İçeriğe atla
YeniMaarif uyumlu matematik testleriHemen çöz

Matematik · 9. sınıf

Nicelikler ve Değişimler: konu anlatımı ve çalışma rehberi

9. sınıf matematik Maarif programı Nicelikler ve Değişimler: doğrusal fonksiyonlar, mutlak değer fonksiyonu, denklem ve eşitsizlik problemleri.

Son güncelleme:

Temanın çerçevesi

Nicelikler ve Değişimler, 9. sınıfın ikinci temasıdır ve 38 ders saati sürer. İçerik çerçevesi üç başlıktan oluşur: doğrusal fonksiyonlar ve nitel özellikleri, mutlak değer fonksiyonu ve nitel özellikleri, doğrusal fonksiyonlarla ifade edilebilen denklem ve eşitsizlikler içeren problemler. Temanın genellemeleri şunlardır: fonksiyonlar niceliklerin birbirine bağlı değişimlerini temsil eder, doğrusal değişim doğrusal fonksiyonlarla temsil edilebilir ve doğrusal fonksiyonlar doğrusal referans fonksiyondan türetilebilir. Bu temada fonksiyonu soyut bir tanımla değil, grafikler ve gerçek yaşam durumları üzerinden tanıyacaksın.

Program, doğru orantılı iki çokluğu fonksiyonla ifade edebildiğini, dik koordinat sistemini ve sıralı ikilileri tanıdığını, doğruların eğimlerine göre grafiklerin birbirine göre konumunu yorumlayabildiğini ve bir sayının mutlak değerini orijine uzaklık olarak bildiğini kabul ediyor. Sayılar temasındaki aralık gösterimi, burada tanım kümesi, görüntü kümesi ve eşitsizlik çözüm kümeleri yazılırken kullanılır. Önermeleri niceleyicilerle yazma alışkanlığı da Sayılar temasından gelir. Bu temada kurduğun nitel özellikler listesi ise ilerleyen sınıflarda yeni fonksiyon türlerini incelerken aynı biçimde kullanılır.

Öğrenme çıktıları ve beceriler

MAT.9.2.1 Gerçek sayılarda f(x) = x şeklinde tanımlı doğrusal referans fonksiyonun nitel özellikleri ile bu fonksiyondan türetilen g(x) = a·f(x ± r) ± k doğrusal fonksiyonların nitel özelliklerine ilişkin matematiksel muhakeme yapabilme. Önce referans fonksiyonun tanım ve görüntü kümesini, işaretini, artanlığını, maksimum-minimum noktalarını, sıfırını ve bire birliğini belirlersin. Sonra grafiğe dönüşümler uygulayarak yeni doğrusal fonksiyonlar elde eder, katsayılarla özellikler arasında varsayımda bulunur, genelleme yapar ve önerme sunarsın. Artanlık ve bire birlik önermelerini cebirsel olarak ispatlarsın. Program bağlam olarak açılış ücretli taksi tarifesini ve ısıtılan buzun sıcaklık değişimini öneriyor.

MAT.9.2.2 Gerçek sayılarda m(x) = ± |ax ± b| ± c şeklinde tanımlı mutlak değer fonksiyonlarının nitel özelliklerini incelemek için doğrusal fonksiyonlara bağlı analojik akıl yürütebilme. Bu çıktıda f(x) = x ile n(x) = ±|x| arasındaki, bir h doğrusal fonksiyonu ile ±|h(x)| ± c arasındaki benzerlik ve farklılıkları gözlemlersin. Gözlemlerinden mutlak değer fonksiyonunun nitel özelliklerini tespit eder, sonra onu iki doğrusal parçadan oluşan parçalı gösterimle yazmaya yönelik çıkarım yaparsın. Gerçek yaşamda mutlak değerle modellenebilen durumları araştırman istenebilir.

