9. sınıf kimya 1. dönem 2. yazılı senaryo 7
Cevap anahtarlı tam yazılı kâğıdı: 8 ana soru, 16 madde, 100 puan, 40 dakika. Sayfada soru soru çöz, her sorudan sonra cevabını kontrol et, zayıf konunu gör ya da PDF indir. ODSGM senaryo 7'nin konu-soru dağılımına göre yazıldı; şık yok, cevabı sen yazarsın.
Son güncelleme:
9. sınıf kimya 1. dönem 2. yazılı senaryo 7 soruları
- Soru 112 puan
Kimya öğretmeni Nazlı Hanım, altı atomun temel hâl elektron dizilimini, en yüksek enerji düzeyindeki orbitallerin şemasını ve atomun küresel simetri gösterip göstermediğini Tablo 1'de vermiştir.
Tablo 1. Altı atomun dizilimi ve küresel simetri durumu ([ ] boş orbitali gösterir)
Atom Temel hâl elektron dizilimi En yüksek enerji düzeyindeki orbitaller Küresel simetri ₁₁A 1s² 2s² 2p⁶ 3s¹ 3s [↑] Gösterir ₉D 1s² 2s² 2p⁵ 2s [↑↓] · 2p [↑↓] [↑↓] [↑] Göstermez ₃₃E 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d¹⁰ 4p³ 4s [↑↓] · 4p [↑] [↑] [↑] Gösterir ₂₀G 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 4s [↑↓] Gösterir ₁₃J 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p¹ 3s [↑↓] · 3p [↑] [ ] [ ] Göstermez ₃₆L 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d¹⁰ 4p⁶ 4s [↑↓] · 4p [↑↓] [↑↓] [↑↓] Gösterir Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1.1. Tablo 1'deki küresel simetri gösteren ve göstermeyen atomların en yüksek enerji düzeyindeki orbitallerini karşılaştırarak küresel simetriye ilişkin bir genelleme yazınız. A ve J atomlarının ikisinde de yalnız bir yarı dolu orbital bulunduğu hâlde birinin küresel simetri gösterip diğerinin göstermemesini genellemenizle açıklayınız.
1.2. 1.1'de yazdığınız genellemeyi kullanarak ₁₄Si ve ₅₁Sb atomları için aşağıdaki tabloyu tamamlayınız.
Atom Temel hâl elektron dizilimi En yüksek enerji düzeyindeki orbitaller Küresel simetri (gösterir / göstermez) ₁₄Si ₅₁Sb dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 7 · Soru 1
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 212 puan
Kimya öğrencisi Ilgın, dört atomun temel hâl elektron dizilimini kartlara yazmış ve atomların periyodik tablodaki yerlerini bulmaya çalışmıştır. Ilgın, kartları inceledikten sonra defterine şu genellemeyi not etmiştir:
"Dizilimde elektronun en son yerleştiği orbitalin önündeki sayı, elementin periyot numarasını verir."
Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
2.1. Ilgın'ın kartlarına ait Tablo 2'deki boş hücreleri tamamlayınız. Grup numaralarını A ya da B harfiyle birlikte yazınız.
Tablo 2. Ilgın'ın kartları
Kart Temel hâl elektron dizilimi Periyot Grup Q 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁵ R 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d¹⁰ 4p² T 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d¹⁰ 4p⁶ 5s² 4d¹ X 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d¹⁰ 4p⁶ 5s² 4d¹⁰ 5p¹ 2.2. Ilgın'ın genellemesini destekleyen bir kartı ve genellemeyi çürüten bir kartı Tablo 2'den seçerek gösteriniz. Genellemeyi bütün kartlar için geçerli olacak biçimde düzelterek yeniden yazınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 7 · Soru 2
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 314 puan
Kimya öğretmeni Oğuz Bey, A grubu atomlarından oluşmuş dört taneciğin proton ve elektron sayılarını tahtaya yazmıştır (Tablo 3).
Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
3.1. Tablo 3'teki boş hücreleri tamamlayınız.
Tablo 3. Dört taneciğin proton ve elektron sayıları
Tanecik Proton sayısı Elektron sayısı İyon yükü Atomun grubu 1 13 10 2 8 10 3 37 36 4 17 18 3.2. Tablo 3'ten yola çıkarak (a) katyon oluşturan atomların grup numarası ile iyon yükü arasındaki, (b) anyon oluşturan atomların grup numarası ile iyon yükü arasındaki ilişkiyi birer genelleme olarak yazınız. Genellemelerinizi kullanarak ₅₅Cs ve ₅₂Te atomlarının oluşturacağı iyonları ve bu iyonların elektron dizilimi bakımından benzediği soy gazı yazınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 7 · Soru 3
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 414 puan
Kimya öğrencisi Çınar, periyodik tablonun 2. ve 4. periyotlarından altı elementin 1. iyonlaşma enerjilerini Tablo 4'teki gibi grup ve periyotlarına göre yerleştirmiştir.
