TYT · Fen Bilimleri
TYT Fizik: 7 soruluk bölümün konu yelpazesi, kavram odaklı ÖSYM soru tarzı, birim ve orantı hataları, çözümlü örnek sorular ve çalışma planı.
Son güncelleme:
Fizik, 20 soruluk Fen Bilimleri bölümüne 7 soruyla katılır ve tamamı 9. ile 10. sınıf kazanımlarından gelir. Soru yelpazesi geniştir: fizik bilimine giriş, madde ve özellikleri, hareket ve kuvvet, enerji, ısı ve sıcaklık, elektrostatik ile elektrik ve manyetizma, basınç ve kaldırma kuvveti, dalgalar ve optik başlıklarının her birinden tek tek soru gelebilir. Bu dağılım, herhangi bir konuyu tamamen atlamanın riskli olduğu anlamına gelir; 7 sorunun hangi başlıklardan geleceği yıldan yıla değişse de sınav, temel kavramların tümünü taramaya devam eder.
ÖSYM, TYT fiziğinde uzun formül zincirleri yerine kavram okuryazarlığını ölçer: soruların önemli bölümü günlük hayattan bir olayı, örneğin termostatın, ısı yalıtımının veya bir su cenderesinin işleyişini fiziksel ilkeyle eşleştirmenizi ister; işlem gerektiren sorular ise çoğunlukla tek adımlık orantılardır. Adayların tipik hataları da buradan doğar: km/h ile m/s dönüşümünü atlamak, ısı ile sıcaklık kavramlarını eş anlamlı sanmak ve grafiğin ekseninde ne yazdığına bakmadan eğimi yorumlamak. Çeldiriciler çoğunlukla doğru formülün yanlış birimle veya ters orantının doğru orantı gibi kullanılmasıyla kurulur.
Çalışma düzeninizi kavram haritaları üzerine kurun: her ünitede büyüklüklerin tanımını, birimini ve hangi büyüklükle nasıl orantılı olduğunu tek sayfaya işleyin; TYT fiziğinin özü bu tabloya sığar. Konu anlatımını kısa tutup ağırlığı çıkmış sorulara verin; her ünitenin ardından o üniteden gelmiş TYT sorularını çözerek ÖSYM'nin hangi kavramı hangi günlük örnekle sorduğunu bizzat görün. İşlemli sorular için birim çevirme pratiğini ayrı bir alıştırma olarak yapın ve her deneme sonrasında fizik yanlışlarınızı "kavram karışıklığı" ile "birim-işlem hatası" olarak sınıflandırıp zayıf başlığa dönün.
Aşağıdaki sorular Dubba editör ekibi tarafından bu konu için hazırlandı. Cevabı görmeden önce kendin çözmeyi dene.
1. Düz bir yolda 72 km/h sabit hızla ilerleyen bir araç, 15 saniyede kaç metre yol alır?
Doğru cevap: C 72 km/h hızı 3,6'ya bölünerek 20 m/s'ye çevrilir; alınan yol x = v · t = 20 · 15 = 300 m bulunur. Birim çevirmeden 72 ile işlem yapmaya çalışmak veya 3,6 ile bölmek yerine çarpmak, diğer seçeneklere götüren klasik hatalardır.
2. Kütlesi 200 g olan su, 20 °C'den 50 °C'ye ısıtılıyor. Suyun öz ısısı 1 cal/(g·°C) olduğuna göre suya verilen ısı kaç kaloridir?
Doğru cevap: C Q = m · c · ΔT bağıntısından Q = 200 · 1 · (50 - 20) = 200 · 30 = 6000 cal bulunur. Sıcaklık farkını 20 alan aday 4000, kütleyi 100 g gibi işleyen aday 3000 çeldiricisine yönelir; ΔT'nin ilk sıcaklık değil, iki sıcaklık arasındaki fark olduğunu unutmamak gerekir.
3. Dirençleri 4 Ω ve 6 Ω olan iki iletken seri bağlanarak uçlarına 20 V'luk bir üreteç bağlanıyor. Buna göre 6 Ω'luk direncin uçları arasındaki gerilim kaç volttur?
Doğru cevap: D Seri devrede eşdeğer direnç 4 + 6 = 10 Ω, devre akımı I = 20/10 = 2 A olur; 6 Ω'un uçlarındaki gerilim V = 2 · 6 = 12 V bulunur. 4 Ω üzerindeki 8 V değerini işaretlemek veya kaynak geriliminin dirençlere eşit bölündüğünü sanıp 10 civarı düşünmek tipik çeldirici yollarıdır.
Günlük hayattan bir olayı, örneğin düdüklü tencereyi veya emniyet kemerini DubbAI'ye verip hangi fizik ilkesiyle çalıştığını soran TYT tarzı sorular ürettirin; kavram-olay eşleştirmesi bu dersin en çok soru getiren becerisidir.
Kendi notunu yapıştır ya da PDF yükle; çoktan seçmeli, doğru-yanlış ve kısa cevaplı sorular saniyeler içinde. Ücretsiz Google girişiyle.
İlgili rehberler