9. sınıf kimya 1. dönem 2. yazılı senaryo 3
Cevap anahtarlı tam yazılı kâğıdı: 6 ana soru, 12 madde, 100 puan, 40 dakika. Sayfada soru soru çöz, her sorudan sonra cevabını kontrol et, zayıf konunu gör ya da PDF indir. ODSGM senaryo 3'ün konu-soru dağılımına göre yazıldı; şık yok, cevabı sen yazarsın.
Son güncelleme:
9. sınıf kimya 1. dönem 2. yazılı senaryo 3 soruları
- Soru 114 puan
Bir periyodik tablo atölyesinde öğretmen, yerini bildiği altı elementin temel hâl elektron dizilimlerini Tablo 1'e yazmıştır. Öğrencilerden bu örneklerden kural çıkarmaları, sonra kuralı Tablo 2'deki kodlu atomlara uygulamaları istenmiştir.
Tablo 1. Yeri bilinen elementler
Element Temel hâl elektron dizilimi Periyot Grup ₁₂Mg 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3 2A ₉F 1s² 2s² 2p⁵ 2 7A ₁₅P 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p³ 3 5A ₂₁Sc 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d¹ 4 3B ₂₈Ni 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d⁸ 4 8B ₃₀Zn 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d¹⁰ 4 2B Tablo 2. Kodlu atomlar
Atom Temel hâl elektron dizilimi E 1s² 2s² 2p⁶ 3s¹ G 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ J 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d² Q 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d¹⁰ 4p² Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1.1. Tablo 1'deki örneklerden yararlanarak bir elementin periyot numarasını ve grup numarasını elektron diziliminden bulmaya yarayan genellemeleri yazınız. Grup genellemesini A grubu ve B grubu elementleri için ayrı ayrı kurunuz; her genellemeyi Tablo 1'den bir örnekle gösteriniz.
1.2. 1.1'de kurduğunuz genellemeleri Tablo 2'deki atomlara uygulayarak aşağıdaki tabloyu doldurunuz.
Atom Periyot Grup Blok E G J Q dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 3 · Soru 1
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 214 puan
Nisan, iyon oluşumunu incelemek için dört atomun temel hâl elektron dizilimlerini aşağıya yazmış, iyonlara ait bilgileri Tablo 3'te boş bırakmıştır. Soy gazlar: ₂He, ₁₀Ne, ₁₈Ar, ₃₆Kr.
- ₇N: 1s² 2s² 2p³
- ₄Be: 1s² 2s²
- ₁₆S: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁴
- ₃₅Br: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d¹⁰ 4p⁵
Tablo 3. Atomların oluşturduğu iyonlar
Atom Aldığı ya da verdiği elektron sayısı Oluşan iyon İyonun elektron sayısı Dizilimine benzediği soy gaz ₇N ₄Be ₁₆S ₃₅Br Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
2.1. Tablo 3'teki boş hücreleri doldurunuz. Aldığı ya da verdiği elektron sayısını "2 elektron verir" biçiminde yazınız.
2.2. Verilen dizilimlerden ve Tablo 3'teki sonuçlardan yola çıkarak atomun en yüksek enerji düzeyindeki elektron sayısı ile oluşturduğu iyonun türü (katyon/anyon) ve yükü arasındaki ilişkiyi bir genelleme olarak yazınız. Ardından 2A grubunda yer alan ₃₈Sr atomunun oluşturacağı iyonu genellemenize göre tahmin ediniz ve bu iyonun Tablo 3'teki hangi iyonla izoelektronik olduğunu elektron sayılarıyla gösteriniz.
dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 3 · Soru 2
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 318 puan
Kimya öğrencileri Hira ve Tunç, periyodik özellikleri tartışırken Tablo 4 ve Tablo 5'teki verileri kullanmıştır.
Tablo 4. 4. periyottaki A grubu elementleri
Element ₁₉K ₂₀Ca ₃₁Ga ₃₂Ge ₃₃As ₃₄Se ₃₅Br ₃₆Kr Grup 1A 2A 3A 4A 5A 6A 7A 8A 1. iyonlaşma enerjisi (kJ/mol) 419 590 579 762 947 941 1140 1351 Elektronegatiflik 0,82 1,00 1,81 2,01 2,18 2,55 2,96 — Tablo 5. 5A grubu elementleri
Element ₇N ₁₅P ₃₃As ₅₁Sb Periyot 2 3 4 5 Atom yarıçapı (pm) 70 110 120 140 1. iyonlaşma enerjisi (kJ/mol) 1402 1012 947 834 Elektronegatiflik 3,04 2,19 2,18 2,05 Tunç: Tablo 4'e göre 4. periyotta soldan sağa gidildikçe iyonlaşma enerjisi de elektronegatiflik de her adımda birlikte artıyor.
Hira: Tablo 5'e göre 5A grubunda yukarıdan aşağıya inildikçe atom yarıçapı büyüyor; bu yüzden iyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik azalıyor.
Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
3.1. Tunç'un iddiasını elektronegatiflik ve iyonlaşma enerjisi için ayrı ayrı Tablo 4'teki verilerle değerlendiriniz. İyonlaşma enerjisinde artışın bozulduğu yerleri element çiftleriyle belirtiniz ve bu yerlerden birini elementlerin elektron dizilimiyle gerekçelendiriniz.
3.2. Hira'nın ifadesini Tablo 5'teki üç nicelikten sayısal verilerle destekleyiniz. Grupta aşağı inildikçe iyonlaşma enerjisinin ve elektronegatifliğin azalmasının nedenini enerji düzeyi sayısı ve çekirdeğin valans elektronlarını çekmesi ile açıklayınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 3 · Soru 3
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 414 puan
Bartu, bir veri tabanından aldığı dört elementin verilerini Tablo 6'da kod harfleriyle göstermiştir. Bu dört elementin, periyodik tablonun 2. ve 3. periyotları ile 2A ve 6A gruplarının kesiştiği dört kutuda yer aldığı bilinmektedir.
Tablo 6. Kodlu elementlerin verileri
Kod Atom yarıçapı (pm) 1. iyonlaşma enerjisi (kJ/mol) Elektronegatiflik R 160 738 1,31 T 73 1314 3,44 X 112 900 1,57 Z 103 1000 2,58 Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
4.1. Kodları periyodik tablo kesitindeki doğru kutulara yerleştiriniz; her kutuya kodu ve o kutudaki elementin sembolünü yazınız.
Periyot 2A 6A 2. periyot 3. periyot 4.2. Yaptığınız yerleştirmeyi gerekçelendiriniz. Aynı periyottaki iki elementi birbirinden hangi verilerle ayırdığınızı ve aynı gruptaki iki elementi hangi verilerle ayırdığınızı, her biri için değişimin nedenini de yazarak açıklayınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 3 · Soru 4
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 518 puan
Lara, metalik bağ konulu ödevinde dört metalin verilerini Tablo 7'de toplamıştır. Lara, metalik bağ kuvvetinin göstergesi olarak erime noktasını kullanmıştır.
Tablo 7. Dört metalin verileri
Metal Periyot Grup Atom yarıçapı (pm) Serbest valans elektron sayısı Katyon Erime noktası (°C) ₃Li 2 1A 152 1 Li⁺ 181 ₄Be 2 2A 112 2 Be²⁺ 1287 ₁₉K 4 1A 227 1 K⁺ 63 ₂₀Ca 4 2A 197 2 Ca²⁺ 842 Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
5.1. Tablo 7'deki aynı periyotta bulunan iki metal çiftini karşılaştırınız. Bu karşılaştırmalardan serbest valans elektron sayısı (katyon yükü) ile metalik bağ kuvveti arasındaki ilişkiye dair bir genelleme yazınız ve genellemenizi elektron denizi modeliyle gerekçelendiriniz.
5.2. Tablo 7'deki aynı grupta bulunan iki metal çiftinden atom yarıçapı ile metalik bağ kuvveti arasındaki ilişkiye dair bir genelleme yazınız. Bu iki genellemeyi kullanarak 6. periyottaki ₅₅Cs (1A) ve ₅₆Ba (2A) metallerinden hangisinin erime noktasının daha yüksek olmasını beklediğinizi ve Ba'nın erime noktasının Be'ninkinden yüksek mi düşük mü olacağını gerekçeleriyle tahmin ediniz.
dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 3 · Soru 5
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 622 puan
Kimya öğretmeni Fuat Bey, ısıtılmış kalsiyum metalinin flor gazıyla tepkimeye girerek beyaz renkli, kristal yapılı kalsiyum florür (CaF₂) katısını oluşturduğunu anlatmış ve Tablo 8'i tahtaya yazmıştır.
Tablo 8. Kalsiyum ve flor atomlarına ait veriler
Atom Temel hâl elektron dizilimi 1. iyonlaşma enerjisi (kJ/mol) Elektronegatiflik ₂₀Ca 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 590 1,00 ₉F 1s² 2s² 2p⁵ 1681 3,98 Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
6.1. CaF₂ katısındaki iyonik bağın oluşum sürecini dört aşama hâlinde sıralayınız. Her aşamada gerçekleşen değişimi ve bu değişimin nedenini Tablo 8'deki verilerden yararlanarak yazınız.
6.2. Fuat Bey, magnezyum (₁₂Mg) ile azot (₇N) atomları arasında da iyonik bağ oluştuğunu söylemiştir. Bu iki atom arasında iyonik bağ beklenmesinin nedenini metal ve ametal özelliği bakımından yazınız. Mg ve N atomlarının oluşturacağı iyonları elektron dizilimlerine dayanarak belirleyiniz ve oluşacak bileşikteki katyon ile anyon sayılarının oranını gerekçesiyle yazarak bileşiğin formülünü tahmin ediniz.
dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 3 · Soru 6
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).
