9. sınıf · 1. dönem 1. yazılı
Coğrafya · Senaryo 6
- Soru 112 puan
Bir kıyı ilçesinin yerel gazetesinde bir yıl içinde yayımlanan bazı haber başlıkları aşağıda verilmiştir (kurgusal).
- I. Şubat ayındaki yoğun kar yağışı nedeniyle yüksek kesimdeki köylerin yolu üç gün boyunca kapandı.
- II. Dere yatağından yıllardır kum çekilmesi nedeniyle kıyıya ulaşan kum azaldı, plaj her yıl biraz daha daraldı.
- III. Ilık geçen kışlar sayesinde ovadaki seralarda turfanda sebze üretimi arttı.
- IV. Sulak alanın kurutularak tarlaya dönüştürülmesinin ardından bölgeye gelen göçmen kuş sayısı azaldı.
- V. Kıyıda sık esen kuvvetli rüzgârlar, ilçede rüzgâr sörfü turizminin gelişmesini sağladı.
- VI. Yamaçtaki ormanın açılıp yerine yazlık konutlar yapılmasından sonra yağışlı günlerde heyelanlar başladı.
1.1. Coğrafya, doğal ortam ile insan arasındaki karşılıklı etkileşimi inceler. Her haberdeki etkileşimin yönünü "Doğa → İnsan" (doğal ortamın insan yaşamına etkisi) ya da "İnsan → Doğa" (insan faaliyetinin doğal ortama etkisi) biçiminde aşağıdaki tabloya yazınız.
No Etkileşimin yönü I II III IV V VI 1.2. Aynı gazetede yer alan iki haber daha aşağıda verilmiştir.
- VII. İlçede yeni kurulan sitelerde oturanlarla eski mahallelerde oturanlar arasında parka, spor alanına ve kütüphaneye ulaşabilme bakımından belirgin bir fark oluştu.
- VIII. Ovada yıllarca aşırı sulama yapılan tarlalarda tuzlanma görüldü; toprakların verimi düştü.
Bu haberlerin konusunu inceleyen coğrafya alt dalını, alt dalın coğrafyanın hangi bölümünde yer aldığını ve bu alt dalın etkileşim içinde olduğu bir bilimi aşağıdaki tabloya yazınız.
No Alt dal Bölüm Etkileşimde olduğu bilim VII VIII dubba.com.tr · 9. sınıf coğrafya · senaryo 6 · Soru 1
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 214 puan
Bir ilçe belediyesi, ilçenin tüm mahallelerine hizmet verecek yeni bir itfaiye istasyonu kurmak istemektedir. İstasyon için belirlenen dört aday alanın özellikleri aşağıdaki tabloda verilmiştir (kurgusal veri).
Aday alan Mahallelere ortalama ulaşım süresi Ana yollara bağlantı Zemin özelliği Aktif fay hattına uzaklık A 5 dakika Ana cadde üzerinde Sağlam kaya zemin 200 m B 6 dakika Çevre yoluna doğrudan bağlı Sağlam kaya zemin 7 km C 3 dakika Dar ve tek yönlü sokaklar Eski dere yatağının doldurulmasıyla oluşmuş gevşek zemin 6 km D 18 dakika Yalnız köy yoluyla bağlantılı Sağlam kaya zemin 9 km 2.1. İtfaiye istasyonu için en uygun aday alanı belirleyerek gerekçesini yazınız. Diğer üç alanın neden uygun olmadığını, alanın özelliklerini çevresindeki unsurlarla ilişkilendirerek (mekânsal düşünme) açıklayınız.
2.2. Bu örnekten hareketle coğrafya öğrenmenin bireye ve topluma sağladığı katkılardan iki tanesini yazınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf coğrafya · senaryo 6 · Soru 2
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 314 puan
"Coğrafyaya katkı veren bilim insanları" konusunda bilgi toplayan bir öğrenci, farklı kaynaklardan edindiği bilgileri aşağıdaki çalışma notlarına dönüştürmüştür. Öğrencinin notlarındaki satırlardan üçünde hatalı bilgi bulunmaktadır.
