İçeriğe atla
YeniMaarif uyumlu matematik testleriHemen çöz
OYSS Hazırlık · 9. sınıf · 1. dönem 1. yazılı

9. sınıf kimya 1. dönem 1. yazılı senaryo 5

Cevap anahtarlı tam yazılı kâğıdı: 7 ana soru, 14 madde, 100 puan, 40 dakika. Sayfada soru soru çöz, her sorudan sonra cevabını kontrol et, zayıf konunu gör ya da PDF indir. ODSGM senaryo 5'in konu-soru dağılımına göre yazıldı; şık yok, cevabı sen yazarsın.

Son güncelleme:

Bu kâğıdı burada çöz

7 soru · 100 puan. Her sorudan sonra cevabını anahtarla kontrol et, puanını ver; sonunda toplamını ve zayıf konunu gör. Hesap gerekmez.

9. sınıf kimya 1. dönem 1. yazılı senaryo 5 soruları

  1. Soru 114 puan

    Lise öğrencisi Selin, yaz tatilinde el yapımı sabun üreten bir kadın kooperatifinde staj yapmaktadır. Kooperatifin kurucusu, ilk yıllarda kullandıkları geleneksel tarifi ve bir kimya mühendisinin önerisiyle geçtikleri yeni tarifi Selin'e anlatmıştır. Sabun, yağın bazik bir maddeyle tepkimeye girmesiyle oluşur. Selin öğrendiklerini Tablo 1'e yazmıştır.

    Tablo 1. Kooperatifin iki sabun tarifi

    Özellik Geleneksel tarif Yeni tarif
    Bazik madde ve miktarı Odun külünün suda bekletilmesiyle hazırlanan kül suyu; kazana göz kararı eklenir. Sodyum hidroksit (NaOH); 1 kg zeytinyağı için gereken miktar hesaplanıp tartılarak eklenir.
    Kontrol yöntemi Soğuyan sabundan bir parça ele sürülür; kayganlığa ve yanma hissine bakılır. Kalıptan çıkan her partinin pH değeri ölçülür; pH değeri 10'dan büyük olan partiler satılmaz.
    Partilerde görülen sorunlar Bazı partiler eli tahriş eder; bazı partiler ise yağlı ve yumuşak kalır. Son bir yılda müşterilerden tahriş ya da yağlılık şikâyeti gelmemiştir.

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    1.1. Geleneksel tarifle yapılan bazı partilerin eli tahriş etmesini ve bazı partilerin yağlı kalmasını, eklenen bazik madde miktarıyla ilişkilendirerek ayrı ayrı açıklayınız. Ardından yeni tarifteki iki uygulamanın bu sorunları nasıl önlediğini yazınız.

    1.2. Selin staj defterine şu çıkarımı yazmıştır: "Kimya bilimi, el yapımı sabunun da ölçülebilir ve güvenli biçimde üretilmesini sağlamıştır." Bu çıkarımı destekleyen iki kanıtı Tablo 1'den yazınız. Ardından kimyanın madde miktarını ölçerek günlük hayata yaptığı katkıya sabun dışında bir örnek veriniz ve bu örnekte hangi sorunun önlendiğini belirtiniz.

    dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 5 · Soru 1

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  2. Soru 214 puan

    Lise öğrencisi Yusuf, okul bahçesindeki domates tarhının bakımında görev almaktadır. Fidelerde yaprak biti görülünce bahçe görevlisi, depoda bulduğu etiketi yırtılmış bir bitki ilacı şişesindeki sıvıyı seyreltmeden fidelerin dibine dökmüştür. İki gün sonra fidelerin alt yaprakları sararmış, sıvının döküldüğü topraktan keskin bir koku gelmiştir. Kimya öğretmeni, şişenin daha önce boşaltılıp içine tuz ruhu (hidroklorik asit çözeltisi) konduğunu öğrenmiş ve Tablo 2'deki ölçümleri yapmıştır.

    Tablo 2. Öğretmenin ölçümleri

    Ölçülen örnek pH
    Şişedeki sıvı yaklaşık 1
    Sıvının döküldüğü tarh toprağı 4
    Bahçenin sıvı dökülmeyen bölümündeki toprak 6,5
    Domates için uygun toprak pH aralığı (tarım rehberinden) 6–7

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    2.1. Yaşanan problemi ve bu problemin nedenini birlikte veren tek bir cümle yazınız.

