İçeriğe atla
YeniMaarif uyumlu matematik testleriHemen çöz

Matematik · 11. sınıf

Geometrik Şekiller: konu anlatımı ve çalışma rehberi

11. sınıf matematik Maarif programı Geometrik Şekiller teması: dörtgenlerin özellikleri, özel dörtgen hiyerarşisi, dışbükey ve düzgün çokgenler.

Son güncelleme:

Temanın çerçevesi

Geometrik Şekiller teması 11. sınıf Maarif matematik programında 62 ders saati sürer. İçerik çerçevesi beş başlıktan oluşur: dörtgenlerin özellikleri, özel dörtgenler arasındaki ilişkiler, çokgenlerin sınıflandırılması, dışbükey çokgenlerin özellikleri ve çokgenlerle ilgili problemler. Bu temada dörtgenlerin ve çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerini önce varsayım olarak ortaya koyacak, sonra genelleyip önerme hâline getirecek ve ispatlayacaksın. Temanın iki genellemesi yöntemi özetler: çokgenlerin özellikleri onları üçgenlere parçalayarak incelenebilir; dörtgenler arasındaki ilişkiler temel elemanlar, köşegenler ve simetri üzerinden kurulur.

Program, üçgenin temel ve yardımcı elemanlarını, üçgenin alanını, simetriyi, üçgende eşlik ve benzerliği bildiğini kabul eder. Paralelkenar, eşkenar dörtgen, yamuk, dikdörtgen ve karenin alan bağıntılarına da önceki sınıflardan aşina olduğun varsayılır. Bu yüzden bir dörtgen sorusunda takıldığında eksik parça çoğu zaman bir üçgen bilgisidir: benzerlik oranı, Pisagor teoremi ya da iki kenarı ve aradaki açısı bilinen üçgenin alanı. Temadaki sinüslü alan bağıntısı aynı yılın trigonometri parçasıyla bağ kurar; Türk-İslam mimarisi ve dokuma örnekleri ise geometriyi kültürel mirasla ilişkilendirir.

Öğrenme çıktıları ve beceriler

MAT.11.2.1 öğrenme çıktısında üçgenlerde açı, benzerlik ve alan özelliklerinden yola çıkarak dörtgenlerin açı, kenar, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin muhakeme yaparsın. Süreç bileşenleri bir döngü kurar: yazılımdaki ya da çalışma kâğıdındaki örneklerden varsayımda bulunur, örüntüyü genelleştirir, genellemeyi varsayımınla karşılaştırır, önerme sunar, önermeyi yeni durumlara uyarlar, üçgen bilgisiyle ispatlar ve ispatın kullanışlılığını değerlendirirsin. “İkizkenar yamuğun köşegen uzunlukları eşittir.” bu çıktının tipik önermelerindendir.

MAT.11.2.2 öğrenme çıktısı, özel dörtgenlerin kenar, açı, köşegen ve simetri özelliklerinden hareketle aralarındaki ilişkileri yapılandırabilmedir. İki süreç bileşeni vardır: dörtgenler arasında hiyerarşik ya da nedensel ilişkiler ortaya koyarsın ve bu ilişkilerden anlamlı bir bütün oluşturursun. Program grup tartışması, akış şeması ve kavram haritası önerir. Paralelliğe, kenar eşitliğine ya da simetri eksenine göre farklı sınıflandırmalar kurar, yapıya uymayan dörtgenleri de incelersin.

MAT.11.2.3 öğrenme çıktısı, çokgenleri içbükey veya dışbükey olarak sınıflandırabilmedir. Süreç bileşenleri sınıflandırmayı adım adım işler: ayırt etmek için ölçüt belirler, çokgenleri bu ölçüte göre ayrıştırır, tasnif eder ve “dışbükey beşgen”, “içbükey dörtgen” gibi etiketlerle adlandırırsın. Önerilen bağlam, farklı kültürlerden ve Türk-İslam sanatından motif, süsleme ve dokuma örnekleridir. Ölçütünü bir karşıt örnekle sınamak ve ölçüm ile çizim yaparak gerekçelendirmek bu çıktının en değerli alışkanlığıdır.

