İçeriğe atla
YeniMaarif uyumlu matematik testleriHemen çöz
OYSS Hazırlık · 9. sınıf · 1. dönem 2. yazılı

9. sınıf kimya 1. dönem 2. yazılı senaryo 6

Cevap anahtarlı tam yazılı kâğıdı: 8 ana soru, 16 madde, 100 puan, 40 dakika. Sayfada soru soru çöz, her sorudan sonra cevabını kontrol et, zayıf konunu gör ya da PDF indir. ODSGM senaryo 6'nın konu-soru dağılımına göre yazıldı; şık yok, cevabı sen yazarsın.

Son güncelleme:

Bu kâğıdı burada çöz

8 soru · 100 puan. Her sorudan sonra cevabını anahtarla kontrol et, puanını ver; sonunda toplamını ve zayıf konunu gör. Hesap gerekmez.

9. sınıf kimya 1. dönem 2. yazılı senaryo 6 soruları

  1. Soru 112 puan

    Kimya öğrencisi Pelin, ₂₈Ni (nikel) atomunun temel hâldeki orbital şemasını çizerken üç taslak hazırlamıştır. Taslaklarda 1s, 2s, 2p, 3s ve 3p orbitallerinin tamamı doludur ([Ar] ile gösterilmiştir); 4s ve 3d orbitallerine yerleştirilen 10 elektron Tablo 1'de verilmiştir. Her taslakta elektron orbitallere yerleşim kurallarından yalnızca birine uyulmamıştır.

    Tablo 1. Pelin'in taslakları ([ ] boş orbitali gösterir)

    Taslak Çekirdek 4s 3d 3d 3d 3d 3d
    I [Ar] [↑↓] [↑↓] [↑↓] [↑↓] [↑↓] [ ]
    II [Ar] [↑↓] [↑↓] [↑↓] [↑↑] [↑] [↑]
    III [Ar] [ ] [↑↓] [↑↓] [↑↓] [↑↓] [↑↓]

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    1.1. I, II ve III numaralı taslakların her birinde uyulmayan kuralı (Aufbau ilkesi, Pauli dışlama ilkesi, Hund kuralı) yazınız ve uyulmadığını taslaktaki yerleşimden gösteriniz.

    1.2. ₂₈Ni atomunun temel hâl elektron dizilimini yazınız ve 4s ile 3d orbital şemasını doğru biçimde çiziniz. Çizdiğiniz şemaya göre Ni atomundaki yarı dolu orbital sayısını belirleyiniz. ₃₀Zn atomunun (… 4s² 3d¹⁰) küresel simetri gösterdiği bilindiğine göre Ni atomunun küresel simetri gösterip göstermediğini gerekçesiyle yazınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 6 · Soru 1

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  2. Soru 212 puan

    Bir bilim kulübünde periyodik tablo üzerine dört kutu yapıştırılmıştır. Her kutunun yalnızca periyot ve grup bilgisi görünür; atom numarası ve elektron dizilimi kutunun arkasına yazılmıştır. Kulüp üyesi Ozan, kutuların ön yüzündeki bilgilerden arka yüzü tahmin etmeye çalışmaktadır.

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    2.1. Ozan'ın yerine Tablo 2'deki boş hücreleri tamamlayınız.

    Tablo 2. Kutuların ön yüzü ve tahmin edilecek arka yüz

    Kutu Periyot Grup Atom numarası Temel hâl elektron dizilimi
    1 3 6A
    2 5 6A
    3 2 8A
    4 4 5B

    2.2. 1 ve 2 numaralı kutulardaki atomların elektron dizilimlerini karşılaştırınız. Bu iki atomun dizilimlerinde ortak olan bir özelliği ve farklı olan bir özelliği yazınız; ortak özelliği grup numarasıyla, farklı özelliği periyot numarasıyla ilişkilendiriniz.

    dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 6 · Soru 2

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  3. Soru 314 puan

    Kimya öğretmeni Gülsüm Hanım, A grubu elementlerinden oluşan dört iyonun yükünü ve elektron dizilimini tahtaya yazmış, öğrencilerden bu iyonların hangi atomlardan oluştuğunu bulmalarını istemiştir.

