12
/ 5
2. soru · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme
/ 8
/ 8
3. soru · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme
/ 12
/ 5
4. soru · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme
/ 10
/ 8
5. soru · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme
/ 8
/ 8
6. soru · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme
/ 8
/ 8

Toplam: 0 / 100

Sıradaki adım

Kâğıt bilgisi

Soru kitapçığı
PDF, 6 sayfa, 332 KB: 6 ana soru, 12 madde, cevap kutulu. İndir
Puanlama anahtarı
PDF, 8 sayfa: her madde için tam, kısmi ve sıfır puan ölçütü, tam puanlık örnek cevap. Sayfada gör
Tek dosya
Soru kitapçığı ve anahtar birlikte, 14 sayfa. İndir
Süreli çözme
Kâğıdı ekranda 40 dakikalık sayaçla çöz; bitince anahtarla maddeleri kontrol et, puanını bu cihaza kaydet. Süreli çöz
Hazırlayan
Dubba (özgün eser). ODSGM'nin senaryo 5 konu-soru dağılım tablosuna göre yazıldı; MEB sorusu değildir. Son gözden geçirme: 5 Kasım 2026.
Sonra
Puanı düşük çıkan konuyu 9. sınıf tarih soru bankasında çalış: her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.

Senaryo 5: hangi konudan kaç soru?

KonuÖğrenme çıktısıSoruPuan
Tarih Öğrenmenin FaydalarıTAR.9.1.1 Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme117
Tarihin DoğasıTAR.9.1.2 Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme233
Tarihsel Bilginin Üretim SüreciTAR.9.1.3 Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme350

Kaynak: ODSGM konu-soru dağılım tablosu (senaryo 5).

9. sınıf tarih: bütün senaryo yazılıları

9. sınıf tarih 1. dönem 1. yazılı senaryo 5: sık sorulanlar

9. sınıf tarih 1. dönem 1. yazılı senaryo 5 konuları neler?

ODSGM tablosuna göre senaryo 5'te sorular şu konulardan gelir: Tarih Öğrenmenin Faydaları; Tarihin Doğası; Tarihsel Bilginin Üretim Süreci. Bu kâğıttaki 6 soru aynı dağılıma göre yazıldı.

Okulumun hangi senaryoyu seçtiğini nasıl öğrenirim?

ODSGM bu yazılı için 6 senaryo yayımladı; okulun tarih zümresi birini seçer. Seçilen senaryoyu ders öğretmenine sorabilirsin. Emin değilsen bütün senaryoların kâğıtlarını çöz: konuların çoğu ortaktır.

Bu sorular yazılıda aynen çıkar mı?

Hayır. Sorular Dubba'nın özgün eseridir ve aynı öğrenme çıktılarına göre yazıldı. Yazılıdaki sorular MEB soru havuzundan ve zümreden gelir. Amaç soru tipini, kâğıt uzunluğunu ve puanlamayı sınavdan önce görmek.

İlgili rehberler