9. sınıf · 1. dönem 1. yazılı
Coğrafya · Senaryo 2
- Soru 112 puan
Bir doğa belgeselinde, bir ırmağın denize ulaştığı delta ovası şöyle anlatılmaktadır (kurgusal):
"Irmak, dağlardan taşıdığı çamur ve kumu burada bırakarak denize doğru her yıl biraz daha ilerleyen geniş bir ova oluşturmuş. Ovanın deniz tarafında sazlıklarla çevrili sığ göller, kıyıda ise rüzgârın biriktirdiği kumullar uzanıyor. Kışlar ılık ve yağışlı geçtiği için göller her kış binlerce göçmen kuşa ev sahipliği yapıyor. Ovanın iç kesimlerinde pirinç ve mısır tarlaları, tarlaların arasında ırmaktan su taşıyan sulama kanalları görülüyor. Kıyıdaki balıkçı köyünün küçük limanından sabahları tekneler açılıyor. Son yıllarda köyün çevresine yazlık siteler kurulmuş, ovayı kente bağlayan yol genişletilmiş; baharda düzenlenen kuş gözlem turları için her yıl daha çok ziyaretçi geliyor."
Metinde geçen bazı unsur ve faaliyetler aşağıda numaralanmıştır.
- I. Irmağın taşıdığı çamur ve kumla ovanın denize doğru ilerlemesi
- II. Sazlıklarla çevrili sığ göller
- III. Pirinç ve mısır tarlaları ile sulama kanalları
- IV. Kışların ılık ve yağışlı geçmesi
- V. Balıkçı köyü ve küçük liman
- VI. Kuş gözlem turları için gelen ziyaretçiler
1.1. Numaralanmış unsur ve faaliyetlerin her birinin doğal mı beşerî mi olduğunu aşağıdaki tabloya yazınız.
No Doğal / Beşerî I II III IV V VI 1.2. Ovadaki sazlık alanların son yıllarda daralması ve göçmen kuş sayısının azalması sorununu araştıracak bir çalışma grubuna coğrafyanın hangi alt dallarından iki uzman alınmalıdır? Alt dalların adlarını ve her birinin bu sorunda neyi inceleyeceğini yazınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf coğrafya · senaryo 2 · Soru 1
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 213 puan
Bir öğrenci, coğrafyanın alt dallarıyla ilgili hazırladığı çalışma notlarında aşağıdaki tabloyu oluşturmuştur. Tablodaki satırlardan üçünde hata vardır.
No Alt dal İnceleme konusu Etkileşimde olduğu bilim I Klimatoloji Yer şekillerinin oluşumu ve dağılışı Meteoroloji II Hidrografya Denizler, göller ve akarsular Limnoloji III Nüfus coğrafyası Nüfusun dağılışı ve hareketleri Arkeoloji IV Kültürel coğrafya Toplumların dil, din ve mimari özelliklerinin mekânla ilişkisi Antropoloji V Biyocoğrafya Toprakların oluşumu ve dağılışı Botanik VI Siyasi coğrafya Siyasi olayların mekâna bağlı farklılıkları Uluslararası ilişkiler 2.1. Hatalı satırların numaralarını yazınız ve her satırdaki hatayı düzelterek doğrusunu yazınız.
2.2. Bir ilin son yirmi yılda orman alanlarında meydana gelen değişimi araştıran bir coğrafyacının kullanabileceği iki coğrafi tekniği yazınız ve her birinin bu araştırmada nasıl kullanılacağını açıklayınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf coğrafya · senaryo 2 · Soru 2
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 311 puan
İç Anadolu'da bir köyde (kurgusal) içme ve kullanma suyunu sağlayan kuyuların su seviyesi son yıllarda her yıl biraz daha düşmüştür. Köy halkı çözüm olarak daha derin bir kuyu açmayı planlamaktadır. Köye davet edilen bir coğrafyacı, köyün bulunduğu havzayı haritalar ve uydu görüntüleri üzerinde incelemiş; köyün yukarısındaki ovada son on yılda sulu tarıma geçildiğini ve yüzlerce yeni kuyu açıldığını, havzayı besleyen dağlık alanda kar yağışlı gün sayısının azaldığını, köydeki kuyuların bu ovayla aynı yer altı suyunu paylaştığını belirlemiştir. Coğrafyacı, daha derin bir kuyunun sorunu birkaç yıl ertelemekten öteye geçmeyeceğini söylemiştir.