Tablo 4. Altı elementin 1. iyonlaşma enerjileri (kJ/mol)
Periyot 2A grubu 5A grubu 7A grubu 2 ₄Be: 900 ₇N: 1402 ₉F: 1681 4 ₂₀Ca: 590 ₃₃As: 947 ₃₅Br: 1140 Çınar, tabloyu inceledikten sonra şu iddiayı ileri sürmüştür:
"Periyodik tabloda daha sağdaki grupta bulunan bir elementin 1. iyonlaşma enerjisi, soldaki grupta bulunan elementinkinden her zaman büyüktür."
Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
4.1. Tablo 4'teki verilere göre 1. iyonlaşma enerjisinin (a) aynı periyotta soldan sağa, (b) aynı grupta yukarıdan aşağıya nasıl değiştiğini her biri için tablodan bir veriyle yazınız. Her değişimi katman (enerji düzeyi) sayısı ve proton sayısı kavramlarıyla gerekçelendiriniz.
4.2. Çınar'ın iddiasını çürüten element çiftini Tablo 4'ten belirleyiniz. Bu çiftte iddianın neden geçerli olmadığını katman sayısıyla açıklayınız ve iddiayı veriyle çelişmeyecek biçimde düzelterek yazınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 7 · Soru 4
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 512 puan
Bir malzeme laboratuvarında dört metalin erime noktaları ölçülmüş ve Tablo 5'e kaydedilmiştir. Laboratuvar sorumlusu Cem Bey, erime noktasının metal atomlarını bir arada tutan metalik bağın kuvvetinin bir göstergesi olarak kullanılabileceğini belirtmiştir.
Tablo 5. Dört metalin verileri
Metal Periyot Grup Atom yarıçapı (pm) Erime noktası (°C) ₃₇Rb 5 1A 248 39 ₂₀Ca 4 2A 197 842 ₃₈Sr 5 2A 215 777 ₅₆Ba 6 2A 222 727 Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
5.1. Ba, Rb'den bir alt periyotta yer aldığı hâlde erime noktası Rb'ninkinden çok yüksektir. Bu farkı, iki metalde metal katyonlarının yükünü ve atom başına serbest valans elektron sayısını karşılaştırarak metalik bağ modeliyle açıklayınız.
5.2. Ca, Sr ve Ba metallerini metalik bağ kuvvetine göre büyükten küçüğe sıralayınız ve sıralamanızı Tablo 5'teki atom yarıçaplarıyla gerekçelendiriniz. 7. periyot 2A grubunda yer alan radyumun (Ra) erime noktasının 727 °C'den büyük mü küçük mü olmasını beklediğinizi gerekçesiyle yazınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 7 · Soru 5
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 612 puan
Kimya öğrencileri Asya ve Barış, öğretmenleri gözetiminde yapılan üç gösteri deneyinde oluşan ürünleri incelemiş ve gözlemlerini Tablo 6'ya kaydetmiştir. Deneylerde kullanılan elementlerin atomlarına ait veriler Tablo 7'de verilmiştir.
Tablo 6. Gösteri deneylerindeki gözlemler
Deney Tepkimeye giren elementler Oluşan ürün (oda koşullarında) Ürünün erime noktası Elektrik iletkenliği 1 Kalsiyum + kükürt Beyaz katı Yaklaşık 2500 °C Katısı iletmez, eriyiği iletir. 2 Magnezyum + brom Beyaz katı 711 °C Katısı iletmez, eriyiği iletir. 3 Kükürt + oksijen Renksiz, keskin kokulu gaz −73 °C (kaynama noktası −10 °C) Sıvılaştırılmış hâli iletmez. Tablo 7. Atomların verileri
Atom ₂₀Ca ₁₂Mg ₁₆S ₈O ₃₅Br 1. iyonlaşma enerjisi (kJ/mol) 590 738 1000 1314 1140 Elektronegatiflik 1,00 1,31 2,58 3,44 2,96 Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
6.1. Hangi deneylerde iyonik bağlı bir ürün oluştuğunu tahmin ediyorsunuz? Tahmininizi Tablo 6'daki üç gözlem türüne (oda koşullarındaki hâl, erime noktası, elektrik iletkenliği) dayanarak gerekçelendiriniz.