MAT.11.2.4 öğrenme çıktısında dışbükey çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine dair çıkarım yaparsın. Varsayım, genelleme, karşılaştırma, önerme sunma ve önermeyi problem durumlarında kullanışlılık açısından değerlendirme bileşenleri burada da işler. Program, Farabi'nin çokgenleri parçalayarak incelediği çalışmalarla başlamayı ve üçgenden yedigene köşegen ve üçgen sayılarını tabloya dökmeyi önerir. Ebu Sehl Kuhi'nin düzgün çokgen çizimleri ile Türk-İslam mimarisindeki düzgün altıgen ve sekizgenler araştırma bağlamlarıdır.

MAT.11.2.5 öğrenme çıktısı, çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerini içeren problemler çözebilmedir. Süreç bileşenleri problem çözmenin tamamını kapsar: parçaları ve ilişkilerini belirler, matematiksel temsile dönüştürür, strateji geliştirip uygular, çözümü kontrol eder ve stratejinin hangi problemlere uyarlanabileceğine dair çıkarım yaparsın. Bağlamlar dokumacılık, yöresel halılar, yüzey kaplama, mimari ve doğadaki petek gibi örneklerden seçilir; pergel, cetvel ve matematik yazılımı da strateji araçlarıdır.

Konu anlatımı

Bir dörtgenin bütün iç açıları 180°'den küçükse ve iç bölgesinden alınan herhangi iki noktayı birleştiren doğru parçası tamamen iç bölgede kalıyorsa dörtgen dışbükeydir. Dışbükey dörtgen bir köşegenle iki üçgene ayrıldığında iç açılar toplamının 2 · 180° = 360° olduğu görülür. Köşegenler dörtgeni dört üçgene böler ve pek çok özellik bu üçgenlerin eşliği ya da benzerliğiyle ispatlanır. Paralelkenarda karşılıklı kenarlar paralel olduğu için köşegenlerin oluşturduğu karşılıklı üçgenler eştir; buradan köşegenlerin birbirini ortaladığı ve paralelkenarın köşegenlerle dört eş alanlı üçgene ayrıldığı sonucu çıkar. Dikdörtgen ya da eşkenar dörtgen olmayan bir paralelkenarın simetri ekseni yoktur.

Diğer özel dörtgenlerde dikdörtgenin köşegenleri eşittir; eşkenar dörtgenin köşegenleri birbirine diktir ve köşe açılarının açıortaylarıdır; karenin iki köşegeni de simetri eksenidir. ABCD yamuğunda AB // DC ve köşegenler E noktasında kesişiyorsa ABE ve CDE üçgenleri benzerdir, bu yüzden |AE| / |EC| = |BE| / |ED| = |AB| / |DC| olur; köşegenler birbirini oranlı böler. İkizkenar yamukta köşegen uzunlukları eşittir. Dik yamukta köşegenler dik kesişiyorsa paralel kenarların uzunlukları çarpımı yüksekliğin karesine eşittir. Deltoid, bir üçgenin en uzun kenarına göre simetriği alınarak elde edilen dörtgendir; simetri ekseni olan köşegen diğer köşegeni dik keser ve ortalar.

