Yaşamın İzinde, kitabın üçüncü temasıdır ve tek bir soruya odaklanır: bir edebî eser yazarının hayatından, duygu dünyasından ve kişiliğinden ne kadar iz taşır? Okuma bölümünde Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Huzur romanından bölümler, Mehmet Akif Ersoy’u anlatan bir biyografi metni ve Bağdatlı Ahdî’nin Gülşen-i Şu’arâ adlı tezkiresinden şair Usûlî maddesi incelenir. Dinleme/izleme metni Direnişin Ustaları adlı radyo tiyatrosudur. Atölyede Huzur’dan seçtiğin bir kişiyle romanın bağlamına uygun hayalî bir mülakat yapar, sonra radyo tiyatrosundan seçtiğin bir diyaloğu hikâye ya da anı gibi başka bir türe dönüştürürsün. Anahtar kavramlar kurmaca, gerçek, nesnellik, öznellik, üslup, roman, yaşam öyküsü, kişi tanıtımı, tezkire, divan edebiyatı geleneği ve radyo tiyatrosudur.
Roman tarafında kitap, yazar ile eser arasındaki bağı iki örnekle kurar. Peyami Safa ile yapılan bir söyleşide yazar, her romanında kendi hayatından parçalar bulunduğunu, ama otobiyografik romanın yaratma özgürlüğünü daralttığını söyler; Mehmet Kaplan ise Huzur’daki İhsan’ın Yahya Kemal’den esinlendiğini, fakat Tanpınar’ın bu kişiyi evlendirip Mümtaz’la akraba yaparak değiştirdiğini anlatır. Böylece ‘hayattan alınma ama kurgulanmış’ kişi kavramı netleşir. Tanpınar biyografide Yahya Kemal ve Ahmet Haşim’den etkilenen, geleneksel kültürle modern kültür arasında sıkışan bireyi işleyen, zaman, rüya, hayal ve müziği temalaştıran bir yazar olarak tanıtılır. Üslup da bu temada tanımlanır: anlatım yoludur, yazardan yazara, türden türe ve çağdan çağa değişir; Buffon’un ‘üslup yazarın kendisidir’ sözünü Recaizâde Mahmut Ekrem ‘Üslûb-ı beyan ayniyle insandır’ diye çevirmiştir.
Kitabın Bilgi Köşesi romanı iki eksende sınıflar. Konusuna göre: biyografik, otobiyografik (Dokuzuncu Hariciye Koğuşu), sosyal (Sinekli Bakkal), psikolojik ya da tahlil romanı (Eylül), tarihî (Devlet Ana, Küçük Ağa), macera (Hasan Mellah), bilim kurgu, tezli (Zehra, Felâtun Bey ile Râkım Efendi) ve fantastik roman. Edebî akımına göre: klasik, romantik (İntibah), realist (Mai ve Siyah), natüralist (Zehra, Mürebbiye), modernist, egzistansiyalist ya da varoluşçu (Aylak Adam) ve postmodern roman (Tutunamayanlar). Ayrı bir kutu Türk romanında ilkleri verir: ilk çeviri roman Tercüme-i Telemak (Yusuf Kâmil Paşa), ilk yerli roman Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat (Şemsettin Sami), ilk edebî roman İntibah ve ilk tarihî roman Cezmi (Namık Kemal), ilk realist roman Araba Sevdası (Recaizâde Mahmut Ekrem), ilk köy romanı Karabibik ve ilk naturalist-tezli roman ile ilk psikolojik roman denemesi Zehra (Nabizâde Nâzım), ilk psikolojik roman Eylül (Mehmet Rauf), Batı tekniğine uygun ilk roman Mai ve Siyah (Halit Ziya), ilk polisiye Esrâr-ı Cinâyât (Ahmet Mithat), Millî Mücadele’yi işleyen ilk roman Ateşten Gömlek (Halide Edip).
Öğretici tarafta biyografi, alanında tanınmış gerçek bir kişinin hayatını belgelere dayanarak anlatır ve nesnel anlatım ön plandadır. Kitap biyografiyi üç alt başlıkta toplar: kişinin doğumdan ölüme hayatını anlatan bilimsel biyografi ya da monografi, bir şahsiyetin yaşadıklarını akıcı bir kurguyla birleştiren biyografik roman ve meslekî kimliğiyle tanınan birinin ölümü üzerine yazılan nekroloji. Tezkire, divan edebiyatında belli bir meslekte ünlenmiş kişilerin hayatlarını ve sanatlarını anlatan türdür; şairleri şiirlerinden örneklerle tanıtanlara şuara tezkiresi denir. Türk edebiyatında ilk tezkire Ali Şîr Nevâî’nin Mecâlisü’n-Nefâis’i, Anadolu sahasında yazılan ilk tezkire Sehî Bey’in Heşt Bihişt’idir. Radyo tiyatrosu görülmeyen tiyatrodur: temel göstergesi sestir, olay diyaloglarla aktarılır, müzik ve efektle zaman ve mekân sınırsızca değiştirilebilir. Dil bilgisinde Huzur’dan alınan cümlelerin ögeleri bulunur ve eski yazımlı sözcükler günümüz yazım kurallarına göre düzeltilir.