İçeriğe atla
YeniMaarif uyumlu matematik testleriHemen çöz

TYT · Sosyal Bilimler

TYT Felsefe: kaç soru, nasıl çalışılır?

TYT Felsefe: 5 paragraf temelli soru için akım-kavram eşleştirme, metinden yargı çıkarma stratejisi, örnek sorular ve pratik ipuçları.

Son güncelleme:

Sosyal Bilimler20 soru
Felsefe5 soru
TYT toplam120 soru · 165 dk

Felsefe TYT'de nasıl sorulur?

Sosyal Bilimler testindeki 5 felsefe sorusu, felsefeye giriş ile bilgi, varlık, ahlak, sanat, din, siyaset ve bilim felsefelerini kapsayan lise müfredatından gelir. TYT felsefesini diğer derslerden ayıran özellik, soruların neredeyse tamamının paragraf temelli olmasıdır: sana bir görüşü savunan kısa bir metin verilir ve bu metinden çıkan yargıyı ya da metnin temsil ettiği yaklaşımı bulman istenir. Ölçülen davranış, filozof adı ezberlemek değil, bir görüşün hangi kavram ve akımla örtüştüğünü metnin sözcüklerinden bağımsız biçimde tanıyabilmektir.

ÖSYM iki kalıbı ısrarla kullanır: "Bu parçadan aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?" tipindeki çıkarım soruları ile parçadaki görüşü rasyonalizm, empirizm, hedonizm gibi bir akımla eşleştiren sorular. Çeldiriciler, birbirine yakın akımların ayrım noktalarından yazılır; bilginin kaynağında akıl ile dene, ahlakta sonucun ile ödevin karşı karşıya getirilmesi en tanıdık kurgudur. Adayların tipik hataları, parçada savunulmayan ama kendi görüşlerine uyan şıkkı işaretlemek, olumsuz soru köklerini ("ulaşılamaz", "söylenemez") aceleyle olumlu okumak ve akım adlarını tanım düzeyinde bilmeden metinle eşleştirmeye çalışmaktır.

Çalışma düzeninde önce her akımın temel tezini kendi cümlenle tek satıra indirdiğin bir kavram sözlüğü oluştur: "empirizm: bilginin kaynağı deneydir" netliğinde. Sonra bu sözlüğü paragraf pratiğine bağla; her gün beş-altı çıkmış felsefe sorusu çözüp yanlışlarında hangi iki akımı karıştırdığını sözlüğün kenarına işle. Karıştırdığın akım çiftlerini karşılaştırmalı tablolara dönüştür; ayrım noktası tek cümleyle yazılabiliyorsa öğrenilmiş demektir. Son aşamada soru kökü okuma disiplinini otomatikleştir: olumsuz kökleri işaretlemeden şıklara geçmemeyi kural hâline getir ve son ayda felsefe sorularını karma Sosyal Bilimler denemeleri içinde çözerek gerçek sınav temposuna alış.

Çalışma taktikleri

  • Her akımın temel tezini tek cümleyle kendi sözlerinle yaz; tanımı kitap cümlesiyle ezberlemek metin eşleştirmede işe yaramaz.
  • Parçayı okurken "bu görüşe göre ölçüt ne?" sorusunu sor; akıl, deney, fayda ve ödev cevaplarından biri seni doğru akıma götürür.
  • Kendi dünya görüşünü şık elemede asla kullanma; doğru cevap parçanın savunduğudur, senin katıldığın değil.
  • Olumsuz soru köklerini yuvarlak içine al ve dört şıkkı "parçada var" diye tek tek eleyerek ilerle.

Örnek sorular

Aşağıdaki sorular Dubba editör ekibi tarafından bu konu için hazırlandı. Cevabı görmeden önce kendin çözmeyi dene.

1. "Filozof, herkesin apaçık saydığı yargıları da soru konusu yapar. 'Adalet nedir?', 'Bilgi mümkün müdür?' gibi sorular, gündelik yaşamda cevabı bilindiği varsayılan konuları yeniden tartışmaya açar. Felsefe, hazır cevaplarla yetinmek yerine bu cevapların dayanaklarını araştırır." Bu parçada felsefi düşüncenin hangi özelliği vurgulanmaktadır?

  1. A)Birikimli olarak ilerlemesi
  2. B)Sorgulayıcı ve eleştirel olması
  3. C)Ulaştığı sonuçların kesin olması
  4. D)Bilimsel yöntemlerden yararlanması
  5. E)Çağının koşullarından etkilenmesi
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: B Parça, felsefenin apaçık sayılan yargıları bile soru konusu yaptığını ve hazır cevapların dayanaklarını araştırdığını anlatıyor; vurgulanan özellik sorgulayıcı ve eleştirel olmadır. C seçeneği felsefeyle bağdaşmaz çünkü felsefi sonuçlar kesinlik iddiası taşımaz; birikimlilik ve çağdan etkilenme ise parçada hiç değinilmeyen özelliklerdir.

2. "Bir düşünüre göre insan zihni doğuştan boş bir levha gibidir; zihinde deneyimden gelmeyen hiçbir bilgi yoktur. Tüm kavramlarımız, duyular aracılığıyla edindiğimiz izlenimlerin işlenmesiyle oluşur." Bu parçadaki görüş, bilginin kaynağıyla ilgili aşağıdaki yaklaşımlardan hangisiyle örtüşmektedir?

  1. A)Rasyonalizm
  2. B)Empirizm
  3. C)Entüisyonizm
  4. D)Pragmatizm
  5. E)Dogmatizm
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: B Bilginin tek kaynağını deney ve duyu verilerine bağlayan, doğuştan bilgiyi reddeden bu görüş empirizmin ta kendisidir; boş levha benzetmesi bu akımın klasik imgesidir.

3. "Bir yaklaşıma göre eylemi ahlaklı kılan, doğurduğu sonuçlar değil; ödev duygusuyla ve evrensel bir ahlak yasasına uygun biçimde yapılmış olmasıdır. Yalan söylememek, işimize yaradığı için değil, ödevimiz olduğu için doğrudur." Bu parçada sözü edilen ahlak anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A)Hazcılık
  2. B)Faydacılık
  3. C)Ödev ahlakı
  4. D)Egoizm
  5. E)Ahlaki relativizm
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: C Eylemin değerini sonuçtan bağımsız olarak ödeve ve evrensel ahlak yasasına uygunluğa bağlayan görüş, Kant'la özdeşleşen ödev ahlakıdır. Hazcılık hazzı, egoizm kişisel çıkarı ölçüt aldığı için elenir.

TYT Felsefe testleri

Bu konunun soruları 10. sınıf programından gelir. Ders kitabı sırasıyla konu konu çözümlü testler; her konunun ilk iki testi ücretsiz ve hesapsız.

Felsefe testlerini çözmeye başla

İlk iki test ücretsiz ve hesap açmadan çözülür; her sorunun adım adım çözümü test bitince açılır.

10. sınıf Felsefe testleri

Diğer TYT konuları

İlgili rehberler