Alan için genel bağıntı köşegenlere dayanır: köşegen uzunlukları e ve f, köşegenler arasındaki açı θ olan dışbükey dörtgende A(ABCD) = ½ · e · f · sin θ olur. Bunu köşegenlerin oluşturduğu dört üçgenin alanlarını toplayarak ispatlarsın. Köşegenler dikse sin 90° = 1 olduğundan A = e · f / 2 elde edilir; deltoid, eşkenar dörtgen ve kare bu durumdadır. Köşegenleri 10 cm ve 8 cm, aralarındaki açı 30° olan dörtgenin alanı ½ · 10 · 8 · ½ = 20 cm² bulunur. Özel dörtgenler bir hiyerarşi oluşturur: her kare bir dikdörtgen ve bir eşkenar dörtgendir, her dikdörtgen bir paralelkenardır. Eşkenar dörtgen, bütün kenarları eşit paralelkenar ya da karşılıklı açıları eşit deltoid olarak tanımlanabilir. Ters yönler genelde doğru değildir: her eşkenar dörtgen kare değildir.

Çokgenlerde de en az bir iç açısı 180°'den büyük olan ya da iç bölgesindeki iki noktayı birleştiren bir doğru parçası dışarı taşan çokgen içbükeydir. n kenarlı dışbükey çokgende bir köşeden n − 3 köşegen çizilir ve bu köşegenler çokgeni n − 2 üçgene ayırır; üçgen sayısı köşegen sayısının bir fazlasıdır. Bu yüzden iç açılar toplamı (n − 2) · 180° olur. Her köşedeki iç ve dış açının toplamı 180° olduğundan dış açılar toplamı n · 180° − (n − 2) · 180° = 360° bulunur ve kenar sayısına bağlı değildir. Düzgün çokgende bir dış açı 360°/n, bir iç açı 180° − 360°/n olur; düzgün sekizgende dış açı 45°, iç açı 135° çıkar.

Düzgün çokgenlerde her köşeden çizilen iç açıortay bir simetri eksenidir ve bütün iç açıortaylar tek noktada kesişir. Kenar sayısı çift olan düzgün çokgenlerde en uzun köşegenler simetri eksenidir; düzgün beşgende bütün köşegenlerin uzunluğu eşittir. Alan için çokgeni bu kesişim noktasından köşelere çizilen parçalarla eş üçgenlere bölersin. Kenarı a olan düzgün altıgen altı eşkenar üçgene ayrılır ve alanı 6 · (√3/4) · a² = (3√3/2) · a² olur; a = 2 cm için alan 6√3 cm² bulunur. Düzgün sekizgen ve düzgün onikigende de aynı yolla eş ikizkenar üçgenler oluşur ve alan bu üçgenlerin alanları toplamıdır.

Bu sınıfta kapsam dışı olanlar

Bu temada yalnız dışbükey dörtgenlerin özellikleri incelenir. İçbükey çokgenleri tanır ve sınıflandırırsın, ama içbükey bir dörtgenin köşegen, açı ya da alan özelliklerini ispatlaman beklenmez. Bu yüzden dışbükey dörtgen için kurulan bir önermeyi, örneğin alanın ½ · e · f · sin θ ile bulunmasını, içbükey bir şekle uygulama. Bu sınıf düzeyindeki sorularda içbükey şekiller yalnız sınıflandırma ölçütleri ve noktalardan çokgen oluşturma bağlamında karşına çıkar.

Sık hatalar ve Maarif tarzı sorular

En sık hata hiyerarşiyi tersten okumaktır: her kare bir eşkenar dörtgendir ama her eşkenar dörtgen kare değildir. Özelliği alt aileden üst aileye taşımak da aynı hatadır; köşegenlerin eşitliği dikdörtgene aittir, her paralelkenara değil. Düzgün olmayan bir çokgende her iç açıyı (n − 2) · 180° / n sanmak da yanlıştır; bu bağıntı yalnız düzgün çokgende bir iç açıyı verir. Alan bağıntısında θ'yı kenarlar arasındaki açıyla karıştırma; θ, köşegenler arasındaki açıdır. Bir köşeden çizilen köşegen sayısı olan n − 3'ü çokgenin bütün köşegenlerinin sayısıyla da karıştırma.

