9. sınıf kimya 1. dönem 2. yazılı senaryo 1
Cevap anahtarlı tam yazılı kâğıdı: 7 ana soru, 14 madde, 100 puan, 40 dakika. Sayfada soru soru çöz, her sorudan sonra cevabını kontrol et, zayıf konunu gör ya da PDF indir. ODSGM senaryo 1'in konu-soru dağılımına göre yazıldı; şık yok, cevabı sen yazarsın.
Son güncelleme:
9. sınıf kimya 1. dönem 2. yazılı senaryo 1 soruları
- Soru 115 puan
Bir bilim tarihi atölyesinde, atom teorilerinin varsayımları karıştırılarak on iki kart hâlinde Tablo 1'deki gibi numaralandırılmıştır.
Tablo 1. Atom teorilerine ait varsayım kartları
No Varsayım 1 Atomlar bölünemeyen, içi dolu küreciklerdir. 2 Atomda kendisinden çok daha hafif, eksi yüklü tanecikler bulunur; bu nedenle atom bölünebilir. 3 Pozitif yük atomun bütün hacmine eşit olarak yayılmıştır; elektronlar bu pozitif kürenin içine gömülüdür. 4 Pozitif yük, atomun merkezindeki çok küçük bir çekirdekte toplanmıştır. 5 Elektronlar yalnızca belirli enerjiye sahip dairesel yörüngelerde bulunabilir ve bu yörüngelerde dolanırken enerji yaymaz. 6 Elektronun yeri ve hızı aynı anda kesin olarak belirlenemez. 7 Bir elementin bütün atomları özdeştir; farklı elementlerin atomları birbirinden farklıdır. 8 Elektronun belirli bir anda nerede olduğu ancak bulunma olasılığıyla ifade edilebilir. 9 Atomlar kimyasal tepkimelerde belirli tam sayı oranlarında birleşerek bileşik oluşturur. 10 Elektron bir enerji düzeyinden diğerine geçerken iki düzey arasındaki enerji farkı kadar enerji soğurur ya da yayar. 11 Atomun hacminin büyük kısmı boştur; kütlesinin neredeyse tamamı çekirdektedir. 12 Elektronların bulunduğu bölgeler s, p, d ve f gibi farklı türdeki orbitallerle tanımlanır. Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1.1. Tablo 1'deki kartları ait oldukları atom teorisine göre aşağıdaki tabloya numaralarını yazarak sınıflandırınız. (Her kart yalnızca bir teoriye yazılacaktır.)
Atom teorisi Kart numaraları Dalton atom teorisi Thomson atom teorisi Rutherford atom teorisi Bohr atom teorisi Modern atom teorisi 1.2. Tablo 1'den birbirini izleyen iki atom teorisi seçiniz. Önceki teorinin hangi varsayımının sonraki teoride değiştiğini kart numaralarıyla gösteriniz ve bu değişikliğin bilimsel bilginin niteliğine ilişkin ne gösterdiğini bir çıkarım olarak yazınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 1 · Soru 1
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 215 puan
Bir okulun bilim fuarı ekibi, dördüncü periyodun başındaki bazı elementlerin temel hâl elektron dizilimlerini bir veri kaynağından Tablo 2'ye aktarmıştır.
Tablo 2. Bazı elementlerin temel hâl elektron dizilimleri ([Ar]: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶)
Element Elektron sayısı Temel hâl elektron dizilimi ₁₈Ar 18 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ ₁₉K 19 [Ar] 4s¹ ₂₀Ca 20 [Ar] 4s² ₂₁Sc 21 [Ar] 4s² 3d¹ ₂₂Ti 22 [Ar] 4s² 3d² ₂₃V 23 [Ar] 4s² 3d³ Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
2.1. Tablo 2'deki K, Ca ve Sc dizilimlerini, Ar diziliminden sonra eklenen elektronların yerleştiği orbitaller bakımından karşılaştırınız. 4s ve 3d orbitallerinin dolma sırasına ilişkin bir genelleme yazınız ve bu genellemeyi kullanarak ₂₆Fe atomunun temel hâl elektron dizilimini yazınız.
2.2. Tablo 2'deki Sc, Ti ve V atomlarının 3d orbitallerindeki yarı dolu orbital sayılarını belirleyiniz ve bu sayıların değişimini eş enerjili orbitallere elektron yerleşmesine ilişkin kuralla açıklayınız. Ardından ₂₇Co atomunun ([Ar] 4s² 3d⁷) 3d orbitallerini orbital şemasıyla gösteriniz ve yarı dolu 3d orbitali sayısını yazınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 1 · Soru 2
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 315 puan
Kimya öğrencisi Aras, temel hâl elektron dizilimi verilen dört atomun periyodik tablodaki yerini bulmak için aşağıdaki üç aşamalı yöntemi önermiştir.