MAT.9.2.3 Doğrusal fonksiyonlarla ifade edilebilen denklem ve eşitsizlikler içeren problem çözebilme. Burada problem çözme süreç bileşenleri sırayla işler: bileşenleri ve aralarındaki ilişkileri belirler, sözel durumu cebirsel ya da grafik temsile dönüştürür, temsillerin bağlamdaki anlamını ifade eder, strateji kurar, çözer ve çözümü farklı bir yolla doğrularsın. Sonunda olası stratejileri gözden geçirip çıkarımlarını sözel, cebirsel ve grafiksel argümanlarla değerlendirirsin. Program ekonomi, fizik, ekoloji ve sağlıklı yaşam bağlamlarını, özellikle arz-talep doğrularıyla denge fiyatını öneriyor ve kurulan modelin sınırlılıklarının da tartışılmasını istiyor.

Konu anlatımı

Doğrusal referans fonksiyon f: ℝ → ℝ, f(x) = x'tir. Grafiği orijinden geçen ve eğimi 1 olan doğrudur. Tanım ve görüntü kümesi ℝ'dir, sıfırı x = 0'dır, x < 0 için negatif, x > 0 için pozitiftir. Fonksiyon artandır ve bire birdir; ℝ üzerinde maksimum ya da minimum değeri yoktur. Bu grafiğe dönüşüm uygulayarak g(x) = a·f(x − r) + k fonksiyonlarını elde edersin. Örneğin g(x) = 2·f(x − 1) + 3 için f'nin grafiği 1 birim sağa ötelenir, dikey yönde 2 kat uzatılır ve 3 birim yukarı ötelenir; cebirsel olarak g(x) = 2(x − 1) + 3 = 2x + 1 bulunur. Dönüşümleri önce r ve k sıfırken, sonra yalnız biri sıfırken ayrı ayrı denemek katsayıların etkisini görmeni kolaylaştırır.

Genel biçim h(x) = ax + b (a ≠ 0) için eğim a, y eksenini kestiği nokta (0, b) ve sıfır x = −b/a'dır. a > 0 ise fonksiyon artandır. İspat: x₁ < x₂ alalım; a > 0 olduğundan ax₁ < ax₂ ve iki tarafa b eklersen h(x₁) < h(x₂) olur. a < 0 ise eşitsizlik yön değiştirir ve fonksiyon azalandır. Bire birlik de benzer gösterilir: h(x₁) = h(x₂) ise ax₁ = ax₂ ve a ≠ 0 olduğundan x₁ = x₂ olur. a = 0 durumunda h(x) = b sabit fonksiyondur ve grafiği x eksenine paraleldir. İşaret için sıfıra göre ayrılmış işaret tablosu kullanılır: h(x) = 3x − 12 için sıfır 4'tür; x < 4 iken h(x) < 0, x > 4 iken h(x) > 0'dır.

Fonksiyon bir alt aralıkta tanımlıysa maksimum ve minimum değer uç noktalara bakılarak bulunur. h(x) = 3x − 12 fonksiyonu [0, 5] aralığında tanımlıysa minimum değer h(0) = −12, maksimum değer h(5) = 3'tür. Aralık [0, 5) olursa fonksiyon 3'e istediğin kadar yaklaşır ama 3 değerini almaz, bu yüzden maksimum değeri yoktur. Gerçek yaşamdaki pek çok durum tek bir doğruyla anlatılamaz ve parçalı gösterimli fonksiyon gerekir. Isıtılan bir buz kütlesinin sıcaklığı ilk 2 dakikada T(t) = 5t − 10, 2 ≤ t < 6 aralığında T(t) = 0 ve 6 ≤ t ≤ 10 aralığında T(t) = 4(t − 6) biçiminde modellenebilir. Kırılma noktalarında iki kural aynı değeri verir: T(2) = 0 ve T(6) = 0.