Maarif tarzı sorular bir bağlamla başlar: bahçedeki ölçüm noktaları, sahne örtüleri, halı motifleri, karo örnekleri ya da kooperatif parselleri. Kayıtlar çoğunlukla bir tabloda verilir ve senden bu kayıtlardan dörtgenin türüne karar vermen ya da bir önermenin doğruluğunu değerlendirmen istenir. Kimi soru varsayımdan genellemeye geçişi ölçer: Farabi yöntemine dayanan bir tablodan köşegen ve üçgen sayısı örüntüsünü genellersin. Kimi soru bir önermenin karşıt örnekle çürütülmesini ister. Problem çözme sorularında düzgün altıgeni eşkenar üçgenlere bölmek ya da dörtgeni köşegenleriyle üçgenlere ayırmak gibi stratejileri seçip kullanışlılığını karşılaştırırsın.

Öğrenme çıktıları (5)

Maarif öğretim programında bu temanın öğrenme çıktıları ve her birinin süreç bileşenleri:

MAT.11.2.1 Üçgenlerde açı, benzerlik ve alan özelliklerinden yola çıkarak dörtgenlerin açı, kenar, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin muhakeme yapabilme

  1. a)Dörtgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin varsayımlarda bulunur.
  2. b)Varsayımlarını kullanarak dörtgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin örüntüleri geneller.
  3. c)Dörtgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin varsayımları ile genellemelerini karşılaştırır.
  4. ç)Elde ettiği genellemeleri kullanarak dörtgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin önermeler sunar.
  5. d)Dörtgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin sunduğu önermeleri yeni durumlara uyarlayarak değerlendirir.
  6. e)Elde ettiği önermeleri üçgenlerde açı, benzerlik ve alan özelliklerini kullanarak ispatlar.
  7. f)Uyguladığı ispatı kullanışlılık açısından değerlendirir.

MAT.11.2.2 Özel dörtgenlerin kenar, açı, köşegen ve simetri özelliklerinden hareketle aralarındaki ilişkileri yapılandırabilme

  1. a)Dörtgenlerin özelliklerini kullanarak özel dörtgenler arasında hiyerarşik veya nedensel ilişkiler ortaya koyar.
  2. b)Özel dörtgenler arasındaki hiyerarşik ilişkilere dair anlamlı bir bütün oluşturur.

MAT.11.2.3 Çokgenleri içbükey veya dışbükey olarak sınıflandırabilme

  1. a)Çokgenleri ayırt etmek için ölçütler belirler.
  2. b)Çokgenleri belirlediği ölçütlere göre ayrıştırır.
  3. c)Ayrıştırdığı çokgenleri tasnif eder.
  4. ç)Çokgenleri belirlediği ölçüte uygun olarak etiketler/belirler.

MAT.11.2.4 Dışbükey çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine dair çıkarım yapabilme

  1. a)Dışbükey çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine dair varsayımlarda bulunur.
  2. b)Varsayımlarını kullanarak dışbükey çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin örüntüleri geneller.
  3. c)Dışbükey çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin genellemelerini varsayımları ile karşılaştırır.
  4. ç)Elde ettiği genellemeleri kullanarak dışbükey çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin önermeler sunar.
  5. d)Dışbükey çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin sunduğu önermeleri problem durumlarına uyarlayarak kullanışlılık açısından değerlendirir.

MAT.11.2.5 Çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerini içeren problemler çözebilme

  1. a)Çokgenleri içeren problemlerin parçalarını (nicelik, şekil gibi) belirler.
  2. b)Problemin parçaları arasındaki ilişkileri belirler.
  3. c)Problemin bileşenlerini ve aralarındaki ilişkileri bağlama uygun olarak matematiksel temsillere dönüştürür.
  4. ç)Matematiksel temsillere dönüştürdüğü problemin öncüllerini ve ulaşmak istediği sonucu kendi ifadeleri ile açıklar.
  5. d)Problemin çözümü için stratejiler geliştirir.
  6. e)Geliştirdiği stratejileri kullanarak problemi çözer.
  7. f)Çözümünü kontrol eder ve çözüme ulaştırmayan stratejiyi değiştirir.
  8. g)Problemin olası farklı çözüm stratejilerini inceleyerek problemin çözümüne ilişkin deneyimini gözden geçirir.
  9. ğ)Deneyimine dayalı olarak çözüme ulaştıran stratejilerin hangi problemlere uyarlanabileceğine ilişkin çıkarım yapar.
  10. h)Ulaştığı çıkarımların geçerliliğini değerlendirir.
Kapsam sınırlarıyla birlikte gör