    İyon kartları:

    • İyon 1: yükü 2+, elektron dizilimi 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶
    • İyon 2: yükü 3−, elektron dizilimi 1s² 2s² 2p⁶
    • İyon 3: yükü 1−, elektron dizilimi 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d¹⁰ 4p⁶
    • İyon 4: yükü 1+, elektron dizilimi 1s²

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    3.1. Her iyonun oluştuğu atom için Tablo 3'teki boş hücreleri tamamlayınız.

    Tablo 3. İyonların oluştuğu atomlar

    İyon Atomun proton sayısı Atomun temel hâl elektron dizilimi
    1
    2
    3
    4

    3.2. İyon kartlarından ve Tablo 3'ten yola çıkarak (a) katyon oluşurken elektronların atomun hangi enerji düzeyinden ayrıldığına, (b) anyon oluşurken elektronların hangi orbitallere girdiğine ilişkin birer genelleme yazınız. Her genellemeyi tablodan bir örnekle destekleyiniz.

    dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 6 · Soru 3

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  4. Soru 412 puan

    Kimya öğrencisi Sude, 4. periyottaki A grubu elementlerinin atom yarıçaplarını bir veri tabanından Tablo 4'e aktarmıştır.

    Tablo 4. 4. periyottaki A grubu elementlerinin atom yarıçapları

    Element ₁₉K ₂₀Ca ₃₁Ga ₃₂Ge ₃₃As ₃₄Se ₃₅Br
    Grup 1A 2A 3A 4A 5A 6A 7A
    Atom yarıçapı (pm) 227 197 135 122 120 117 114

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    4.1. Tablo 4'teki verilere göre aynı periyotta soldan sağa gidildikçe atom yarıçapının nasıl değiştiğini yazınız. Bu değişimi katman (enerji düzeyi) sayısı, proton sayısı ve çekirdeğin valans elektronlarını çekmesi kavramlarıyla gerekçelendiriniz.

    4.2. Sude, ardışık iki A grubu elementi arasındaki yarıçap farkının en büyük olduğu çiftin Ca–Ga olduğunu (62 pm) fark etmiştir. Bu farkın tablodaki diğer ardışık çiftlerden çok büyük olmasının nedenini atom numaralarından yararlanarak açıklayınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 6 · Soru 4

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  5. Soru 512 puan

    Kimya öğrencileri Batu ile Melis, iyonlaşma enerjisini tartışırken Tablo 5 ve Tablo 6'daki verileri kullanmıştır.

    Tablo 5. 8A grubu elementlerinin 1. iyonlaşma enerjileri

    Element ₁₀Ne ₁₈Ar ₃₆Kr ₅₄Xe ₈₆Rn
    Periyot 2 3 4 5 6
    1. iyonlaşma enerjisi (kJ/mol) 2081 1521 1351 1170 1037

    Tablo 6. 4. periyottaki üç elementin 1. iyonlaşma enerjileri

    Element ₁₉K ₃₅Br ₃₆Kr
    Grup 1A 7A 8A
    1. iyonlaşma enerjisi (kJ/mol) 419 1140 1351

    Batu şu iddiayı ileri sürmüştür:

    "Grupta yukarıdan aşağıya inildikçe 1. iyonlaşma enerjisinin azalması yalnızca metallerin bulunduğu gruplarda görülür. Soy gazların elektron dizilimi kararlı olduğundan bu gruptaki değerler periyot numarasına bağlı olarak değişmez."

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    5.1. Batu'nun iddiasının Tablo 5'teki verilerle desteklenip desteklenmediğini yazınız. Kararınızı tablodan veriyle gösteriniz ve 8A grubundaki değişimin nedenini katman sayısı ile valans elektronlarının çekirdeğe uzaklığı kavramlarıyla gerekçelendiriniz.

    5.2. Tablo 6'daki elementleri 1. iyonlaşma enerjisine göre küçükten büyüğe sıralayınız. Bu sıralamanın nedenini, üç atomun katman sayısını ve proton sayısını karşılaştırarak açıklayınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 6 · Soru 5

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  6. Soru 612 puan

    Bir kuyumculuk atölyesini ziyaret eden öğrenciler, atölyede kullanılan maddelerle ilgili gözlemlerini Tablo 7'ye kaydetmiştir.