    2.2. Yusuf'un okul müdürlüğüne sunacağı kısa öneri yazısını aşağıdaki ölçütlerin tamamını karşılayacak biçimde yazınız.

    • Tarh toprağındaki problemi gidermek için bir çözüm yöntemi belirtiniz.
    • Çözümden beklenen etkiyi Tablo 2'deki bir değere dayanarak gerekçelendiriniz.
    • Çözümün işe yarayıp yaramadığını hangi ölçüm ya da gözlemle sınayacağınızı yazınız.
    • Aynı problemin tekrar yaşanmaması için bir güvenlik önlemi ekleyiniz.

    dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 5 · Soru 2

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  3. Soru 314 puan

    Bir bilim tarihi dergisi, atomun iç yapısına ilişkin 1909–1911 yılları arasındaki çalışmaları iki kutuda özetlemiştir. Birinci kutuda Thomson atom teorisine dayanan bir öngörü, ikinci kutuda bu öngörüyü sınamak için yapılan ölçümlerin sonucu yer almaktadır.

    Kaynak A: Thomson atom teorisine dayanan öngörü

    Thomson'a göre pozitif yük atomun tüm hacmine yayılmıştır ve eksi yüklü elektronlar bu yükün içine gömülüdür. Öyleyse atomda pozitif yüklü alfa taneciklerini güçlü biçimde itebilecek yoğun bir bölge yoktur. İnce bir altın levhaya gönderilen alfa taneciklerinin tamamı levhadan geçmeli, doğrultularındaki sapma en fazla birkaç derece olmalıdır.

    Kaynak B: Altın levha ölçümlerinin sonucu

    Alfa taneciklerinin büyük çoğunluğu levhadan doğrultusunu değiştirmeden ya da çok az saparak geçmiştir. Buna karşın birkaç bin tanecikten yaklaşık biri 90 dereceden büyük bir açıyla saçılmış, bazı tanecikler ise geldiği yöne geri dönmüştür.

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    3.1. Kaynak A'daki öngörünün Kaynak B'deki hangi gözlemle desteklendiğini, hangi gözlemle çeliştiğini belirleyiniz. Çelişen gözlemin Thomson teorisinin hangi varsayımını geçersiz kıldığını ve bu varsayımın yerine hangi yeni varsayımın konduğunu yazınız.

    3.2. Kaynak B'de taneciklerin büyük çoğunluğunun sapmadan geçmesinden atomun yapısına ilişkin bir sonuç çıkarınız. Ardından Kaynak A'daki öngörünün Kaynak B'deki ölçümle sınanmasını örnek göstererek bilimsel bilginin neden değişebilir olduğunu açıklayınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 5 · Soru 3

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  4. Soru 415 puan

    Bir kimya öğretmeni, Rutherford teorisinden modern atom teorisine uzanan süreci özetleyen bir kart hazırlamış ve öğrencilerin dikkatini ölçmek için karta bilerek bazı yanlış ifadeler yerleştirmiştir (Tablo 3).

    Tablo 3. Öğretmenin özet kartı

    No İfade
    I Rutherford teorisine göre elektronlar çekirdeğin çevresinde bulunur; ancak teori, elektronların çekirdek çevresinde nasıl hareket ettiğini ve hangi enerjilere sahip olduğunu açıklayamaz.
    II Bohr'a göre elektron, çekirdek çevresinde her enerji değerini alabilir; hidrojen atomunun yalnızca belirli renklerde ışık yayması bu nedenle olur.
    III Bohr'a göre elektron, bulunduğu enerji düzeyinde kaldıkça ışın yaymaz ve enerjisi değişmez.
    IV Bohr'a göre elektron, üst enerji düzeyine geçerken ışın yayar; alt enerji düzeyine dönerken ışın soğurur.
    V Modern atom teorisinde orbital, elektronun çekirdek çevresinde dolandığı dairesel yoldur; elektronun yeri ve hızı aynı anda kesin olarak bilinebilir.

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    4.1. Tablo 3'teki numaralı ifadelerden yanlış olanları belirleyiniz ve her birini doğru biçimiyle yeniden yazınız.

    4.2. I. ifadeyi ve yanlış ifadelerin düzeltilmiş hâllerini kullanarak Rutherford teorisinden Bohr teorisine geçişte hangi olgunun açıklanması için hangi yeni varsayımın getirildiğini yazınız. Ardından bu geçişten bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bir çıkarım yapınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 5 · Soru 4

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  5. Soru 514 puan

    Lise öğrencisi Tarık, bir bilim dergisinde çok elektronlu bir atomun 3. ve 4. enerji seviyelerindeki orbitallerine ait bağıl enerji verilerini bulmuş ve Tablo 4'e aktarmıştır. Tabloda basamak numarası büyüdükçe orbitalin enerjisi artmaktadır; 1, 2 ve 3. basamaklarda sırasıyla 1s, 2s ve 2p orbitalleri bulunmaktadır.