6.2. Tablo 7'deki verileri kullanarak (a) 1. ve 2. deneylerde atomlar arasında elektron aktarımı olmasını, (b) 3. deneyde elektron aktarımı olmamasını açıklayınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 7 · Soru 6
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 712 puan
Sofra tuzunun bir kısmına iyot eksikliğini önlemek amacıyla potasyum iyodür (KI) eklenir. Kimya öğrencisi Seda, KI bileşiğinin oluşumuyla ilgili beş ifade yazmıştır. Seda'nın ifadelerinden tam olarak ikisi yanlıştır. (₁₉K: 1. iyonlaşma enerjisi 419 kJ/mol, elektronegatiflik 0,82; ₅₃I: 1. iyonlaşma enerjisi 1008 kJ/mol, elektronegatiflik 2,66)
No Seda'nın ifadesi I K atomu 4s orbitalindeki bir elektronu vererek K⁺ iyonuna dönüşür ve ₁₈Ar atomunun elektron dizilimine ulaşır. II I atomu bir elektron alarak I⁻ iyonuna dönüşür; I⁻ iyonunun elektron dizilimi ₅₄Xe atomununkiyle aynıdır. III K⁺ ve I⁻ iyonları, bir elektron çiftini ortaklaşa kullanarak birbirine bağlanır. IV Katı KI'de her K⁺ iyonu çevresindeki birden fazla I⁻ iyonu tarafından çekilir; her I⁻ iyonu da birden fazla K⁺ iyonu tarafından çekilir. V Elektron K atomundan I atomuna aktarılır; çünkü K atomunun elektronegatifliği I atomununkinden büyüktür. Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
7.1. Yanlış olan iki ifadenin numarasını yazınız ve her birini doğru bilgiyle düzeltiniz.
7.2. Seda, potasyumun ₃₄Se (elektronegatiflik 2,55) atomuyla da iyonik bağlı bir bileşik oluşturup oluşturmayacağını merak etmiştir. Verilerle iyonik bağ oluşup oluşmayacağını tahmin ediniz. İyonik bağ oluşacaksa oluşan iyonları, iyonların elektron dizilimi bakımından benzediği soy gazları ve bileşiğin formülünü yazınız; formüldeki iyon oranını iyon yükleriyle gerekçelendiriniz.
dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 7 · Soru 7
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 812 puan
Kimya öğrencileri Eylül ve Alp, molekül modeli oluşturmak için kullandıkları bir model setinde her atom topunun üzerinde belirli sayıda delik olduğunu fark etmiştir. Her delik, atomun başka bir atomla oluşturduğu bir kovalent bağı (bir ortaklaşa kullanılan elektron çiftini) temsil etmektedir.
Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
8.1. Tablo 8'deki boş hücreleri tamamlayınız (ortaklaşa kullanılması gereken elektron sayısı, atomun dublete ya da oktete ulaşması için gereken sayıdır).
Tablo 8. Model setindeki atom topları
Atom ₁H ₈O ₇N ₆C Toptaki delik sayısı 1 2 3 4 Valans elektron sayısı Ortaklaşa kullanılması gereken elektron sayısı 8.2. Tablo 8'den yola çıkarak bir ametal atomunun topundaki delik sayısı ile valans elektron sayısı arasındaki ilişkiyi bir genelleme olarak yazınız. Genellemenizi kullanarak ₁₅P ve ₃₅Br atomları için hazırlanacak topların kaçar delikli olması gerektiğini yazınız. P ile Br atomlarından oluşan molekülün formülünü tahmin ediniz ve bu molekülde her atomun oktete nasıl ulaştığını yazınız. P (2,19) ile Br (2,96) arasında elektron aktarımı yerine elektron ortaklaşması beklenmesini elektronegatiflik değerleriyle gerekçelendiriniz.
dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 7 · Soru 8
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).
Bu kâğıttaki konuları test et
Kâğıtta puan kaybettiğin konunun 12 soruluk testini çöz; çözümler test bitince açılır. Her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.