Çalışma taktikleri

  • Özel dörtgenler için satırlarda dörtgenler, sütunlarda kenar, açı, köşegen ve simetri özellikleri olan bir tablo hazırla ve her özelliğin hangi üst aileden geldiğini okla göster.
  • Bir önermeyi kabul etmeden önce ona uymayan bir dörtgen çizmeyi dene; çizemiyorsan ispatına geç.
  • Köşegenler ve aradaki açı verildiğinde alanı hemen ½ · e · f · sin θ ile yaz; açı 90° ise e · f / 2'ye indir.
  • Üçgenden yedigene kadar bir köşeden çizilen köşegen sayısını, üçgen sayısını ve iç açılar toplamını tabloya dök, örüntüyü kendin genelle.
  • Düzgün çokgende kenar sayısı sorulduğunda önce dış açıyı bul ve 360°'yi ona böl.
  • Düzgün altıgen sorularında şekli merkezden altı eşkenar üçgene bölerek başla.

Örnek sorular

Bu temanın Maarif yaprak testlerinden: her soru bir öğrenme çıktısının bir becerisini ölçer. Önce kendin çöz, sonra çözümü aç.

1.Kolay

MAT.11.2.1 · Üçgenlerde açı, benzerlik ve alan özelliklerinden yola çıkarak dörtgenlerin açı, kenar, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin muhakeme yapabilme

Süreç bileşeni: ç) Elde ettiği genellemeleri kullanarak dörtgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin önermeler sunar.

Okulun bilim kulübü, bahçenin farklı noktalarındaki hava durumunu karşılaştırmak için dört noktaya ölçüm cihazı yerleştirmiştir. Noktalar birleştirilerek ABCDABCD gözlem alanı oluşturulmuştur. Cihazların konumuna ait kayıtlar tablodadır.
KayıtSonuç
Kenar doğrultuları[AB]//[DC][AB] // [DC] ve [AD]//[BC][AD] // [BC]
Köşegen uzunlukları∣AC∣=20|AC| = 20 m ve ∣BD∣=12|BD| = 12 m
Köşegenlerin kesişimiKöşegenler EE noktasında kesişir; ∣AE∣=∣EC∣|AE| = |EC| ve ∣BE∣=∣ED∣|BE| = |ED|
Köşegenler arasındaki açı90°90° değildir
Öğrenciler bu kayıtları daha önce inceledikleri dörtgen örnekleriyle karşılaştırarak gözlem alanına ilişkin bir genellemeye ulaşmıştır.
Geometri şekli
Buna göre elde edilen genellemeyi doğru bir önerme olarak veren ifade aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 1

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: B

Tabloda [AB]//[DC][AB] // [DC] ve [AD]//[BC][AD] // [BC] olduğu yazılıdır. Karşılıklı kenarları paralel olan dörtgen bir paralelkenardır. Köşegenlerin EE noktasında birbirini ortalaması da bu genellemeyle uyumludur. ∣AC∣=20|AC| = 20 m ve ∣BD∣=12|BD| = 12 m olduğundan köşegenler eşit değildir. Köşegenleri eşit olmayan paralelkenar dikdörtgen ya da kare olamaz. Köşegenler arasındaki açı 90°90° olmadığı için dörtgen eşkenar dörtgen de olamaz. Dikdörtgen, eşkenar dörtgen ve kare dışındaki bir paralelkenarın simetri ekseni yoktur. Bu nedenle gözlem alanına ilişkin doğru önerme B seçeneğidir. A ve D seçenekleri köşegenlerin eşit olmasını gerektirir; verilen uzunluklar eşit değildir. C seçeneği köşegenlerin dik kesişmesini gerektirir; açı 90°90° değildir. E seçeneği karenin hem eşit köşegenlerini hem de köşegenlerinin simetri ekseni olmasını gerektirir; bu alan bir kare değildir.
2.Orta