Mutlak değer fonksiyonu n(x) = |x|, x ≥ 0 için x, x < 0 için −x kuralıyla tanımlanan parçalı bir fonksiyondur. Grafiği tepesi orijinde olan V biçimindedir. f(x) = x ile karşılaştırıldığında farklar hemen görülür: görüntü kümesi [0, ∞) olur, fonksiyon x < 0 için azalan, x > 0 için artandır, minimum değeri 0'dır ve bire bir değildir, çünkü |−2| = |2|. −|x| fonksiyonunun grafiği ters V'dir ve maksimum değeri 0'dır. m(x) = |2x − 6| − 4 örneğinde köşe, içi sıfır yapan x = 3 apsisindedir ve köşe noktası (3, −4)'tür. Parçalı gösterimi x ≥ 3 için m(x) = 2x − 10, x < 3 için m(x) = −2x + 2 olur. Sıfırları 1 ve 5, minimum değeri −4, görüntü kümesi [−4, ∞)'dur.

Denklem ve eşitsizliklerde grafik ile cebir birbirini tamamlar. f(x) = g(x) denkleminin çözümü iki doğrunun kesişim noktasının apsisidir. Talep doğrusu p = 100 − 2q, arz doğrusu p = 20 + 3q ise 100 − 2q = 20 + 3q eşitliğinden q = 16 ve denge fiyatı p = 68 bulunur. f(x) < 0 eşitsizliği, g(x) = 0 alınmış f(x) < g(x) eşitsizliğidir; g'nin grafiği x eksenidir. Mutlak değerli durumlar da aynı mantıkla okunur: bir dolapta sıcaklığın 20 °C'den en çok 1,5 °C sapması |x − 20| ≤ 1,5 ile yazılır ve çözüm kümesi [18,5; 21,5]'tir. |f(x)| < 0 eşitsizliğinin çözümü yoktur, |f(x)| = 0 ise yalnız f'nin sıfırında sağlanır. |x − 2| = 2x − 1 denkleminde iki durum incelenir; x = −1 adayı x ≥ 2 koşulunu sağlamadığı için atılır, x = 1 ise yerine koyunca 1 = 1 verdiğinden çözümdür.

Bu sınıfta kapsam dışı olanlar

Bu temada fonksiyon kavramı keyfî kümeler üzerinden soyut bir tanımla verilmez; her şey doğrusal fonksiyonların grafikleri ve gerçek yaşam durumları üzerinden ilerler. Doğrusal fonksiyonların örtenliği ile tekliği ve çiftliği de programda yer almaz, çünkü bu sınıf düzeyinde yeterli çeşitlilikte örnekle incelenemez. İncelediğin nitel özellikler tanım kümesi, görüntü kümesi, işaret, artanlık-azalanlık, maksimum-minimum, sıfır ve bire birlikle sınırlıdır. Bu yüzden 9. sınıf sorularında bir fonksiyonun örten olup olmadığına ya da tek veya çift fonksiyon olup olmadığına karar vermen beklenmez.

Sık hatalar ve Maarif tarzı sorular

Öğrencilerin en sık yaptığı hata eğim, sıfır ve y eksenini kestiği noktayı karıştırmaktır: h(x) = 3x − 12 için bunlar sırasıyla 3, 4 ve (0, −12)'dir. Mutlak değer fonksiyonunda köşeyi −b/a yerine b/a apsisine koymak, ±c kaydırmasının yönünü ters almak ve açık aralıkta tanımlı bir fonksiyona maksimum değer yazmak da sık görülür. Eşitsizliği negatif sayıyla çarparken yönü değiştirmemek ve mutlak değerli denklemde bulunan adayın koşulu sağlayıp sağlamadığını kontrol etmemek diğer tipik yanlışlardır. Parçalı fonksiyonda verilen x değerinin hangi aralıkta olduğuna bakmadan yanlış kuralı kullanmak da puan kaybettirir.