3.1. Coğrafyacının bu sonuca ulaşırken kurduğu mekânsal ilişkilerden iki tanesini, metindeki bilgilere dayanarak açıklayınız.
3.2. Köy halkının düşündüğü çözümün neden kalıcı olmadığını coğrafi bakış açısıyla açıklayınız ve havzadaki su sorununa yönelik bir kalıcı çözüm önerisi yazınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf coğrafya · senaryo 2 · Soru 3
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 416 puan
Coğrafya biliminin gelişimini araştıran bir öğrenci, kütüphane ve genel ağ kaynaklarından topladığı bilgileri aşağıdaki kartlara yazmıştır. Kartlarda bilim insanlarının adları ve yaşadıkları çağlar belirtilmemiştir.
Kart Toplanan bilgi I İki şehirde güneş ışınlarının yere düşme açısını karşılaştırarak Dünya'nın çevresini hesaplamış; "coğrafya" sözcüğünü ilk kullanan bilgin olarak bilinir. II Sicilya'daki Norman kralı için gümüş bir levha üzerine o güne kadar bilinen dünyanın haritasını yapmış; haritaya eşlik eden coğrafya kitabı yazmıştır. III Akdeniz kıyılarını, limanlarını ve denizcilere yol gösteren bilgileri Kitab-ı Bahriye adlı eserinde toplamış; bir dünya haritası çizmiştir. IV Güney Amerika'daki gezilerinde bitki örtüsü, iklim ve yükselti arasındaki ilişkiyi ölçümlerle ortaya koymuş; modern coğrafyanın kurucularından sayılır. V Bilinen yerlerin enlem ve boylamlarını listeleyen, dünya haritalarıyla birlikte yüzyıllarca kullanılan Coğrafya adlı eseri yazmıştır. VI Dünya'nın yarıçapını kendi geliştirdiği bir yöntemle ölçmüş; Hindistan'ı tanıtan eseriyle tanınır. 4.1. Her karttaki bilginin hangi bilim insanına ait olduğunu ve bu bilim insanının yaşadığı tarihî çağı aşağıdaki tabloya yazınız.
Kart Bilim insanı Çağ I II III IV V VI 4.2. Orta Çağ'da Müslüman bilginlerin coğrafya bilimine büyük katkı yapmasında etkili olan ihtiyaç ya da gelişmelerden iki tanesini yazınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf coğrafya · senaryo 2 · Soru 4
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 512 puan
Bir öğrenci, bir doğa koruma alanının 1/50.000 ölçekli haritası üzerinde aşağıdaki ölçümleri yapmıştır.
Ölçülen Haritadaki değer Gölün en uzun yerinin uzunluğu 6 cm İki ziyaretçi tesisi arasındaki yürüyüş parkurunun uzunluğu 18 cm Orman alanı 4 cm² 5.1. Yürüyüş parkurunun gerçek uzunluğu kaç kilometredir? İşleminizi gösteriniz.
5.2. Orman alanının gerçek büyüklüğü kaç kilometrekaredir? İşleminizi gösteriniz.
5.3. Aynı alan 1/200.000 ölçekli bir haritada çizilseydi gölün uzunluğu kaç santimetre olurdu? Bu iki haritadan hangisinde ayrıntı daha fazladır? Nedenini yazınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf coğrafya · senaryo 2 · Soru 5
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 619 puan
Şekil 1'de kurgusal bir arazinin topoğrafya haritası verilmiştir. Haritadan yararlanarak soruları cevaplayınız.