MAT.11.2.4 · Dışbükey çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine dair çıkarım yapabilme

Süreç bileşeni: a) Dışbükey çokgenlerin kenar, açı, köşegen, simetri ve alan özelliklerine dair varsayımlarda bulunur.

Öğrenciler proje ödevinde Farabi’nin yöntemini kullanarak düzgün olmayan dışbükey çokgenleri bir köşesinden çizilen köşegenlerle parçalamış ve elde ettikleri kayıtları aşağıdaki tabloya yazmıştır. Ebu Sehl Kuhi’nin düzgün çokgen çizimlerini inceledikten sonra çizdikleri yeni bir dışbükey çokgende, bir köşeden çizilebilen köşegen sayısı S çokgeninde bir köşeden çizilen köşegen sayısından 2 fazladır.
ÇokgenKenar sayısıBir köşeden çizilen köşegen sayısıOluşan üçgen sayısıDış açıların ölçüleri toplamı
P412360∘360^\circ
Q523360∘360^\circ
R634360∘360^\circ
S745360∘360^\circ
Bu bilgilere göre yeni çokgen için kurulabilecek doğru varsayım aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 6

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: E

Tabloda S çokgeninde bir köşeden çizilen köşegen sayısı 4’tür. Yeni çokgende bu sayı 4+2=64+2=6 olur. Tablonun ilk iki sayı sütunu karşılaştırılır: kenar sayısı 4, 5, 6, 7 iken bir köşeden çizilen köşegen sayısı sırasıyla 1, 2, 3, 4’tür. Buna göre kurulacak varsayım, kenar sayısının köşegen sayısından 3 fazla olduğudur. Yeni çokgenin kenar sayısı 6+3=96+3=9 olur. Üçgen sayısı ise her satırda köşegen sayısının 1 fazlasıdır: 2, 3, 4, 5. Varsayım, oluşan üçgen sayısının 6+1=76+1=7 olduğudur. Dış açıların ölçüleri toplamı dört çokgende de 360∘360^\circ olup kenar sayısı değiştikçe değişmemektedir. Varsayım, yeni çokgende de bu toplamın 360∘360^\circ olduğudur. Bu üç varsayım birlikte yalnızca E seçeneğinde vardır.
3.Zor

MAT.11.2.2 · Özel dörtgenlerin kenar, açı, köşegen ve simetri özelliklerinden hareketle aralarındaki ilişkileri yapılandırabilme

Süreç bileşeni: b) Özel dörtgenler arasındaki hiyerarşik ilişkilere dair anlamlı bir bütün oluşturur.