Tablo 3. Atomların temel hâl elektron dizilimleri
Atom Temel hâl elektron dizilimi X 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p³ Y 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s¹ Z 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d¹⁰ 4p⁴ T 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d⁵ - Aşama 1: Dizilimdeki en yüksek enerji seviyesini (n) bul; bu sayı periyot numarasıdır.
- Aşama 2: Dizilimin bittiği orbital türüne (s, p, d) bakarak bloku belirle.
- Aşama 3: En yüksek enerji seviyesindeki elektronların toplamını bul; bu sayı grup numarasıdır.
Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
3.1. Aras'ın yöntemini X, Y ve Z atomlarına uygulayarak aşağıdaki tabloyu doldurunuz.
Atom Periyot Blok Grup X Y Z 3.2. Aras'ın yöntemi T atomuna uygulandığında hangi grup numarasına ulaşıldığını yazınız. Bu sonucun neden hatalı olduğunu açıklayınız; yöntemin üçüncü aşamasını d bloku elementlerini de kapsayacak biçimde düzelterek T atomunun periyot ve grubunu belirleyiniz.
dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 1 · Soru 3
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 416 puan
Kimya öğretmeni Burcu Hanım, iyon oluşumunu incelemek için A grubu elementlerinden bazılarının verilerini Tablo 4'te toplamıştır.
Tablo 4. Bazı atomların iyon oluşumu verileri
Atom Atomun elektron dizilimi Elektron alışverişi Oluşan iyon İyonun elektron dizilimi ₃Li 1s² 2s¹ 1 elektron verir Li⁺ 1s² ₉F 1s² 2s² 2p⁵ 1 elektron alır F⁻ 1s² 2s² 2p⁶ ₁₁Na 1s² 2s² 2p⁶ 3s¹ 1 elektron verir Na⁺ 1s² 2s² 2p⁶ ₁₂Mg 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 2 elektron verir Mg²⁺ 1s² 2s² 2p⁶ ₁₃Al 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p¹ 3 elektron verir Al³⁺ 1s² 2s² 2p⁶ ₁₆S 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁴ 2 elektron alır S²⁻ 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ Tabloyu inceleyen öğrencisi Kuzey şu genellemeyi yapmıştır: "Atomlar iyon oluştururken her zaman son enerji seviyelerindeki elektron sayısını 8'e tamamlar."
Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
4.1. Tablo 4'teki verilerden yola çıkarak bir atomun valans elektron sayısı ile oluşturduğu iyonun yükü arasındaki örüntüyü yazınız. Bu örüntüyü kullanarak aşağıdaki tabloyu doldurunuz.
Atom Oluşan iyon İyonun elektron sayısı ve benzediği soy gaz ₈O ₁₅P ₁₉K ₂₀Ca 4.2. Tablo 4'te Kuzey'in genellemesine uymayan bir iyon bulunmaktadır. Bu iyonu belirleyerek genellemeye neden uymadığını elektron dizilimine dayanarak açıklayınız. Kuzey'in genellemesini tablodaki bütün iyonları kapsayacak biçimde yeniden yazınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 1 · Soru 4
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 514 puan
Periyodik özellikleri araştıran Nehir ve Tuna, farklı kaynaklardan derledikleri verileri Tablo 5 ve Tablo 6'de özetlemiştir.
Tablo 5. Kaynak A: 3. periyot elementleri (soldan sağa)
Element ₁₁Na ₁₂Mg ₁₃Al ₁₄Si ₁₅P ₁₆S ₁₇Cl Atom yarıçapı (pm) 186 160 143 117 110 104 99 1. iyonlaşma enerjisi (kJ/mol) 496 738 578 786 1012 1000 1251 Tablo 6. Kaynak B: 1A grubu elementleri (yukarıdan aşağıya)
Element ₃Li ₁₁Na ₁₉K ₃₇Rb Periyot 2 3 4 5 Atom yarıçapı (pm) 152 186 227 248 1. iyonlaşma enerjisi (kJ/mol) 520 496 419 403 Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
5.1. Tablo 5 ve Tablo 6'deki atom yarıçapının değişim yönünü yazınız. Her iki değişimin nedenini enerji seviyesi sayısı ve proton sayısı (çekirdek çekimi) ile gerekçelendiriniz.
