AYT · Türk Dili ve Edebiyatı — Sosyal Bilimler I

AYT Coğrafya-1: kaç soru, nasıl çalışılır?

AYT Coğrafya-1: SÖZ ve EA puanına giren 6 sorunun kapsamı, Türkiye coğrafyası ağırlığı, harita-grafik stratejisi, örnek sorular ve pratik ipuçları.

Son güncelleme:

Türk Dili ve Edebiyatı — Sosyal Bilimler I40 soru
Coğrafya-16 soru
AYT toplam160 soru · 180 dk

Coğrafya-1 AYT'de nasıl sorulur?

İlk oturum testindeki 40 sorunun 6'sı Coğrafya-1'den gelir ve bu sorular hem SÖZ hem EA puanına işlenir; Coğrafya-2 ise yalnızca sözel puana katılır, bu yüzden eşit ağırlık adayının coğrafya sorumluluğu bu 6 soruyla sınırlıdır. Soru sayısı az görünse de kapsam geniştir: doğal sistemler ve ekosistem, nüfus politikaları, Türkiye'de nüfus ve göç, ekonomik faaliyet türleri ile Türkiye ekonomisinin sektörleri temel başlıklardır. Ağırlık belirgin biçimde Türkiye coğrafyasındadır; tarım, madenler, sanayi ve ulaşım gibi Türkiye ekonomisi konuları düzenli soru üretir.

ÖSYM coğrafyada düz bilgi sormaktan giderek uzaklaşmıştır; soruların çoğu grafik, tablo veya harita üzerinden veri yorumlatır. En yaygın hata, görseli okumadan ezberden şık seçmektir; oysa doğru cevap çoğu zaman verilen verinin içindedir. İkinci tuzak, Türkiye'nin bölgesel farklılıklarını genellemektir: bir tarım ürününün yetişme koşullarını iklimle ilişkilendiremeyen aday, Karadeniz kıyısına pamuk, İç Anadolu'ya çay yerleştiren çeldiricilere yakalanır. Nüfus sorularında da sayı ezberi değil, eğilim okuması (kentleşme, yaşlanma, göçün yönü) beklenir.

Çalışma düzeninizde Türkiye haritasını merkeze alın: iklim tipleri, tarım ürünleri, madenler ve sanayi kollarını dilsiz harita üzerinde işaretleyerek öğrenin; el ile işaretlenen bilgi, listeden okunandan daha kalıcıdır. Ekosistem ve doğal sistemler konusunda kavram tanımlarını kendi cümlelerinizle yazın. Her hafta en az bir grafik-tablo yorumlama seti çözün ve TYT coğrafya tekrarınızla bu 6 sorunun temelini ortak yürütün; iki sınavın konuları önemli ölçüde kesişir. Sınav yaklaştığında çıkmış AYT sorularının tamamını taramak, konu başına düşen kalıpları görmenin en kısa yoludur.

Çalışma taktikleri

  • Tarım ürünlerini iklim istekleriyle birlikte öğrenin; "nerede yetişir" ezberi yerine "neden orada yetişir" sorusuna cevap verin.
  • Grafik sorularında önce eksen adlarını ve birimleri okuyun; eksen atlamak bu derste en sık yapılan dikkat hatasıdır.
  • Türkiye'nin madenlerini çıkarıldığı yer ve kullanım alanıyla eşleştirin; bor, krom ve linyit en sık sorulan üçlüdür.
  • Nüfus piramidi tiplerini gelişmişlik düzeyiyle ilişkilendirin; piramit verilip ülke profili sordurmak klasik kalıptır.

Örnek sorular

Aşağıdaki sorular Dubba editör ekibi tarafından bu konu için hazırlandı. Cevabı görmeden önce kendin çözmeyi dene.

1. Türkiye'de çay tarımının Doğu Karadeniz kıyı kuşağında yoğunlaşması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

  1. A)Yer şekillerinin sade, düzlüklerin geniş olması
  2. B)Her mevsim yağışlı ve kışları ılıman iklim koşulları
  3. C)Yaz kuraklığının belirgin olması
  4. D)Toprakların kireç oranının yüksek olması
  5. E)Sulama olanaklarının gelişmiş olması
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: B Çay bol ve düzenli yağış ile ılıman kış ister; bu koşullar Türkiye'de yalnızca Doğu Karadeniz kıyısında bir arada bulunur. E seçeneği çeldiricidir; yağış zaten yeterli olduğundan çay tarımında sulama belirleyici değildir. Çay ayrıca kireçsiz, asit toprak sever; D bu yönüyle de yanlıştır.

2. Bir ülkede çalışan nüfus içinde tarım sektörünün payının yüksek, hizmet sektörünün payının düşük olması aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

  1. A)Nüfus artış hızının azaldığının
  2. B)Ekonomik gelişmişlik düzeyinin düşük olduğunun
  3. C)Kentleşme oranının yüksek olduğunun
  4. D)Dış ticaret hacminin geniş olduğunun
  5. E)Ortalama yaşam süresinin uzun olduğunun
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: B Gelişmiş ekonomilerde çalışan nüfus hizmet ve sanayi sektörlerinde yoğunlaşır; tarımın payının yüksek kalması ekonominin henüz sanayileşmediğini gösterir. C seçeneği tuzaktır; tarım ağırlıklı istihdam, nüfusun kırda toplandığına işaret eder, yüksek kentleşmeye değil.

3. Dünya rezervinin büyük bölümü Türkiye'de bulunan; cam, seramik ve deterjan sanayisinde kullanılan maden aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A)Krom
  2. B)Linyit
  3. C)Bor
  4. D)Bakır
  5. E)Demir
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: C Bor minerallerinde Türkiye, dünya rezervinin büyük bölümünü elinde tutar; başlıca çıkarım alanları Eskişehir, Kütahya ve Balıkesir çevresidir. Krom çeldiricidir; Türkiye önemli bir krom üreticisidir ancak dünya rezervinin çoğunluğuna sahip olduğu maden bordur.

Kendi notundan soru üret

Bir tarım ürünü veya maden seçip DubbAI'den yetişme koşulları ve dağılışıyla ilgili harita mantıklı sorular ürettirin; yanlış yaptığınız bir grafik sorusunun benzerlerini de isteyebilirsiniz.

Coğrafya-1 çalışman için DubbAI hazır

Kendi notunu yapıştır ya da PDF yükle; çoktan seçmeli, doğru-yanlış ve kısa cevaplı sorular saniyeler içinde. Ücretsiz Google girişiyle.

DubbAI Studio'da üret

Diğer AYT konuları

İlgili rehberler