Maarif tarzı sorular bir tarife, sıcaklık ölçümü, depo dolumu ya da arz-talep durumu gibi gerçek bir bağlamla kurulur ve tablo veya grafik içerir. Bir soru katsayılarla grafik özellikleri arasındaki ilişkiyi önerme olarak seçtirebilir; çeldiriciler çoğu zaman ancak tek bir örnekte doğru olan önermelerdir. Analojik akıl yürütme sorularında doğrusal fonksiyonun bilinen bir özelliğinden mutlak değer fonksiyonunun özelliğine geçmen istenir. Problem çözme sorularında sözel durumu doğru denklem ya da eşitsizliğe çevirmek, grafikten çözüm aralığı okumak ve bulduğun çözümü ikinci bir yolla doğrulamak ölçülür.

Öğrenme çıktıları (3)

Maarif öğretim programında bu temanın öğrenme çıktıları ve her birinin süreç bileşenleri:

MAT.9.2.1 Gerçek sayılarda f(x) = x şeklinde tanımlı doğrusal referans fonksiyonun nitel özellikleri ile bu fonksiyondan türetilen g(x) = a ∙ f(x ± r) ± k, (a, r, k ∈ ℝ, a ≠ 0) doğrusal fonksiyonların nitel özelliklerine ilişkin matematiksel muhakeme yapabilme

  1. a)Doğrusal referans fonksiyonun nitel özelliklerini (tanım kümesi, görüntü kümesi, işareti, artanlığı-azalanlığı, maksimum-minimum noktaları, sıfırları, bire birliği) matematiksel temsilleri kullanarak belirler.
  2. b)Doğrusal referans fonksiyonun nitel özellikleri ile matematiksel temsilleri arasındaki ilişkileri belirler.
  3. c)Doğrusal referans fonksiyonu grafik veya cebirsel temsili üzerinde yapılan işlemlerle diğer doğrusal fonksiyonlara dönüştürür.
  4. ç)Doğrusal referans fonksiyon ile elde ettiği doğrusal fonksiyonların grafik ve cebirsel temsilleri arasındaki ilişkiyi ifade eder.
  5. d)Doğrusal referans fonksiyonun nitel özelliklerinden hareketle diğer doğrusal fonksiyonların nitel özelliklerine ilişkin varsayımlarda bulunur.
  6. e)Varsayımlarına dayalı olarak doğrusal fonksiyonların nitel özelliklerine ilişkin örüntüleri (cebirsel, sayısal veya grafiksel) geneller.
  7. f)Genellemelerinin varsayımlarını karşılayıp karşılamadığını kontrol eder.
  8. g)Genellemelerinden elde ettiği önermeleri uygun sözel veya sembolik dil ile sunar.
  9. ğ)Elde ettiği önermelerin gerçek yaşam bağlamındaki kullanışlılığını değerlendirir.
  10. h)Önermelerini grafiksel olarak doğrular veya cebirsel olarak ispatlar.
  11. ı)Uyguladığı doğrulama veya ispat yöntemlerinin farklı durumlardaki kullanışlılığını değerlendirir.

MAT.9.2.2 Gerçek sayılarda m(x) = ± |ax ± b| ± c (a, b, c ∈ℝ, a ≠ 0) şeklinde tanımlı mutlak değer fonksiyonlarının nitel özelliklerini incelemek için doğrusal fonksiyonlara bağlı analojik akıl yürütebilme