No Bilim insanı Yaşadığı çağ Coğrafyaya katkısı I Heredot Eski Çağ Mısır'ı gezmiş; Nil ırmağının taşkınları ve kıyısındaki yaşam üzerine gözlemler yazmıştır. II Mesudi Orta Çağ Gezdiği ülkelerin halklarını, ticaretini ve doğasını Altın Çayırlar (Mürucü'z-Zeheb) adlı eserinde anlatmıştır. III İbni Haldun Orta Çağ Seyahatname adlı on ciltlik eserinde Osmanlı topraklarını ve komşu ülkeleri anlatmıştır. IV Abraham Ortelius Orta Çağ Theatrum Orbis Terrarum adıyla bilinen ilk modern dünya atlasını hazırlamıştır. V Evliya Çelebi Yeni Çağ Uzun yıllar süren gezilerinde gördüğü şehirleri, halkları ve yapıları ayrıntılı biçimde anlatmıştır. VI Friedrich Ratzel Yakın Çağ Dünya'nın çevresini, iki şehirde güneş ışınlarının geliş açısını karşılaştırarak hesaplamıştır. VII Besim Darkot Cumhuriyet Dönemi Türkiye'de üniversitelerde modern coğrafya araştırmalarının ve öğretiminin kurulmasına öncülük etmiştir. 3.1. Hatalı bilgi bulunan satırların numaralarını yazınız ve her satırdaki hatayı düzelterek doğrusunu yazınız.
3.2. Öğrencinin izlemesi gereken bilgi toplama adımları aşağıda karışık olarak verilmiştir.
- a. Ulaşılan bilgileri farklı kaynaklarla karşılaştırarak doğruluğunu kontrol etmek
- b. Bilgiye ulaşmak için hangi araçların (kütüphane, ansiklopedi, genel ağ vb.) kullanılacağını belirlemek
- c. Doğruluğu kontrol edilen bilgileri düzenleyerek çalışma notu hâline getirmek
- d. Seçilen araçlarla gerekli bilgilere ulaşmak
Adımları doğru sıraya koyunuz. Öğrencinin notlarındaki hataların, bu adımlardan hangisinin eksik yapılmasından kaynaklandığını yazınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf coğrafya · senaryo 6 · Soru 3
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 423 puan
Şekil 1'de kurgusal Karaburun kıyısının topoğrafya haritası verilmiştir. Haritadan yararlanarak soruları cevaplayınız.
4.1. Haritada oklarla gösterilen boş kutulara, okun gösterdiği yer şeklinin adını yazınız.
4.2. Z ile gösterilen alana düşen yağmur suları denize ulaşabilir mi? Eş yükselti eğrilerinin bu alandaki görünümüyle gerekçelendiriniz.
4.3. T noktasından X zirvesine kuş uçuşu doğrultusunda yürüyen bir gezginin yol boyunca geçeceği yer şekillerini sırasıyla yazınız ve yükseltinin nasıl değiştiğini açıklayınız.
4.4. Kuş gözlem kulesinden ayrılan bir grup önce tarihî yapıya (kale), oradan da iskeleye gidecektir. İskele, tarihî yapıya göre hangi yöndedir? Tarihî yapı ile iskele arasındaki kuş uçuşu uzaklık yaklaşık kaç kilometredir? Ölçek çubuğunu nasıl kullandığınızı belirtiniz.
dubba.com.tr · 9. sınıf coğrafya · senaryo 6 · Soru 4
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 517 puan
Bir öğrenci, coğrafya dersi için haritalar üzerinde aşağıdaki çalışmaları yapmıştır.
5.1. Öğrenci, okulunun çevresini gösteren bir harita çizmiş; haritaya okulu, parkı, sağlık ocağını ve yolları işlemiş, ancak haritaya başlık, ölçek, yön oku ve lejant (harita işaretleri) eklememiştir. Bu harita elemanlarının her biri eksik olduğunda haritayı kullanan bir kişinin yapamayacağı birer işlemi yazınız.
5.2. Aralarındaki gerçek uzaklık 60 km olan iki kent, A haritasında 3 cm, B haritasında 12 cm uzunluğunda gösterilmiştir.
- A ve B haritalarının kesir ölçeklerini işlemle bulunuz.
- Hangi harita daha büyük ölçeklidir? Nedenini yazınız.
- B haritasında 5 cm uzunluğunda gösterilen bir kıyı şeridinin gerçek uzunluğu kaç kilometredir?