5.2. Tablo 5'daki iyonlaşma enerjisi değerleri soldan sağa genel olarak artmaktadır. Bu artışa uymayan iki yeri element çiftleriyle belirleyiniz ve bu düzensizliklerden birini elementlerin elektron dizilimleriyle gerekçelendiriniz.
dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 1 · Soru 5
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 614 puan
Bir kimya öğretmeni, elektronegatiflik ve iyon yarıçapı verilerini Tablo 7 ve Tablo 8'da vermiş, ardından öğrencilerinden Tablo 9'daki ifadeleri incelemelerini istemiştir.
Tablo 7. 7A grubu elementlerinin elektronegatiflik değerleri
Element ₉F ₁₇Cl ₃₅Br ₅₃I Elektronegatiflik 4,00 3,16 2,96 2,66 Tablo 8. Bazı atom ve iyonların yarıçapları (pm)
Atom Atom yarıçapı İyon İyon yarıçapı ₃Li 152 Li⁺ 76 ₁₃Al 143 Al³⁺ 54 ₁₇Cl 99 Cl⁻ 181 ₃₅Br 114 Br⁻ 196 Tablo 9. Periyodik özelliklere ilişkin ifadeler
No İfade I 7A grubunda yukarıdan aşağıya inildikçe elektronegatiflik artar. II Tablo 7'deki elementler arasında bağ elektronlarını kendine en güçlü çeken flordur. III Bir atom elektron vererek katyona dönüştüğünde yarıçapı küçülür. IV Bir atom elektron alarak anyona dönüştüğünde proton sayısı arttığı için yarıçapı küçülür. V Soy gazların elektronegatifliğinden söz edilmez. Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
6.1. Tablo 9'daki ifadelerden yanlış olan ikisini belirleyiniz. Her birini doğru bilgiyle düzeltiniz ve düzeltmenizi Tablo 7 ya da Tablo 8'dan bir veriyle destekleyiniz.
6.2. Tablo 9'daki III. ifadeyi Tablo 8'daki Al ve Al³⁺ verileriyle gerekçelendiriniz. Gerekçenizde iki taneciğin proton sayısını, elektron sayısını ve elektron bulunan enerji seviyesi sayısını karşılaştırınız.
dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 1 · Soru 6
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla. - Soru 711 puan
Kimya öğrencisi Yağız, metalik bağ konulu ödevinde dört metalin verilerini Tablo 10'de derlemiştir. Yağız, metalik bağ kuvvetinin göstergesi olarak metallerin erime noktalarını kullanmıştır.
Tablo 10. Bazı metallerin verileri
Metal Grup Periyot Atom yarıçapı (pm) Serbest valans elektron sayısı Katyon Erime noktası (°C) Na 1A 3 186 1 Na⁺ 98 K 1A 4 227 1 K⁺ 63 Mg 2A 3 160 2 Mg²⁺ 650 Al 3A 3 143 3 Al³⁺ 660 Yağız, verileri inceledikten sonra şu görüşü öne sürmüştür: "Metalik bağın kuvveti yalnızca serbest valans elektron sayısına bağlıdır; atom yarıçapının bir etkisi yoktur."
Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
7.1. Yağız'ın görüşünü Tablo 10'den iki farklı metal grubunu karşılaştırarak değerlendiriniz. Görüşün doğru mu, eksik mi olduğunu gerekçesiyle yazınız.
7.2. Tablo 10'e 5. periyottaki ₃₇Rb metali (1A grubu, atom yarıçapı 248 pm) eklenecektir. Rb'nin metalik bağ kuvvetini K ile karşılaştırarak tahmin ediniz, Rb'nin erime noktasının hangi değerden düşük ya da yüksek olması gerektiğini yazınız ve tahmininizi gerekçelendiriniz.
dubba.com.tr · 9. sınıf kimya · senaryo 1 · Soru 7
Önce kâğıda çöz; sonra ölçütü ve olası cevabı burada gör, kendini puanla.
Ücretsiz. Bütün hâlde ve değiştirilmeden çoğaltıp öğrencilere, sınıflara, okullara ve kurslara bedelsiz dağıtabilirsin; satılamaz, başka sitede barındırılamaz, kaynak dubba.com.tr gösterilir. Telif Politikası 3. madde (yeni sekmede açılır).
Bu kâğıttaki konuları test et
Kâğıtta puan kaybettiğin konunun 12 soruluk testini çöz; çözümler test bitince açılır. Her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.