    Tablo 7. Atölyedeki gözlemler

    Madde Çekiçle dövüldüğünde Uçları pil ve ampule bağlandığında
    Altın külçe İncelerek varak hâline gelir, kırılmaz. Ampul yanar.
    Bakır tel Yassılaşır, kırılmaz. Ampul yanar.
    Kalay levha Bükülür ve incelir, kırılmaz. Ampul yanar.
    Kükürt parçası Ufalanarak toz hâline gelir. Ampul yanmaz.

    Atölye ustası, ilk üç maddedeki ortak davranışın bu maddelerdeki taneciklerin bir arada durma biçiminden kaynaklandığını söylemiştir.

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    6.1. Tablo 7'deki ilk üç maddenin ortak gözlemlerinden yola çıkarak metal atomlarını bir arada tutan bağın oluşumunu açıklayan bir model yazınız. Modelinizde bağı oluşturan tanecikleri ve bu tanecikler arasındaki etkileşimi belirtiniz.

    6.2. 6.1'de kurduğunuz modeli kullanarak (a) altın, bakır ve kalayın elektriği iletmesini, (b) bu metallerin dövüldüğünde kırılmadan şekil almasını açıklayınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 6 · Soru 6

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  7. Soru 712 puan

    Kimya öğrencisi Efe, laboratuvarda ısıtılan baryum metalinin brom buharıyla karşılaştığında beyaz, kristal yapılı bir katı oluşturduğunu gözlemlemiştir. Efe, başka atom çiftleri arasında da benzer bir bağ oluşup oluşmayacağını tahmin etmek için Tablo 8'deki verileri toplamıştır.

    Tablo 8. Bazı atomların verileri

    Atom ₅₆Ba ₁H ₆C ₁₆S ₃₅Br
    1. iyonlaşma enerjisi (kJ/mol) 503 1312 1086 1000 1140
    Elektronegatiflik 0,89 2,20 2,55 2,58 2,96

    İncelenen atom çiftleri: I. Ba–Br II. C–S III. H–Br IV. Ba–S

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    7.1. I–IV numaralı atom çiftlerinden hangilerinin arasında iyonik bağ oluşmasının beklendiğini yazınız. Seçtiğiniz ve seçmediğiniz çiftler için Tablo 8'deki iyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik verilerini kullanarak gerekçe yazınız.

    7.2. İyonik bağ oluşturmasını beklediğiniz her çift için aşağıdaki tabloyu tamamlayınız (Soy gazlar: ₃₆Kr, ₅₄Xe).

    Atom çifti Metal atomunun oluşturduğu iyon Ametal atomunun oluşturduğu iyon Bileşiğin formülü

    dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 6 · Soru 7

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
  8. Soru 814 puan

    Bir benzetim (simülasyon) programında iki klor atomu birbirine yavaş yavaş yaklaştırılmış, çekirdekler arasındaki uzaklığa göre sistemin potansiyel enerjisi Tablo 9'a kaydedilmiştir. Atomlar birbirinden çok uzakken potansiyel enerji sıfır kabul edilmiştir. Klor atomunun 1. iyonlaşma enerjisi 1251 kJ/mol, elektronegatifliği 3,16'dır.

    Tablo 9. İki klor atomu arasındaki uzaklık ve potansiyel enerji

    Çekirdekler arası uzaklık (pm) 500 400 300 250 220 199 180 160 150
    Potansiyel enerji (kJ/mol) 0 −20 −95 −185 −230 −242 −220 −110 +20

    Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

    8.1. Tablo 9'a göre iki klor atomu arasındaki bağ uzunluğunu yazınız. Uzaklık 500 pm'den bu değere inerken potansiyel enerjinin azalmasını ve bu değerin altında yeniden artmasını atomlar arasındaki itme ve çekme etkileşimleriyle açıklayınız.

    8.2. İki klor atomu arasında elektron aktarımı yerine elektronların ortaklaşa kullanılmasının beklenmesini klor atomunun verileriyle gerekçelendiriniz. Ardından Cl₂ molekülünde her klor atomunun soy gaz elektron düzenine nasıl ulaştığını valans elektron sayısını kullanarak yazınız.

    dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 6 · Soru 8

    Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.

Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).

9. sınıf kimya 1. dönem 2. yazılı için ODSGM 9 senaryo yayımladı; okulun zümresi birini seçer. Bu sayfa senaryo 6'in tablosuna göre hazırlanmış tam bir yazılı kâğıdıdır: 8 ana soru, 16 puanlanan madde, toplam 100 puan. Sorular açık uçludur ve OYSS biçimindedir. Kâğıdı süre tutarak çöz, sonra puanlama anahtarıyla kendini puanla: anahtarda her madde için tam, kısmi ve sıfır puan ölçütü ile tam puanlık örnek cevap var, nereden puan kaybettiğini görürsün.