5.3. Öğrenci, silindirik projeksiyonla çizilmiş (Mercator) bir dünya haritasında Grönland'ın Afrika kıtasına yakın büyüklükte göründüğünü fark etmiştir. Oysa Afrika'nın yüz ölçümü yaklaşık 30 milyon km², Grönland'ın yüz ölçümü ise yaklaşık 2,2 milyon km²'dir. Bu yanılgının nedenini açıklayınız. Bu haritada alan bozulmasının en az olduğu kuşağı yazınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf coğrafya · senaryo 6 · Soru 5
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 620 puan
Uluslararası bir öğrenci kampında Türkiye'yi tanıtacak olan bir öğrenci, ülkenin konumunu anlatan bir sunu hazırlamaktadır.
6.1. Türkiye, yaklaşık 36° ve 42° kuzey paralelleri arasında yer alır. Aynı meridyen üzerinde iki paralel arasındaki uzaklık yaklaşık 111 km olduğuna göre Türkiye'nin kuzey ve güney uçları arasındaki uzaklık yaklaşık kaç kilometredir? İşleminizi gösteriniz. Bu hesapta Türkiye'nin hangi konum özelliğinden yararlandığınızı yazınız.
6.2. Öğrenci, sunusunda Türkiye'nin konumunu GZFT (güçlü yönler, zayıf yönler, fırsatlar, tehditler) tekniğiyle incelemiştir. Aşağıdaki ifadelerin her birinin GZFT tablosunun hangi bölümüne yazılması gerektiğini belirleyiniz.
- I. Asya ile Avrupa arasında kara, demir ve hava yollarının birleştiği bir köprü konumunda olması
- II. Alp-Himalaya deprem kuşağı üzerinde yer alması nedeniyle sık sık depremlerle karşılaşması
- III. Doğu Akdeniz'de bulunan yeni doğal gaz yatakları için bölge ülkeleriyle iş birliği olanaklarının doğması
- IV. Komşu bölgelerde süren savaş ve çatışmalar nedeniyle düzensiz göç dalgalarıyla karşı karşıya kalması
No GZFT bölümü I II III IV 6.3. Öğrenci, kaynaklarda Türkiye'nin konumunun "Ön Asya", "Küçük Asya" ve "Orta Doğu" gibi farklı adlarla tarif edildiğini görmüştür. Bu adlandırmaların göreceli konumun hangi özelliğinden kaynaklandığını açıklayınız. Türkiye'nin konumunu tartışmaya yer bırakmayacak biçimde nasıl tarif edebileceğinizi yazınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf coğrafya · senaryo 6 · Soru 6
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).
Bu kâğıttaki konuları test et
Kâğıtta puan kaybettiğin konunun 12 soruluk testini çöz; çözümler test bitince açılır. Her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.
- COĞ.9.1.1 · kâğıtta 1 soruCoğrafya biliminin konusu ve bölümlerini çözümleyebilmeTesti çöz
- COĞ.9.1.2 · kâğıtta 1 soruÖrnek olay, olgu veya konu üzerinden mekânsal düşünme ile coğrafya öğrenmenin önemini çözümleyebilmeTesti çöz
- COĞ.9.1.3 · kâğıtta 1 soruCoğrafya biliminin gelişimi hakkında bilgi toplayabilmeTesti çöz
- COĞ.9.2.1 · kâğıtta 2 soruHarita uygulamaları yapabilmeTesti çöz
- COĞ.9.2.2 · kâğıtta 1 soruTürkiye’nin konum özelliklerini algılayabilmeTesti çöz
Cevap ve puanlama anahtarı
Bu senaryonun anahtarı açık: her maddenin tam puan ölçütü, olası yanıtı, kısmi ve sıfır puan durumu aşağıda. Önce kâğıdı çöz, sonra aç.
Anahtarı göster: tam puan, kısmi puan, olası yanıt
Puanlama anahtarı ve örnek cevaplar Dubba’nın hazırladığı örneklerdir; resmî değerlendirme ölçütleri ODSGM ve okulun tarafından belirlenir. Yasal uyarı (yeni sekmede açılır).
Kendini puanla
Anahtardaki ölçütlere bakarak her maddeden aldığın puanı yaz ya da Tam / 0 düğmesine bas. Toplamın ve konu konu durumun hemen çıkar.
Toplam: 0 / 100