9. sınıfta aynı adı taşıyan ünitede coğrafyanın konusunu, bölümlerini ve bilim olarak nasıl geliştiğini görmüştün. 10. sınıf Maarif kitabında ise ünite tek bir alt başlığa odaklanıyor: coğrafi bakış. Yani bu yıl 'coğrafya nedir' sorusundan çok 'bir olaya coğrafyacı gibi nasıl bakılır' sorusu üzerinde çalışıyorsun. Ünite kısa ama sonraki bütün ünitelerde kullanacağın düşünme biçimini kuruyor.
Kitabın tanımına göre coğrafi bakış, bir olayı ya da olguyu mekân içinde ele almak, nerede görüldüğünü, neden orada ortaya çıktığını ve nasıl sonuçlar doğurduğunu yerel, bölgesel ve küresel ölçeklerde birlikte değerlendirmektir. Bu bakışın parçaları olarak mekânsal düşünme, ölçek bilinci, yer ve mekân algısı, insan ile çevre arasındaki etkileşim ve coğrafi bağlantılar sayılıyor. Bu parçaların hepsi bir araya geldiğinde ortaya mekân okuryazarlığı çıkıyor: bir haritaya, bir fotoğrafa ya da bir haber metnine bakıp oradaki mekânsal ilişkiyi okuyabilme becerisi.
Ünitenin anahtar kavramları konum, zaman, mekân, hareket, dağılış, değişim ve sürdürülebilirlik. Bunları ezberlenecek bir liste olarak değil, bir olayı çözümlerken sırayla sorduğun sorular olarak düşün. Olay nerede (konum)? Hangi zaman aralığında yaşandı ve ne değişti (zaman, değişim)? Mekânda ne yer değiştirdi: su mu, insan mı, mal mı (hareket)? Etkiler hangi alana yayıldı (dağılış)? Kaynak bu hızla kullanılırsa gelecekte ne olur (sürdürülebilirlik)?
Kitap coğrafi bakışın gücünü göstermek için iki örnek kullanıyor. İlki, Londra'da bir kolera salgınında ölümlerin harita üzerinde işaretlenmesiyle salgının kaynağı olan su kuyusunun bulunması. Burada bir sağlık sorunu, mekânsal dağılış okunarak çözülüyor. Asıl uzun örnek ise Manisa'daki Marmara Gölü. Gediz Nehri'nin getirdiği alüvyonların önünü kapatmasıyla oluşmuş bu alüvyon set gölü, kanallar ve setlerle sulama amaçlı bir rezervuara dönüştürülüyor, sulak alan olarak koruma statüsü kazanıyor, balıkçılık ve kuşlar için önemli bir yaşam alanı oluyor. Ardından gölü besleyen su azalırken sulama için çekilen su artıyor, kuraklık da eklenince göl tamamen kuruyor. Kitap bu olayın balıkçılığa, biyolojik çeşitliliğe ve çekilen kıyı alanlarının paylaşımı yüzünden toplumsal ilişkilere etkisini tartışmaya açıyor.