Bu kâğıttaki konuları test et
Kâğıtta puan kaybettiğin konunun 12 soruluk testini çöz; çözümler test bitince açılır. Her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.
- KİM.9.1.6 · kâğıtta 1 soruElementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilmeTesti çöz
- KİM.9.1.8 · kâğıtta 2 soruElementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilmeTesti çöz
- KİM.9.2.1 · kâğıtta 1 soruMetalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilmeTesti çöz
- KİM.9.2.2 · kâğıtta 1 soruİyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilmeTesti çöz
9. sınıf kimya 1. dönem 2. yazılı için ODSGM 9 senaryo yayımladı; okulun zümresi birini seçer. Bu sayfa senaryo 3'in tablosuna göre hazırlanmış tam bir yazılı kâğıdıdır: 6 ana soru, 12 puanlanan madde, toplam 100 puan. Sorular açık uçludur ve OYSS biçimindedir. Kâğıdı süre tutarak çöz, sonra puanlama anahtarıyla kendini puanla: anahtarda her madde için tam, kısmi ve sıfır puan ölçütü ile tam puanlık örnek cevap var, nereden puan kaybettiğini görürsün.
Cevap ve puanlama anahtarı
Bu senaryonun anahtarı açık: her maddenin tam puan ölçütü, olası yanıtı, kısmi ve sıfır puan durumu aşağıda. Önce kâğıdı çöz, sonra aç.
Anahtarı göster: tam puan, kısmi puan, olası yanıt
Puanlama anahtarı ve örnek cevaplar Dubba’nın hazırladığı örneklerdir; resmî değerlendirme ölçütleri ODSGM ve okulun tarafından belirlenir. Yasal uyarı (yeni sekmede açılır).
Kendini puanla
Anahtardaki ölçütlere bakarak her maddeden aldığın puanı yaz ya da Tam / 0 düğmesine bas. Toplamın ve konu konu durumun hemen çıkar.
Toplam: 0 / 100
Sıradaki adım
Kâğıt bilgisi
- Soru kitapçığı
- PDF, 6 sayfa, 381 KB: 6 ana soru, 12 madde, cevap kutulu. İndir
- Puanlama anahtarı
- PDF, 10 sayfa: her madde için tam, kısmi ve sıfır puan ölçütü, tam puanlık örnek cevap. Sayfada gör
- Tek dosya
- Soru kitapçığı ve anahtar birlikte, 16 sayfa. İndir
- Süreli çözme
- Kâğıdı ekranda 40 dakikalık sayaçla çöz; bitince anahtarla maddeleri kontrol et, puanını bu cihaza kaydet. Süreli çöz
- Hazırlayan
- Dubba (özgün eser). ODSGM'nin senaryo 3 konu-soru dağılım tablosuna göre yazıldı; MEB sorusu değildir. Son gözden geçirme: 5 Kasım 2026.
- Sonra
- Puanı düşük çıkan konuyu 9. sınıf kimya soru bankasında çalış: her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.
Senaryo 3: hangi konudan kaç soru?
| Konu | Öğrenme çıktısı | Soru | Puan | Konu testi |
|---|---|---|---|---|
| Atomdan Periyodik Tabloya | KİM.9.1.6 Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme | 1 | 14 | Test çöz |
| Atomdan Periyodik Tabloya | KİM.9.1.7 İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme | 1 | 14 | |
| Atomdan Periyodik Tabloya | KİM.9.1.8 Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme | 2 | 32 | Test çöz |
| Etkileşimler | KİM.9.2.1 Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme | 1 | 18 | Test çöz |
| Etkileşimler | KİM.9.2.2 İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme | 1 | 22 | Test çöz |
Kaynak: ODSGM konu-soru dağılım tablosu (senaryo 3).
9. sınıf kimya: bütün senaryo yazılıları
9. sınıf kimya 1. dönem 2. yazılı senaryo 3: sık sorulanlar
9. sınıf kimya 1. dönem 2. yazılı senaryo 3 konuları neler?
ODSGM tablosuna göre senaryo 3'te sorular şu konulardan gelir: Atomdan Periyodik Tabloya; Etkileşimler. Bu kâğıttaki 6 soru aynı dağılıma göre yazıldı.
Okulumun hangi senaryoyu seçtiğini nasıl öğrenirim?
ODSGM bu yazılı için 9 senaryo yayımladı; okulun kimya zümresi birini seçer. Seçilen senaryoyu ders öğretmenine sorabilirsin. Emin değilsen bütün senaryoların kâğıtlarını çöz: konuların çoğu ortaktır.
Bu sorular yazılıda aynen çıkar mı?
Hayır. Sorular Dubba'nın özgün eseridir ve aynı öğrenme çıktılarına göre yazıldı. Yazılıdaki sorular MEB soru havuzundan ve zümreden gelir. Amaç soru tipini, kâğıt uzunluğunu ve puanlamayı sınavdan önce görmek.