- KİM.9.1.3 · kâğıtta 1 soruAtom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilmeTesti çöz
- KİM.9.1.5 · kâğıtta 1 soruElektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilmeTesti çöz
- KİM.9.1.6 · kâğıtta 1 soruElementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilmeTesti çöz
- KİM.9.1.8 · kâğıtta 2 soruElementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilmeTesti çöz
- KİM.9.2.1 · kâğıtta 1 soruMetalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilmeTesti çöz
9. sınıf kimya 1. dönem 2. yazılı için ODSGM 9 senaryo yayımladı; okulun zümresi birini seçer. Bu sayfa senaryo 1'in tablosuna göre hazırlanmış tam bir yazılı kâğıdıdır: 7 ana soru, 14 puanlanan madde, toplam 100 puan. Sorular açık uçludur ve OYSS biçimindedir. Kâğıdı süre tutarak çöz, sonra puanlama anahtarıyla kendini puanla: anahtarda her madde için tam, kısmi ve sıfır puan ölçütü ile tam puanlık örnek cevap var, nereden puan kaybettiğini görürsün.
Cevap ve puanlama anahtarı
Bu senaryonun anahtarı açık: her maddenin tam puan ölçütü, olası yanıtı, kısmi ve sıfır puan durumu aşağıda. Önce kâğıdı çöz, sonra aç.
Anahtarı göster: tam puan, kısmi puan, olası yanıt
Puanlama anahtarı ve örnek cevaplar Dubba’nın hazırladığı örneklerdir; resmî değerlendirme ölçütleri ODSGM ve okulun tarafından belirlenir. Yasal uyarı (yeni sekmede açılır).
Kendini puanla
Anahtardaki ölçütlere bakarak her maddeden aldığın puanı yaz ya da Tam / 0 düğmesine bas. Toplamın ve konu konu durumun hemen çıkar.
Toplam: 0 / 100
Sıradaki adım
Kâğıt bilgisi
- Soru kitapçığı
- PDF, 6 sayfa, 395 KB: 7 ana soru, 14 madde, cevap kutulu. İndir
- Puanlama anahtarı
- PDF, 11 sayfa: her madde için tam, kısmi ve sıfır puan ölçütü, tam puanlık örnek cevap. Sayfada gör
- Tek dosya
- Soru kitapçığı ve anahtar birlikte, 17 sayfa. İndir
- Süreli çözme
- Kâğıdı ekranda 40 dakikalık sayaçla çöz; bitince anahtarla maddeleri kontrol et, puanını bu cihaza kaydet. Süreli çöz
- Hazırlayan
- Dubba (özgün eser). ODSGM'nin senaryo 1 konu-soru dağılım tablosuna göre yazıldı; MEB sorusu değildir. Son gözden geçirme: 5 Kasım 2026.
- Sonra
- Puanı düşük çıkan konuyu 9. sınıf kimya soru bankasında çalış: her konunun ilk iki testi ücretsiz, hesap gerekmez.
Senaryo 1: hangi konudan kaç soru?
| Konu | Öğrenme çıktısı | Soru | Puan | Konu testi |
|---|---|---|---|---|
| Atomdan Periyodik Tabloya | KİM.9.1.3 Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme | 1 | 15 | Test çöz |
| Atomdan Periyodik Tabloya | KİM.9.1.5 Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme | 1 | 15 | Test çöz |
| Atomdan Periyodik Tabloya | KİM.9.1.6 Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme | 1 | 15 | Test çöz |
| Atomdan Periyodik Tabloya | KİM.9.1.7 İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme | 1 | 16 | |
| Atomdan Periyodik Tabloya | KİM.9.1.8 Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme | 2 | 28 | Test çöz |
| Etkileşimler | KİM.9.2.1 Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme | 1 | 11 | Test çöz |
Kaynak: ODSGM konu-soru dağılım tablosu (senaryo 1).
9. sınıf kimya: bütün senaryo yazılıları
9. sınıf kimya 1. dönem 2. yazılı senaryo 1: sık sorulanlar
9. sınıf kimya 1. dönem 2. yazılı senaryo 1 konuları neler?
ODSGM tablosuna göre senaryo 1'te sorular şu konulardan gelir: Atomdan Periyodik Tabloya; Etkileşimler. Bu kâğıttaki 7 soru aynı dağılıma göre yazıldı.
Okulumun hangi senaryoyu seçtiğini nasıl öğrenirim?
ODSGM bu yazılı için 9 senaryo yayımladı; okulun kimya zümresi birini seçer. Seçilen senaryoyu ders öğretmenine sorabilirsin. Emin değilsen bütün senaryoların kâğıtlarını çöz: konuların çoğu ortaktır.
Bu sorular yazılıda aynen çıkar mı?
Hayır. Sorular Dubba'nın özgün eseridir ve aynı öğrenme çıktılarına göre yazıldı. Yazılıdaki sorular MEB soru havuzundan ve zümreden gelir. Amaç soru tipini, kâğıt uzunluğunu ve puanlamayı sınavdan önce görmek.