  1. a)Gerçek sayılarda f(x) = x şeklinde tanımlı doğrusal referans fonksiyon ile n(x) = ± |x| şeklinde tanımlı mutlak değer fonksiyonu arasındaki ve gerçek sayılarda tanımlı bir h doğrusal fonksiyonu ile m (x) = ± |h(x)| ± c (c ∈ℝ) şeklinde tanımlı mutlak değer fonksiyonu arasındaki cebirsel ve grafiksel benzerlikleri, farklılıkları gözlemler.
  2. b)Gözlemlerinden yola çıkarak gerçek sayılarda m(x) = ± |ax ± b| ± c (a, b, c ∈ ℝ, a ≠ 0) şeklinde tanımlı mutlak değer fonksiyonunun nitel özelliklerini tespit eder.
  3. c)Tespit ettiği nitel özelliklerinden hareketle gerçek sayılarda m(x) = ± |ax ± b| ± c (a, b, c ∈ ℝ, a ≠ 0) şeklinde tanımlı mutlak değer fonksiyonunun parçalı gösterimine yönelik çıkarımlarda bulunur.

MAT.9.2.3 Doğrusal fonksiyonlarla ifade edilebilen denklem ve eşitsizlikler içeren problem çözebilme

  1. a)Doğrusal fonksiyonlarla ifade edilebilen denklem ve eşitsizliklere ilişkin bileşenleri (denklemi oluşturan fonksiyonların nitel özellikleri ile cebirsel ve grafik temsilleri) belirler.
  2. b)Doğrusal fonksiyonlarla ifade edilebilen denklem ve eşitsizliklere ilişkin matematiksel bileşenlerin aralarındaki ilişkileri belirler.
  3. c)Doğrusal fonksiyonlarla ifade edilebilen denklem ve eşitsizliklerin problem bağlamındaki temsillerini farklı temsillere dönüştürür.
  4. ç)Dönüştürdüğü temsillerin problem bağlamındaki anlamını ifade eder.
  5. d)Elde ettiği ve yorumladığı farklı temsillere dayalı olarak problemin çözümü için strateji oluşturur.
  6. e)Belirlediği stratejiyi kullanarak problemi çözer.
  7. f)Elde ettiği çözümü uygun yöntemleri seçerek doğrular.
  8. g)Problemin olası çözüm stratejilerini gözden geçirir.
  9. ğ)Problemin olası çözüm stratejilerine dayalı olarak çıkarımlar yapar.
  10. h)Çıkarımlarının geçerliliğini sözel, cebirsel ve grafiksel argümanlarla değerlendirir.
Kapsam sınırlarıyla birlikte gör

Çalışma taktikleri

  • Her doğrusal fonksiyon için eğim, sıfır ve y eksenini kestiği noktayı üç ayrı satıra yaz; h(x) = ax + b için bunlar a, −b/a ve (0, b)'dir.
  • g(x) = a·f(x − r) + k biçimindeki bir fonksiyonu önce cebirsel olarak sadeleştir, sonra grafiği referans doğrudan dönüşümle çizerek iki sonucu karşılaştır.
  • ±|ax + b| ± c grafiğinde önce köşeyi (−b/a, ±c) olarak işaretle, sonra kolların yukarı mı aşağı mı açıldığına bak.
  • Mutlak değerli bir denklemde bulduğun her adayı başlangıçtaki eşitlikte yerine koyarak kontrol et.
  • Kapalı ve açık aralıkta tanımlı aynı fonksiyonun maksimum-minimum değerlerini yan yana yazıp farkı kendin gör.
  • İki tarifeyi karşılaştıran problemlerde iki doğruyu aynı eksende kabaca çiz; kesişim noktası avantajın el değiştirdiği yerdir.

Örnek sorular

Bu temanın Maarif yaprak testlerinden: her soru bir öğrenme çıktısının bir becerisini ölçer. Önce kendin çöz, sonra çözümü aç.

1.Kolay

MAT.9.2.3 · Doğrusal fonksiyonlarla ifade edilebilen denklem ve eşitsizlikler içeren problem çözebilme

Süreç bileşeni: f) Elde ettiği çözümü uygun yöntemleri seçerek doğrular.

