TYT · Sosyal Bilimler

TYT Tarih: kaç soru, nasıl çalışılır?

TYT Tarih: 5 soruluk bölümde Atatürk ilke ve inkılaplarının ağırlığı, ÖSYM'nin kavram odaklı soru tarzı, örnek sorular ve tekrar stratejisi.

Son güncelleme:

Sosyal Bilimler20 soru
Tarih5 soru
TYT toplam120 soru · 165 dk

Tarih TYT'de nasıl sorulur?

TYT'nin 20 soruluk Sosyal Bilimler testinde tarihin payı 5 sorudur ve bu 5 soru, İslamiyet öncesi Türk tarihinden Cumhuriyet dönemine uzanan geniş bir müfredattan seçilir. Kapsam genişliğine karşın ağırlık dengesiz dağılır: Millî Mücadele dönemi ile Atatürk ilke ve inkılapları, bu 5 sorunun en güvenilir adresidir; ilk Türk devletleri, Türk-İslam devletleri ve Osmanlı tarihi ise dönüşümlü olarak birer soruyla temsil edilir. Ölçülen davranış tarih ezberi değildir; bir gelişmeyi dönemine yerleştirmeniz, sonucunu ve hangi ilkeyle ilişkili olduğunu çıkarabilmeniz beklenir.

ÖSYM'nin TYT tarih kalıpları üç biçimde karşınıza çıkar: verilen öncüllerden "hangilerine ulaşılabilir?" diye soran çıkarım soruları, bir inkılabı ya da gelişmeyi Atatürk ilkeleriyle eşleştiren sorular ve "ilk" ile "son" eşiklerini sınayan bilgi soruları. Çeldiriciler, benzer dönemlerin ve benzer kavramların karıştırılması üzerine yazılır: I. ve II. Göktürk devletleri, kongrelerin kararları, saltanat ile halifeliğin kaldırılmasının ilişkilendiği ilkeler bu tuzakların klasik malzemesidir. Adayların tipik hatası, ayrıntılı tarih ezberine gömülüp kavram-dönem eşleşmelerini ve olayların sonuçlarını ihmal etmektir.

Beş soruluk bir ders için yüzlerce sayfa özet çıkarmak verimsizdir; çalışmayı tablolara indirin. İslamiyet öncesi devletlerin ayırt edici özellikleri, Millî Mücadele'nin genelge-kongre zinciri ve inkılapların ilke eşleşmeleri için birer sayfalık üç tablo hazırlayın. Her tabloyu haftada bir, sınava bakmadan yeniden yazmayı deneyin; hatırlayamadığınız satırlar tekrar listenize girer. Konu turunu bitirdikten sonra yalnızca çıkmış TYT tarih sorularını çözün ve her sorunun hangi tabloya oturduğunu işaretleyin; ÖSYM'nin hangi ayrıntıyı önemsediğini bu eşleştirme gösterir. Kalan zamanınızı en çok soru getiren Millî Mücadele ve inkılap tarihi tablolarına ayırın.

Çalışma taktikleri

  • Her inkılabı öğrendiğiniz anda hangi Atatürk ilkesiyle doğrudan ilişkili olduğunu yanına yazın; eşleştirme soruları bu bağdan gelir.
  • Genelge ve kongreleri tarih sırasıyla değil, "ilk kez ne getirdi?" sorusuyla çalışın; çeldiriciler kararların yerini değiştirir.
  • Öncüllü sorularda her öncülü tek başına değerlendirin; birini doğrulayan bilginin diğerini kapsadığını varsaymayın.
  • "İlk" ve "son" bilgilerini tek sayfalık bir listede toplayın; TYT tarihin bilgi soruları çoğunlukla bu eşiklerden seçilir.

Örnek sorular

Aşağıdaki sorular Dubba editör ekibi tarafından bu konu için hazırlandı. Cevabı görmeden önce kendin çözmeyi dene.

1. 1 Kasım 1922'de saltanatın kaldırılması, egemenliğin kişisel otoriteden alınıp millete verilmesi yolundaki en önemli adımlardan biridir. Bu gelişme, Atatürk ilkelerinden öncelikle hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

  1. A)Devletçilik
  2. B)Cumhuriyetçilik
  3. C)Laiklik
  4. D)Milliyetçilik
  5. E)Halkçılık
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: B Saltanatın kaldırılması, yönetme yetkisini babadan oğula geçen kişisel otoriteden alıp millet egemenliğine dayandırdığı için doğrudan cumhuriyetçilik ilkesiyle ilişkilidir. En güçlü çeldirici olan laiklik, din ile devlet işlerinin ayrılmasını hedefler ve 1924'te halifeliğin kaldırılmasıyla ilişkilendirilir; saltanat ise siyasi bir makamdır.

2. Türk adının geçtiği ve Türkçe yazılmış ilk yazılı belgeler kabul edilen Orhun Yazıtları, aşağıdaki devletlerden hangisinin döneminde dikilmiştir?

  1. A)Asya Hun Devleti
  2. B)I. Göktürk Devleti
  3. C)II. Göktürk (Kutluk) Devleti
  4. D)Uygur Devleti
  5. E)Karahanlı Devleti
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: C Orhun Yazıtları; Tonyukuk, Kül Tigin ve Bilge Kağan adına 8. yüzyılda, II. Göktürk (Kutluk) Devleti döneminde dikilmiştir. "Göktürk" adını taşıdığı için I. Göktürk Devleti en güçlü çeldiricidir ancak yazıtlar ikinci devlet döneminde yazılmıştır; Uygurlar ise yerleşik hayat ve kâğıt kullanımıyla anılır.

3. Amasya Genelgesi'nde yer alan "Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." hükmüyle aşağıdakilerden hangisi vurgulanmıştır?

  1. A)Kurtuluşun padişah ve halifenin önderliğinde gerçekleşeceği
  2. B)İşgallere karşı manda ve himayenin kabul edilebileceği
  3. C)Ulusal bağımsızlığın ulusun kendi gücü ve kararlılığıyla sağlanacağı
  4. D)Düzenli ordunun derhâl kurulacağı
  5. E)Yeni bir Türk devletinin kurulduğunun resmen ilan edildiği
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: C Hüküm, kurtuluşun dayanağı olarak milletin kendi azim ve kararını gösterdiğinden ulusal bağımsızlığın ulusun gücüyle sağlanacağını vurgular; bu ifade millî egemenlik anlayışının da ilk işaretlerindendir. A seçeneği hükmün tam tersidir; manda ve himaye ise genelgede değil Sivas Kongresi'nde tartışılıp kesin olarak reddedilmiştir.

Kendi notundan soru üret

Karıştırdığınız iki dönemi, örneğin I. ve II. Göktürk devletlerini ya da kongre kararlarını DubbAI'ye verip aradaki farkları sınayan karşılaştırmalı sorular ürettirin; ÖSYM'nin çeldiricileri tam bu karışıklıklardan yazılır.

Tarih çalışman için DubbAI hazır

Kendi notunu yapıştır ya da PDF yükle; çoktan seçmeli, doğru-yanlış ve kısa cevaplı sorular saniyeler içinde. Ücretsiz Google girişiyle.

DubbAI Studio'da üret

Diğer TYT konuları

İlgili rehberler