AYT · Türk Dili ve Edebiyatı — Sosyal Bilimler I

AYT Tarih-1: kaç soru, nasıl çalışılır?

AYT Tarih-1: SÖZ ve EA puanına giren 10 sorunun kapsamı, Millî Mücadele ve inkılap ağırlığı, kronoloji odaklı çalışma planı, örnek sorular ve ipuçları.

Son güncelleme:

Türk Dili ve Edebiyatı — Sosyal Bilimler I40 soru
Tarih-110 soru
AYT toplam160 soru · 180 dk

Tarih-1 AYT'de nasıl sorulur?

Türk Dili ve Edebiyatı — Sosyal Bilimler I testindeki 40 sorunun 10'u Tarih-1'den gelir. Bu test SÖZ puanının yanı sıra EA puanına da katıldığı için Tarih-1, eşit ağırlık adaylarının da sorumlu olduğu tek tarih alanıdır; yalnızca sözel puanla hesaplanan Tarih-2'den bu yönüyle ayrılır. Kapsamın ağırlık merkezi 20. yüzyıldır: Millî Mücadele'nin hazırlık dönemi, genelgeler ve kongreler, cepheler ile Atatürk ilke ve inkılapları soruların önemli bölümünü taşır; tarih bilimine giriş, İlk Çağ uygarlıkları, İslamiyet öncesi Türk tarihi ve Osmanlı'nın kuruluş yüzyılları kalan soruları besler.

ÖSYM tarih sorularında kuru ezberden çok neden-sonuç ilişkisini ve kavramları ölçer; "bu gelişme aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir" kalıbı ile I-II-III öncüllü sorular hemen her yıl karşınıza çıkar. Adayların tipik hatası, inkılapları tek tek ezberleyip laiklik, halkçılık, devletçilik gibi ilkelerle ilişkilendirmemektir; oysa sorular çoğunlukla bu bağı sorar. Bir diğer kayıp noktası kronolojidir: Amasya Genelgesi ile kongrelerin, kongrelerle Misak-ı Millî'nin sırasını karıştıran aday, yorum sorusunda da yanılır.

Çalışmaya bir kronoloji şeridi çizerek başlayın: 1919-1938 arasını ay düzeyinde, öncesini yüzyıl düzeyinde işleyin. Her inkılabı hangi ilkeyle ilişkili olduğu ve hangi ihtiyaçtan doğduğu notuyla birlikte öğrenin; 3 Mart 1924 gibi aynı günde yapılan düzenlemeleri tek pakette ezberlemek soruları kolaylaştırır. İslamiyet öncesi Türk tarihinde kavram-kültür eşleştirmelerine (kurultay, ikili teşkilat, Orhun Yazıtları) odaklanın. Haftada bir günü yalnızca çıkmış AYT sorularına ayırın; yanlışlarınızı konu başlığına göre etiketleyip iki hafta sonra yeniden çözün.

Çalışma taktikleri

  • Genelge ve kongreleri tarih-yer-karar üçlüsüyle tek tabloda tutun; ÖSYM kararı verip belgeyi sordurmayı sever.
  • Öncüllü sorularda her öncülü bağımsız değerlendirin; tek öncüldeki tereddüt, doğru bildiğiniz diğer ikisini feda ettirmesin.
  • İnkılapları ilke eşleştirmeleriyle çalışın; bir inkılabın birden çok ilkeyle ilişkilendirilebildiği örnekleri ayrıca not edin.
  • İlk Çağ uygarlıklarında "ilk"leri (yazı, para, takvim) ayrı bir listede toplayın; bu küçük liste düzenli soru getirir.

Örnek sorular

Aşağıdaki sorular Dubba editör ekibi tarafından bu konu için hazırlandı. Cevabı görmeden önce kendin çözmeyi dene.

1. Aşağıdakilerden hangisi 3 Mart 1924'te kabul edilen düzenlemelerden biri değildir?

  1. A)Halifeliğin kaldırılması
  2. B)Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun kabulü
  3. C)Şer'iyye ve Evkaf Vekâleti'nin kaldırılması
  4. D)Türk Medeni Kanunu'nun kabulü
  5. E)Erkân-ı Harbiye-i Umûmiye Vekâleti'nin kaldırılması
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: D Türk Medeni Kanunu 17 Şubat 1926'da kabul edilmiştir. Diğer dört düzenlemenin tümü 3 Mart 1924 tarihlidir ve laik devlet düzenine geçişin aynı gün atılan adımlarıdır; ÖSYM bu paketi sık sık tek soruda tarar.

2. "Milletin istiklâlini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." ifadesiyle Millî Mücadele'nin gerekçesi ve yöntemi ilk kez hangi belgede duyurulmuştur?

  1. A)Havza Genelgesi
  2. B)Amasya Genelgesi
  3. C)Erzurum Kongresi kararları
  4. D)Sivas Kongresi kararları
  5. E)Misak-ı Millî
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: B Bu ifade 22 Haziran 1919 tarihli Amasya Genelgesi'nde yer alır; genelge, Millî Mücadele'nin amacını, gerekçesini ve yöntemini açıklayan ilk belgedir. Havza Genelgesi çeldiricidir; o belge işgalleri protesto mitinglerine çağrı yapar, millet egemenliğine dayalı kurtuluş yöntemini ilan etmez.

3. Orhun Yazıtları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A)II. (Kutluk) Göktürk Devleti döneminde dikilmiştir.
  2. B)Türk adının geçtiği ilk yazılı belgelerdendir.
  3. C)Uygur alfabesiyle yazılmıştır.
  4. D)Bilge Kağan, Kül Tigin ve Tonyukuk adına dikilmiştir.
  5. E)Türk edebiyatının bilinen ilk yazılı örneklerindendir.
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: C Orhun Yazıtları 8. yüzyılda Göktürk (Orhun) alfabesiyle yazılmıştır; Uygur alfabesi daha sonraki dönemde kullanılmıştır. Diğer dört ifade doğrudur; yazıtların II. Göktürk dönemine ait olması ile Türk adının geçtiği ilk metinlerden sayılması sınavın klasik bilgileridir.

Kendi notundan soru üret

Karıştırdığınız iki inkılabı DubbAI'ye verip hangisinin hangi ilkeyle ilişkili olduğunu sorgulatan karşılaştırmalı sorular ürettirin; kronoloji şeridinizi sınayan sıralama soruları da isteyebilirsiniz.

Tarih-1 çalışman için DubbAI hazır

Kendi notunu yapıştır ya da PDF yükle; çoktan seçmeli, doğru-yanlış ve kısa cevaplı sorular saniyeler içinde. Ücretsiz Google girişiyle.

DubbAI Studio'da üret

Diğer AYT konuları

İlgili rehberler