- KİM.9.1.5 · kâğıtta 1 soruElektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilmeTesti çöz
- KİM.9.1.6 · kâğıtta 1 soruElementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilmeTesti çöz
- KİM.9.1.8 · kâğıtta 1 soruElementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilmeTesti çöz
- KİM.9.2.1 · kâğıtta 1 soruMetalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilmeTesti çöz
- KİM.9.2.2 · kâğıtta 2 soruİyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilmeTesti çöz
- KİM.9.2.3 · kâğıtta 1 soruKovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilmeTesti çöz
9. sınıf kimya 1. dönem 2. yazılı için ODSGM 9 senaryo yayımladı; okulun zümresi birini seçer. Bu sayfa senaryo 7'in tablosuna göre hazırlanmış tam bir yazılı kâğıdıdır: 8 ana soru, 16 puanlanan madde, toplam 100 puan. Sorular açık uçludur ve OYSS biçimindedir. Kâğıdı süre tutarak çöz, sonra puanlama anahtarıyla kendini puanla: anahtarda her madde için tam, kısmi ve sıfır puan ölçütü ile tam puanlık örnek cevap var, nereden puan kaybettiğini görürsün.
Cevap ve puanlama anahtarı
Bu senaryonun anahtarı açık: her maddenin tam puan ölçütü, olası yanıtı, kısmi ve sıfır puan durumu aşağıda. Önce kâğıdı çöz, sonra aç.
Anahtarı göster: tam puan, kısmi puan, olası yanıt
Puanlama anahtarı ve örnek cevaplar Dubba’nın hazırladığı örneklerdir; resmî değerlendirme ölçütleri ODSGM ve okulun tarafından belirlenir. Yasal uyarı (yeni sekmede açılır).
Kendini puanla
Anahtardaki ölçütlere bakarak her maddeden aldığın puanı yaz ya da Tam / 0 düğmesine bas. Toplamın ve konu konu durumun hemen çıkar.
Toplam: 0 / 100
Sıradaki adım
Kâğıt bilgisi
- Soru kitapçığı
- PDF, 6 sayfa, 372 KB: 8 ana soru, 16 madde, cevap kutulu. İndir
- Puanlama anahtarı
- PDF, 13 sayfa: her madde için tam, kısmi ve sıfır puan ölçütü, tam puanlık örnek cevap. Sayfada gör
- Tek dosya
- Soru kitapçığı ve anahtar birlikte, 19 sayfa. İndir
- Süreli çözme
- Kâğıdı ekranda 40 dakikalık sayaçla çöz; bitince anahtarla maddeleri kontrol et, puanını bu cihaza kaydet. Süreli çöz
- Hazırlayan
- Dubba (özgün eser). ODSGM'nin senaryo 7 konu-soru dağılım tablosuna göre yazıldı; MEB sorusu değildir. Son gözden geçirme: 5 Kasım 2026.
- Sonra
- Puanı düşük çıkan konuyu 9. sınıf kimya soru bankasında çalış: her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.
Senaryo 7: hangi konudan kaç soru?
| Konu | Öğrenme çıktısı | Soru | Puan | Konu testi |
|---|---|---|---|---|
| Atomdan Periyodik Tabloya | KİM.9.1.5 Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme | 1 | 12 | Test çöz |
| Atomdan Periyodik Tabloya | KİM.9.1.6 Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme | 1 | 12 | Test çöz |
| Atomdan Periyodik Tabloya | KİM.9.1.7 İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme | 1 | 14 | |
| Atomdan Periyodik Tabloya | KİM.9.1.8 Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme | 1 | 14 | Test çöz |
| Etkileşimler | KİM.9.2.1 Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme | 1 | 12 | Test çöz |
| Etkileşimler | KİM.9.2.2 İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme | 2 | 24 | Test çöz |
| Etkileşimler | KİM.9.2.3 Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme | 1 | 12 | Test çöz |
Kaynak: ODSGM konu-soru dağılım tablosu (senaryo 7).
9. sınıf kimya: bütün senaryo yazılıları
9. sınıf kimya 1. dönem 2. yazılı senaryo 7: sık sorulanlar
9. sınıf kimya 1. dönem 2. yazılı senaryo 7 konuları neler?
ODSGM tablosuna göre senaryo 7'te sorular şu konulardan gelir: Atomdan Periyodik Tabloya; Etkileşimler. Bu kâğıttaki 8 soru aynı dağılıma göre yazıldı.
Okulumun hangi senaryoyu seçtiğini nasıl öğrenirim?
ODSGM bu yazılı için 9 senaryo yayımladı; okulun kimya zümresi birini seçer. Seçilen senaryoyu ders öğretmenine sorabilirsin. Emin değilsen bütün senaryoların kâğıtlarını çöz: konuların çoğu ortaktır.
Bu sorular yazılıda aynen çıkar mı?
Hayır. Sorular Dubba'nın özgün eseridir ve aynı öğrenme çıktılarına göre yazıldı. Yazılıdaki sorular MEB soru havuzundan ve zümreden gelir. Amaç soru tipini, kâğıt uzunluğunu ve puanlamayı sınavdan önce görmek.