    Tablo 4. Bazı orbitallerin bağıl enerji basamakları

    Orbital Enerji seviyesi (n) Orbital türü Bağıl enerji basamağı
    3s 3 s 4
    3px 3 p 5
    3py 3 p 5
    3pz 3 p 5
    4s 4 s 6
    3d (beş orbitalin her biri) 3 d 7
    4p (üç orbitalin her biri) 4 p 8
    5s 5 s 9
    4d (beş orbitalin her biri) 4 d 10

    Tarık tabloyu inceledikten sonra iki görüş yazmıştır:

    • Görüş 1: "Aynı enerji seviyesindeki orbitallerin hepsi eş enerjilidir."
    • Görüş 2: "Aynı enerji seviyesinde bulunan ve aynı türden olan orbitaller eş enerjilidir."

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    5.1. Tarık'ın iki görüşünün Tablo 4'teki verilerle desteklenip desteklenmediğini belirleyiniz. Desteklenen görüş için tablodan iki kanıt gösteriniz; desteklenmeyen görüş için görüşle çelişen veriyi yazınız ve görüşü verilerle uyumlu biçimde yeniden yazınız.

    5.2. Tabloda yer almayan 4f orbitallerinin yedi tane olduğu bilinmektedir. Tablo 4'teki örüntülere dayanarak a) yedi 4f orbitalinin birbirine göre bağıl enerjileri, b) 4f orbitallerinin 4s, 4p ve 4d orbitallerine göre bağıl enerjisi hakkında birer tahmin yazınız. Her tahmininizi tablodan bir veriyle gerekçelendiriniz.

    dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 5 · Soru 5

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  6. Soru 614 puan

    Araştırmacı Nilüfer Hanım, çok elektronlu atomlarda orbitallerin bağıl enerjilerini düşükten yükseğe dizdiği bir "enerji merdiveni" hazırlamıştır (Tablo 5). Merdivenin her basamağında bir orbital türü yer almaktadır.

    Tablo 5. Enerji merdiveni

    Basamak Orbital Basamak Orbital
    1 1s 7 3d
    2 2s 8 4p
    3 2p 9 5s
    4 3s 10 4d
    5 3p 11 5p
    6 4s — —

    Nilüfer Hanım merdivenden dört çıkarım yapmış, ancak bunlardan bazılarında hataya düşmüştür.

    • Çıkarım I: Her enerji seviyesinde en düşük enerjili orbital s orbitalidir.
    • Çıkarım II: Bir enerji seviyesinin bütün orbitalleri merdivende yer almadan bir sonraki enerji seviyesinin orbitali merdivene giremez.
    • Çıkarım III: Merdivende her p orbitalinden hemen sonra, bir üst enerji seviyesinin s orbitali gelir.
    • Çıkarım IV: Her d orbitali, bir üst enerji seviyesindeki p orbitalinden daha yüksek enerjilidir.

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    6.1. Verilerle desteklenmeyen çıkarımları belirleyiniz. Her birini Tablo 5'ten orbital adı ve basamak numarası vererek çürütünüz ve verilerle uyumlu biçimde yeniden yazınız.

    6.2. Merdivenin 12. basamağında hangi orbitalin yer alacağını tahmin ediniz. Tahmininizi, desteklenen çıkarımlardan birine ve Tablo 5'ten en az iki veriye dayandırınız; tahminin neden kesin değil olası bir öngörü olduğunu belirtiniz.

    dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 5 · Soru 6

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  7. Soru 715 puan

    Lise öğrencisi Arda, dört sınıf arkadaşından ₂₃V (vanadyum) atomunun temel hâldeki orbital şemasını çizmelerini istemiştir. 1s, 2s, 2p, 3s ve 3p orbitallerini herkes doğru doldurmuştur. Arkadaşlarının 4s ve 3d orbitalleri için çizdikleri şemalar Tablo 6'dadır. Her köşeli parantez bir orbitali, her ok bir elektronu göstermektedir.

    Tablo 6. 4s ve 3d orbitalleri için çizilen şemalar

    Öğrenci 4s 3d
    Ece [↑↓] [↑↓] [↑ ] [ ] [ ] [ ]
    Can [ ] [↑ ] [↑ ] [↑ ] [↑ ] [↑ ]
    Duru [↑↑] [↑ ] [↑ ] [↑ ] [ ] [ ]
    Mert [↑↓] [↑ ] [↑ ] [↑ ] [ ] [ ]

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    7.1. Her öğrencinin şemasının elektronların orbitallere yerleşme kurallarına uyup uymadığını belirleyerek aşağıdaki tabloyu tamamlayınız. Uyulmayan bir ilke ya da kural yoksa "yok" yazınız.

    Öğrenci Kurallara uyuyor mu? (Evet / Hayır) Uyulmayan ilke ya da kural
    Ece
    Can
    Duru
    Mert

    7.2. Tablo 6'daki doğru ve hatalı şemaları karşılaştırarak Aufbau ilkesi, Pauli dışlama ilkesi ve Hund kuralı için birer genelleme yazınız. Ardından bu genellemelere göre ₂₅Mn atomunun temel hâlinde 3d orbitallerinden kaç tanesinin yarı dolu olacağını yazınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 5 · Soru 7

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.

Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).

9. sınıf kimya 1. dönem 1. yazılı için ODSGM 5 senaryo yayımladı; okulun zümresi birini seçer. Bu sayfa senaryo 5'in tablosuna göre hazırlanmış tam bir yazılı kâğıdıdır: 7 ana soru, 14 puanlanan madde, toplam 100 puan. Sorular açık uçludur ve OYSS biçimindedir. Kâğıdı süre tutarak çöz, sonra puanlama anahtarıyla kendini puanla: anahtarda her madde için tam, kısmi ve sıfır puan ölçütü ile tam puanlık örnek cevap var, nereden puan kaybettiğini görürsün.

Cevap ve puanlama anahtarı

Bu senaryonun anahtarı açık: her maddenin tam puan ölçütü, olası yanıtı, kısmi ve sıfır puan durumu aşağıda. Önce kâğıdı çöz, sonra aç.

Anahtarı göster: tam puan, kısmi puan, olası yanıt
Anahtar yükleniyor…
Anahtarı PDF olarak indir

Puanlama anahtarı ve örnek cevaplar Dubba’nın hazırladığı örneklerdir; resmî değerlendirme ölçütleri ODSGM ve okulun tarafından belirlenir. Yasal uyarı (yeni sekmede açılır).

Kendini puanla

Anahtardaki ölçütlere bakarak her maddeden aldığın puanı yaz ya da Tam / 0 düğmesine bas. Toplamın ve konu konu durumun hemen çıkar.

1. soru · Kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
/ 8
/ 6
2. soru · Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözebilme
/ 4
/ 10
3. soru · Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
/ 8
/ 6
4. soru · Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
/ 9
/ 6
5. soru · Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme
/ 8
/ 6
6. soru · Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme
/ 8
/ 6
7. soru · Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme
/ 8
/ 7

Toplam: 0 / 100

Sıradaki adım

Kâğıt bilgisi

Soru kitapçığı
PDF, 6 sayfa, 375 KB: 7 ana soru, 14 madde, cevap kutulu. İndir
Puanlama anahtarı
PDF, 12 sayfa: her madde için tam, kısmi ve sıfır puan ölçütü, tam puanlık örnek cevap. Sayfada gör
Tek dosya
Soru kitapçığı ve anahtar birlikte, 18 sayfa. İndir
Süreli çözme
Kâğıdı ekranda 40 dakikalık sayaçla çöz; bitince anahtarla maddeleri kontrol et, puanını bu cihaza kaydet. Süreli çöz
Hazırlayan
Dubba (özgün eser). ODSGM'nin senaryo 5 konu-soru dağılım tablosuna göre yazıldı; MEB sorusu değildir. Son gözden geçirme: 5 Kasım 2026.
Sonra
Puanı düşük çıkan konuyu 9. sınıf kimya soru bankasında çalış: her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.

Senaryo 5: hangi konudan kaç soru?

KonuÖğrenme çıktısıSoruPuan
Kimya HayattırKİM.9.1.1 Kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme114
Kimya HayattırKİM.9.1.2 Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözebilme114
Atomdan Periyodik TabloyaKİM.9.1.3 Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme229
Atomdan Periyodik TabloyaKİM.9.1.4 Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme228
Atomdan Periyodik TabloyaKİM.9.1.5 Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme115

Kaynak: ODSGM konu-soru dağılım tablosu (senaryo 5).

9. sınıf kimya: bütün senaryo yazılıları

9. sınıf kimya 1. dönem 1. yazılı senaryo 5: sık sorulanlar

9. sınıf kimya 1. dönem 1. yazılı senaryo 5 konuları neler?

ODSGM tablosuna göre senaryo 5'te sorular şu konulardan gelir: Kimya Hayattır; Atomdan Periyodik Tabloya. Bu kâğıttaki 7 soru aynı dağılıma göre yazıldı.

Okulumun hangi senaryoyu seçtiğini nasıl öğrenirim?

ODSGM bu yazılı için 5 senaryo yayımladı; okulun kimya zümresi birini seçer. Seçilen senaryoyu ders öğretmenine sorabilirsin. Emin değilsen bütün senaryoların kâğıtlarını çöz: konuların çoğu ortaktır.

Bu sorular yazılıda aynen çıkar mı?

Hayır. Sorular Dubba'nın özgün eseridir ve aynı öğrenme çıktılarına göre yazıldı. Yazılıdaki sorular MEB soru havuzundan ve zümreden gelir. Amaç soru tipini, kâğıt uzunluğunu ve puanlamayı sınavdan önce görmek.

İlgili rehberler