9. sınıf · 1. dönem 1. yazılı
Coğrafya · Senaryo 1
- Soru 114 puan
Bir öğrenci, yaz tatilinde ailesiyle gittiği Doğu Karadeniz'deki bir yayla köyünde gözlemlerini not defterine şöyle yazmıştır:
"Köy, sarp yamaçların arasında, deniz seviyesinden yaklaşık 1.800 metre yükseklikte kurulmuş. Yamaçlar ladin ormanlarıyla kaplı; ormanın bittiği yerde geniş çayırlar başlıyor. Öğleden sonraları vadiden yükselen sis köyü sarıyor, akşamüstü sık sık yağmur yağıyor. Dereden gelen su, eski bir taş değirmeni çeviriyor. Köyde kışın yalnız birkaç aile kalıyormuş; yazın ise hayvanlarını otlatmak için gelen ailelerle köyün nüfusu birkaç katına çıkıyor. Son yıllarda köye asfalt yol yapılmış, ahşap evlerin bir kısmı turistlere kiralanan pansiyonlara dönüşmüş."
1.1. Metinde geçen doğal unsurlardan ve beşerî unsur ya da faaliyetlerden üçer örnek yazınız.
1.2. Metindeki unsurlardan dört tanesini seçerek her birini inceleyen coğrafya alt dalını aşağıdaki tabloya yazınız.
Metindeki unsur İnceleyen coğrafya alt dalı dubba.com.tr · 9. sınıf coğrafya · senaryo 1 · Soru 1
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 215 puan
Bir ilçede, bir derenin taşkın yatağı üzerinde yer alan düzlük alana son on yılda konutlar, bir pazar yeri ve bir otopark yapılmıştır. Geçen bahar, iki gün süren sağanak yağışların ardından dere taşmış; konutların bodrum katlarını su basmış, pazar yeri kullanılamaz hâle gelmiş, otoparktaki araçlar zarar görmüştür. İlçe halkının bir kısmı yaşananları "doğal bir felaket" olarak değerlendirirken bir coğrafyacı, yaşananın büyük ölçüde "yer seçimi hatası" olduğunu söylemiştir.
Coğrafyacının bu değerlendirmeyi yapmasında mekânsal düşünmenin nasıl bir katkısı olduğunu açıklayınız. Yaşananların tekrarlanmaması için coğrafi bakış açısıyla üç öneri yazınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf coğrafya · senaryo 1 · Soru 2
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 310 puan
"Coğrafya biliminin gelişiminde Türk-İslam bilginlerinin katkıları" konulu bir sunum hazırlayan bir öğrenci, bilgi toplarken aşağıdaki kaynaklara ulaşmıştır:
Kaynak Açıklama I Piri Reis'in Kitab-ı Bahriye adlı eserinin, bir üniversite kütüphanesindeki tıpkıbasımı II Kâtip Çelebi'nin Cihannüma adlı eserini tanıtan, yazarı belli olmayan bir sosyal medya paylaşımı III Coğrafya tarihi üzerine çalışan bir akademisyenin hakemli dergide yayımlanmış makalesi IV Bir öğrencinin kişisel blogunda yer alan "İdrisi'nin hayatı" başlıklı yazı 3.1. Öğrencinin kullanabileceği güvenilir kaynakları belirleyerek gerekçesini yazınız.
3.2. Güvenilir olmayan kaynaklardan biri, güvenilirliği nasıl sınanarak kullanılabilir? Bir yol yazınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf coğrafya · senaryo 1 · Soru 3
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 420 puan
Şekil 1'de kurgusal bir arazinin topoğrafya haritası verilmiştir. Haritadan yararlanarak soruları cevaplayınız.

4.1. X ve Y noktaları arasındaki kuş uçuşu uzaklık kaç kilometredir? Ölçek çubuğunu nasıl kullandığınızı açıklayınız.
4.2. X ve Y noktalarının yükseltilerini ve iki nokta arasındaki yükselti farkını yazınız.
4.3. A Tepesi'nin doğu ve batı yamaçlarından hangisinin eğimi daha fazladır? Haritadaki kanıtla gerekçelendiriniz.
4.4. X noktası, M köyüne göre hangi yöndedir?
dubba.com.tr · 9. sınıf coğrafya · senaryo 1 · Soru 4
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 515 puan
Türkiye; 36°–42° kuzey paralelleri ile 26°–45° doğu meridyenleri arasında yer alır.