Okulun kodlama ve robotik kulübünde bir robot, gösteriye 40 birim enerjiyle başlamakta ve her dakika 5 birim enerji harcamaktadır. Robotun tt dakika sonraki enerji miktarı f(t)=40−5tf(t) = 40 - 5t doğrusal fonksiyonu ile modellenmektedir. Kulüp üyesi Ece, robotun enerjisinin 10 birim kaldığı anı bulmak için f(t)=10f(t) = 10 denklemini çözmüş ve t=6t = 6 bulmuştur. Ece'nin bulduğu çözümü yerine koyma yöntemiyle doğru biçimde doğrulayan sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Nicelikler ve Değişimler · Yaprak test 1 · Soru 3

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: D

Doğrulamak için bulunan t=6t = 6 değeri f(t)=40−5tf(t) = 40 - 5t fonksiyonunda yerine konur. f(6)=40−5⋅6=40−30=10f(6) = 40 - 5 \cdot 6 = 40 - 30 = 10 Bulunan değer, f(t)=10f(t) = 10 denkleminin sağ tarafına eşit olduğundan t=6t = 6 çözümü doğrudur. Bu doğrulamayı veren seçenek D'dir.
2.Orta

MAT.9.2.1 · Gerçek sayılarda f(x) = x şeklinde tanımlı doğrusal referans fonksiyonun nitel özellikleri ile bu fonksiyondan türetilen g(x) = a ∙ f(x ± r) ± k, (a, r, k ∈ ℝ, a ≠ 0) doğrusal fonksiyonların nitel özelliklerine ilişkin matematiksel muhakeme yapabilme

Süreç bileşeni: g) Genellemelerinden elde ettiği önermeleri uygun sözel veya sembolik dil ile sunar.

9. sınıf öğrencileri, matematik dersi için hazırladıkları sınıf araştırma ödevinde gerçek sayılarda tanımlı f(x)=xf(x)=x doğrusal referans fonksiyonunu incelemektedir. Bu fonksiyondan aa, rr ve kk gerçel sayıları kullanılarak (a≠0a \neq 0) g(x)=a⋅f(x−r)+kg(x)=a \cdot f(x-r)+k kuralıyla yeni doğrusal fonksiyonlar türetilmiş; her denemede katsayılar, fonksiyonun sıfırı ve artanlık-azalanlık durumu tabloya yazılmıştır.
DenemeaarrkkSıfırDeğişim
12255−6-688artan
2−3-3116633azalan
344−2-288−4-4artan
4−2-244−6-611azalan
Öğrenciler, tablodaki denemelerin tümüyle uyumlu olan genellemeyi bir önerme olarak sunacaktır. Buna göre bu genellemeyi uygun sembolik dille ifade eden önerme aşağıdakilerden hangisidir?

dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Nicelikler ve Değişimler · Yaprak test 1 · Soru 5

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: C

f(x)=xf(x)=x olduğundan g(x)=a(x−r)+kg(x)=a(x-r)+k olur. Sıfır için a(x−r)+k=0a(x-r)+k=0 denkleminden x−r=−kax-r=-\dfrac{k}{a}, dolayısıyla x=r−kax=r-\dfrac{k}{a} bulunur. Bu ifade tablodaki sıfırlarla karşılaştırılır. - 1. deneme: 5−−62=5+3=85-\dfrac{-6}{2}=5+3=8. Tablodaki sıfır da 88dir. Buna karşılık r+ka=5−3=2≠8r+\dfrac{k}{a}=5-3=2 \neq 8 ve −ka=3≠8-\dfrac{k}{a}=3 \neq 8 olduğundan A, B ve E elenir. - 2. deneme: 1−6−3=1+2=31-\dfrac{6}{-3}=1+2=3. - 4. deneme: 4−−6−2=4−3=14-\dfrac{-6}{-2}=4-3=1. Her iki sıfır da tabloyla uyumludur. Artanlık için a>0a>0 olan 1. ve 3. denemelerde gg artan, a<0a<0 olan 2. ve 4. denemelerde gg azalandır. Artanlığı aa nın işaretine göre ters kuran A ve D seçenekleri de tabloyla çelişir. Tüm denemelerle uyumlu tek önerme C seçeneğidir.
3.Zor