Cevap ve puanlama anahtarı

Bu senaryonun anahtarı açık: her maddenin tam puan ölçütü, olası yanıtı, kısmi ve sıfır puan durumu aşağıda. Önce kâğıdı çöz, sonra aç.

Anahtarı göster: tam puan, kısmi puan, olası yanıt
Anahtar yükleniyor…
Anahtarı PDF olarak indir

Puanlama anahtarı ve örnek cevaplar Dubba’nın hazırladığı örneklerdir; resmî değerlendirme ölçütleri ODSGM ve okulun tarafından belirlenir. Yasal uyarı (yeni sekmede açılır).

Kendini puanla

Anahtardaki ölçütlere bakarak her maddeden aldığın puanı yaz ya da Tam / 0 düğmesine bas. Toplamın ve konu konu durumun hemen çıkar.

1. soru · Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme
/ 6
/ 6
2. soru · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme
/ 8
/ 4
3. soru · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme
/ 8
/ 6
4. soru · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme
/ 8
/ 4
5. soru · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme
/ 6
/ 6
6. soru · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme
/ 6
/ 6
7. soru · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme
/ 6
/ 6
8. soru · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme
/ 8
/ 6

Toplam: 0 / 100

Sıradaki adım

Kâğıt bilgisi

Soru kitapçığı
PDF, 6 sayfa, 381 KB: 8 ana soru, 16 madde, cevap kutulu. İndir
Puanlama anahtarı
PDF, 11 sayfa: her madde için tam, kısmi ve sıfır puan ölçütü, tam puanlık örnek cevap. Sayfada gör
Tek dosya
Soru kitapçığı ve anahtar birlikte, 17 sayfa. İndir
Süreli çözme
Kâğıdı ekranda 40 dakikalık sayaçla çöz; bitince anahtarla maddeleri kontrol et, puanını bu cihaza kaydet. Süreli çöz
Hazırlayan
Dubba (özgün eser). ODSGM'nin senaryo 6 konu-soru dağılım tablosuna göre yazıldı; MEB sorusu değildir. Son gözden geçirme: 5 Kasım 2026.
Sonra
Puanı düşük çıkan konuyu 9. sınıf kimya soru bankasında çalış: her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.

Senaryo 6: hangi konudan kaç soru?

KonuÖğrenme çıktısıSoruPuan
Atomdan Periyodik TabloyaKİM.9.1.5 Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme112
Atomdan Periyodik TabloyaKİM.9.1.6 Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme112
Atomdan Periyodik TabloyaKİM.9.1.7 İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme114
Atomdan Periyodik TabloyaKİM.9.1.8 Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme224
EtkileşimlerKİM.9.2.1 Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme112
EtkileşimlerKİM.9.2.2 İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme112
EtkileşimlerKİM.9.2.3 Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme114

Kaynak: ODSGM konu-soru dağılım tablosu (senaryo 6).

9. sınıf kimya: bütün senaryo yazılıları

9. sınıf kimya 1. dönem 2. yazılı senaryo 6: sık sorulanlar

9. sınıf kimya 1. dönem 2. yazılı senaryo 6 konuları neler?

ODSGM tablosuna göre senaryo 6'te sorular şu konulardan gelir: Atomdan Periyodik Tabloya; Etkileşimler. Bu kâğıttaki 8 soru aynı dağılıma göre yazıldı.

Okulumun hangi senaryoyu seçtiğini nasıl öğrenirim?

ODSGM bu yazılı için 9 senaryo yayımladı; okulun kimya zümresi birini seçer. Seçilen senaryoyu ders öğretmenine sorabilirsin. Emin değilsen bütün senaryoların kâğıtlarını çöz: konuların çoğu ortaktır.

Bu sorular yazılıda aynen çıkar mı?

Hayır. Sorular Dubba'nın özgün eseridir ve aynı öğrenme çıktılarına göre yazıldı. Yazılıdaki sorular MEB soru havuzundan ve zümreden gelir. Amaç soru tipini, kâğıt uzunluğunu ve puanlamayı sınavdan önce görmek.

İlgili rehberler