6.1. Haritada eş yükselti eğrileri kaç metrede bir geçirilmiştir? L noktasının yükseltisi kaç metredir?
6.2. Akarsu hangi yöne doğru akmaktadır? Haritadaki kanıtla gerekçelendiriniz.
6.3. K ve L noktaları arasındaki kuş uçuşu uzaklık kaç kilometredir? K noktasından L noktasına doğru ortalama eğim yüzde kaçtır? İşleminizi gösteriniz.
6.4. Haritada I ve II ile gösterilen alanlardaki yer şekillerinin adını yazınız. Her birini eş yükselti eğrilerinin bu alanlardaki biçimiyle gerekçelendiriniz.
dubba.com.tr · 9. sınıf coğrafya · senaryo 2 · Soru 6
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 717 puan
Türkiye'nin coğrafi konumuyla ilgili bazı ifadeler aşağıda numaralanmıştır.
- I. Türkiye'de güneş ışınları yıl boyunca hiçbir zaman dik açıyla düşmez.
- II. Karadeniz'e kıyısı olan ülkelerin gemileri açık denizlere Türk boğazlarından geçerek ulaşır.
- III. Türkiye'nin en doğusunda güneş, en batısına göre yaklaşık 76 dakika önce doğar.
- IV. Türkiye; Asya, Avrupa ve Afrika arasındaki hava, kara ve deniz ulaşım yollarının kesişim alanındadır.
- V. Türkiye'de yaz aylarında gündüzler gecelerden uzundur.
- VI. Türkiye, komşularının birçoğuyla ortak tarih ve kültür bağlarına sahiptir.
7.1. Her ifadenin Türkiye'nin mutlak konumuyla mı göreceli konumuyla mı ilgili olduğunu aşağıdaki tabloya yazınız.
No Mutlak / Göreceli I II III IV V VI 7.2. Türkiye'de ulusal saat, 45° doğu meridyeninin yerel saatine göre ayarlanmıştır. Ulusal saat 09.00 iken yaklaşık 27° doğu meridyeni üzerindeki Edirne'de yerel saat kaçtır? İşleminizi gösteriniz.
7.3. Göreceli konum zaman içinde değişebilir. Türkiye'nin göreceli konumunda son yüzyılda değişen bir özelliği örnek vererek açıklayınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf coğrafya · senaryo 2 · Soru 7
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).
Bu kâğıttaki konuları test et
Kâğıtta puan kaybettiğin konunun 12 soruluk testini çöz; çözümler test bitince açılır. Her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.
- COĞ.9.1.1 · kâğıtta 2 soruCoğrafya biliminin konusu ve bölümlerini çözümleyebilmeTesti çöz
- COĞ.9.1.2 · kâğıtta 1 soruÖrnek olay, olgu veya konu üzerinden mekânsal düşünme ile coğrafya öğrenmenin önemini çözümleyebilmeTesti çöz
- COĞ.9.1.3 · kâğıtta 1 soruCoğrafya biliminin gelişimi hakkında bilgi toplayabilmeTesti çöz
- COĞ.9.2.1 · kâğıtta 2 soruHarita uygulamaları yapabilmeTesti çöz
- COĞ.9.2.2 · kâğıtta 1 soruTürkiye’nin konum özelliklerini algılayabilmeTesti çöz
Cevap ve puanlama anahtarı
Bu senaryonun anahtarı açık: her maddenin tam puan ölçütü, olası yanıtı, kısmi ve sıfır puan durumu aşağıda. Önce kâğıdı çöz, sonra aç.
Anahtarı göster: tam puan, kısmi puan, olası yanıt
Puanlama anahtarı ve örnek cevaplar Dubba’nın hazırladığı örneklerdir; resmî değerlendirme ölçütleri ODSGM ve okulun tarafından belirlenir. Yasal uyarı (yeni sekmede açılır).
Kendini puanla
Anahtardaki ölçütlere bakarak her maddeden aldığın puanı yaz ya da Tam / 0 düğmesine bas. Toplamın ve konu konu durumun hemen çıkar.
Toplam: 0 / 100