5.1. Türkiye'nin bu mutlak konumunun ülkemize etkilerinden iki tanesini yazınız.
5.2. Yaklaşık 26° doğu meridyeni üzerindeki Çanakkale'de yerel saat 12.00 iken yaklaşık 43° doğu meridyeni üzerindeki Kars'ta yerel saat kaçtır? İşleminizi gösteriniz.
5.3. Türkiye'nin göreceli konumunun ülkemize sağladığı avantajlardan bir tanesini açıklayınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf coğrafya · senaryo 1 · Soru 5
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 610 puan
Bir tarım kooperatifi, ovadaki tarlalarda sulama suyunu verimli kullanmak için bir proje başlatmıştır. Projede tarlalara toprak nemini ölçen sensörler yerleştirilmiş, insansız hava aracıyla tarlaların görüntüleri çekilmiştir. Toplanan veriler kooperatifin bilgisayarlarındaki bir coğrafi bilgi sistemi programına aktarılmış; nem değerleri, toprak türü ve ürün deseni katmanları üst üste çakıştırılarak hangi tarlanın ne zaman sulanacağını gösteren bir harita üretilmiştir. Bu haritayı kooperatifin ziraat mühendisleri yorumlamakta ve çiftçilere sulama takvimi göndermektedir.
Metinde coğrafi bilgi sistemlerinin (CBS) beş bileşeninin her birine karşılık gelen ifadeleri bulup yazınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf coğrafya · senaryo 1 · Soru 6
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 716 puan
Aşağıda bir ilçenin beş günlük hava tahmini verilmiştir (kurgusal veri).
Gün Hava durumu En düşük / en yüksek sıcaklık (°C) Yağış olasılığı (%) Rüzgâr Uyarı Pazartesi Güneşli 6 / 18 0 Hafif, kuzeybatı — Salı Parçalı bulutlu 7 / 16 20 Orta, kuzeybatı — Çarşamba Sağanak yağışlı 8 / 12 90 Kuvvetli, güneybatı (fırtına) Sarı: kuvvetli yağış ve rüzgâr Perşembe Karla karışık yağmur −1 / 4 70 Kuvvetli, kuzey Sarı: buzlanma ve don Cuma Açık −4 / 6 0 Hafif, kuzey Zirai don 7.1. İlçede yaşayan bir çiftçi, bir şoför ve bir okul idaresinin bu tahminlere göre alması gereken önlemlerden birer tane yazınız.
7.2. Perşembe ve cuma günleri sıcaklıktaki değişimin günlük hayata etkilerinden iki tanesini tahmin ederek yazınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf coğrafya · senaryo 1 · Soru 7
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).
Bu kâğıttaki konuları test et
Kâğıtta puan kaybettiğin konunun 12 soruluk testini çöz; çözümler test bitince açılır. Her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.
- COĞ.9.1.1 · kâğıtta 1 soruCoğrafya biliminin konusu ve bölümlerini çözümleyebilmeTesti çöz
- COĞ.9.1.2 · kâğıtta 1 soruÖrnek olay, olgu veya konu üzerinden mekânsal düşünme ile coğrafya öğrenmenin önemini çözümleyebilmeTesti çöz
- COĞ.9.1.3 · kâğıtta 1 soruCoğrafya biliminin gelişimi hakkında bilgi toplayabilmeTesti çöz
- COĞ.9.2.1 · kâğıtta 1 soruHarita uygulamaları yapabilmeTesti çöz
- COĞ.9.2.2 · kâğıtta 1 soruTürkiye’nin konum özelliklerini algılayabilmeTesti çöz
- COĞ.9.2.3 · kâğıtta 1 soruMekânsal bilgi teknolojilerini oluşturan bileşenleri çözümleyebilmeTesti çöz
- COĞ.9.3.1 · kâğıtta 1 soruHava olaylarının günlük hayata etkisini gözleme dayalı tahmin edebilmeTesti çöz
Cevap ve puanlama anahtarı
Bu senaryonun anahtarı açık: her maddenin tam puan ölçütü, olası yanıtı, kısmi ve sıfır puan durumu aşağıda. Önce kâğıdı çöz, sonra aç.
Anahtarı göster: tam puan, kısmi puan, olası yanıt
Puanlama anahtarı ve örnek cevaplar Dubba’nın hazırladığı örneklerdir; resmî değerlendirme ölçütleri ODSGM ve okulun tarafından belirlenir. Yasal uyarı (yeni sekmede açılır).
Kendini puanla
Anahtardaki ölçütlere bakarak her maddeden aldığın puanı yaz ya da Tam / 0 düğmesine bas. Toplamın ve konu konu durumun hemen çıkar.
Toplam: 0 / 100