Yeşilova Tarım Kooperatifi, sebze üretiminde kullanılacak dörtgen biçimli parselleri özel dörtgen özelliklerine göre gruplamak istemektedir. Ölçüm ekibinin beş parsele ait kayıtları aşağıdaki tablodadır.
ParselKenar ve paralellikAçılarKöşegenler
P1Tüm kenar uzunlukları eşit; karşılıklı kenarlar birbirine paralelTüm açılar 90∘90^{\circ}Uzunlukları eşit, birbirini ortalar ve birbirine dik
P2Karşılıklı kenarlar birbirine paralel ve eşit; komşu kenar uzunlukları eşit değilTüm açılar 90∘90^{\circ}Uzunlukları eşit, birbirini ortalar; birbirine dik değil
P3Tüm kenar uzunlukları eşit; karşılıklı kenarlar birbirine paralelKarşılıklı açılar eşit; hiçbir açı 90∘90^{\circ} değilBirbirini ortalar ve birbirine dik; uzunlukları eşit değil
P4Yalnız bir çift karşılıklı kenar birbirine paralel; paralel olmayan kenar uzunlukları eşit değilKarşılıklı açıların tümü eşit değilBirbirini ortalamaz
P5İki çift komşu kenar kendi içinde eşit; tüm kenar uzunlukları eşit değil; hiçbir çift karşılıklı kenar paralel değilYalnız bir çift karşılıklı açı eşitBirbirine dik; yalnız biri diğerini ortalar
Tablodaki ölçümlere göre aşağıdakilerden hangisi, bu parseller arasındaki hiyerarşik ilişkileri doğru ve tutarlı bir bütün olarak kurar?

dubba.com.tr · 11. sınıf matematik · Geometrik Şekiller · Yaprak test 1 · Soru 10

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: E

Önce her parsel, tablodaki kenar, açı ve köşegen özellikleriyle adlandırılır. P1: Tüm kenarlar eşit, karşılıklı kenarlar paralel, bütün açılar 90∘90^{\circ} ve köşegenler eşit, birbirini ortalıyor ve birbirine dik. Bu parsel karedir. Kare; dikdörtgenin, eşkenar dörtgenin, paralelkenarın ve (komşu kenar çiftleri eşit olduğu için) deltoidin özel hâlidir. P2: Karşılıklı kenarlar paralel ve eşit, bütün açılar 90∘90^{\circ}, köşegenler eşit ve birbirini ortalıyor; ancak komşu kenarlar eşit değil ve köşegenler birbirine dik değil. Bu parsel kare olmayan bir dikdörtgendir. Dikdörtgen bir paralelkenardır fakat eşkenar dörtgen değildir. P3: Tüm kenarlar eşit, karşılıklı kenarlar paralel, karşılıklı açılar eşit ama hiçbir açı 90∘90^{\circ} değil; köşegenler birbirini ortalayıp birbirine dik, uzunlukları eşit değil. Bu parsel kare olmayan bir eşkenar dörtgendir. Eşkenar dörtgen bir paralelkenar ve karşılıklı açıları eşit bir deltoiddir; dik açısı olmadığı için dikdörtgen değildir. P5: Yalnızca komşu kenar çiftleri eşit, bütün kenarlar eşit değil ve karşılıklı kenarlar paralel değil. Köşegenler dik ama yalnız biri diğerini ortalıyor. Bu parsel eşkenar dörtgen olmayan bir deltoiddir. P4: Yalnız bir çift karşılıklı kenar paralel, köşegenler birbirini ortalamıyor. Bu parsel yamuktur; iki çift kenarı paralel olmadığı için paralelkenar değildir ve kare–dikdörtgen–eşkenar dörtgen dalına girmez. Böylece kapsayan ilişkiler (kare; dikdörtgen, eşkenar dörtgen, paralelkenar ve deltoiddir) ile tersine çevrilemeyen ilişkiler (P3, P2 ve P5 karşı örnekleri) ve hiyerarşiye girmeyen P4 tek bir bütün oluşturur. Bu bütün yalnızca E seçeneğindedir.

Maarif yaprak testleri

Kendi notundan soru üret

Defterindeki özel dörtgen tablosunu ya da çokgen föyünü DubbAI'ye yükle; dörtgen önermeleri, hiyerarşi ve düzgün çokgen alanı odaklı yeni sorular üretsin.

11. sınıf matematik: Maarif Modeli testleri

Yeni öğretim programına göre yazılmış yaprak testler; her sorunun adım adım çözümü var. Hepsi ücretsiz ve hesap açmadan çözülür.

Maarif testlerini çöz

Diğer 11. sınıf matematik üniteleri

İlgili rehberler