MAT.9.2.2 · Gerçek sayılarda m(x) = ± |ax ± b| ± c (a, b, c ∈ℝ, a ≠ 0) şeklinde tanımlı mutlak değer fonksiyonlarının nitel özelliklerini incelemek için doğrusal fonksiyonlara bağlı analojik akıl yürütebilme

Süreç bileşeni: b) Gözlemlerinden yola çıkarak gerçek sayılarda m(x) = ± |ax ± b| ± c (a, b, c ∈ ℝ, a ≠ 0) şeklinde tanımlı mutlak değer fonksiyonunun nitel özelliklerini tespit eder.

Matematik kulübünün tartışmasında öğrenciler, grafik temsili verilen ve gerçek sayılarda tanımlı hh doğrusal fonksiyonunun sıfırını referans alıyor. Bu gözlemden hareketle m(x)=−∣h(x)∣+5m(x) = -|h(x)| + 5 fonksiyonunun nitel özelliklerini belirlemeye çalışıyorlar.
Fonksiyon grafiği
Grafikteki hh fonksiyonuna ait gözlemlerden yararlanarak mm fonksiyonunun nitel özellikleri için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

dubba.com.tr · 9. sınıf matematik · Nicelikler ve Değişimler · Yaprak test 1 · Soru 11

Bir şık seç; doğru mu hemen gör, çözüm açılsın.

Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: A

Grafikte hh doğrusu (0,−4)(0, -4) ve (2,0)(2, 0) noktalarından geçer. Doğru xx eksenini (2,0)(2, 0) noktasında kestiğinden hh fonksiyonunun sıfırı x=2x = 2 olur. Doğru soldan sağa yükseldiği için hh artandır. m(x)=−∣h(x)∣+5m(x) = -|h(x)| + 5 olduğundan ∣h(x)∣|h(x)| ifadesi h(x)=0h(x) = 0 iken, yani x=2x = 2 iken sıfırdır. n(x)=−∣x∣n(x) = -|x| ile kurulan analojiye göre mutlak değer fonksiyonunun tepe noktası, içerideki doğrusal fonksiyonun sıfırında oluşur. Bu nedenle mm nin tepe noktasının apsisi x=2x = 2 dir ve m(2)=−∣0∣+5=5m(2) = -|0| + 5 = 5 bulunur. Baştaki eksi işareti grafiği aşağı doğru açar; tepe noktası bir maksimum noktasıdır. Dolayısıyla mm, tepe noktasının solunda artan, sağında azalandır: (−∞,2](-\infty, 2] aralığında artan, [2,∞)[2, \infty) aralığında azalandır. En büyük değer 55 olduğundan görüntü kümesi (−∞,5](-\infty, 5] olur. Doğrulama: Noktalardan h(x)=2x−4h(x) = 2x - 4 bulunur. x≤2x \le 2 iken m(x)=2x+1m(x) = 2x + 1 (eğim pozitif, artan); x≥2x \ge 2 iken m(x)=−2x+9m(x) = -2x + 9 (eğim negatif, azalan). Bu nitelikler A seçeneğindedir.

Maarif yaprak testleri

Kendi notundan soru üret

Defterindeki doğrusal fonksiyon grafiklerini ya da mutlak değer fonksiyonu föyünü DubbAI'ye yükle; dönüşümler, işaret tablosu ve bağlamlı eşitsizlik problemleri odaklı yeni sorular üretsin.

9. sınıf matematik: Maarif Modeli testleri

Yeni öğretim programına göre yazılmış yaprak testler; her sorunun adım adım çözümü var. Hepsi ücretsiz ve hesap açmadan çözülür.

Maarif testlerini çöz

Diğer 9. sınıf matematik üniteleri

İlgili rehberler